Кіріспе
Уильям Адольф Уамбсганс (19 наурыз 1894 - 8 желтоқсан 1985) – американдық бейсболшы (1894–1985). 1914 жылдан 1926 жылға дейін Уамбсганс «Кливленд Индианс», «Бостон Ред Сокс» және «Филадельфия Атлетикас» командаларында ойнады. Ол әлем сериясы тарихындағы ең керемет қорғаныс әрекеттерінің бірі – көмексіз үш ойын жасағанымен есімдеріне ішкен.
William Adolf Wambsganss (March 19, 1894 – December 8, 1985) was an American second baseman in Major League Baseball. From 1914 through 1926, Wambsganss played for the Cleveland Indians, Boston Red Sox, and Philadelphia Athletics. He is best remembered for making one of the most spectacular defensive plays in World Series history, an unassisted triple play.
Ерте өмір
Уамбсганс Огайо штатының Кливленд қаласында неміс тегінен шыққан отбасында дүниеге келді. Бейсболға кәсіби түрде қатысуға дейін ол Конкордия колледжінде оқып, дін қызметкері болуға дайындалды.
Үлкен лигалық мансап
13 маусымдық карьерасында Уэмбсганс 1492 ойында .259-дық орташа соққы көрсеткішімен жеті хоум-ран соғып, 521 рет ұпай жинады. Ұзын тегі болғандықтан, баспасөз беттерінде оны көбінесе "Вэмби" деп атаған. Уэмбсганс он жыл бойы "Кливленд Индианс" командасының тұрақты екінші базалық ойыншысы болды. Он үш жылдық үлкен лига карьерасында ол 4269 ассист жасап, 3420 пойызды қабылдады және 605 қос ойын өткізді. 8064 мүмкіндіктің ішінде ол бар болғаны 375 қате жіберіп, .954-ке жуық өте жақсы алаңдық көрсеткіш көрсетті. Екінші немесе сегізінші нөмірде соққылаған Уэмбсганс 1919 жылдан 1923 жылға дейін жылына орташа есеппен 74.2 ұпай жинады. 1922 жылы ол мансабындағы ең көп – 89 ұпай жинады. 1918 жылы .295-тік ең жоғары соққы көрсеткішін көрсетті, ал 1923 жылы, "Кливленд" командасымен өткізген соңғы маусымында .290-ға жетті. Ол бірінші базалық ойыншы Джордж Бернсті "Индианс" командасына әкелген алмасудың бір бөлігі ретінде "Бостон Ред Сокс" клубына жіберілді. 1924 жылы "Бостон" командасымен ойнағанда Уэмбсганс .275 соққы көрсеткішін көрсетті және мансабындағы ең көп соққы (174) мен ұпай (93) жинады. 1925 жылы нашар маусым өткеннен кейін ол "Филадельфия Атлетикс" клубына сатылды. Ол өзінің үлкен лигалық карьерасын 1926 жылы "Атлетикс" командасында аяқтады, 54 ойында .352 соққы көрсеткішін көрсетті.
Әлем чемпионатының үш ойыншысы
1920 жылғы әлем чемпионатының бесінші ойынында «Лига Парк» стадионында Уэмбсганс Кларенс Митчеллдің бесінші иннингте соққан сызықтық добын қабылдап, Пит Кильдуффты екінші базаға басқанда шығарып, ал Отто Миллерді бірінші базадан келе жатқанда белгілеп, әлем чемпионаты тарихындағы жалғыз көмексіз үш ойынды аяқтады. Ойынның басында Уэмбсганстың командаласы Элмер Смит «Бруклин Робинс» командасының питчері Берли Граймстен бірінші иннингте ешкім шықпағанда тарихи «гранд слэм» соқты. Бұл керемет соққы Чарли Джеймисон, Уэмбсганс, Трис Спикер және Смит үшін ұпалдар әкелді. «Бруклин» командасы «Индианс» командасына 8:1 есебімен жеңіліп қалды. Кливленд командасының жеңімпазы Джим Багби үшінші иннингте үш ұпалдық хоум-ран соғып, өзіне көмектесті. Бұл қазіргі заманғы әлем чемпионаты тарихында питчер соққан алғашқы хоум-ран болды. Әлемдік сериядан кейін Кливленд жанкүйерлері Уэмбсгансқа көмексіз үш ойын ойнағандығын еске алу үшін медаль табыс етті. Алайда, медаль келесі сәуірде Уэмбсганс пойызбен саяхаттап бара жатқанда жоғалып кетті.
МЛБ-дан кейінгі мансап
Үлкен лигадағы соңғы жылынан кейін Уэмбсганс Америка қауымдастығының "Канзас-Сити" (Triple A) клубында ойнады. 1930 жылы Оңтүстік лигасындағы "Нью-Орлеанс" клубының жаттықтырушысы болғаннан кейін, 1931 жылы ол "Канзас-Сити" клубына менеджер ретінде қайта оралды. Бұған қоса, ол төрт маусым бойы All American Girls Professional Baseball League (AAGPBL) лигасының "Форт-Уэйн Дейзис" (1945–46) және "Маскегон Лэссис" (1947–48) командаларын басқарды. 1988 жылдың қараша айында Уэмбсганс және AAGPBL лигасының барлық ойыншылары Куперстаундағы Бейсбол Даңқы мен мұражайында лигаға арналған тұрақты көрме ашылғанда құрметпен еске алынды. Конкордия теологиялық семинариясының спорт залы оның құрметіне аталған.
Кейінгі өмірі мен мұрасы
1960 жылдары Лоренс Риттердің классикалық 1966 жылғы ауызша тарихы "The Glory of Their Times" үшін сұхбаттасқанда, Уэмбсганс былай деп еске алды: "Қызық нәрсе, мен үлкен лигада 13 жыл, 1914 жылдан 1926 жылға дейін ойнадым, және адамдар есіне алатын жалғыз нәрсе – бір рет әлем чемпионатына көмексіз үш ойын жасағаным. Көптеген адамдар тіпті мен қай командада ойнағанымды, негізгі позициямды не екенін есіне алмайды. Тек Уэмбсганстың көмексіз үш ойыны! Мен бір күн бұрын дүниеге келгендей, бір күннен кейін өлгендеймін". Уэмбсганс 1985 жылдың 8 желтоқсанында Огайо штатының Лейквуд қаласында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Ол 91 жаста еді. Уэмбсганс Кливлендтегі Кальварий зиратында жерленді. 1958 жылғы "Мұғалімнің жануары" фильмінде Кларк Гейбл мен Гиг Янг Уэмбсганстың үш ойыны 1920 немесе 1921 жылғы әлем чемпионатында болды ма деп пікірталас жүргізеді. 2023 жылдың мамырында "Succession" сериалының кейіпкері Том Уэмбсганстың есім-тегінің ерекшелігінен әлеуметтік желілерде жазушылар кейіпкерге Уэмбсганс есімін берген болуы мүмкін деген болжамдар пайда болды. "Succession" атқарушы продюсері Франк Рич бұл байланыстың кездейсоқ екенін мәлімдеді.