Кіріспе

Бенаха Харви Кэрролл, Б. Х. Кэрролл (27 желтоқсан 1843 – 11 қараша 1914) – баптист пасторы, дінтанушы, оқытушы және жазушы.

Өмірбаян

Кэрролл Миссисипи штатының солтүстік-орталық бөлігінде, Кэрролл округіндегі Кэрроллтон қаласының жанында, Бенажа Кэрролл мен Мэри Элиза Маллардтың он екі баласының бірі болып дүниеге келді. Оның әкесі баптист пасторы болған. 1858 жылы отбасы Техас штатының Берлсон округіне көшіп кетті. Кэрролл 1862-1864 жылдары Америка Конфедерациясы Штаттары армиясында қызмет етті. Ол Оңтүстік баптист діни семинариясында оқыды. Кэрроллдың Лендмаркқа бейімділігі болғанымен, ол Лендмарк қозғалысының жақтаушысы болған жоқ. Лендмарк идеяларына қатысты төрт маңызды даудың үшеуінде Кэрролл Лендмарктерге қарсы болды. Тек Уитситт дауында ғана Кэрролл Лендмарктердің жағын алды, бірақ ол үшін бұл дау Лендмарк нанымына емес, қорғандық билікке қатысты болды. Кэрроллдың діни көзқарасын орташа кальвинистік, мыңжылдықтан кейінгі және толыққанды баптисттік деп сипаттауға болады. Оның постмилленаризмi Уолтер Раушенбуштің әлеуметтік инженериясымен немесе әрбір қауымдастықтағы әрбір адамның дінге келуіне деген үмітпен байланысты болған жоқ. Керісінше, Кэрролл Киелі Рухтың, Мәсіхтің өкілінің жұмысына қатты сенімді болды, сондықтан Құдайдың жердегі құралдары ретінде өздерінің рөлін қабылдаған шіркеулер Киелі Рухтың адамзаттың көп бөлігін дінге келтіру миссиясында сәтсіздікке ұшырамайды деп сенді. Осы кезде Мәсіх жерде өз патшалығын толыққанды орнату үшін қайта оралады. Кэрролл Рим католицизмін, Мәсіхтің өкілі ретінде Киелі Рухтың рөлін узурпациялаған папалық үстемдік үшін, Киелі Рухтың және шіркеулердің табысы туралы пессимизм үшін диспансациялық премилленаризмді, адамның түсінігіне сенеу және тікелей аянды жоққа шығару үшін Жаңару қозғалысын және Құдайдың аян мен тарихи дәлелдерді ескермей ғылыми әдіске тым көп сүйенгені үшін модернизмді қатаң сынады. Ол өмірінің соңына дейін семинарияның президенті болып қызмет етті. Кэрроллдың інісі Джеймс Милтон Кэрролл да Техастағы маңызды баптист көшбасшысы болды. Оның ұлы Б. Х. Кэрролл кіші кейіннен Таррант округінің мектеп басшысы болды және Техас штатының Саутхлэйк қаласындағы Кэрролл тәуелсіз мектеп округінің құрметіне аталды. Кэрролл 33 томдық еңбектер жариялады, ең танымал 17 томдық түсіндірмесі – «Ағылшын Библиясына түсіндіру». Бенаях Харви Кэрролл 1914 жылдың 11 қарашасында қайтыс болды және Техас штатының Уэко қаласындағы Оуквуд зиратына жерленді.

Оңтүстік баптистердің консервативті қайта өркендеуі

Каролл өзінің түсіндірме уағыздарымен танымал болған және Нью-Гэмпширлік иман шарттарының бірінші жобасымен келіскен, онда Киелі кітаптар «материалында ешқандай қателік қоспасы жоқ шындық» делінген. Алайда, Киелі кітаптар туралы ілім Кароллдың теологиясы мен қызметінің ең маңызды қағидасы емес еді. Оның осы тақырыптағы еңбегі, Киелі кітаптарға шабыт беру туралы, 1930 жылы Дж. Б. Кранфилл тарапынан қайтыс болғаннан кейін жарияланды. 1960 жылдардың соңында басталып, 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басындағы кезеңде консервативтік жаңару Кароллды өздерінің аргументтерінің негізі ретінде және Киелі кітаптардың қатесіздігі бойынша тарихи Оңтүстік баптистерінің ұстанымының мысалы ретінде қарастырды. Харольд Линдселл өзінің бір еңбегінде Кароллдың ұстанымын кеңінен баяндады. Линдселл сондай-ақ: «Бұл том [Шабыт] бүгін қайта басылып, ондаған мың баптистер оқып, олардың теологиялық тамырларын жақсырақ түсінуі керек» деді. Крисвелл бұрынғысынан «Мен неліктен Киелі кітаптың сөзбе-сөз шындық екенін уағыздаймын?» атты жарияланымда Кароллға сілтеме жасаған болатын. Консервативтік жаңарудың басқа мүшелері де Киелі кітаптардың қатесіздігін қорғауда Кароллды қолдады.