Кіріспе

Аргентинаның ғарыш агенттігі Ұлттық ғарыш қызметі жөніндегі комиссия (испан тілінде: Comisión Nacional de Actividades Espaciales, CONAE) – Аргентина үкіметінің ұлттық ғарыш бағдарламасына жауапты азаматтық агенттігі.

Аргентинаның планетааралық қоғамы

1940 жылдары Теофило Табанера шетелдік және аргентиналық мамандар тобын Аргентина планетааралық қоғамы (Argentine Interplanetary Society), SAI ретінде ұйымдастырды. Табанераның күш-жігері Аргентинаның ғарышқа ұшу ұйымын құрған алғашқы Латын Америкасы елі болуын қамтамасыз етті және 1952 жылы Халықаралық астронавтика федерациясының негізін қалаушы мүшелерінің бірі болды. Аргентиналық Альдо Кокка ғарыш құқығының алғашқы дамушысы болды және ғарыш адамзаттың ортақ мұрасы болу идеясын қалыптастыруға көмектесті, бұл идея кейіннен 1960 жылдардағы Біріккен Ұлттар Ұйымының шарттарында бекітілді.

Ұлттық ғарыш зерттеулер комиссиясы

1960 жылы Табанера жаңа құрылған Comisión Nacional de Investigaciones Espaciales "CNIE" (Ғарыш зерттеулерінің ұлттық комиссиясы) басшысы болып тағайындалды. CNIE Аргентина Әуе күштерінің Instituto de Investigaciones Aeronáuticas y Espaciales (IIAE) мекемесімен бірлесіп, бірнеше жергілікті көп сатылы, жоғары биіктіктегі зымырандар мен ракеталарды (1961 жылы Альфа Центавр және Бета Центавр, 1962 жылы Гамма Центавр, 1963 жылы Просон М1, 1965 жылы Орион 1, 1966 жылы Орион 2 және Канопус I, 1969 жылы Ригел, Канопус II және Кастор, ал 1977 жылы Тауро) әзірлеу жұмыстарын жүргізді. Аргентина Латын Америкасында өз күшімен жасалған ракета арқылы ғарышқа нысан жіберген алғашқы ел болды. 1968 жылдың қазан айында француз зерттеушілер тобы (CNES-тен) әуежайға келіп, карталар мен ұшақтарды зерттеу және іздеу жұмыстарын жүргізіп, Аргентинаның үш базасынан (Мендоса, Неукен және Тьерра-дель-Фуэго) ұшырылатын EOLO деп аталатын бірлескен жобаны іске асыруды жоспарлады. Топырақтың жағдайын тексергеннен кейін, келесі жылдың сәуірінде Аргентина Әуе күштерінің Бас қолбасшылығы Мендоса облысынан әуежайдың солтүстік жағындағы жер учаскесін станция құру үшін бес жылға тегін несиеге беруді ресми түрде сұрады. Облыс қажетті жерді бес жылға тегін берді. Осы мерзімнен кейін қалған мүліктер жергілікті билікке өтеді. CNIE тарапынан бағдарлама бастапқыда Буэнос-Айрестегі Аргентина Әуе күштерінің Кондор штабында EE Ingeniero Enrique Setaro басқарды. Бағдарламаның операциялық кезеңі басталғаннан кейін CNIE оны Әуе күштерінің офицерімен алмастырды. 1970 жылдары Аргентина американдық екі сатылы қатты отынмен жұмыс істейтін Кастор ракетасын 500 километрге дейін үнемі ұшырып отырды. Бұл ракета бірнеше ел үшін халықаралық эксперименттер жүргізді. 1970 жылдары CNIE француздық Centre National d'Études Spatiales (CNES) (ағылшын тілінде: Ұлттық ғарыш зерттеулері орталығы)мен EOLO бағдарламасын құру және іске асыру туралы келісімге келді. Бұл бағдарлама ауаның қозғалыс динамикасын зерттеу үшін Жердің стратосферасына 500 шар ұшыруды қамтиды. Стратосфера – Жер атмосферасының екінші маңызды қабаты, тропосферадан жоғары және мезосферадан төмен орналасқан. Стратосфера температура бойынша қабатталған, жоғарыдағы қабаттары жылы, ал төмендегілері салқын; биіктікке қарай температураның көтерілуі озон қабатының Күннің ультракүлгін сәулесін (қысқартылған УФ) сіңіруінің нәтижесі болып табылады.

Кондор бағдарламасы

1980 жылдары Аргентина "Кондор" зымырасын жасауға қатысқан көпұлттық күш-жігерге қосылды. АҚШ-тың қысымы салдарынан "Кондор" бағдарламасы 1991 жылы тоқтатылды. Falda del Carmen-дегі осымен байланысты әзірлеу және өндіріс орталықтары жабылды, сондай-ақ Жер ресурстарын және экологиялық жағдайды бақылауға арналған бақылау спутниктерін жасаумен айналысқан Fabrica Militar de Aviones та жабылды.

Ұлттық ғарыш қызметі комитеті

Қазіргі комиссия (CONAE) 1991 жылғы 28 мамырда Карлос Менем үкіметі кезінде, әскери «Кондор» зымыран бағдарламасы тоқтатылғаннан кейін, комиссияның барлық күш-жігерін бейбіт мақсаттарға бағыттау үшін құрылды. Ол бұрынғы CNIE-нің Кордова және Буэнос-Айрестегі әуе күштерінің ғарыш-авиациялық кешендерін, сондай-ақ тоқтатылған жобаға қатысқан бірқатар азаматтық персоналды қабылдады. 1990 жылдардан бастап жаңа комиссия NASA және еуропалық агенттіктермен келісімдерге қол қойды және SAC A, сәтсіз аяқталған SAC B миссиясы және 2000 жылы ұшырылып, қазірге дейін жұмыс істеп жатқан SAC C сияқты бірнеше Жерді қадағалау спутниктерін жасады. Кристина Фернандес де Киршнер басшылығымен 2009 жылы Fabrica Militar de Aviones зауыты қайта ұлттықтандырылды және Falda del Carmen кешені жаңа Tronador II зымыранын әзірлеуді қолдау үшін қайта жандандырылды. CITEFA қолдауымен қорғаныс зымырандары мен ракеталарын әзірлеу қайта басталды.

Кордоба жер беті станциясы

Аргентиналық спутниктерді қадағалау, басқару және телеметриялық бақылау (TT&C) жүргізуге, сондай-ақ спутниктік деректерді қабылдау, каталогтау және мұрағаттауға жауапты. CONAE-нің Кордова жер станциясы (ETC) 1997 жылдан бері қызмет етеді. Ол деректерді қабылдау және TT&C мүмкіндіктеріне ие. Қазіргі таңдағыда ол Аргентина миссияларынан бөлек, 12 халықаралық спутниктен дерек алады. Ұлттық ғарыш бағдарламасы Антарктида құрлығы туралы деректерді жинау мақсатында Аргентинаның оңтүстік ұшындағы Ушуая қаласында, Tierra del Fuego провинциясында екінші жер станциясын құруды көздеп отыр.

Миссиялық операция орталығы

Аргентиналық спутниктерді жоспарлау, командаларды жасау және бақылауға жауапты. Бүгін SAC C миссиялық операциялық орталығы толыққанды жұмыс істеп тұр, ал 2011 жылғы 10 маусымда ұшырылған SAC D/Aquarius спутниктерін басқару мақсатында SAC D миссиялық операциялық орталығы құрылуда.

Сынау және интеграциялау қондырғылары

Сынақ және интеграция орталықтары – спутниктер, ғарыш кемелері және құралдар сияқты ғарыш миссияларының әртүрлі компоненттерінің сынақтан өтуіне, құрастырылуына және біріктірілуіне арналған мамандандырылған кеңістіктер. Бұл орталықтар ғарыш миссиялары үшін арналған жабдықтар мен технологиялардың дұрыс және сенімді жұмыс істеуін қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады.

"Марио Гулич" ғарыш зерттеулерінің озық институты

Ғарыш ақпаратын жетілдіріп, жаңаша қолдану және ғылыми білімді дамыту мақсатында, жоғары білікті кадрларды даярлауға да көмектеседі. Бұл спутник бұрынғы CONAE физигі Марио Гуличтің құрметіне аталған. Ол ғылыми зерттеулер үшін Аргентинаның алғашқы спутнигі – SAC B спутнигін жасауды ұсынған. Марио Гулич 1994 жылы қайтыс болды.

Tronador II сынақ полигоны

CONAE Буэнос-Айрес провинциясындағы Лас-Пипинас, Пунта-Индио Партидо ауданында "Пунта-Индио ғарыш кешені" деп аталған зымыран сынақ алаңын құрды. Ол Tronador II ұшыру құралы үшін технологиялық демонстрациялық Vex зымырандарын сынауға арналған.

Tronador II ұшыру орны

Тронадор ұшыру алаңы "Complejo Argentino de Acceso Al Espacio" (Аргентина ғарышқа қол жеткізу кешені) деп аталады, ол Пуэрто-Белграно теңіз базасында орналасқан.

Спутниктік жүйелер

Ұлттық ғарыш бағдарламасы екі спутниктік серияны көздейді, және екеуі де Жерді қадағалауға бағытталған: біреуі негізгі аргентиналық құралдармен оптикалық спектрде (SAC), ал екіншісі микротолқынды спектрде (SAOCOM).

SAC сериясы

SAC сериясы CONAE және Аргентинаның INVAP компаниясымен, сондай-ақ бірқатар жергілікті университеттермен тығыз ынтымақтастықта NASA-мен бірлесіп әзірленді. Оған Бразилия, Дания, Италия және Германия да қатысты. 2019 жылы Аргентинаның бес спутнигі ұшырылды: технологиялық демонстрациялық спутник SAC A, ғылыми зерттеулерге арналған SAC B, Аргентинаның алғашқы Жерді бақылау спутнигі SAC C, SAC D және SAOCOM 1A. Осы орайда CONAE NASA-мен бірлесіп, Аргентинаның SAC C және АҚШ-тың Landsat 7, EO 1 және Terra миссияларымен Бірінші халықаралық Жерді бақылау шоқжұлдызын құруға күш біріктірді. CONAE ұшырған спутник SAC D/Aquarius болды, ол 2011 жылдың 10 маусымында ұшырылды. Ол NASA ұсынған теңіздің тұздылығын өлшеуге арналған Aquarius миссиясын жүзеге асырады, бұл ортаны жақсырақ түсінуге көмектеседі, ал CONAE ұсынған сенсорлар ықтимал өрт ошақтарын бақылауға септігін тигізеді.

Бұрынғы тапсырмалар

SAC A: 1998 жылдың 3 желтоқсаны (ғарыш шаттлы). Жүйелерді сынау және технологиялық модель ретінде құрастырылған. SAC B: 1996 жылғы 4 қараша (Pegasus зымыраны). Аргентинаның алғашқы ғылыми спутнигі, негізгі мақсаты – күн физикасы мен астрофизиканы зерттеу. Ұшыру кезінде туындаған мәселелер оны орбитаға шығаруға мүмкіндік бермеді. Ракетаға бекітіліп қалғандықтан, күн панельдерін жаюға және батарея қуаты таусылғанша ғана жұмыс істеуге қол жеткізді. SAC C: 2000 жылғы 21 қараша (Delta зымыраны). Қазірге дейін жұмыс істеп тұр. NASA-ның Landsat 7, TERRA және EO 1 спутниктерімен бірге AM тұжырымының бөлігі ретінде ұшырылды. Көп спектрлі орта ажыратымды сенсор (MMRS), жоғары ажыратымды технологиялық камера (HRTC), жоғары сезімталдық камера (HSTC) және GPS оккультациясы және пассивті шағылысу эксперименті (GOLPE) құралдарымен жабдықталған. Барлық құралдар CONAE тарапынан ұсынылған, GOLPE құралын NASA ұсынды. SAC D/Aquarius: SAC D 2011 жылдың 19 маусымында ұшырылды. Бразилия ғарыш агенттігімен бірлесіп әзірленген, Меркосур аймағындағы су және азық-түлік ресурстарын бақылауға және ақпарат жинауға арналған спутник. SAC F: Ұшыру күні белгісіз.

SAOCOM сериясы

SAOCOM сериясы екі миссияны құруды қамтиды, олардың басты құралы L диапазонындағы толық поляриметриялық синтетикалық апертуралы радар (SAR) болып табылады, және бұл миссиялар Бельгия және Италияның серіктестігімен жүзеге асырылады.

Болашақ миссиялар

SAOCOM: Даму үстінде. Италия ғарыш агенттігімен (ASI) серіктестікте дамытылып жатқан, синтетикалық апертуралық радар (SAR) құрылғысын орнатуға арналған және басқа спутниктердің шоқжұлдызының бір бөлігі болатын спутник.

САРЕ

SARE спутниктері қазіргі кезде зерттеліп жатыр. Олардың салмағы шамамен 200 кг-дай болады және нанотехнологиялар қолданылатын болады.

Ұшыру құралдары

"Тронодор" (ракетасы) әзірлену үстіндегі көп сатылы спутниктерді ұшыру құрылғысы. 2012 жылы ұшу сынақтарын бастау күтілген. Сонымен қатар, 43,8 см диаметрі бар T 4000 үшінші сатыдағы сынақ ракетасы да жасалуда, ағымдағы нұсқасы 40 кН итеру күшіне ие сұйық отынды қозғалтқышпен жабдықталған. Дегенмен, соңғы 4 жылда үшінші сатыдағы бір прототип және бірінші сатыдағы бір алдын ала прототипті ұшыру әрекеттері сәтсіз аяқталды. Соңғы әрекет ракетаның ұшу құрылымының қабырғасына өртенбей немесе жарылмай құлауымен аяқталды, себебі ракетаға қозғалтқышты ұшу кезінде бірнеше секундқа сынау үшін 460 кг отын құйылған, нәтижесінде материалдық, адам және қоршаған ортаға ешқандай зиян келтірілмеді.

Әуедегі жүйелер

CONAE өздігінен әзірленген SARAT деп аталатын әуедегі радиолокационды стансаны (SAR) пайдалануда. Радар 3 x 0,4 м ажыратымдылығымен толық поляриметриялық L диапазонындағы деректерді алуға қабілетті. Ол SAOCOM-ға дейінгі сынақ құралы ретінде көзделіп отыр.

Халықаралық ынтымақтастық

Бұл миссиялар Италия-Аргентина апатты жағдайларды басқару спутниктері жүйесінің (SIASGE) құрамына кіреді, сондай-ақ Италияның COSMO SkyMed миссияларымен (қатысты мақаланы қараңыз) Orfeo бағдарламасымен бірге. L және X диапазонындағы радарлардың ұсынып беретін ақпаратын біріктірудің үлкен артықшылықтарын және қайта қарау кезеңін қысқартудың ыңғайлылығын ескере отырып, Аргентина мен Италия табиғи апаттардың салдарынан туындаған зиянды азайтуға арналған ақпаратты ұсынуға толыққанды бағытталған осы жүйені әзірлеу үшін күш біріктіруде. CONAE 2003 жылдың шілдесінде "Ғарыш және ірі апаттар" халықаралық хартасына қосылды, оның мақсаты – табиғи немесе техногендік апаттардан зардап шеккендерге ғарыш деректерін алу және жеткізудің бірыңғай жүйесін уәкілетті пайдаланушылар арқылы ұсыну. Агенттік 2009 жылдың 24 маусымында Еуропалық ғарыш агенттігімен Мондоса провинциясындағы Маларгуэ қаласына жақын орналасқан Пьер Аугер обсерваториясында 35 метрлік антенна және басқа да миссияны қолдау құрылыстарын орнату туралы келісімге келді. Бұл нысан ЕКА-ның Mars Express, Venus Express және Rosetta ғарыш зондтары жобаларына, сондай-ақ CONAE-нің ішкі зерттеулеріне және ЕКА-ның жоспарланған Deep Space жобасына үлес қосады. Әлемдегі ЕКА-ның осындай үш орналымның бірі болып табылатын жаңа антенна триангуляция құруға мүмкіндік береді, бұл ESA-ға миссияны тәулік бойы қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.