Миссуридегі тарихи католик шіркеуінің тарихы

Кіріспе

Миссури штатындағы тарихи шіркеу, АҚШ

Сент-Станислав Костка шіркеуі – Миссури штатының Сент-Луис қаласында орналасқан тәуелсіз католик шіркеуі. Бұрын Католик шіркеуіне қарастыған, бұл шіркеу 1880 жылы Сент-Луис архиепископтығындағы поляк қауымына қызмет ету үшін құрылған. Қауым өз мүшелерімен басқарылатын 501(c)3 коммерциялық емес корпорация ретінде сақталады және басқарылады. Шіркеу ғимараты Миссисипи өзенінің батысындағы поляк кафедральді сәулет стилінің ең көрнекті мысалы деп есептеледі. Шіркеу шіркеу директорлар кеңесі мен Сент-Луис архиепископтығы арасындағы шіркеудің мүлкі мен басқару құқығы үшін болған көпке танымал даумен ерекшеленеді. 2005 жылдың желтоқсан айында архиепископ Реймонд Лео Берк шіркеудің директорлар кеңесінің мүшелерін және діни қызметкер Марек Бозекті шіркеуден шығарып, шіркеуді таратуға және ғимаратты сатуға ниеттенгенін жариялады. Қауым бұған жауап ретінде Рождество қарсаңында 1500-2000 адам қатысқан түн ортасындағы мисса өткізді. 2013 жылы шіркеу мен архиепископтық арасындағы сот дауы шешілді.

Дін тарихы

1878 жылы Сент-Луис архиепископиясы қаладағы өсіп келе жатқан поляк католиктеріне қызмет ету үшін шіркеу құрылысына рұқсат берді. Оларға дейін поляктар Алтыншы және Биддл көшелеріндегі Сент-Патрик шіркеуіне барып қатысқан. 1880 жылы Қасиетті Станислав Костка шіркеуінің құрылысы басталды. Шіркеу Сент-Луис қаласының солтүстігінде, көптеген поляк иммигранттары тұратын ауданда салынды. Алғашқы шіркеу ғимараты романдық жаңарту стилінде салынған. Оны бастапқыда францискандықтар басқарды және ол үш басқа поляк шіркеуінің – Санкт-Казимир (1889), Санкт-Гедвига (1904) және Ченстохованың Біздің Ханым (1907) аналық шіркеуі болды. 1891 жылы архиепископ Питер Кенрик қол қойған жер актісіне сәйкес, шіркеу мүлігі пастор мен мирян кеңесі мүшелері тағайындайтын корпорацияға берілді. Іргелі құжаттар 1891 жылғы Акті және Жарғы мен Ережелер деп аталады. 1892 жылдың қыркүйегінде Вессбехер мен Хуммель жобалаған жаңа, ірі ғимарат салтанатты түрде ашылды. 1928 жылы шіркеуде өрт шығып, ғимараттың орталық күмбезі мен ішкі әрлеудің көбі жойылды. Күмбез қайта салынбады. 1969 жылы Краков архиепископы (кейіннен Иоанн Павел II Папасы) кардинал Кароль Войтила шіркеуге келді. 1976 жылы ғимарат қалалық ескерткіш ретінде тізілді және 1979 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіліміне қосылды. Шіркеу бұрынғы әйгілі Пруит-Иго тұрғын үй кешенінің шетінде орналасқан. Шіркеу Сент-Луистегі поляк католиктеріне қызмет етуді жалғастырды, тіпті қауым айналасындағы ауданнан тарап кеткеніне қарамастан. 1950 жылдары ол жергілікті парияшыларының көп бөлігін жоғалтты, бірақ этникалық қолдау ала берді. 1970 жылдары шіркеу ғимараттары күрт нашарлады. Парияшылар шіркеу ғимаратын кең ауқымда қайта жаңарту жұмыстарын жүргізіп, шіркеудің айналасындағы жерді сатып ала бастады. Кейінгі жақсартуларға поляк мұрасы орталығының құрылысы кірді. 2005 жылы шіркеу активтері жерді қамтыды, ал қамқорлар кеңесі шіркеу активтерінің жалпы құнын 9,5 миллион долларға бағалады.

In 1878, the Archdiocese of St. Louis authorized the construction of a parish to serve the city's growing Polish Catholic community, which up until then attended St. Patrick's at Sixth and Biddle Streets. In 1880, construction began on St. Stanislaus Kostka. The church was built just north of Downtown St. Louis, in a neighborhood that was home to a large number of Polish immigrants. The original church building was built in Romanesque Revival style. It was originally administered by the Franciscans and was the mother church for three other Polish parishes St. Casimir (1889), St. Hedwig (1904) and Our Lady of Czestochowa (1907). Under a land deed signed by Archbishop Peter Kenrick in 1891, the parish property was assigned to a corporation under a pastor and lay board members to be continually appointed by the archbishop. The founding documents are known collectively as the Deed and Charter & Bylaws of 1891. A new larger edifice, designed by Wessbecher and Hummel, was dedicated in September 1892. In 1928, the church was damaged by a fire that destroyed the center dome of the structure, and almost all of the original interior decoration. The dome was not rebuilt. In 1969, Cardinal Karol Wojtyla, Archbishop of Kraków (later Pope John Paul II), visited the church. The building was listed as a City Landmark in 1976 and added to the National Register of Historic Places in 1979. The church is located on the outskirts of the former site of the infamous Pruitt–Igoe housing complex. The church continued to serve the Polish Catholic community in St. Louis even as the community dispersed from the surrounding neighborhood. By the 1950s it had lost most of its local parishioners, but continued to receive ethnic support. By the 1970s, the parish buildings were severely deteriorating. The parishioners undertook a large scale restoration of the church building and began acquiring land surrounding the church. Later improvements included the construction of a Polish Heritage Center. By 2005, the church assets included of land, and the board of trustees estimated the total value of the parish assets at $9.5 million.

Архиепископтық конфликт

Шіркеудің материалдық және қаржылық активтерін бақылау, сондай-ақ архиепископтың әкімшілік билігіне қатысты дау, бұл активтерді архиепископ тағайындаған пастор – АҚШ-тағы қазіргі канондық норма – немесе «сенімгерлік» деп аталатын директорлар кеңесі басқара ма деген мәселеге бағытталды. Дау кардинал Джон Дж. Гленнон кезінде басталып, марқұм кардинал Джозеф Риттер және оның ізбасарлары – архиепископ Джон Мей, кардинал Джастин Ригали және архиепископ Реймонд Лео Берк кезінде де жалғасты. Архиепископ Роберт Джеймс Карлсон канондық заңды және барлық тараптарды қанағаттандыратын тиімді келісімге келуге тырысты, бірақ бөлініп кеткен мүшелер оның ұсынысын қабылдамады. Қазіргі шіркеу құрылымы 1891 жылы құрылған құрылымнан туындаған. Шіркеу кеңесі Берктің әрекеттерінің мақсаты, ең алдымен экономикалық себептермен, шіркеу активтерін бақылауға алу екенін айтты. Мүшелер шіркеудің архиепископтықтан қаржылық көмексіз сақталғанын және жаңартылғанын атап өтті, сондай-ақ Берк оны бақылауға алғаннан кейін жабуды жоспарлағанын мәлімдеді. 2022 жылдың маусым айында Бозек Польшаға қайтып оралды.

Кейінгі дамуы

Сент-Луис архиепископтығы 2008 жылдың 23 шілдесінде мынадай мәлімдеме жасады:

Бернис Краузе ханым, Стэнли Розански мырза және Роберт Забиелски мырза, Сент-Станислаус приход корпорациясының бұрынғы директорлар кеңесінің мүшелері, өткен айда (10 маусымда) архиепископ Реймонд Л. Беркпен католик шіркеуімен толық татуласу үшін кездесті. Олар Рим-католик шіркеуінің толыққанды мүшелері болып қайтадан жатты және енді ешқандай жазалау шарасының астында емес. Эдвард Флорек 2008 жылы Рим-католик шіркеуімен толық татуласты және толық араласады. Ол енді ешқандай жазалау шарасының астында емес. Содан бері үш адам бұрынғы Санкт-Станислав Костка приходының басқа да бұрынғы қауым мүшелеріне қосылып, Сент-Станислаус приход корпорациясына қарсы сотқа шағым түсірді. Сотта корпорацияның 1891 жылғы жарғыларын сақтауын талап етеді, оған приход және Сент-Луис архиепископтығы келісім берген. Егер сот ісі сәтті аяқталса, Сент-Луис архиепископтығы католик діни қызметкерін, Майкл Марчлевски, S. J. дінін Сент-Станислауға әкімші ретінде тағайындауға дайын. 2010 жылы архиепископ бұл дауды шешу үшін ұсыныс жасады. Бұл ұсыныс мүліктің және активтердің басқаруын қауымда қалдыратын еді, бірақ приходты архиепископтың шіркеулік бақылауына қайта әкелмек еді. Алайда, приходтың болашақта жабылуына кепілдік болмады. Консервативті архиепископ Беркке либералды көзқарастарымен қарсы шыққан, шіркеуден шығарылған діни қызметкер Марек Бозекке кетіп қалу қажет болды. Келісімге қол қою ұсынысы 257 дауысқа қарсы 185 дауыспен қабылданбады. Бозек басшылығымен, құлдырап бара жатқан Сент-Луис ауданында шіркеу шамамен 500 отбасыға өсті, дау басталғаннан бері шамамен 200 отбасы кеткеніне қарамастан. Бозектың дәстүрден тыс көзқарастары діни қызметкерлердің үйленуіне және әйелдер мен гомосексуалдардың діни қызметке бекітілуіне рұқсат беруді қамтиды. Мүлік мәселесінен діни нанымдарға ауысу кейбір дәстүрлі приход мүшелерін наразы қылды, бірақ басқа жаңа қауым мүшелерін тартты. 2012 жылдың 15 наурызында Сент-Луис аймақтық сотының судьясы шіркеудің мүлігі мен активтерін басқару Сент-Станислаус приход корпорациясына тиесілі екенін, архиепископтыққа емес деп шешті. Сотшы Хеттенбах 12 сұрақтан қалған екеуінде приходтың жағында шешім қабылдағанын былай деп жазды: "Архиепископ адасқан Сент-Станислаус приход мүшелерінің жанын иеленуі мүмкін, бірақ Сент-Станислаус приход корпорациясының өз мүлігі бар". 2013 жылдың 13 ақпанында Сент-Станислаус корпорациясы мен Сент-Луис архиепископтығы бірлескен мәлімдеме жасады: Сент-Луис архиепископтығы мен Сент-Станислаус өзара құқықтық дауларын шешті. Архиепископтық апелляциялық шағымын қабылдамайды және сот шешімі түпкілікті болып табылады. Сент-Станислаус өзінің Сент-Луис архиепископтығымен немесе Рим-католик шіркеуімен байланысты емес екенін мәлімдеді. Бұл шешімнің аясында тараптардың ешқайсысы бір-біріне ешқандай төлем жасаған жоқ. Қалған барлық шарттар құпия болып сақталады. Осы заңдық дауды аяқтау арқылы, біз осының жазылу процесін бастауға көмектесетініне үміттенеміз. 2013 жылдың тамызында Миссури епископтық епархиясының епископы Уэйн Смит епархия мен Сент-Станислаус Епископтық шіркеуге (АҚШ) қосылуы туралы алдын ала талқылаулар жүргізілгенін мәлімдеді. Сондай-ақ, ол поляк ұлттық католик шіркеуімен және басқа да топтармен мүмкін болатын байланыс туралы да талқылауда екені айтылды. 2019 жылдың 16 тамызында, жұма күні, The Episcopal News Service, Миссури епископтық епархиясының коммуникация директоры Дженис Гринбаумның мақаласында келесі жаңартуды жариялады. Епископ Смит бұл мүмкін болатын одақ туралы Епархиялық тұрақты комитетті, Батыс Вирджинияның епискобы Майк Клусмейерді (Халықаралық ескі католик епископтар конференциясына байланыс) және президенттік епископ Майкл Карриді хабардар етті. Біріккен елге ресми түрде қосылу үшін епископ Смит Сент-Станислау атынан Президенттік епископ Карриге өтініш жіберуі керек. Сент-Станислаус епархияға ресми түрде қосылған-қосылмағанына қарамастан, приход 2020 жылдың 25 сәуірінде 11-ші епископты [Миссури епархиясының] тағайындап, құлшылыққа бекіту рәсімін өткізу арқылы жақын арада епархияның маңызды рөл атқарады. Өту комитеті бұл шараны өткізу үшін өзінің қасиетті орнын таңдады, себебі ол үлкен, барлық адамдар үшін қолжетімді және ашық. Шіркеу Польша мұрасы орталығымен жерді бөліседі, онда қызметтен кейін мерекелік қабылдау өтеді. 2019 жылдың 16 тамызында, жұма күні, The Episcopal News Service Дженис Гринбаумның мақаласын келесідей жаңартты. Бұл оқиға Интернетте жарияланғаннан кейін, Санкт-Станислав Костка...

Mrs. Bernice Krauze, Mr. Stanley Rozanski, and Mr. Robert Zabielski, members of the previous Board of Directors of Saint Stanislaus Parish Corporation, met last month (June 10) with Archbishop Raymond L. Burke to be reconciled fully with the Catholic Church. They are once again in full communion with the Roman Catholic Church and are no longer under any censure. Edward Florek was reconciled fully with the Roman Catholic Church in 2008 and is in full communion. He is no longer under any censure. Since then, the three have joined other ex parishioners of the former Saint Stanislaus Kostka parish in filing a lawsuit against the Saint Stanislaus Parish Corporation. The lawsuit is asking for the corporation to adhere to the 1891 Bylaws, to which the parish and the Archdiocese of St. Louis had agreed. If the lawsuit is successful, the Archdiocese of St. Louis is prepared to appoint a Catholic priest, Rev. Michael Marchlewski, S. J., to Saint Stanislaus as administrator. In 2010 the archdiocese made an offer to settle the lawsuit. The offer would have left control of the property and assets in the congregation but brought the parish back under ecclesiastical control of the archdiocese. However, there was no guarantee the parish would not be closed in the future. The excommunicated priest, Marek Bozek, whose liberal views had become an issue to conservative Archbishop Burke, would have been required to depart. The settlement offer was rejected by a vote of 257 to 185. Under Bozek's leadership, the church, in a decaying St. Louis neighborhood, grew by roughly 500 families, despite approximately 200 families leaving since the beginning of the dispute. Bozek's non orthodox views include allowing priests to marry and permitting women and homosexuals to be ordained. Transformation of the issues from property to doctrinal concerns alienated some traditional parish members but attracted other new congregants. On March 15, 2012, a St. Louis circuit court judge ruled that control of the church property and assets belonged to St. Stanislaus Parish Corporation, not the archdiocese. Judge Hettenbach wrote in a decision that sided with the parish on all but two of the case's 12 questions "The archbishop may own the souls of wayward St. Stanislaus parishioners, but the St. Stanislaus Parish Corporation owns its own property". On February 13, 2013, St. Stanislaus Corporation and the Archdiocese of St. Louis issued a joint statement that said:
The Archdiocese of St. Louis and St. Stanislaus have resolved their legal dispute. The Archdiocese will dismiss its appeal and the judgment of the trial court is now final. St. Stanislaus has agreed that it will not hold itself out as affiliated in any way with the Archdiocese of St. Louis or the Roman Catholic Church. Neither side made any payments to the other as part of this resolution. All other terms of the resolution are confidential. By bringing this legal dispute to an end, we pray that this will help to initiate a process of healing. In August 2013, Bishop Wayne Smith of the Episcopal Diocese of Missouri, announced that the diocese and St. Stanislaus had entered into preliminary discussions regarding St. Stanislaus joining the Episcopal Church (United States). It was reported to also be in discussions with the Polish National Catholic Church and other groups regarding possible affiliation. On Friday, August 16, 2019, The Episcopal News Service released the following update in an article by Janis Greenbaum, Director of Communications for the Episcopal Diocese of Missouri. Bishop Smith has notified the Diocesan Standing Committee, Bishop Mike Klusmeyer of West Virginia (liaison to the International Old Catholic Bishops’ Conference), and Presiding Bishop Michael Curry about this possible union. For the affiliation to be official, Bishop Smith would make an application to Presiding Bishop Curry on behalf of St. Stanislaus to request permission for the union. Whether St. Stanislaus officially affiliates with the diocese or not, the parish will be playing a major role in our near future by hosting the ordination and consecration of our 11th bishop [of the Episcopal Diocese of Missouri] on April 25, 2020. The Transition Committee chose their sacred space for the event because of its size, accessibility and inclusiveness to all. The church shares grounds with the Polish Heritage Center, which will host a celebration reception following the service. On Friday, Aug. 16, 2019, The Episcopal News Service updated the article by Janis Greenbaum as follows. After this story was published online, leaders from St. Stanislaus Kostka Polish Catholic Parish announced the congregation had decided not to officially join the Episcopal Diocese of Missouri, citing property rights as a key factor.