Кіріспе
Қалалық сумен жабдықтау жүйесі
Нью-Йорк қаласына су құбырлары, су қоймалары және туннельдер арқылы тәзі су жеткізіледі. Қаладан 125 мильге (201 км) дейін созылған үш негізгі су жүйесі (Кротон, Кэтскилл және Делавэр) бар, бұл оның сумен жабдықтау жүйесін әлемдегі ең кең қалалық су жүйелерінің біріне айналдырады. Нью-Йорктегі су тазарту процесі Американың көптеген басқа қалаларына қарағанда қарапайым. Бұл, негізінен, оның су жиналатын алаптарының қаншалықты жақсы қорғалғандығын көрсетеді. Қала оларды қоршаған жерлердегі құрылыс салуды шектеуге тырысты. Оның ең ірі су жиналатын алаптарды қорғау бағдарламаларының бірі – Жерді сатып алу бағдарламасы, оның аясында Нью-Йорк қаласының Қоршаған ортаны қорғау департаменті (DEP) 1997 жылдан бері консервациялық келісімшарттар арқылы жерді сатып алды немесе қорғады. Осы күтімнің нәтижесінде, қаланың сумен жабдықтау жүйесі федералды және штаттық үкіметтер тарапынан сүзу талаптарынан ішінара босатылды, бұл құрылысқа қажет болатын 10 миллиард доллардан астам ақшаны үнемдеді, сондай-ақ жылдық операциялық шығындарды кем дегенде 100 миллион долларға азайтты. Сонымен қатар, су жолдары өтетін ерекше топография жүйенің 95% суын гравитация күшімен жеткізуге мүмкіндік береді. Су қоймаларындағы су деңгейі қалыпты шектен шыққанда, сорғымен тасымалданатын су мөлшері өзгереді.
Алғашқы жылдар
Сегізінші ғасырға дейін Нью-Йорк қаласы күнделікті пайдалану үшін суды жинауға арналған құдықтар мен жаңбыр суын жинауға арналған резервуарлар сияқты қарапайым құралдарға ғана тәуелді болды. Алғашқы қоғамдық құдық 1677 жылы Боулинг Гринде қазылды, ал алғашқы су қоймасы 1776 жылы Манхэттеннің шығыс жағында халық саны 22 000-ға жеткеннен кейін салынды. Коллекшн-Понд, немесе «Таза су тоғаны» – қазіргі Манхэттеннің төменгі бөлігіндегі Қытай ауданындағы тұщы су тоғаны. Еуропалықтардың Манхэттенге қоныс аударуының алғашқы екі ғасырында қаланың сумен қамтамасыз етілуінің негізгі жүйесі осы тоған болды. Кейін қала халықтың қарқынды өсуінен (1800 жылдан 1830 жылға дейін 60 000-нан 200 000-ға дейін) су сапасының нашарлап жатқанын байқады, бұл эпидемиялар тудыру қаупін тудырды. 1831 жылдың сәуір айында өрт сөндіру үшін жаңа сумен жабдықтау және тарату жүйесі ашылды. Оған Боуэри (қазіргі 4-авеню) мен Үшінші авеню арасындағы 13-ші көшедегі құдық пен цистерна кірді, ол сол кезде қаланың солтүстік шетінде орналасқан. Құдықтың диаметрі 16 фут, тереңдігі 112 фут болды – көбінесе тау жыныстарын жарып жасалған, нәтижесінде 175 000 галлоннан астам су алынды. Бу машинасы күніне шамамен 500 000 галлон су көтеруге қабілетті болды. Диаметрі 43 фут, биіктігі 20 фут болатын сегізбұрышты темір резервуар 27 фут биіктіктегі тас мұнараның үстіне орнатылды. Бродвей мен Боуэридің астындағы магистральдар Перл, Уильям, Хадсон және басқа да оннан астам маңызды көшелердегі су құбырына алты, он және он екі дюймдік құбырлар арқылы суды ең биік көшелерден 60 фут биіктікке жеткізді.
Ескі және жаңа Кротон суқұбыры
Қаланың алғашқы су құбыры, Кротон су құбыры, 1837-1842 жылдары Вестчестер округіндегі Кротон өзенінен Манхэттенге дейін, 66 шақырымға созылып салынды. Су құбыры Ескі Кротон бөгетімен сүйенген. Ескі Кротон су құбырының өткізу қабілеті күніне шамамен 90 миллион галлонды құрады. Қаланың өсіп келе жатқан қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында, қала 1885 жылы Жаңа Кротон су құбырын салуға кірісті. Жаңа Кротон бөгеті 1906 жылы салынды. Ескі Кротон су құбыры 1955 жылға дейін қалаға су жеткізіп келді және 1965 жылы жабылды.
Кэтскилл су құбыры
1905 жылы жаңадан құрылған қалалық сумен жабдықтау басқармасы Catskill акведугі жобасын бастады, ол қаланың тұрғындары мен келушілер санының үнемі өсуіне байланысты сумен қосымша қамтамасыз етуге көмектесетін болды. Жүйенің құрылысы 1907 жылы басталды. Catskill жүйесінің бөліктері 1916 жылы пайдалануға берілді, ал бөгеттер, суқоймалар және туннельдердің толық жүйесі 1924 жылы аяқталды. Schoharie суқоймасы жүйеге қосылып, 1926 жылы жұмыс істеуге кірісті. Catskill жүйесінің тәулігіне шамамен 850 миллион галлон су беруге қабілеті бар. Қаланың жалпы су жүйесінде Catskill акведугі қаладан шамамен 125 миль (201 км) қашықтықта орналасқан.
Нью-Йорк қаласының суды қаржыландыру жөніндегі муниципалды басқармасы
Нью-Йорк қаласының су және кәріз жүйесінің күрделі қажеттіліктерін облигациялар, коммерциялық қағаздар және басқа да борыштық құралдар шығару арқылы қаржыландырады. Бұл 1985 жылы Нью-Йорк қаласының суды қаржыландыру жөніндегі муниципалдық билік туралы заңға сәйкес құрылған қоғамдық пайда корпорациясы. Билікті жеті мүшеден тұратын директорлар кеңесі басқарады. Мүшелердің төртеуі – лауазымдық өкілдер: Қаланың қоршаған ортаны қорғау комиссары, Қаланың басқару және бюджет директоры, Қаланың қаржы комиссары және Штаттың қоршаған ортаны қорғау комиссары. Қалған үш мүше мемлекеттік тағайындамалар болып табылады: екеуі қала әкімі, біреуі губернатор тағайындайды.
Нью-Йорк қаласының су басқармасы
Нью-Йорк қаласының Су кеңесі 1905 жылы құрылды. Ол Нью-Йорк қаласының су және кәріз тарифтерін жүйе жұмысын жүргізу және қаржыландыру шығындарын қамтамасыз ететін деңгейде белгілейді, сондай-ақ Нью-Йорк қаласының су және сарқынды су жүйелері ұсынатын қызметтер үшін тұтынушылардан төлемдерді жинайды. Кеңестің бес мүшесі қала әкімі тарапынан екі жылдық мерзімге тағайындалады.
Инфрақұрылым
Нью-Йорк қаласының су жүйесі су тасымалдаушы арналар, тарату құбырлары, су қоймалары және су тоннельдерінен тұрады, олар тұрғындар мен қонақтарға ішуге жарамды су жеткізеді. Жүйенің толық көлемді рельефтік картасы Куинс өнер мұражайында қойылған. ХХІ ғасырдың басына дейін Куинстің оңтүстік-шығысындағы кейбір аймақтар бұрынғы Ямайка сумен жабдықтау компаниясының жергілікті құдықтарынан сумен қамтамасыз етілді.
Су қоймалары мен су құбырлары
Су жүйесінің сыйымдылығы және тәулігіне 8 миллионнан астам қала тұрғынына, сондай-ақ жүйемен шектесетін төрт округтегі тағы бір миллион пайдаланушыға ауыз су жеткізеді. Нью-Йорк қаласына Нью-Йорк штатының солтүстігінен су жеткізетін үш жеке су құбыры және су қоймасынан тұратын үш жүйе бар: 1890 жылы салынған Жаңа Кротон су құбыры Вестчестер және Путнам округтеріндегі Жаңа Кротон су қоймасынан су әкеледі. 1916 жылы аяқталған Кэтскилл су құбыры Жаңа Кротоннан әлдеқайда үлкен және Шығыс Кэтскилл тауларындағы екі су қоймасынан су жеткізеді. Бұл екі су құбыры Нью-Йорк қаласының ауыз суының 90% -ын қамтамасыз етеді, ал осы су құбырының су жиналатын алабы 1 миллион акр (404,686 км2) құрайды. Су жиналатын алабының бес бөлігінің екі бөлігі Нью-Йорк қаласына, штаттық немесе жергілікті билікке немесе жеке консервацияларға тиесілі. Су жиналатын алабының қалған бөлігі жеке меншікте, ол ластаушы заттарға қатысты мұқият бақыланады және оның дамуы шектеледі. Судың сапасын бақылау үшін робот-буйлар су қоймаларындағы температураны, pH, қоректік заттар мен микроорганизмдердің деңгейін өлшейді. Содан кейін компьютерлік жүйе өлшемдерді талдап, су сапасын болжайды. 2015 жылы буйлар су қоймаларындағы судың 1,9 миллион өлшемін жасады. Бұл кешен әлемдегі ең ірі ультракүлгін сәулелі дезинфекциялық қондырғы болып табылады; онда тәулігіне дейін өңдеуге арналған 56 УФ реакторы бар. Қаланың барлық суы дезинфекция процесінен өтеді, бірақ судың тек 10% -ы ғана сүзіледі. Кротон суын сүзгілеу зауыты Кротон сумен жабдықтау жүйесіне тән тұрақты бұлыңғырлық мәселелерін шешу үшін салынған. Зауыт 2015 жылы 3 миллиард доллардан астам қаржыға аяқталды. Бұл нысан Бронкстағы Ван Кортландт саябағының астында 49 метр тереңдікте салынған және Жаңа Кротон су құбыры арқылы жеткізілген суды сүзіп тазартады. Янки стадионынан үлкен зауыт, қалалық билік Жаңа Кротон су құбырын қайта жаңартуға және сүзгі зауытын салуға келісті. Зауытта УФ-дезинфекциялық жүйе бар. Қала мұндай зауыт салуға болатын орынды 20 жылдан астам уақыт бойы Бронкс және Вестчестерде іздестірді.
The New Croton Aqueduct, completed in 1890, brings water from the New Croton Reservoir in Westchester and Putnam counties. The Catskill Aqueduct, completed in 1916, is significantly larger than New Croton and brings water from two reservoirs in the eastern Catskill Mountains. The latter two aqueducts provide 90% of New York City's drinking water, and the watershed for these aqueducts extends a combined 1 million acres (404,686 km2). Two fifths of the watershed is owned by the New York City, state, or local governments, or by private conservancies. The rest of the watershed is private property that is closely monitored for pollutants; development upon this land is restricted. The water is monitored by robotic buoys that measure temperature as well as pH, nutrient, and microbial levels in the reservoirs. A computer system then analyzes the measurements and makes predictions for the water quality. In 2015, the buoys took 1.9 million measurements of the water in the reservoirs. The compound is the largest ultraviolet germicidal irradiation plant in the world; it contains 56 UV reactors designed to treat up to per day. While all of the city's water goes through the disinfection process, only 10% of the water is filtered. The Croton Water Filtration Plant was built to address constant turbidity problems that are specific to the Croton water supply system. The plant was completed in 2015 at a cost of over $3 billion. The facility was constructed 160 feet (49 m) under Van Cortlandt Park in the Bronx and filters water delivered by the New Croton Aqueduct. The plant, which is bigger than Yankee Stadium, The city government agreed to rehabilitate the New Croton Aqueduct and build a filtration plant. The plant includes a UV disinfection system. The city had been studying possible sites for such a plant for more than 20 years in both the Bronx and Westchester.
Туннельдер
Хиллвью су қоймасынан су гравитация күшімен Нью-Йорк қаласының астындағы үш туннельге ағып өтеді. Су бірнеше шахта арқылы табиғи қысыммен қайтадан жер бетіне көтеріледі. Нью-Йорк қаласының №3 су туннелі, құрылысы толық аяқталмаған, Нью-Йорк тарихындағы ең ірі капиталдық құрылыс жобасы (ағымдағы жөндеу және жаңарту жұмыстарын қараңыз). Ол Йонкерс қаласының Хиллвью су қоймасынан басталып, Манхэттендегі Орталық парк астынан өтіп, 78-ші көшедегі Бесінші авенюге жетеді. Содан кейін ол Ист-Ривердің және Рузвельт аралының астынан Квинс қаласының Астория ауданына дейін өтеді. Одан Бруклинге қарай жалғасады.
Тарату
Тарату жүйесі шамамен 6800 миль (10944 км) созылатын су құбырының кең желісінен тұрады. 2015 жылы осы құбырларды күтіп ұстауға қала 140 миллион доллар жұмсады. Қала ғалымдары суды күн сайын 50 стансадан өлшейді. Ал содан кейін сумен жабдықтау жүйесін пайдаланушыларға зиян келтіруі мүмкін микроорганизмдерге, улы химиялық заттарға және басқа да ластаушы заттарға сынақ жүргізіледі. 2015 жылы ДЭП 31 700 су үлгісінен 383 000 сынақ алды. 2013 жылы Хадсон өзенінің астында 4 км-лік айналма туннелінің құрылысы басталды, бұл ДЭП тарихындағы ең ірі құрылыс жобасы. Туннельдің құрылысы 2019 жылы аяқталды, ал айналма жобасының толық аяқталуы 2023 жылға жоспарланған. 2018 жылы қала қалалық су жүйесінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және сүзгіленбеген сумен жабдықтаудың тазалығын сақтау үшін 1 миллиард АҚШ долларын инвестициялауға уәде берді. Инвестицияның маңызды бөлігі климаттың өзгеруі салдарынан туындауы мүмкін судың бұлыңғырлануын болдырмауға, оның ішінде су қоймаларына жақын жердегі тұрғындарды көшіруге, ескірген егістіктерді тазалауға және су қоймалары маңындағы инфрақұрылымдар үшін су тасқынының алдын алу бойынша зерттеулер жүргізуге бағытталатын болады. Табиғи ресурстарды қорғау кеңесінің аға заңгері Эрик А. Голдштейннің пікірінше: "Бұл қауіпсіздіктің келесі деңгейге көтерілу уақыты емес".