Кіріспе

бұрынғы австралиялық құқық қорғау органы Ұлттық қылмыс басқармасы (NCA) 1984 жылы құрылып, 2002 жылдың 31 желтоқсанында жұмысын тоқтатқан Австралияның құқық қорғау органы болды.

Тарих

Ұлттық салық органы 1984 жылы салық төлеуден жалтарғандық және ұйымдасқан қылмысты терген Костиган комиссиясынан кейін құрылды. Ол Австралияның федералды жүйесінің құзыреттілік кедергілерін жеңе алатын ұйымдасқан қылмысқа қарсы ұлттық құқық қорғау шараларын басқаруды көздеді. Оның ерекше өкілеттіктері болды, бұл басқа құқық қорғау ұйымдарының жан-жақты тергеу жүргізуіне немесе қылмыстық қудалауға кедергі келтіретін көптеген кедергілерді жойды. Ұлттық басқарушы орган осы өкілеттіктерді дұрыс пайдаланбағаны және тиімділігінің жетіспеуі үшін жиі сынға ұшырады. Кейбіреулердің пікірінше, бұл қабылдау көбінесе жасырын операцияларға және қылмыскерлердің мақсатты деңгейіне байланысты қажеттілік тудырған өте құпиялыққа, сондай-ақ оперативтік қызметкерлер мен олардың отбасыларына төнген қауіпке байланысты болды. ҰҚК қызметкерлеріне төраға жиі еске салып отыратын: «Біз өте зұлым, есептеулі және манипуляцияға бейім, сонымен қатар жұмысымызды тоқтатуға немесе бізге жеке тұлға ретінде зиян келтіруге жеткілікті қаржылық ресурстары бар адамдармен айналысып жатырмыз». ҰҚК-ның рөлі негізінен белгілі бір мәселеге қатысты ақпаратты жинап, содан кейін оны АФП, АТО немесе Кеденге, сондай-ақ белгілі нысаналарға шабуыл жасау үшін тиісті мемлекеттік полиция күшінің көмегімен тапсыру болды. Жоғарыда айтылған себептерге байланысты, ҰҚК қызметкерлері жалпы жұртшылыққа белгілі болған жоқ және көрінбеді, ал операцияның сәттілігіне БАҚ-та жарияланғандар, әдетте АФП немесе Кеден ие болды. Бизнесмен және бұрынғы Либералдық партияның президенті Джон Эллиотт NCA-ны сол кездегі Еңбек үкіметінің ықпалымен оған қарсы өш алу шараларын жүргізіп жатыр деп айыптады. Эллиотт NCA-ны сотқа беріп, шетелдік валюта операцияларын бұзды деген айыптан тазаланғаннан кейін 75 миллион доллар көлемінде өтемақы талап етті, бірақ 2000 жылдың шілдесінде талаптарын қайтарды. 2003 жылдың 1 қаңтарында NCA, Австралияның қылмыстық барлау бюросы (ABCI) және Стратегиялық қылмысты бағалау кеңсесі (OSCA) Австралияның қылмыстық комиссиясы (ACC) арқылы алмастырылды.

Джеффри Боуэннің өлтірілуі

1994 жылы 2 наурызда Аделаида қаласындағы Уэймут көшесіндегі кеңсесінде NCA аға тергеушісі, детектив сержант Джеффри Боуэн қасақана өлтірілді. Боуэн жеке адрестелген бомба жұмсағын ашқанда қаза тапты, жарылыс күші соншалық, 12-қабаттағы ғимараттың терезесі сынып кетті. Боуэн Австралиядағы итальяндық ұйымдасқан қылмысты зерттеуге бағытталған "Cerberus" операциясының аға тергеушісі болған. Оқиға салдарынан NCA қызметкерінің бір көзінен айырылып, денесінің 40 пайызы күйік шалдықты. Күдікті Доменик Перре жақын жердегі тұрақтан оқиғаны бақылап тұрған, кейіннен үйінен ұсталды. 2018 жылдың 1 наурызында 61 жастағы Перреге 2,5 жылдық тергеуден кейін, заманауи ДНК технологияларын пайдалана отырып, адам өлтіру және адам өлтіруге талпыну айыптары тағылды. 2020 жылдың 17 ақпанында Аделаида қалалық сотында өзінің кінәсіз екенін мәлімдеді, бірақ оның адвокаты іс бойынша жауап беруге болатынын мойындады және Оңтүстік Австралия Жоғарғы сотында сотталуға келісім берді. 2021 жылдың наурыз айында Перренің ісі Оңтүстік Австралия Жоғарғы сотында қарастырылды. 2022 жылдың маусым айында Перре 1994 жылы детектив сержант Джеффри Боуэнды өлтіргені және Питер Уоллисті өлтіруге талпынғаны үшін кінәлі деп танылды. Перре 2023 жылы қайтыс болды.