Латвия Телевидениесі: Тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Латвия мемлекеттік телеарнасы Latvijas Televīzija (Латвия телеарнасы, LTV) – Латвияның мемлекеттік қоғамдық телерадио хабарларын таратушысы. LTV екі арнаны пайдаланады: LTV1 – латыш тілінде, ал LTV7 (бұрын LTV2 деп аталған) – латыш тілінде, сондай-ақ ресей тілінде таңдамал бағдарламалармен. 2021 жылдың 1 қаңтарынан бастап телеарна толығымен мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылады. Бұл, жылдар бойы пікірталас тудырғаннан кейін, LTV және Latvijas Radio радио хабарларын таратушысы жарнама нарығынан шығуына байланысты болды. Қазіргі уақытта телеарнаны басқарма төрағасы Иварс Приде басқарады. LTV 1993 жылдың 1 қаңтарында Еуропалық телерадио хабарларын тарату одағына қосылды. 1991 жылы тәуелсіздік алғаннан бастап 1992 жылдың 31 желтоқсанына дейін ол Халықаралық радио және теледидар ұйымының (OIRT) мүшесі болды. LTV 2003 жылы «Евровидение» ән байқауын, 2006 және 2021 жылдары IIHF ерлер шайбалы хоккей чемпионатын, ал 2017 жылы «Евровидение» хорлар байқауының бірінші маусымын қабылдады. LTV1 әр жыл сайын Латвияда «Евровидение» ән байқауын көрсетеді, ал LTV7 Олимпиада, түрлі латыш лигалары мен ұлттық командалардың ойындары, шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары (2018 жылдан бастап, 2028 жылға дейін ұзартылды) және ФИФА әлем чемпионаттары сияқты көптеген спорттық іс-шараларды көрсетеді.

Шығуы, 1954 жылдан 1993 жылға дейін

Латвиядағы алғашқы тәжірибелік теледидар хабарларын тарату 1937 жылғы 10 қарашада Латвия радио қоғамында, Ригадағы көпшілік көру кезінде 45x50 см экраны бар осциллоскопты пайдалану арқылы жүзеге асты. 1940 жылдардың басында Латвия радиофоны арқылы "көрнекі радионың" тұрақты хабарларын тарату жоспарланған, бірақ Латвияның оккупациясы мен Екінші дүниежүзілік соғыс осы жоспарларды тоқтатты. Алғашқы заманауи сынақ хабарлары 1954 жылғы 6 қарашада Совет Ригасындағы студиядан қара-ақ түсте басталды, оларды жеке телевизор иелерінің 20-сы көрді. Бұл Балтық елдеріндегі ең алғашқы және ең көне ұлттық телеарна. Тұрақты хабар тарату 1954 жылғы 20 қарашада басталды. Бастапқыда LTV-нің тікелей эфирден басқа өз бағдарламаларын жасауға құқығы болмады. 1955 жылы Агенскалнс қаласындағы Нометню көшесінде Рига телестудиясы өз бағдарламаларын өндіру үшін құрылды және Латвиядағы алғашқы телемұнара салынды. 1958 жылғы 19 наурызда алғашқы кешкі жаңалықтар эфирге шықты – бұл LTV News Service-тің құрылған күні деп есептеледі. 1963 жылы ол Панорама деп аталды, ол бүгінгі күнге дейін сол атаумен танымал. 1961 жылы екінші телеарна іске қосылды, ал екі арна да 1974 жылы SÉCAM түсіне көшті. 1986 жылы Рига телемұнарасы мен Закусаладағы LTV телеорталығы ресми түрде аяқталды. Үшінші латыш Ұлттық ояну кезінде телеарна Гласность стиліндегі сөз бостандығына және Латвиядағы кеңестік үкіметтің сынауына, әсіресе Лабвакар саяси ток-шоуы (1988–1993) арқылы көбірек ашылды. Закусаладағы ғимараттар "Баррикадалар" кезінде қорғалған орындардың бірі болды. 1991 жылғы Кеңес төңкерісіне жасалған әрекет кезінде ОМОН бөлімшесінің әскерлері 21 тамызда LTV ғимаратын басып алып, екі күнге хабар таратуды тоқтатты. 2008 жылы LTV MPEG2 форматындағы жер үстінен цифрлық теледидар стандартында хабар таратуды бастады, ал 2009 жылғы 1 тамызда Lattelecom телекоммуникациялық компаниясы Латвиядағы жер үстінен цифрлық теледидардың ресми интеграторы болып таңдалғандықтан MPEG4 форматына көшті. LTV7 аналогтық таратуы 2010 жылғы 1 наурызда аяқталды. LTV 2010 жылғы 1 шілдеде LTV1 телеарнасын аналогты форматта толығымен таратуды тоқтатты. Екі LTV арнасы да Viasat пакетінің бөлігі ретінде Sirius спутнигінің скандинавиялық сәулесінде қол жетімді.

The first experimental broadcast of television in Latvia took place on 10 November 1937 at the Latvian Radio Society during a public viewing in Riga, using an oscilloscope with the screen size of 45x50 cm. There were plans to launch regular broadcasts of "visual radio" by the Latvian Radiophone in the early 1940s, but these were suspended by the occupation of Latvia and World War II. The first contemporary test broadcasts started on 6 November 1954 from a studio in Soviet Riga in black and white, which were seen by the 20 owners of personal television sets. It is the first and oldest national television station in the Baltic countries. Regular broadcasting started on 20 November 1954. At the beginning, LTV did not have rights to create their own programming except live shows. In 1955, the Riga Television studio in Nometņu iela, Āgenskalns was created to produce its own programming and the first TV tower in Latvia was built. On 19 March 1958, the first evening news show went on the air this is considered to be the founding date of the LTV News Service (. In 1963, it was renamed Panorāma, as it is known to this day. A second TV channel was launched in 1961 and both channels converted to SÉCAM color in 1974. In 1986, both the Riga TV Tower and the LTV television headquarters in Zaķusala were officially completed. During the Third Latvian National Awakening, the broadcaster became more open to Glasnost style freedom of expression and criticism of Soviet rule in Latvia, most notably in the form of the Labvakar political talk show (1988–1993). The buildings in Zaķusala were one of the locations defended during The Barricades. During the 1991 Soviet coup d'état attempt troops of the OMON unit seized the LTV building on August 21, suspending broadcasts for two days. In 2008, LTV started broadcasting in digital terrestrial TV standard in MPEG2 format, changing to MPEG4 format on 1 August 2009 as the telecommunications company Lattelecom has been chosen to be the official integrator of digital terrestrial TV in Latvia. Analogue distribution of LTV7 finished on 1 March 2010. LTV completely finished broadcasting LTV1 in analogue format on 1 July 2010. Both LTV channels are also available on the Sirius satellite's Nordic beam as part of the Viasat package.

Латвияның қоғамдық телерадио хабарларын тарату (2013 жылдан бастап)

2013 жылдан бастап ЛТВ Латвия қоғамдық телерадио таратқысы (ЛТР) құрамына, Латвия радиосымен бірге кірді. LTV және Латвия радиосы енді бір жаңалықтар порталын – LSM.lv және екі телеарнаның контентін ұсынатын REplay.lv онлайн-стриминг сервисін бөліседі. LTV 2013 жылы экран қатынасын 4:3-тен 16:9-ға өзгертті. 2012 жылы LTV1 арнасында Латвия Ұлттық операсының "Щелкунчик" қойылымының тікелей эфирде көрсетілуі және LTV7 арнасында IIHF әлем чемпионатының матчтары (2018 жылдан қазірге дейін) HD форматында көрсетілді. 2019 жылы HDTV хабарларын толыққанды тарату 2021 немесе 2022 жылға жоспарланған, бірақ бұрынғы жылдары қаржылық шектеулерге байланысты кейінге шегерілді. Телеарналар және REplay.lv мен LSM контенті тарату технологиясын жаңартқаннан кейін, 19 мамыр 2021 жылы кабельдік және онлайн хабар тарату үшін Full HD (1080p) форматына біртіндеп көшу басталды (еркін эфирлік операторлар үшін көшу 2022 жылға жоспарланған). LTV жаңалықтар қызметінің бағдарламалары (Panorāma және т.б.) 30 тамызда жаңа студия мен графикалық элементтерін таныстыру арқылы 1080p форматына ауысуын белгіледі. 2016 жылы LTV шетелдік көрермендер, әсіресе латвиялық диаспора үшін арналған Visiem LTV ('Барлығына LTV', сондай-ақ VISIEMLTV.LV) онлайн арнасын іске қосты. Бағдарламалар LTV1 және LTV7 арналарының авторлық құқық шектеулері жоқ трансляцияларынан құралған және бүкіл әлемде қолжетімді. 2021 жылға дейін телерадиокомпания Латвия үкіметінен гранттар (шамамен 60%) түрінде қаржыландырылды, ал қалғаны телерекламадан түсті. LTV-ді лицензиялық төлемдерге көшіру ұзақ уақыттан бері талқыланып келеді, бірақ үкімет оған жиі қарсылық көрсетті, бұқаралық ақпарат құралдарының сарапшыларының пікірінше, себебі үкімет мемлекеттік қаржыландыру арқылы LTV-ге деген бақылауын жоғалтқысы келмейді. Жылдар бойы созылған талқылардан кейін, 2018 жылдың маусымында Сейм қоғамдық телерадиокомпанияның жарнама нарығынан шығуына және мемлекеттік бюджеттен толыққанды қаржыландырылуына мүмкіндік беретін заңнамаға бірауыздан түзетулер енгізді. 2020 жылы Латвия үкіметі қажетті қаржыны бөлді, соның нәтижесінде Latvijas Televīzija және Latvijas Radio 2021 жылдың 1 қаңтарынан бастап жарнама нарығынан шықты.

Since 2013, LTV has come under the umbrella of Public Broadcasting of Latvia (, LSM) along with Latvian Radio, as part of the unification process of both public broadcasters. LTV and Radio Latvia now share one news portal, LSM. lv, and an online streaming service (REplay. lv), with content from both broadcasters. LTV changed its aspect ratio from 4:3 to 16:9 in 2013. Selected programming such as live broadcast of a staging of The Nutcracker by the Latvian National Opera on LTV1 in 2012 and the matches of the IIHF World Championships on LTV7 (2018–present), were shown in HD. In 2019 a full switch to HDTV broadcasts was announced for 2021 or 2022, although delayed in previous years due to financial constraints. After upgrading their broadcasting technology, both TV channels and content on the REplay. lv and LSM began a gradual switch to Full HD (1080p) on 19 May 2021 for cable and online broadcasts (the switch for free terrestrial operators is scheduled for 2022). The LTV News Service programs (Panorāma etc.) marked their switch to 1080p on August 30 by unveiling a new studio and visuals. In 2016, LTV launched the online channel Visiem LTV ('LTV to all', also styled VISIEMLTV. LV) for foreign viewers, mostly targeted for the Latvian diaspora. The programming is a mix of LTV1 and LTV7 broadcasts that are not restricted by copyright laws and are available globally. Until 2021, the broadcaster was funded by grant in aid from the Latvian government (around 60%), with the remainder coming from television commercials. Although moving LTV to licence fee funding was long been debated, this was often opposed by the government, with media analysts believing that the real reason for this is that the government is reluctant to lose the control of LTV that state funding gives it. After years of debate, in June 2018 the Saeima unanimously voted to amend legislation allowing the public broadcaster to exit the advertising market and be fully funded by the state budget. In 2020 the necessary funding was earmarked by the Government of Latvia, with Latvijas Televīzija and Latvijas Radio exiting the ad market effective January 1, 2021.