Кіріспе

Нотингемдегі бұрынғы сауда орталығы, Австралиядағы аудан.

Броудмарш – Англияның Нотингем қаласының тарихи ауданы. Бұл аймақта кең ауқымды шаруашылықтарды тазалау жұмыстары жүргізілді, нәтижесінде жаңартуға пайдаланылатын кеңістіктер пайда болды. 1970-ші жылдардың басында салынған сауда орталығы, автотұрақ, автобус станциясы және жол кешені қала орталығынан теміржол және каналға дейінгі дәстүрлі бағыттарды кесіп өтті. 1981 жылы ірі сот ғимараты ашылды. Бұрынғы сауда алаңы, The Broadmarsh Centre (2013 жылы intu Broadmarsh деп қайта аталды), Нотингем қаласының оңтүстігінде, Нотингем қалалық кеңесіне тиесілі және бұрын Intu Properties компаниясына жалға берілген жерде орналасқан. Ол Intu тобының жөндеу жұмыстары кезінде жартылай бұзылды. 2020 жылы Intu компаниясының қаржылық қиындықтарына байланысты әкімшілік басқаруға өткеннен кейін, кеңес бұрынғы көп қабатты автотұрақ пен автобус станциясын қоса алғанда, жаңадан дамыту үшін қанағаттанарлық шешім табу мақсатында халыққа кеңес беру жұмыстарын жүргізді. Қалған алаңның құрылысын бұзу жоспарланған, бірақ қалалық кеңес 2021 жылы жарияланған «Деңгейді көтеру» бағдарламасы аясында орталық үкіметтен қаржы алуға тырысқандықтан, бұл жұмыс кейінге шегерілді. 2021 жылдың қазан айында қаржыландыру өтініші қабылданбады, соның салдарынан шығыс жағындағы бұзу жұмыстары 2022 жылдың басында 20 миллион фунт стерлингтік жаңа өтініш берілгенге дейін тоқтап тұрды. 2023 жылдың қаңтарында, 2022 жылдың қазанынан кейін жарияланған қаржыландыру туралы хабарламада Нотингемнің өтініші тағы да сәтсіз аяқталды.

Тарих

Сауда орталығы 1970-ші жылдардың басында, ортағасырлық қаланың шетінде, тарихи түрде батпақты болған Broad Marsh деп аталатын аймақта салынды. Бұл жерде бір кезде 1539 жылы таратылған Грейфриарс, Ноттингем францискан монастыры орналасқан. Жаңа сауда орталығына орын беру үшін аймақтан барлық ғимараттар алынып тасталды. Құрылысқа дайындық кезінде қаланың жұмсақ құмтас негізіне қазылған көптеген үңгірлер мен жертөлелер (көне және соңғы кездердегі) қайтадан табылды. Үңгірлер құрылыс барысында жойылуға тиіс болған, бірақ тұрғындар мен тарихшылардың күш-жігері үңгірлерді сақтап қалуға мүмкіндік берді. Үңгірлерді Ноттингем қалалық кеңесінің музей қызметі және жергілікті тарихқа құмарлар қазып шығарды. Кейбіреулері сауда орталығының астындағы Үңгірлер қаласы мұражайының бөлігі ретінде жұртшылыққа ашылды және ескерткіш ретінде қорғалады. Архитекторлар Тернер, Лансдаун, Холт және Партнерлер жобалаған сауда орталығы бастапқыда Арндал орталығы болуы жоспарланған, ал оған қоса салынып, бір кезде "Ноттингемдегі ең жаман ғимарат" деп танылған паркинг – Арндал автотұрағы деп аталды. Ноттингем корпорациясының мүлік комитеті Arndale сауда таңбасын атаудан алып тастауды шешті. 7 миллион фунт стерлингке салынған орталық 1975 жылдың 25 наурызында Глостер герцогы мен герцогинясы Ричардтың ресми ашылуымен қолданысқа берілді. Орталық 1988 жылы 9 миллион фунт шығынмен күрделі косметикалық жөндеуден өтті.

Сауда орталығы

Ноттингем қалалық кеңесі, орталықтағы жерді ұзақ мерзімге жалға алушы, 2013 жылдан бері «шамамен екі онжылдықтан» Broadmarsh-те дамуды ынталандыруға тырысып келді. 2002 жылғы даму жоспарында «қала орталығының сәулеттік ерекшеліктерін сақтайтын, анық көшелермен және ғимараттар блогынан тұратын, болашақта өзгерістерге бейімделуге мүмкіндік беретін» даму қажеттігі айтылған. Сонымен қатар, «Бұл бағыт Нотингемдегі Ескі нарық алаңын және теміржол вокзалын байланыстыратын солтүстік-оңтүстік бағытты қамти мақұл, және ол жаяу жүргіншілерге арналған ашық көше болуы керек» делінген. 2002 жылдың қараша айында қолданыстағы сауда орталығын, тұрақ орнын және оған іргелес орналасқан Broadmarsh автобус станциясын бұзу жоспары мақұлданды. 2007 жылдың сәуірінде 2002 жылы ұсынылған жоспарға ұқсас жоспар тағы да мақұлданды. Үш жылдық қайта құру жоспары орталықтың көп бөлігін, тұрақ орнын және автобус станциясын бұзуды қарастырды. 2011 жылдың қарашасында қала орталығының солтүстігінде орналасқан Виктория сауда орталығының иесі Capital Shopping Centres (CSC) Westfield-тің Broadmarsh-тегі үлесін сатып алғаны хабарланды. Бұл сатып алу әділ сауда және бәсекелестік комиссиясының тергеуін қозғады, себебі компанияның қаланың сауда орталықтарына монополиясы бәсекелестікке кері әсер ететін болды. 2013 жылдың ақпанында CSC өзінің атауын Intu Properties plc деп өзгертті. Жаңа иелері Виктория орталығының жоспарланған дамуын бастауды ниеттенді, бірақ Ноттингем қалалық кеңесі Broadmarsh олардың «басымдығы» болуы керек деп талап етіп, оны қайта құруға 50 миллион фунт стерлинг көмектесуге ұсыныс жасады. 2013 жылғы есепте орталықтың «жартылай бос» екені айтылды. Ноттингем қалалық кеңесінің жетекшісінің орынбасары, егер «Broadmarsh орталығына бульдозерлер кіргенін көрмейінше» Виктория орталығының дамуына қала құрылысы рұқсатын бермейтінін мәлімдеді. Жоспарлар 1970-ші жылдардағы сауда орталығының көп бөлігін, соның ішінде Boots, Wilko және BrightHouse дүкендерін, кейбір косметикалық жөндеулермен сақтап қалуды қамтиды. Жаңадан жөндеуден өткен оңтүстік-шығыс бұрышында тоғыз экранды кинотеатр, сондай-ақ жаңа демалыс және мейрамханалар ашылатын болды. Drury Walk «Bridlesmith Square» деп аталды, ол Broadmarsh сыртындағы жаңа ауданды құруды көздеді, ол жоғары деңгейдегі брендтерге бағытталған. 2002 жылғы даму жоспарына қайшы, қала орталығы мен вокзал арасындағы жаңа жаяу жүргіншілер жолы қазіргі жабық сауда орталығының ішінде, жаңа шыны шатыр астында салынбақ. Sir Robert McAlpine Ltd құрылыс компаниясы орталықты ұзақ күткен қайта құру жұмыстарын жүргізуге келісімшарт жасады, ал Broadmarsh-ты кезең-кезеңмен бұзу 2019 жылдың қазан айында басталды. COVID-19 пандемиясына байланысты қайта құру жұмыстары 2020 жылдың наурыз айында тоқтатылды. Құрылыс жобаларын жалғастыруға рұқсат беру ережелері жеңілдетілгеніне қарамастан, мердігерлер 2020 жылдың мамыр айында құрылыс алаңына оралмады, ал 2020 жылдың маусым айында жабдықтар мен эшафолдтар алынып тасталды, Intu қауіпсіздік мәселелерін айта отырып, орталық арқылы өтуге қоғамдық жол жабылды. Иесі Intu Properties әкімшілікке кіргендіктен жұмыс 2020 жылдың маусым айында тоқтатылды. 2020 жылдың шілде айының басында жартылай бұзылған сауда орталығы жабылды және жер Ноттингем қалалық кеңесіне қайтарылды. 2020 жылдың 6 тамызында орталықтың толық бұзылуына 8 миллион фунт стерлинг жұмсалатыны хабарланды. Аралас пайдалануға арналған болашақ даму мүмкін. 2021 жылдың қазан айына дейін Ноттингем қалалық кеңесінің қосымша үкіметтік қаржыландыру алу әрекеттеріне байланысты алаң ішінара бұзылған күйде қалды. 2021 жылдың желтоқсан айында қайта дамыту жоспары жарияланды. Дизайнер Томас Хизервик басқаратын тұжырымдама орталықтың кейбір құрылымдық бөліктерін кеңейтілген жасыл жеңілдіктердің негізі ретінде сақтауды көздейді, ол алдын ала «The Frame» деп аталды. 2023 жылдың қаңтарында қаржыландыру туралы хабарлама жасалған кезде, Ноттингемнің Broadmarsh-ты аяқтауға жасаған әрекеті, жақын маңдағы Island Quarter дамуына жасаған әрекеті сияқты сәтсіз аяқталды. Қалалық кеңес «The Frame» тұжырымдамасын жүзеге асыру үшін сыртқы қаржыландыруды іздеуді жалғастыруға уәде берді.

Көлік тұрағы

1970 жылдардағы көп қабатты автотұрақ және оның астындағы автобус станциясы 2017 және 2018 жылдар аралығында бұзылды. 2021 жылдың қазан айында 1200 орындық, 90 мотоциклге арналған тұрақ және 81 электр зарядтау станциясы бар жаңа көп қабатты автотұрақ құрылысы аяқталғаны және 1 қарашада ашылуы күтіліп отырғаны туралы хабарланды. Ноттингем қалалық кеңесі автотұрақ жобасын аяқтауға міндетті болды, бірақ сауда орталығының қайта құрылысы жүргізілмегендіктен пайдалануға қатысты алаңдаушылықтары болды. Жақын жердегі колледж мен Касл саудагерлердің азаюын толықтырады деп үміттенілді. Жоба жоғары деңгейдегі жаяу көпір салуға мүмкіндік берді.

Орталық кітапхана

Қала орталығынан тыс, Ангел жолында орналасқан орталық кітапхана COVID-19 шектеулері кезінде жабылды, COVID-19 қауіпсіз орта жасау қиындықтарына байланысты қайта ашылудан бас тартылды. Қайта құрылыс кезінде көлік тұрағы мен автобус стансасы кешенінің бір бөлігі ретінде жаңа нысанға мүмкіндік жасалды. 2022 жылғы қаңтар айынан бастап, мердігерлер жаңа ғимаратты жабдықтауға қатысты жаңа смета ұсынуға шақырылып жатқандықтан, ашылу күні күтілмеді, кітаптар әлі де қоймада сақтаулы. Жаңа кітапхана 2023 жылғы 28 қарашада Долли Партонның бейне сәлемдемесімен ашылды, оның жеке әдеби қайырымдылық жобасы – «Қиял кітапханасы» 1995 жылдан бері балаларға кітаптар сыйлап келеді.

Қала орталығы

2017 жылы Ноттингем колледжінің пайдасына Канал көшесі бойындағы жапсарлас жерді қайта жаңарту жоспары бекітілді. 2018 жылы 58 миллион фунт стерлингтік City Hub құрылысы басталды. Бұл ғимарат Шеффилд қаласындағы Bond Bryan архитектура фирмасымен жобаланған, алты қабаттан тұрады. Wates компаниясы оны 24 жұмыс орны, 16 жаңа жұмыс орны, 13 оқушы орны және 11 NVQ деңгейінде оқыту мүмкіндіктерін ұсыну мақсатында салған.

Скейт-парк

Көше көрінісін жаңарту жұмыстарының аясында трамвай жолдарының биік тіректері астында, ерекше тегіс жабынмен жабдықталған, коньки тебуге арналған аймақ салынды. Ноттингем колледжіне жақын орналасқан бұл аймақ, болашақта қала орталығына дейін жалғасатын жолдың бір бөлігі болып табылады.

Автобус жолағы

Ескі Бродмарш орталығының айналасындағы көлік ағыны 2020 жылдың қыркүйегінде өзгертілді, бұл қалалық орталыққа дейінгі "жаяу жүргіншілерге қолайлы" аймақты құру жоспарының бір бөлігі ретінде жасалды, сондай-ақ автобусқа арналған жеке жолақ енгізілді. 2022 жылдың наурыз айында ақпарат алу құқығы туралы сұрауға жауап ретінде автоматты камералар Нотингем қалалық кеңесіне 965 000 фунт стерлингтен астам сомада айыппұл салыптығы расталды. Кеңес бұл қаражат камера жүйесін ұстауға жұмсалғанын, ал қалған сома "көлік бастамаларына" бағытталғанын мәлімдеді. 2022 жылдың қаңтарында ақпарат алу құқығы туралы сұрауға жауап ретінде кеңес 2021 жылдың 1 желтоқсаны мен 12 желтоқсаны аралығында Канал көшесінде орналасқан екі камера бойынша 2066 айыппұл нотификациясы берілгенін растады. Кеңес 2022 жылдың ақпан айында қалалық ANPR камера жүйесінің жеткізушісімен 2021 жылдың қазан айынан 2022 жылдың қыркүйегіне дейінгі кезеңге 187 000 фунт стерлингтік қызмет көрсету шарты жасалғанын хабарлады.