Кіріспе

Манхэттендегі тарихи тоған, Нью-Йорк. Жинақтау тоғаны, немесе Таза Су тоғаны, Нью-Йорк қаласының Төменгі Манхэттеніндегі, қазіргі Қытай ауданында орналасқан тұщы су тоғаны болған. Манхэттенге еуропалықтар қоныстанғанның алғашқы екі ғасырында, бұл өсіп келе жатқан қала үшін Нью-Йорк қаласының негізгі сумен жабдықтау жүйесі қызметін атқарды. Кейіннен бұл тоғанның орнында түрме салынды. 20 ғасырда бұл жер Collect Pond Park айналды, онда осы су қоймасының тарихи маңыздылығын еске сақтау үшін су көлдері бар.

Көлдің сипаттамасы

Көл шамамен кең аумақты алып жатты және тереңдігі 60 футқа (18 метрге) дейін жететін. Көлде көптеген балықтар мекендейтін, ал 1734 жылы көлде тор қолдануға тыйым салатын заң қабылданды. Бұл көлдің қатты ластануына дейін болған, оның ішінде өлген жануарлар тасталып келген.

18 ғасыр

18 ғасырда көл жазда пикниктерге, ал қыста коньки тебуге арналған орын болды. 18 ғасырдың басында суды пайдалану мақсатында көл жағалауында түрлі коммерциялық кәсіпорындар ашылды. Олардың қатарында Культардс сыра зауыты, Малбери көшесіндегі Николас Байардтың қасапханасы (оны "Қасапхана көшесі" деп атады), оңтүстік-шығыс жағалаудағы көптеген тері өңдеу шеберханалары, және оңтүстік-батыс жағалаудағы Пот Бейкерс төбесіндегі неміс иммигранттары Йохан Виллем Кролиус пен Йохан Реммидің керамика шеберханалары болды. 18 ғасырдың соңына қарай көл "нағыз лайлы, жалпы кәріз" деп есептелді. Бұл Фултон мен Ливингстон Франциядағы Сена өзенінде "Фултонның қателігін" іске қосқанға дейін алты жыл бұрын болған оқиға. Хатчингс сол кезде "жас бала" болғанын және "Мистер Фичке қайықты басқаруға көмектескенін" айтады. 1846 жылы жарияланған үнқатысуда Хатчингс, шын мәнінде, бумен жүретін механизмді Фитч жасағанын мәлімдейді. Ол Фултон мен Ливингстонның екеуі де Коллект көліндегі сынақтар кезінде болғанын, тіпті оларды, сондай-ақ Фитчті және өзін үнқатысудың жоғарғы сол жақ бөлігіндегі айналмалы бу кемесінде бейнелегенін айтады. Фултон бу кемесінің дәуірінде көп мақтау алғанмен, Хатчингс осы үнқатысу арқылы Фитчтің еңбегіне де назар аударуды үміттенеді. Дегенмен, Коллект Понд паркіндегі тақтада Фичтің әңгімесі "жиі қайталанғанымен, оны растайтын ешқандай дәлел табылған жоқ" делінген.

Ластану және қоқыс тастау

Көлді қоршаған кәсіпорындардың ластанған сарқындары көлге қайта ағылып, ауыр ластану мәселесін және экологиялық денсаулыққа қауіп тудырды. Пьер Шарль Л'Энфант көлді тазалап, оны демалыс паркінің орталық бөлігіне айналдыруды ұсынды, оның төңірегінде қаланың тұрғын аудандары дами алатын еді. Оның ұсынысы қабылданбады, көлді құрғатып, толтыру туралы шешім қабылданды. Бұл, жақын орналасқан Байард тауы мен Калк-Хук төбелерін тегістеуден алынған топырақпен және судың өзенге ағып кетуіне көмектесу үшін солтүстікке канал қазу арқылы іске асырылды. Толтыру жұмысы 1811 жылы аяқталды, ал көп ұзамай қайта пайдаланған жерге орта таптың үйлері салынды.

Қабірлер

Нью-Йорк түрмесі, "Қабірлер" деп аталған, 1838 жылы көлдің орнында, Орталық көшесінде салынды. Оның қауіпсіз негізі болуы үшін үлкен қайың ағашынан жасалған платформаға орнатылды. Джон Хавиленд ескі египет мақбарасының суретіне сүйене отырып жобалады. Ғимараттың ұзындығы 77 метр, ені 61 метр болды және Орталық, Франклин, Элм (қазіргі Лафайетт) және Леонард көшелерімен қоршалған толық бір кварталды алып жатты. Бастапқыда ол шамамен 300 тұтқынға арналған еді. Түрме салынысымен бірге құлауын бастады және ең төменгі қабатындағы судың ағып кетуімен, жалпы ылғалдылығымен әйгілі болды. 1902 жылы бастапқы ғимарат сол жердегі жаңа ғимаратқа ауыстырылды, ол Франклин көшесі жағындағы Қылмыстық соттар ғимаратына "Көңілдің көпірі" арқылы қосылды. Түпнұсқа "Қабірлер" ғимараты ғасыр соңында бұзылғаннан кейін, оның орнына көше деңгейінен 140 футқа дейін тасқа жеткен үлкен бетон қазықтар орнатылды, бұл жаңа ғимаратқа мықты негіз беру үшін жасалды. Бұл ғимарат 1941 жылы Орталық көшесінің шығыс жағында, 125 White Street мекенжайындағы кіреберісі бар жаңа ғимаратқа ауыстырылды, ол ресми түрде Манхэттен ұстау орталығы деп аталды, бірақ бұл жерде де "Қабірлер" деп аталады.