Кіріспе

Америка Құрама Штаттарында саяси дебаттар үшін бірнеше жарыс алаңдары бар.

Жоғары сынып турнирлері

Жоғары сынып оқушыларының көпшілігі өз қалаларында, штатында немесе жақын штаттардағы жергілікті жарыстарда пікір таластырады. Дебат маусымында АҚШ-тың жоғары мектептерінде әр апта сайын жүздеген мұндай жарыстар ұйымдастырылады.

Құрылымы

Жоғары мектептердегі турнирлер пікірсайысқа қоса, жеке немесе сөздік жарыстарды да қамтиды. Көптеген пікірсайысшылар сөздік және пікірсайыс жарыстарының екеуіне де қатысуды таңдайды. Бұл жарыстар турнир мен оны ұйымдастырушы мекемеге байланысты әртүрлі болады. Әдетте турнир екі күнге созылады және көбінесе демалыс күндері (жұма, сенбі) өтеді.

Бірінші күн әдетте сөздік жарыстар мен пікірсайыстың іріктеу кезеңдеріне арналады. Іріктеу кезеңдерінің саны турнирден турнирге өзгереді, ең ірі турнирлерде үш раундтан сегіз раундқа дейін жетеді. Сөздік жарыстардың іріктеу кезеңдері көбінесе осы күні аяқталады. Кейде жарыстар бір сөздік раунд, содан кейін бір пікірсайыс раунды және т.б. ретімен ауысып өтеді. Екінші күн әдетте турнирдің "іріктеу раундтарына" арналады, онда алдын ала нәтижелеріне сүйене отырып іріктелген қатысушылар жою раундтарында бақ сынасады.

Ашық айналымға кіру

Дебаттарда "клиринг" деп те аталатын жүйеде, дебатшылардың нәтижелері (жеңіс/жеңіліс көрсеткіші), сөйлеу шеберлігі және олармен жарысқан командалардың нәтижелері ескеріледі. Бірінші кезекте, кім жарысқа ілігеді анықталады – жеңіс-жеңіліс көрсеткіші бойынша, содан кейін теңдіктерді шешу үшін тізім төмен қарай қарастырылады. Жеңімпаздар "қуатты қорғалған" немесе "қуатты теңестірілген" схема бойынша жарысқа түседі. Мысалы, "қуатты қорғалған" турнирінде ең жоғары рейтингтегі дебатшы ең төменгі рейтингтегі дебатшымен жарысады, ал "қуатты теңестірілген" турнирінде жоғары рейтингтегілер бір-бірімен жарысады. Көптеген турнирлерде келесі кезеңдер октафиналдан басталады, бірақ ірі турнирлерде келесі кезеңдер қос немесе тіпті үш рет октафиналдан басталуы мүмкін. Ал кейбір шағын жергілікті турнирлерде жартылай финалға дейін іріктеу жүргізіледі, ал өте шағын турнирлерде тікелей жартылай финалға өтуі мүмкін. Бұл кезеңдерді әдетте үш немесе одан көп судьядан тұратын төрешілер алқасы бағалайды. Дебаттың бағыты көбінесе тиянақты таңдау арқылы шешіледі, егер екі қарсылас команда турнир барысында бұрын жарысқан болмаса.

Жеңіс ойыны

Әр мектеп спикерлер мен дебатшыларды тіркеп, жүлделі турнирге ілікпек үшін қатысады, онда командалардың жиынтық нәтижелері салыстырылып, қай мектеп турнир жеңімпазы болатыны анықталады. Дебатшылар мен спикерлердің шығу раундтарына өткені үшін ұпайлар беріледі, финалистерге көбірек ұпай табысталады. Турнир қорытындысы шығарылғанда жеңімпаз анықталып, турнир аяқталысымен өтетін марапаттау салтанатында марапатталады.

Ұлттық коньки

Орта мектептердегі дебатшылардың шағын тобы, көбінесе элиталық мемлекеттік және жеке мектептерден, "ұлттық тізбек" деп аталатын турнирлерге қатысу үшін ел бойынша саяхаттайды. Ірі ұлттық тізбек турнирлеріне Чикагоның Солтүстік жағалауындағы Гленбрук Солтүстік және Гленбрук Оңтүстік орта мектептеріндегі Гленбрук, Эмори университетіндегі Баркли форумы, Техастағы Гринхиллдегі Гринхилл күзгі классикасы, Солтүстік Калифорниядағы Берклидегі Беркли шақыруы және Далластағы Техас штатындағы Санкт-Марк мектебіндегі Техас жүрегінің шақыру турнирі жатады. Дегенмен, жеті ірі турнир және шамамен қырық кішкентай ұлттық тізбек турнирі бар. Колледждер мен университеттердегі саясаттық дебат бағдарламалары да осы тізбек үшін жиі турнирлер ұйымдастырады. Тағы бір элиталық формат – TOC (Чемпиондар турнирі), онда турнирдің масштабына байланысты белгілі бір кезеңге жеткенде кем дегенде екі ірі турнирден ұтылып алған біліктілік талап етіледі. Жыл сайын елдің түкпір-түкпірінен екі адамнан тұратын шамамен 70 команда TOC-ге ілікседі.

Колледж турнирлері

Колледждер арасындағы дебаттар маусымы өңірлік және ұлттық деңгейде жоспарланған турнирлерден тұрады. Маусым қыркүйектен наурыздың соңына дейін, кейде сәуірдің басына дейін жалғасады. Колледждер мен университеттер осы кезеңде көптеген демалыс күндері турнирлер ұйымдастырады.

Құрылымы

Турнирлер көбінесе үш күндік кезеңде өтеді. Көбінесе жұма-жексенбі күндері немесе жиірек сенбі-дүйсенбі күндері болады. Турнирдегі раундтар саны әдетте 6-8 аралығында, бірақ кішкентай аймақтық турнирлерде одан да аз болуы мүмкін. Жарыстың алғашқы екі күні іріктеу раундтарына арналады, екінші түні бірінші жою раунды басталуы мүмкін. Жарыстың соңғы күні жою раундтары үшін резервте болады.

Ашық айналымға кіру

Колледж деңгейіндегі іріктеу турларына кім қатысатынын анықтау жүйесі жоғары мектеп деңгейіндегідей бірдей қолданылады. Турнирлер көбінесе қос окта-финалға дейін өтеді. Осы іріктеу турларындағы төрешілердің ой-пікір алмасу уақыты ұзаққа созылатындықтан, іріктеу турларын аяқтауға бір күн толық уақыт керек болады.

Колледждер арасындағы ұлттық чемпионаттар

Колледждік пікірталаста бірыңғай ұлттық чемпионат жоқ; Ұлттық пікірталастық турнир (NDT), Кросс-экзамендік пікірталастық қауымдастығы (CEDA) және Америка пікірталастық қауымдастығы (ADA) барлығы да ұлттық турнирлер өткізеді. Жастар және жаңадан бастағандар арасындағы ұлттық чемпионаттар турнирлері де бар, сондай-ақ колледждер үшін ұлттық атақ та бар. NDT – колледждер арасындағы ең беделді турнирлердің бірі. CSTV колледж спорты арнасы жыл сайын NDT туралы деректі фильм түсіріп, үздік командаларды және турнирдегі ең жарқын сәттерді көрсетеді. NDT деректі фильмі.