Кіріспе

Оксфорд университетінің колледжі – Keble College (['/k//iː//b//əl/]) – Англиядағы Оксфорд университетінің құрамына кіретін колледждердің бірі. Оның негізгі ғимараттары Паркс-роудта, Университет мұражайы мен Университет саябақтарының қарама-қарсысында орналасқан. Колледж солтүстік жағынан Кебл жолымен, оңтүстік жағынан Мұражай жолымен, ал батыс жағынан Блэкхолл жолымен шектеседі. Кебл 1870 жылы Джон Кеблге арналып салынды, ол Англия шіркеуінің католиктік сипатын күшейтуге ұмтылған Оксфорд қозғалысының белгілі бір өкілі болған. Осының салдарынан колледждің алғашқы оқыту бағыты негізінен дінтанулық болды, бірақ қазіргі таңдағы колледж университет жүйесінде ұсынылатын мамандықтардың әртүрлілігін көрсететін, кең ауқымды пәндерді ұсынады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғылыми бағыттарға қызығушылық артты (мұның себебі Университет мұражайының шығысындағы университет ғылыми аймағына жақын болуы). Алғашқыда бұл колледж тек ерлерге арналған, ал стипендиялар көбінесе колледжде тұратын ерлерге берілді. Оксфордтың көптеген ерлер колледждері сияқты, Кебл де 1979 жылы әйелдер мен ерлерден тұратын алғашқы топты қабылдады. Колледж Уильям Баттерфилд жобалаған, бір кезде дау тудырған нео-готикалық қызыл кірпіштен тұрғызылған ғимараттарымен ерекшеленеді. Бұл ғимараттар бөлмелерді баспалдақтардың айналасында емес, дәліздер бойымен орналастыру арқылы Oxbridge дәстүрінен де айрылады, бұл скауттарға келушілердің кіріп-шығуын қадағалауға мүмкіндік береді (Кембридж университетіндегі Гиртон колледжі де осы дәстүрді бұзады). Кебл – Оксфорд университетінің ірі колледждерінің бірі, 2021/22 оқу жылында 460 бакалавр және 525 магистрант оқыды. Кембридж университетіндегі Кеблдің серіктес колледжі – Сельвин колледжі.

Тарих

Кеблдің ең танымал Викториялық негізін қалаушысы Эдвард Пузи болды, оның құрметіне Пьюзи квадранты мен Пьюзи бөлмесі аталған. Колледж 1870 жылы ашылды, онда отыз студент білім алды, ал капелла 1876 жылы Әулие Марк күнінде ашылды. Сәйкесінше, колледж әр жыл сайын Әулие Марк күнін тойлайды. Баттерфилд Викториялық готикалық сәулет өнерінің көрнекті үлгісін жасады, оның аз ғана әлемдік ғимараттарының бірі Певснердің пікірінше, «көзді шаршатады», ал Чарльз Истлейктің айтуынша, сынға төтеп бере алмады. Әлеуметтік тарихшы Г.М. Тревелян сол кезде кең таралған және өте теріс көзқарас білдірді: «Уильям Баттерфилд пен Альфред Уотерхауздың Оксфорд пен Кембридж колледждерінің профессорларының бұйрығымен салынған сәулет өнерінің құрылыстары ұрпаққа күнделікті қайғы әкеледі». Сэр Кеннет Кларк Оксфордта оқыған жылдарында Оксфордта Кебл колледжінің «әлемдегі ең ұсқынсыз ғимарат» екеніне ғана емес, сонымен қатар оның сәулетшісі Джон Раскин, «Венеция тастары» кітабының авторы деп жалпыға сенгенін еске алды. Колледж қызыл, көк және ақ кірпіштен салынған; негізгі құрылымы қызыл кірпіштен, ақ және көк түсті жолақтармен. Құрылыс жұмыстарын Parnell & Son of Rugby компаниясы жүзеге асырды. Салынысымен бірге Кебл университеттің ішінде әрдайым бағаланбады. Сент-Джон колледжінің студенттері колледжді кірпіштен кірпішке бұзуды мақсат еткен «Кеблді жою қоғамы» қоғамын құрды. Аңыз бойынша, бір француз саяхатшысы колледжді алғаш көргенде: «C'est magnifique mais ce n'est pas la gare?» деп сұраған («Керемет, бірақ бұл теміржол станциясы емес пе?»). Бұл фельдмаршал Пьер Боске айтқан «Жарық бригадасының шабуылы» туралы әйгілі сөзіне сілтеме жасайды: «C'est magnifique, mais ce n'est pas la guerre» («Керемет, бірақ бұл соғыс емес»). Бұл оқиға Артур Уинг Пинероның Лондондағы Корольдік сот залының ашылу салтанатында айтқан ұқсас әзілден алынған болуы мүмкін. Кебл Джон Бетжеманның «Оксфордтағы Майфенви» өлеңінде, сондай-ақ Джон Раскиннің еңбектерінде және Монти Пайтонның «Саяхат агенті» эскизінде еске алынған. Джон Мортимердің кітаптарындағы адвокат Хорас Рампол Кеблдің құқық факультетін бітірген. 2005 жылы Кебл колледжі ұлттық британдық баспасөзде оның стипендиаты Роджер Боден еңбек трибуналында нәсілдік дискриминация жасады деп табылғанда жаңлықтарға түсті. Колледж және Боден трибуналдың шешіміне шағымданып, зардап шеккен қызметкермен соттан тыс қаржылық келісімге келді. 2017 жылғы Рождествода Кебл колледжінің түлектері BBC2 телеарнасындағы маусымдық бағдарлама – «Университеттердің қарсыластарының Рождестволық арнайы бағдарламасын» жеңіп алды. Олар финалда Рединг университетін 240:0 есебімен жеңді.

Ғимараттар

Кеблдің негізгі аумағында бес аула бар: Лиддон (ең үлкені, Генри Пэрри Лиддонның құрметіне аталған), Пузи (Эдвард Бувери Пузидің құрметіне аталған), Хейвард (Чарльз Хейвардтың құрметіне аталған), Де Брейне (Андре де Брейненің құрметіне аталған) және Ньюман (Джон Генри Ньюманның құрметіне аталған).

Бастапқы ғимараттар

Кеблдің ғимараттарының ең танымал бөлігі – Баттерфилд жобалаған ерекше кірпіштен тұрған негізгі кешен. Қаржы жетіспеуі салдарынан жоба толық аяқталмады. Шапель мен зал екі бастапқы ауланың шығысы мен батысындағы жатақханалар мен оңтүстік-шығыс бұрышындағы күзетші үйінен кейін салынды. Шапель мен залдың екеуі де Уильям Гиббс тарапынан толық қаржыландырылып, Баттерфилд жобалаған.

Қазіргі заманғы ғимараттар

Шатырдың батысындағы бөлім 1950 жылдары Антонин Бессе қаражатымен ерекше стильде салынған. Кейіннен одан да маңызды қосымшалар салынды, олардың ең бастысы – Арендс, Бертон және Коралек (АБК) фирмасы салған заманауи, кірпіштен жасалған Хейвард және де Брейне кеңейтімдері. Бұл кеңейтімдерді Чарльз Хейвард пен Андре де Брейне бизнесмендерінің жан-жақты көмегімен және қаржы жинау шаралары арқасында жасау мүмкін болды. Орындықтардың сыйымдылығы таңдалған орналасу схемасына байланысты 128-ден 250 адамға дейін жетеді.

H B Allen орталығы

2004 жылдың шілдесінде Keble бұрынғы Acland ауруханасын 10,75 миллион фунт стерлингке сатып алғанын жариялады. Колледждің бас ғимараттарынан бірнеше минуттық жерде орналасқан бұл жерде шамамен 100 аспирант тұрды. 2015 жылдың қазан айында Keble колледжінің Acland учаскесін қайта жаңғырту үшін H B Allen қайырымдылық қорынан қаржы алғаны расталды. Бұл колледж тарихындағы ең ірі жекелеген сыйлық болды. Рик Мэтер жобалаған H B Allen орталығының құрылысы 2016 жылы басталды, ал алғашқы аспиранттар 2018 жылдың қазан айында көшіп келді. Бұрын Keble Оксфорд қаласында студенттерді қосымша орналастыру үшін бірнеше үйлерге ие болған, бірақ Acland учаскесін сатып алғаннан кейін олар сатылды. H B Allen орталығын 2019 жылдың 3 қазанында Кембридж герцогы, Принц Уильям ресми түрде ашты.

Студенттік өмір

Колледж "The Brick" деп аталатын мерзімдік журнал шығарады, ол Кебл түлектеріне колледж өмірі туралы ақпарат беру үшін жіберіледі. Студенттер бұрын әр семестрдің соңғы жұмасында колледж ақпаратын қамтитын, "Кірпіш" деп аталатын, әжуалық пародиалық нұсқасын жариялаған, бірақ бұл нұсқа 2006 жылғы Хилариден бері жарияланбады. Содан бері колледж өзін "Бризблок" деп атаған студенттік басылымның жарық көргенін көрді, онда колледж ақпараты және колледж өміріне сатирикалық көзқарас бар. Әрбір түлекке дипломдарымен бірге қызыл кірпіш тапсырылады. Кебл 1975 және 1987 жылдары "University Challenge" телешоуының жеңімпазы атанды. Жыл сайынғы Жоғары білім беру орталығының Шығармашылық лекциялар сериясына көрнекті спикерлер шақырылады. 2011 жылы тізімге Николас Хамфри, Тим Ингольд және Стив Рейнер кірді; 2012 жылы Робин Данбар, Кевин Уорвик және Маргарет Боден шақырылды. Кебл балын студенттік комитет Троица семестрінің екінші аптасындағы күндізгі бітіру салтанатына сәйкес келу үшін жоспарлайды, алайда 2020 жылы 150 жылдық мерекелік шара 9-шы аптада семестрден тыс өткізіледі.

Спорт

Кэбл бірнеше спорт командаларын ұсынады. Оның регби командалары бес маусым қатарынан колледждер арасындағы лиганы жеңіп, 2007, 2009, 2011, 2015 және 2017 жылғы регби кубоктарында жеңіске жетті, сондай-ақ 2008 және 2010 жылдары финалист атанды. Кебл колледжінің қайық клубы, колледждің ескек клубы жыл сайын Торпидтер мен Жазғы Сегіздер жарыстарында бақ сынасады. Кебл футболдан да айтарлықтай жетістіктерге қол жеткізді, колледж футбол командасы (әдетте KCFC деп аталады) жақында бір маусымда ерлердің бірінші құрамы, екінші құрамы және әйелдер кубогын жеңіп, тарихи үштікке қол жеткізді. Кэбл колледжінің спорт алаңы Вудсток жолында орналасқан. Онда колледждер арасындағы ("Cuppers") матчтардан өзге, қазіргі студенттер мен түлектер ("Ghosts") арасындағы, әсіресе футбол және крикеттен жыл сайынғы ойындар өтеді. Кэбл 2023/24 маусымда ерлер, резервтік ерлер және әйелдер футбол кубоктарын жеңіп, тарихи футболдық үштікті (Требль) ұтып алды. Бұл футболдан алғашқы Куперс үштігі. Маңызды матчтардың естелік суреттері спорт алаңындағы Кэбл крикет павильонының қабырғаларын әсемдейді.

Әлемнің жарығы

Кебл Уильям Холман Ханттың "Әлемнің жарығы" картинасының түпнұсқасына ие, ол қосалқы шіркеуде (шіркеу арқылы кіретін) ілінген. Сурет сегіз жылдық еңбектен кейін 1853 жылы аяқталды және бастапқыда Корольдік академияда көрсетілді. Кейін ол колледжге сыйлық ретінде тапсырылды. Хант бастапқыда суретті бас шіркеуде ілуді жоспарлаған, бірақ сәулетші бұл идеяны қабылдамады. Соның салдарынан ол суреттің тағы бір нұсқасын жасады, ол қазір Лондонның Сент-Пол соборында сақталуда. Хант бұл көшірмені шамамен 70 жасында салған.

Колледж мөртабандары

Кебл колледжі 1871 жылы, құрылғаннан кейін бір жыл өткен соң, портёр/хабаршы қызметі үшін төлемді алдын ала жасауға арналған мөрлерді шығарған алғашқы колледж атанды және басқа Оксфорд колледждеріне өз мөрлерін шығару үлгісін көрсетті. Аталған қызмет 1886 жылы пошта басқармасы тарапынан тоқтатылды. Кебл колледжі 1970 жылы 100 жылдығын мерекелеу үшін тағы да колледж мөрін шығарды.

Танымал мәдениетте

Кебл, қардың астында, «Эндевор» теледетективтік сериалының бір эпизодында Бейдли колледжі ретінде көрінеді, онда жас Морс профессордың қанына қан жұғынған қылмысын тергейді.