Аяқсыз Джо: Бейсбол легендасы және «Қара қасқырлар» скандалы

Кіріспе

Америкалық бейсболшы (1887–1951)

Джозеф Джефферсон Джексон (16 шілде 1887 – 5 желтоқсан 1951), «Аяқсыз Джо» деген лақап атымен танымал, 1900 жылдардың басында Үлкен бейсбол лигасында (MLB) ойнаған американдық аутфильдер. Оның .356 карьералық соққы орташасы MLB тарихындағы төртінші ең жоғары көрсеткіш болса да, ол көбінесе 1919 жылғы «Чикаго Уайт Сокс» командасының мүшелері Дүниежүзілік серияның нәтижесін өзгертуге қатысқан «Қара қасқалар» жанжалымен байланысты есінде сақталады. Осының салдарынан, комиссар Кенесау Маунтин Лэндис Джексонды 1920 жылғы маусымнан кейін бейсболдан шеттетуге мәжбүр етті. Аталған Дүниежүзілік серияда Джексон екі команданың да бірнеше статистикалық көрсеткіштері бойынша көшбасшы болды және 12 базалық соққымен сериялық рекорд орнатты. Джексонның оқиғаға қатысы, ойыннан қуылғандығы және Бейсбол Даңқы залына енгізілмегені қызу пікірталас тудырды. Джексон 12 жылдық мансабында MLB-нің үш командасында, көбінесе сол қанатта ойнады. 1908–1909 жылдары «Филадельфия Атлетикс» командасының құрамында, ал 1910 жылы кіші лигадағы «Нью-Орлеанс Пеликанс» командасында ойнады, содан кейін 1910 жылғы маусым соңында «Кливленд Напс» командасына қосылды. 1911 жылы ол әлі де жаңадан келген ойыншы саналды, ол .408 орташа есеппен соққы берді, бұл жаңадан келген ойыншы үшін бір маусымдық рекорд, ол бүгінгі күнге дейін сақталып тұр. Ол 1915 жылғы маусымның басына дейін «Кливленд» командасында қалды, содан кейін 1920 жылға дейін «Уайт Сокс» командасы үшін ойнады. Кейін Джексон Оңтүстік штаттарында әртүрлі есімдермен бейсбол ойнады. Джексон «Кливленд Гардианс» және «Чикаго Уайт Сокс» франшизаларының бір маусымдағы үш соққы және карьералық соққы орташасы бойынша рекордтарын иеленеді. 1999 жылы ол «The Sporting News» журналының «100 ең ұлы бейсболшы» тізімінде 35-орынды иеленді және MLB ғасыр командасының финалисі болды. Жанкүйерлер оны барлық уақыттағы 12-ші ең жақсы аутфильдер деп таныды. Сонымен қатар, ол саберметрик Билл Джеймс әзірлеген жеңіс үлесі формуласына сәйкес, барлық уақыттағы питчер емес ойыншылар тізімінде 33-орында тұр. Бейсболдың аңызы Бейб Рут өзінің соққы беру әдісін Джексонның соққы беру стилінен алғанын айтты.

Ерте өмір

Джексон Оңтүстік Каролина штатының Пикенс округінде дүниеге келді, ол Джордж Джексонның үлкен ұлы, шаруа фермері. Джексон әлі нәресте болғанда, әкесі отбасын Пелзерге (Оңтүстік Каролина) көшірді. Бірнеше жылдан кейін отбасы Оңтүстік Каролина штатының Гринвилл қаласының шетіндегі Брэндон Милл деген компания қаласына қоныс аударды. 10 жасында қызылшаға шалдығып, өліміне жетіп жаздады. Ол екі ай бойы төсекте жатып, паралич болды, анасы оны қайта денсаулыққа келтірді. 6 немесе 7 жасынан бастап Джексон қаладағы тоқыма фабрикаларының бірінде "тақтабас" деген кемсітуші атпен жұмыс істеді, бұл фабрика жұмысшысына берілген назарсыздан айтылған есім. Ресторандарда ол біреуден мәзірді оқып беруді сұрамай, командаластары тапсырыс бергенше күтетін, содан кейін олардың айтқандарынан біреуін тапсыратын. 1900 жылы, 13 жасқа келгенде, оның анасына Брэндон Миллдің иелерінің бірі ұсыныс жасады, және ол фабриканың бейсбол командасында ойнай бастады. Ол командадағы ең жас ойыншы еді. Оған сенбі күндері ойнағаны үшін 2,50 доллар төленді (1900 жылғы 2,5 доллар шамамен <есептелген сомаға> тең).

Кәсіби өмірінің алғашқы жылдары

1908 жылы Джексон Каролина Ассоциациясының «Гринвилл Спинерс» командасымен кәсіби бейсбол карьерасын бастады, 15 жасар Кэти Уиннге үйленді және ақырында Конни Макпен келісімшарт жасап, «Филадельфия Атлетикасы» үшін ойнады. Карьерасының алғашқы екі жылы Джексонға «Атлетикамен» өмірге бейімделу қиын болды; қаланың үлкендігі ұнамады ма, әлде командаластарының қысымы ма, туралы мәліметтер келіспейді. Осының салдарынан ол көп уақытын кіші лигада өткізді. 1908 және 1909 жылдар аралығында Джексон МЛБ-да бар болғаны 10 ойынға қатысты. 1909 жылғы маусымда Джексон Оңтүстік Атлантика лигасының «Саванна Индианс» командасы үшін 118 ойын өткізді. Ол сол жылы .358 көрсеткіш жинады. 1910 жылы «Атлетика» Джексоннан бас тартып, оны «Кливленд Нэпс» клубына ауыстырды. Ол 1910 жылдың көп бөлігін Оңтүстік Ассоциациясының «Нью-Орлеанс Пеликанс» командасында өткізді, онда ол үздік соққы беруші атанып, команданы жеңіске жеткізді. Маусым соңында оны үлкен лига командасына шақырды. Ол 20 ойынға қатысып, .387 көрсеткіш берді.

Үлкен лигалар мансабы

1911 жылы Джексонның алғашқы толық МЛБ маусымында ол бірнеше жаңа рекордтар орнатты. Оның сол маусымдағы .408 соққан орташа көрсеткіші әлі күнге дейін сақталған рекорд болып табылады және Тай Коббтың .419 көрсеткішінен кейін лигада екінші орынға ие болды. Бейсбол тарихында +.400 орташа көрсеткішімен соққандардың чемпиондық атаққа ие болмаған жағдайлары азаз болды. Оның .468 базаға шығу көрсеткіші лигада ең жоғары болды. Келесі маусымда Джексон .395 соқты, сонымен қатар Америка лигасының хиттер, үштік соққылар және жалпы базалар бойынша көшбасшысы атанды. 1912 жылдың 20 сәуірінде Джексон «Тайгер» стадионындағы алғашқы ұпайды енгізді. Келесі жылы ол лигада 197 хитпен және .551 соққы пайызымен көш бастады. 1915 жылдың тамызында Джексон «Чикаго Уайт Сокс» клубына ауыстырылды. Екі жылдан кейін Джексон мен «Уайт Сокс» Америка лигасының жеңімпазы атанды, сондай-ақ Әлем сериясінде де жеңіске жетті. Серия кезінде Джексон .307 соқты, нәтижесінде «Уайт Сокс» «Нью-Йорк Джайентс» командасын жеңді. Джексон 1918 жылғы маусымның көп бөлігін Бірінші дүниежүзілік соғысқа байланысты кеме құрылысы зауытында жұмыс істегендіктен өткізіп жіберді. 1919 жылы ол тұрақты маусымда .351 орташа көрсеткішін көрсетті, ал Әлем сериясінде .375 соқты және өте жақсы қорғаныс ойын көрсетті. Алайда, басымдыққа ие «Уайт Сокс» командасы «Цинциннати Редс» командасына есе жіберді. Келесі маусымда 32 жастағы Джексон .382 соқты. Ол өзінің ең жақсы маусымдарының бірін өткізіп, Америка лигасының үштік соққылар бойынша көшбасшысы атанды және үлкен артықшылықпен карьералық рекордтарды үйге соққылар, ұпай жинау және тақтадағы ең аз соққылар бойынша жаңартты. Бірақ ол, «Уайт Сокс» командасының тағы жеті мүшесімен бірге, команданың алдыңғы Әлем сериясін сәуегейлікпен ұтылғаны туралы айыптаулар оянғаннан кейін дисквалификацияланды.

Джексонның кінәсі туралы дау

Джексонның осы дауға қатысуы бүгінге дейін әртүрлі пікір тудырып келеді. Ол 5000 долларлық параны екі рет қабылдаудан бас тартты, тіпті бұл оның жалақысын екі есеге арттырғанымен, бірақ командаласы Лефти Уильямс ақшаны оның қонақүй бөлмесінің еденіне лақтырып жіберді. Кейін Джексон «Ақ соққылар» клубының иесі Чарльз Комискиге бұл жайтты жеткізуге тырысты. Бірақ Комиски онымен кездесуден бас тартты. Біраз жылдар өткен соң, дауға қатысқан басқа жеті ойыншы Джексонның ешқашан кездесулерге қатыспағанын растады. Уильямс олардың Джексонның атын тек өздерінің жоспарына сенімділік қосу үшін айтқанын мәлімдеді, бірақ егер олай болған жағдайда Джексонға не үшін 5000 доллар төленгенін түсіндірмеді. Джексонның сериядағы көрсеткіштері оның айтқандарын одан әрі нығайтады, алайда ойын нәтижелері «таза» ойындарда ол тастаған ойындарға қарағанда жақсы ойнағанын көрсетеді. 2009 жылғы «Chicago Lawyer» журналындағы мақала Элиот Асинофтың 1963 жылғы «Eight Men Out» кітабы, Джексонның кінәлі екенін дәлелдеу мақсатымен жазылған, дұрыс емес мәліметтерге негізделгенін айтты. Мысалы, Джексон Асинофтың айтқандай серияны жеңіліске ұшыратуға мойындаған жоқ. Сонымен қатар, Асиноф 1920 жылғы сот отырысының хаттамалары және Джексонның 1924 жылы Комискиге қарсы 1920 және 1921 жылдардағы жалақысын қайтару үшін салған ісі сияқты қолжетімді құжаттардан маңызды фактілерді жойды. Асинофтың құрамындағы ойдан шығарылған кейіпкерлер кітаптың тарихи дұрыстығына күмән тудырды. 1989 жылы MLB комиссары А. Бартлетт Джайматти Джексонды қайта қабылдаудан бас тартты, себебі бұл мәселе «қазіргі уақытта қайта қараудың орнына тарихи талдау мен пікірталасқа берілгені жөн». 2015 жылы Шоусыз Джо Джексон мұражайы комиссар Роб Манфредке Джексонның «Лэндис тарапынан шешілгеннен бері 95 жылдан астам уақыт өткендіктен, жазасын толық өтегенін» негіздеме етіп, қайта қабылдау туралы өтініш жіберді. Манфред ресми тексеруден кейін өтінішті қабылдамады және былай деп жазды: «Жүргізілген жұмыстың нәтижесі мен үшін осы оқиғалар орын алып, комиссар Лэндис оларды қарастырғаннан кейін 95 жылдан астам уақыт өткен соң, комиссар Лэндистің шешімдерін жоққа шығаратын шындыққа жеткілікті сенімді болу мүмкін емес екенін көрсетті». 2020 жылы ESPN MLB саясаты өзгергенін және лиганың «өлгеннен кейін тізімнен шығарылған ойыншыларға ешқандай қатысы жоқ екенін, себебі тізімнен шығарылған ойыншыларға ірі лига клубында жұмыс істеу сияқты артықшылықтар берілмейді» деп хабарлады. Бұл Джексонның Даңқ залына ілігу перспективасына қалай әсер ететіні әлі белгісіз.

Jackson's involvement in the scandal remains controversial to this day. He reportedly refused the $5,000 bribe twice—even though it would effectively double his salary—only to have teammate Lefty Williams toss the cash on the floor of his hotel room. Jackson then tried to tell White Sox owner Charles Comiskey about the fix. Still, Comiskey refused to meet with him. Years later, the other seven players implicated in the scandal confirmed that Jackson was never at any meetings. Williams said they only mentioned Jackson's name to give their plot more credibility, although he did not say why Jackson would have been paid $5,000 had that been the case. Jackson's performance during the series itself lends further credence to his assertions, although the game records show that he hit far better during the "clean" games than those thrown. An article in the September 2009 issue of Chicago Lawyer magazine argued that Eliot Asinof's 1963 book Eight Men Out, purporting to confirm Jackson's guilt, was based on inaccurate information. For example, Jackson never confessed to throwing the series as Asinof claimed. Further, Asinof omitted key facts from publicly available documents, such as the 1920 grand jury records and proceedings of Jackson's successful 1924 lawsuit against Comiskey to recover back pay for the 1920 and 1921 seasons. Asinof's use of fictional characters within a supposedly non fiction account added further questions about the book's historical accuracy. In 1989, MLB Commissioner A. Bartlett Giamatti declined to reinstate Jackson because the case was "now best given to historical analysis and debate as opposed to a present day review with an eye to reinstatement." In 2015, the Shoeless Joe Jackson Museum formally petitioned Commissioner Rob Manfred for reinstatement, on grounds that Jackson had "more than served his sentence" in the 95 years since his banishment by Landis. Manfred denied the request after an official review, writing: "The results of this work demonstrate to me that it is not possible now, over 95 years since those events took place and were considered by Commissioner Landis, to be certain enough of the truth to overrule Commissioner Landis' determinations". In 2020, ESPN reported that MLB had shifted its policy and that the league "has no hold on banned players after they die because the ineligible list bars players from privileges that include a job with a major league club." It is unclear how that might affect Jackson's Hall of Fame prospects.

Мансап статистикасы

Бейсбол статистикасының түсіндірмесі үшін осы статистиканы қараңыз. G АБ H 2В 3В HR R RBI BB SO AVG OBP SLG FP 1,332 4,981 1,772 307 168 54 873 785 519 158 .356 .423 .517 .964

Кейінгі өмірі

Бейсбол карьерасының қалған 20 жылында Джексон Джорджия мен Оңтүстік Каролинада орналасқан бірнеше жартылай кәсіби командалармен ойнады және басқарды, көбінесе жалған аттармен. 1922 жылы Джексон Саванна, Джорджияға көшіп, әйелімен бірге құрғақ тазалау бизнесін ашты. 1933 жылы Джексондар Гринвилл, Оңтүстік Каролинаға қайта көшті. Бастапқыда барбекю ресторанын ашқаннан кейін, Джексон мен оның әйелі "Джо Джексонның шарап дүкенін" ашты, оны ол өмірінің соңына дейін басқарды. Джексонның негізгі лигадан кейінгі өмірінен ең белгілі оқиғалардың бірі осы дүкенде болды. Тай Кобб және спорт журналисі Грантленд Райс дүкенге кірді, бірақ Джексон Коббты танымағандай көрінді. Тауарын алғаннан кейін Кобб ақыры Джексоннан: "Сен мені танымайсың ба, Джо?" - деп сұрады. Джексон: "Иә, мен сені танимын, Тай, бірақ сен мені тануға ниетті едің бе дегенге сенімді емеспін. Көптеген адамдар бұлай ойламайды". Жасы ұлғайған сайын Джексон жүрек ауруларына шалдықты. 1951 жылы, 64 жасында, ол жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның балалары болған жоқ, бірақ ол әйелімен бірге екі жүрегі жақын немере інісін тәрбиеледі.

Мұра

Джексонға Үлкен Лига бейсболынан тыйым салынғанымен, оның құрметіне мүсіндер мен саябақтар салынды. Оған арналған ескерткіштердің бірі – Гринвиллдегі Шоусыз Джо Джексон ескерткіш паркі. Оңтүстік Каролина мүсіншісі Дуг Янг жасаған Джексонның нақты өлшемдегі мүсіні Гринвиллдің Вест-Эндінде орналасқан. 2006 жылы Джексонның бастапқы үйі Гринвиллдің орталығындағы Флюор Филдке жақын жерге көшірілді. Үй қалпына келтіріліп, 2008 жылы Шоусыз Джо Джексон мұражайы ретінде ашылды. Мекенжайы – Филд-стрит, 356, оның өмір бойғы .356-дық соққы көрсеткішінің құрметіне. Қайта жаңарту және көшіру TLC телеарнасының «Нағыз келісім» реалити-шоуының «Трейдмарк үшін жеңіс» атты эпизодында көрсетілді, ол 2007 жылдың 31 наурызында эфирге шықты. «Trademark Properties» компаниясының иесі Ричард С. Дэвис құрылыс шебері ретінде Джош Хамильтонды жалдады. 1951 жылы Джексон Кливленд Индиандарының Даңқ залына енгізілді, ол алғашқы топтың бір бөлігі болды. Бұл таңдау сол кезде даулы болды, өйткені ол әлі Ұлттық бейсбол Даңқ залына кіруден тыйым салынбаған, бірақ сонда да онда орын алмаған еді. Сонымен қатар, оның Naps/Indians командасымен жұмысы салыстырмалы түрде қысқа болды. Дегенмен, «Индианс» жанкүйелерінің күшті қолдауы спорт редакторын оны бірауыздан сайлауға көндірді. Джексон 2002 жылы Бейсбол реликвиясының Мәңгіліктер ғибадатханасына енгізілді. Джексонның тыйым салынғаннан кейін кәсіби бейсбол ойнаған алғашқы туысы – қақпашы Джозеф Рэй Джексон болды. Шоусыз Джоның шөптесі 2013 жылы «The Citadel» командасы үшін .386 соққы көрсеткішін көрсетіп, содан кейін «Техас Рейнджерс» клубының таңдауына ілікті. Кейін сол жылы ол Солтүстік-Батыс лигасының «Спокан Индианс» командасымен кәсіби дебютін жасады. 2021 жылдың қазан айында Джексонның қол қойылған суреті 1,47 миллион долларға сатылды, бұл оны ең қымбат спорт суретіне айналдырды.

Фильмдер

Аяқ киімсіз Джо ХХ ғасырдың соңында бірнеше фильмде көрсетілген. Джон Сейлс режиссерлік еткен "Eight Men Out" фильмі, Элиот Асинофтың осы аттас кітабы негізінде түсірілген, "Black Sox" скандалын толыққанды баяндайды және Джексон рөлін Д. Б. Суини сомдайды. Фил Алден Робинсонның "Түс көрілген жер" фильмі, В. П. Кинселланың "Аяқ киімсіз Джо" романы бойынша түсірілген, онда Джексон рөлін Рей Лиотта ойнайды. Кевин Костнер Айова штатындағы фермер рөлінде, ол бір күні құпия дауыс естіп, өз шаруашылығында бейсбол алаңы салмаққа бұйырады, соның арқасында Аяқ киімсіз Джо және басқалар қайтадан бейсбол ойнау мүмкіндігіне ие болады.