Кіріспе

1915 жылғы фильм

«Оклахома заңсыздықтарының аяқталуы» (The Passing of the Oklahoma Outlaws) – 1915 жылы түсірілген американдық үнсіз батыс фильмі, «Eagle Film Company» компаниясымен өндірілген. Ол екі аумақтың (Индіан аумағы және Оклахома аумағы) соңғы күндерінде еркін әрекет еткен заңсыз топтардың құлауын көрсетеді. Фильмді белгілі батыс заңгері Билл Тилгман режиссерлік етіп, ал пионер кинофотографы Бенни Кент, Тилгманның Оклахома штатының Линкольн округіндегі көршісі түсірген.

Өндіріс

Тилгман бірнеше фильмге жауап ретінде "Eagle" кинокомпаниясын ұйымдастырды, олар заңсызды жарқыратып, заң қызметкерлерін ақымақтардай көрсеткен. Ол заңсызды және заңгерлерді шынайы бейнелейтін фильм түсірмекші болды. "Оклахома заңсыздыларының соңы" көптеген нақты оқиғалардан тұрады, бірақ бірнеше ойдан шығарылған адамдар мен сахналар бар. Көрсетілген ең танымал көркем кейіпкерлердің бірі – Роза Данн, Цимаронның Розасы. Тилгман Линкольн және Пэйн округтеріндегі көптеген заңсыздың жасырынған жерлерінде, сондай-ақ ескі Крик және Осадж қорықтарында түсірді. Ол жергілікті тұрғындарды, сондай-ақ 101 ранчодан ковбойларды фильмде ойнауға шақырды. Ол өзінің рөлін ойнады, сонымен қатар фильмге қатысу үшін АҚШ-тың орынбасар маршалдары Бад Ледбеттер мен Крис Мэдсенді шақырды. Арканзас Том Джонс (Рой Догерти), Дулин-Далтон тобының жалғыз тірі қалған мүшесі, өзінің рөлін ойнады.

Қабылдау

Сол кездегі көптеген американдық фильмдер сияқты, "Оклахома заңсыздарының соңы" қалалық және штаттық кино цензуралық кеңестерге бағынған. Чикаго цензуралық кеңесі фильмді көрсетуге рұқсат бермей, оның себебі – фильмде пойыз тонаушылар тобы мен заңнан тыс адамдардың ерліктері бейнеленген. Тилгман фильмпен бірге гастрольде болды, себебі көптеген адамдар фильмді көрумен қатар оның өзін және оның жинағын көруге келді. Фильмнің көп бөлігі Ұлттық мұрағатта сақтаулы, алайда оның бір бөлігі зақымдалған және бірнеше рулондары жоғалған.

Жолдас кітап

Грейвс, Ричард С. Оклахома заңсыздары: Оклахоманың алғашқы жылдарының суретті тарихы; алғашқы қоныс аударушыларды үркіткен қарақшылар және оларды жоқ ету үшін күрескен маршалдар; жиырма бес жылды қамтиды. Оклахома-Сити: Штаттық баспа және жариялау компаниясы, 1915 жыл.