Энид Мамфорд: Әлеуметтік ғалым және компьютерлік ғылымның қайраткері

Кіріспе

Британдық әлеуметтанушы және компьютер ғалымы Энид Мамфорд (6 наурыз 1924 – 7 сәуір 2006) – британдық әлеуметтанушы, компьютер ғалымы және Манчестер университетінің зейнеткер профессор және Манчестер бизнес мектебінің арнайы қонақ оқытушысы. Ол адам факторы және әлеуметтік-техникалық жүйелер саласындағы еңбектерімен кеңінен танымал.

Өмірбаян

Энид Мамфорд Солтүстік-Батыс Англиядағы Мерсисайд қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Артур Макфарленд судья, ал анасы Дороти Эванс мұғалім болды. Ол Уоллэй орта мектебінде оқыды және 1946 жылы Ливерпуль университетінен әлеуметтік ғылымдар бойынша бакалавр дәрежесін алды. Бітіргеннен кейін Энид Мамфорд өнеркәсіпте жұмыс істеді, бірінші кезде ұшақ фабрикасының кадрлар менеджері, кейіннен сағат фабрикасының өндіріс менеджері болып жұмыс істеді. Бірінші жұмыс оның ғылыми мансабы үшін маңызды болды, себебі ол көптеген әйел қызметкерлердің кадр саясаты мен өндірістік қатынастар стратегиясын басқарумен айналысты. Екінші жұмысы да аса құнды болды, өйткені ол өндіріс бөлімін басқарды, бұл академиялық қызметкерлер арасында сирек кездесетін тәжірибе деңгейін ұсынды. Энид Мамфорд 1956 жылы Ливерпуль университетінің әлеуметтік ғылымдар факультетіне қосылды. Ол Чартерленген кадрлар және даму институтының мүшесі, Британдық компьютерлік қоғамның (BCS) мүшесі, сондай-ақ 1984 жылы BCS-тің құрметті мүшесі, және BCS әлеуметтік-техникалық тобының негіздеуші мүшесі және бұрынғы төрағасы болды. 1983 жылы Энид Мамфорд ақпараттық ғылымға қосқан үлесі үшін американдық Варниер сыйлығымен марапатталды. 1996 жылы Финляндияның Юваскила университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды. 1999 жылы ол ақпараттық жүйелер саласындағы ерекше жетістіктері үшін Лео өмір бойы жетістіктері сыйлығының жалғыз британдық иегері атанды, сол жылы барлығы төрт адам марапатталды. Лео сыйлығын Ақпараттық жүйелер қауымдастығы (AIS) және Ақпараттық жүйелер жөніндегі халықаралық конференция (ICIS) табыс етеді.

Өнеркәсіптік қатынастар саласындағы зерттеулер

Ливерпуль университетінің әлеуметтік ғылымдар факультетінде Мамфорд Ливерпуль доктерінде және Солтүстік-Батыс көмір өнеркәсібіндегі еңбек қатынастары саласында зерттеу жүргізді. Мамфорд сондай-ақ Талкотт Парсонс пен Эдвард Шилстің айнымалы үлгілерін қолданып, жұмыс беруші-қызметкер қарым-қатынастарын бағалауға арналған бес түрлі келісімшартты ұсынды. Ұсынылған келісімшарттардың бірі – жұмыс құрылымы келісімшарты, ол қызметкерлердің жұмысын қызықты да, күрделі де санауына баса назар аударуға бағытталған. Осы келісімшартты іске асыру үшін Мамфорд өндіріс процестері мен принциптерін үнемі сұрап-талқылау қажеттігін, сондай-ақ тиімді және адамгершілік деп есептелетін құралдарды, техникаларды және технологияларды анықтау қажеттігін айтады. Қоғамдық-техникалық жобалар, мысалы, «жетілдірілген өндіріс» сияқты тиімді жүйелермен алмастырылғанына қарамастан, қоғамдық-техникалық ұғымдар адам мен компьютердің қатысуын қамтитын аяларды құру кезінде маңызды болып қала береді (Мамфорд, 2000). Қолданылатын әдіс түрін таңдау бірнеше факторға байланысты. Мамфорд «Менің гипотезаны тексеруге және сұрақтарыма жауап беруге қажетті деректерді жинауға не көмектеседі?» деген сұрақтың маңыздылығын атап өтті. Таңдалған әдіс бір техника болуы мүмкін, бірақ әдетте бір-бірін күшейтетін және әртүрлі, бірақ толықтыратын деректер беретін техникалардың үйлесімі қалайды. Көп жағдайда әдістердің үйлесімі ең жақсы нәтижелерді береді, себебі ол зерттеушілердің пікірлері мен жұмысты қалай орындау керектігі сияқты зерттеулердегі саяси мәселелерді ғана емес, сонымен қатар ең дәл нәтижелерге қол жеткізу үшін тақырыпты толыққанды зерттеуге мүмкіндік береді. Болашақ талдау, бүгінгі күнгі компьютерлік жүйелердің көпшілігінің ерекшелігі – жұмыс ұйымдастыру тұрғысынан олардың икемділігі болып табылады. Жүйелерді жобалаушыларға, менеджерлерге және басқа да мүдделі топтарға осы икемділікті пайдаланып, жақсы ұйымдастырушылық және техникалық жобалауға қол жеткізу үшін автор ETHICS әдісін әзірледі. Мамфорд өзгерістерді және оларға қатысты адамдардың қатысуын, өзгерістерді қабылдауға ықпал етуін қажет етеді. Бұл Мамфордтың этикалық көзқарасын көрсетеді, ол моральды табиғи құқық ретінде қолдайды. Ол адамгершілік жауапкершіліктің жеке және құнды екенін, оны ешкім алып қоя алмайтынын нақты көрсетеді. Бұл қызметкерлерге қатысты, себебі олар өз ұйымдарындағы өзгерістер туралы хабардар болуы керек. Энид Мамфорд ақпараттық жүйелерді зерттеу қауымдастығын дамытуға үнемі құштарлық танытты, оның сүйікті зерттеу әдісі – іс-қимыл зерттеулері, себебі ол жүйелердің бірлескен дамуын ынталандырады. Бұл зерттеу әдісі 1984 жылы Манчестерде өткен ықпалды конференцияда дәлелденді. Бұл конференция ақпараттық жүйелерді зерттеудің кеңінен таралған тұжырымдамаларына шынайы сұрақтар қойған алғашқы шара болды.

At the Faculty of Social Science at Liverpool University Mumford carried out research in industrial relations in the Liverpool docks and in the North West coal industry. Mumford also used Talcott Parsons and Edward Shils’ patterns variables to propose five different contracts that can be used to evaluate employer employee relationships. One of the contracts proposed was the work structure contract, which aimed to emphasize the importance of ensuring employees found their jobs both interesting and challenging. To implement this contract, Mumford states the need for the continual questioning of production processes and principles alongside the identification of tools, techniques, and technologies which can be considered efficient and humanistic. Despite the replacement of socio technical projects by more efficient systems such as lean production, socio technical notions remain essential when conceptualizing frameworks involving humans and computers (Mumford, 2000). Choosing the type of method you are going to use is dependent on a number of factors. Mumford highlights the importance of the question ‘what will be most effective in enabling me to collect the data I need to test my hypothesis and answer my questions?’. The chosen method may be a single technique but is preferably a blend of techniques that will reinforce each other and provide different but complimentary data. Often a mix of methods produces the best results as it not only considers the political issues with research such as differences in opinions between researchers and how the task should be carried out, but also allows the subject to be fully investigated to achieve the most accurate results. Future Analysis, it is an attribute of most of today’s computer systems is their flexibility in terms of work organization. To help systems designers, managers and other interested groups take advantage of this flexibility and achieve good organizational as well as good technical design, the author developed the ETHICS method. Mumford suggests change and that those affected by it should be involved and have an input on the change if it’s to be accepted. This reflects on the ethical views Mumford has as she supports the idea of morality as a natural right. She makes it very clear on how moral responsibility is personal and precious and how no one can take it away from someone. This is relatable to employees as they should be made aware of the changes within their organization. Enid Mumford had always been passionate about developing the information systems research community, her favoured method of research came in the form of action research as this helps to promote cooperative development of systems, this research method is proven by the influential Manchester conference in 1984. This was the first conference to ever genuinely question the broadly differing conceptions of what established Information Systems research is.

ЭТИКАСЫ Жүйелерді іске асыру әдістемесі

Энид Мамфорд компьютерлік ақпараттық жүйелерді жобалау және іске асыру үшін ЭТИКС әдісін жасады. Ол өз жұмысында, басқалар ИТ-ны пайдалану арқылы корпорациялардың "табысын" арттыруға ұмтылса, ал оның тәсілі күнделікті қызметкерлерге және ИТ-ның олардың еңбек өміріне тигізетін әсерге көбірек назар аударатынын түсіндіреді (Avison et al., 2006). Оның еңбегі әлеуметтік контекст пен адамның іс-әрекеттері мен қажеттіліктерін ақпараттық жүйелерді жобалаудың орталық тұсына қойды. 1960 және 1970 жылдардағы жобалардың нәтижелерін Мамфорд және оның әріптестері «ЭТИКС» (Эффективті техникалық және адамдық тұрғыдан компьютерлік жүйелерді іске асыру) деп аталатын жүйелерді дамыту әдістемесін құру үшін біріктірді. Мамфорд қолданған прогресс әдісіне бизнес-процесті қолдау үшін жылдам этиканы енгізді. Процеске жылдам этиканы қосу арқылы бизнес-процесс тиімдірек болды, бизнес-мақсаттарға жетуде жақсы нәтижелер көрсетті және қызметкерлерді шабытандыратын сапалы жұмыс ортасын ұсынды. Сонымен қатар, Мамфордтың этика әдістемесі, өзгерістерді басқару және технологияны пайдаланудың этикалық тұрғыдан қабылданатын жолын қамтамасыз ету үшін жүйелерді дамыту жөніндегі жұмысы ақпараттық жүйелердегі сындық зерттеулер (CRIS) тарапынан қолдау тапты, себебі көптеген идеялар әлі де сындық зерттеулерде басымдыққа ие, олар әлеуметтік шындықты жақсартуға бағытталған. Мамфордтың еңбегі мен CRIS арасындағы байланысты теориялар өзгерістер мен өзгерістерді басқаруға қатысты, олар билік пен мәжбүрлеу мәселелерімен байланысты. Мамфорд сондай-ақ Марксистік сындық зерттеу дәстүрінен алынған сөздерді қолданды, мысалы, «капитализмнің идеологиясы». Мамфорд есептеу және жұмыс уақытын тауарландыру мәселесін де талқылады, бұл да сындық зерттеудің маңызды саласы болып табылады. Осының салдарынан Энид Мамфордтың этика әдістемесі және өзгерістер туралы жұмысы бүгінгі экономикада өте маңызды. ЭТИКС әдісі компанияның мақсаттары мен оның мүдделі тараптарының мүдделерін үйлестіруге көмектеседі. ЭТИКС технология мен адамдардың қатысуын біріктіре отырып, шешімдерді табуға мүмкіндік береді. ЭТИКС әдісі адамдарды өзгерістерді қабылдауға және жаңа технологиялық шешімдерді пайдалануға ынталандыра алады, соның нәтижесінде жұмысқа қанағаттанушылық пен тиімділік артады. Бұл ЭТИКС әдісі жаңа жүйелерді жобалау үшін 15 қадамды қамтиды, олар неге өзгеріс қажеттігі туралы сұрақтан басталады, содан кейін бағалау мен сынақтан өтіп, талаптарға сай нәтижеге қол жеткізіледі ме екенін тексерумен аяқталады. Адам өмірінің, қарым-қатынасының және еңбек процесінің барлық аспектілерін өзгертетін жаңа технология (этика) үшін адам жүйелерін жобалау. Мұндай өзгерістер адам еңбегінің орындалуы мен ұйымдастырылуында айқын байқалады. Этикада айтылғандай, ИТ-ны дамытудағы «көпір салушылар» пайдаланушыларды таныстыру тұрғысынан түсінуге тырысады, сондай-ақ ИТ-артефактілерін дамыту және жетілдіруде бірлесіп жұмыс істейді, бұл мүдделі тараптардың мүдделерін қамтамасыз етеді.

Enid Mumford devised the ETHICS approach to the design and implementation of computer based information systems. She explains in her work that while others are more intent on improving the ‘bottom line’ of corporations with the use of IT, Enid’s approach was more focused on the everyday workers and IT’s impact on their working lives (Avison et al., 2006). Her work placed the social context and human activities/needs at the centre of IS design. Findings from projects across the 1960 and 1970s were consolidated by Mumford and her peers to bring rise to system development methodology known as ETHICS (Effective Technical & Human Implementation of Computer based Systems). In the progress method Mumford used, she included quick ethics, to support the business process. By including quick ethics in the process, it created the business process to become more efficient and more effective in attaining business objectives and was able to offer a higher quality working environment that inspires staff. Furthermore, Mumford’s work around Ethics Methodology, change management, and the humanly acceptable development of systems to provide an ethically acceptable way for the use technology was supported by Critical Research in Information Systems (CRIS) as many of ideas that still dominate Critical Research, which aim to improve the Social Reality. The overlapping theories between Mumford’s work and CRIS are related to change and change management, which have links to the issues of power and coercion. Mumford’s also uses wording derived from the Marxist tradition of Critical Research, for example the ‘ideology of capitalism’. Mumford also debated the commodification of computing and working time, which is also identified as a critical research area. Making Enid Mumford’s work around Ethics Methodology and Change very important in today’s economy. Effective Technical and Human Implementation of Computer Systems (ETHICS) method is made to help integrate the company and its aims with that of its stakeholders. ETHICS uses a mix of technology and people participation to come up with solutions. The ETHICS method can greatly contribute to encourage people to embrace change and adopt new technological solution, thus resulting in higher job satisfaction and efficiency. This ETHICS method follows 15 steps for designing new systems, they start with asking why to change and then end with the evaluation and testing to see if it is achieving what is required. Designing human systems for new technology (Ethics) methods that are transforming virtually every aspect of human life, interaction, and the process of work. such changes are drastically evident in the way in which human work is performed and organised. the ethics states that the bridge builders in IT development aim to understands the users from a presentation perspective, furthermore, to work in collaboration in the development and growth of IT artifacts, which then results in serving the interests of the stakeholders.

Іс-қимыл зерттеулері

Мэмфордтың мансабындағы теориялық негіз – "Әрекеттерді зерттеу" – Тависток институтынан алынған тәсіл, онда талдау мен теория түзету шараларымен байланысты. Ол "теория практикасыз, ал практика зерттеусіз болмайды" деп сенді. Turner’s Asbestos Cement компаниясында жұмыс істеген кезде ол осы тәсілді сату кеңсесін сараптау үшін пайдаланды, одан кейін олар өздерінің мәселелерін іштей талқылады және олардың тиімділігі мен жұмысқа қанағаттану мәселелерінің көп бөлігін шешетін жұмыс құрылымын енгізді.

Жарияланымдар

Энид Мамфорд әлеуметтік-техникалық жобалау саласында көптеген басылымдар мен кітаптар жариялады. Олардың ішінде:
1989 жыл. XSEL-дің дамуы: сарапшы жүйенің үздіксіз жолы. Уайли. 1995 жыл. Тиімді жүйелерді жобалау және талаптарды талдау: ЭТИКС тәсілі. Макмиллан. 1996 жыл. Жүйелерді жобалау: этикалық өзгерістерге арналған этикалық құралдар. Макмиллан. 1999 жыл. Қауіпті шешімдер: ертеңгі күнгі әлемдегі мәселелерді шешу. Пленум. 2003 жыл. Адам жүйелерін қайта жобалау. Идея баспасы. 2006 жыл. Адам жүйелерін жобалау: ЭТИКС-тің жаңартылған нұсқасы.

Кітаптар мен кітап тараулары

Мамфорд, Э. (1983). Хатшыларды жобалау: мәтін өңдеу жүйесінің қатысушылық дизайны. Манчестер бизнес мектебі, Ұлыбритания. Алғаш рет 1983 жылы басылған, http://www.opengrey.eu/item/display/10068/558836
Мамфорд Энид (1996). Өткен және қазіргі. 1-тарау, 1–13 б. “Жүйелерді жобалау: этикалық өзгерістерге арналған этикалық құралдар”. Macmillan, Basingstoke, Ұлыбритания. Алғаш рет 1996 жылдың қаңтарында жарияланған.
Мамфорд, Э. (1996). Тұрақсыз ортада жүйелерді жобалау. “Жүйелерді жобалау: этикалық өзгерістерге арналған этикалық құралдар”, 30–45 б. https://doi.org/10.1007/978-1-349-14199-9_3, Macmillan, Basingstoke, Ұлыбритания. Алғаш рет 1996 жылдың қаңтарында жарияланды.
Мамфорд Э. (1996). Этиканың ізашары: Мэри Паркер Фолетт. 4-тарау, 46–63 б. “Жүйелерді жобалау: этикалық өзгерістерге арналған этикалық құралдар”. Palgrave, Лондон. Алғаш рет 1996 жылдың қаңтарында жарияланды, https://doi.org/10.1007/978-1-349-14199-9_4
Мамфорд Энид (1996). Этикалық компанияда еркіндік үшін жобалау. 6-тарау, 79–98 б. “Жүйелерді жобалау: этикалық өзгерістерге арналған этикалық құралдар”. Palgrave, Лондон, Ұлыбритания. Алғаш рет 1996 жылдың 11 қарашасында жарияланды.
Мамфорд, Э. (1996). Болашаққа арналған жобалау. “Жүйелерді жобалау: этикалық өзгерістерге арналған этикалық құралдар” 7-тарау (б. 99–107). Басшы. https://doi.org/10.1007/978-1-349-14199-9_7
Мамфорд Энид (1997). Ақпараттық жүйелерге қойылатын талаптарды талдау. 3-тарау, 15–20 б. “Systems for Sustainability”, Фрэнк А. Стоуэлл, Рэй Л. Исон, Розалинд Армсон, Джеки Холлоуэй, Сью Джексон және Стив МакРобб редакциялаған. Springer, Бостон, Массачусетс. Алғаш рет 1997 жылдың 31 шілдесінде жарияланған.
Мамфорд, Э. (1999). Проблеманы шешудің проблемалары. “Қауіпті шешімдер: Ертеңгі әлемдегі проблемаларды шешу” (б. 13–24). Springer, Бостон, Массачусетс. https://doi.org/10.1007/978-0-585-27445-4_2
Мамфорд, Э. (1999). “Қауіпті шешімдер: Ертеңгі әлемдегі проблемаларды шешу”. [электрондық кітап] 4-тарау, Проблемаларды шешу және полиция, 59–73 б. Алғаш рет 1999 жылдың 31 мамырында жарияланды, https://link.springer.com/book/10.1007/b102291
Мамфорд, Э. (2001). Іс-әрекет зерттеулері: Ұйымдарды өзгертуге көмектесу. 3-тарау, 46–77 б. “Qualitative Research in IS: Issues and Trends”, Траут, Айлин М. редакциялаған, Ұлыбритания. 1930708068. Алғаш рет 2000 жылдың 1 шілдесінде жарияланды, https://www.igi-global.com/gateway/chapter/28259
Мамфорд Энид және Кэролин Актелл (2003). Жаңа жұмыс жүйелерін жобалау мен іске асыруды қолдау үшін құралдар мен әдістер. 17-тарау, 331–346 б. “The new workplace: a guide to the human impact of modern working practices”, Дэвид Холман, Тоби Д. Уолл, Крис В. Клег, Пол Спарроу және Энн Ховард редакциялаған. Wiley & Sons, Чичестер, Ұлыбритания. Алғаш рет 2002 жылдың 1 қаңтарында жарияланды.
Мамфорд, Э. (1996). Жүйелерді жобалау: этикалық өзгерістердің этикалық құралдары. Palgrave Macmillan, Лондон, Ұлыбритания. Алғаш рет 1996 жылдың 11 қарашасында жарияланды.

Mumford, E. (1983). Designing Secretaries: The Participative Design of a Word Processing System. Manchester Business School, UK. First published 1983, http://www. opengrey. eu/item/display/10068/558836
Mumford Enid (1996). The past and the present. Chapter 1 pp. 1–13. In “Systems design : ethical tools for ethical change”. Macmillan, Basingstoke, UK. First published January 1996,
Mumford, E. (1996). Systems design in an unstable environment. Systems Design Ethical Tools for Ethical Change, 30–45. https://doi. org/10.1007/978 1 349 14199 9 3, Macmillan, Basingstoke, UK. First published January 1996,
Mumford E. (1996). An Ethical Pioneer: Mary Parker Follett. Chapter 4. pp 46–63. In “Systems Design Ethical Tools for Ethical Change”. Palgrave, London. , First published: January 1996, https://doi. org/10.1007/978 1 349 14199 9 4
Mumford Enid (1996). Designing for freedom in the ethical company. Chapter 6. pp79–98. In "Systems Design Ethical Tools for Ethical Change". Palgrave, London, UK. First published on: 11 November 1996,
Mumford, E. (1996). Designing for the future. In. Systems Design Ethical Tools for Ethical Change Chapter 7 (pp. 99–107). Publisher. https://doi. org/10.1007/978 1 349 14199 9 7
Mumford Enid (1997). Requirements Analysis for Information Systems. Chapter 3. pp 15–20. In “Systems for Sustainability”, which is edited by Frank A. Stowell, Ray L. Ison, Rosalind Armson, Jacky Holloway, Sue Jackson and Steve McRobb. Springer, Boston, MA. First published 31 July 1997. Mumford, E. (1999). The Problems of Problem Solving. In Dangerous Decisions: Problem Solving in Tomorrow’s World (pp. 13–24). Springer, Boston, MA. https://doi. org/10.1007/978 0 585 27445 4 2
Mumford, E. (1999). Dangerous Decisions Problem Solving in Tomorrow's World. [ebook] Chapter 4, Problem Solving and the Police pp. 59–73. First published on: 31 May 1999 https://link. springer. com/book/10.1007/b102291
Mumford, E. (2001). Action Research: Helping Organizations to Change. Chapter 3. pp. 46–77. In”Qualitative Research in IS: Issues and Trends”,edited by Trauth, Eileen M., UK.1 930708 06 8. First published:1 July 2000, https://www. igi global. com/gateway/chapter/28259
Mumford Enid & Carolyn Axtell (2003). Tools and Methods to Support the Design and Implementation of New Work Systems. Chapter 17. pp 331–346. In “The new workplace: a guide to the human impact of modern working practices”, edited by David Holman David Holman, Toby D. Wall, Chris W. Clegg, Paul Sparrow and Ann Howard. Wiley & Sons, Chichester, UK. First published: 1 January 2002, Publisher link: villey. com
Mumford, E. (1996). Systems Design: Ethical Tools for Ethical Change. Palgrave Macmillan, London, UK. First published: 11 November 1996,

Энид Мамфорд, Стив Хики және Холли Мэтис (2006). Жаңа технология үшін адам жүйелерін жобалау. Энид Мамфордтың ЭТИКА әдісі (1983), 37–51 б. https://books.google.com/books?id=he9NuM64WN8C&pg=PP1
Мамфорд, Энид. “Техникалық әлемдегі еркіндік үшін жобалау”. “Information Technology and Changes in Organizational Work”, Ванда Дж. Орликовски, Джефф Уолшем, Мэтью Р. Джонс және Дженис И. Дегросс редакциялаған, 425–441 б. IFIP Advances in Information and Communication Technology. Бостон, Массачусетс: Springer US, 1996. https://doi.org/10.1007/978-0-387-34872-8_25

Конференция және журнал мақалалары

Мамфорд, Э. (1994). Жаңа әдістер немесе ескі емдеулер: бизнес-процестерді қайта құру – әлеуметтік-техникалық жобалау ма? Стратегиялық ақпараттық жүйелер журналы, 3(4), 313–326. https://doi.org/10.1016/09638687(94)900361
Мамфорд, Э. (1995). Келісімшарттар, күрделілік және қайшылықтар: Еңбек қатынастарының өзгеруі. Кадрлар туралы шолу, 24(8), 54–70.
Мамфорд, Э. (1995). Шолу: Әдістемелерді түсіну және бағалау. Халықаралық ақпаратты басқару журналы, 15-том, 3-шығарылым, 243–245 беттер. Elsevier Science Ltd баспасы.
Мамфорд, Э. (1996). Тәуекелдік қоғамдағы қауіпті идеялар. Ақпараттық технология журналы (Routledge, Ltd.), 11(4), 321. https://doi.org/10.1057/jit.1996.6
Тәжірибеден және зерттеуден сабақ алып, серіктестік арқылы технологияны беруды жеңілдету: IFIP TC8 WG8.6 Ақпараттық технологияны тарату, қабылдау және енгізу жөніндегі халықаралық жұмыс конференциясы (25–27 маусым 1997 ж.), Амблсайд, Камбрия, Ұлыбритания. Кітап: 383 бет, «Ақпарат және коммуникациялық технологиядағы IFIPAICT» кітаптар сериясының бөлігі, Том Макмастер, Энид Мамфорд, Э. Бертон Свансон, Брайан Уорбойс, Дэвид Уэстел редакциялаған. Springer, Бостон, Массачусетс. Алғаш рет жарияланған: 1997, https://doi.org/10.1007/978-0-387-35092-9
Мамфорд, Э. (1998). Мәселелер, білім, шешімдер: күрделі мәселелерді шешу. Стратегиялық ақпараттық жүйелер журналы, 7(4), 255–269. https://doi.org/10.1016/S0963-8687(99)00003-7
Мамфорд, Энид (1999). Проблеманы шешу әдістерін таңдау. 2-тарау, 25–39 беттер. «Қауіпті шешім: ертеңгі күннің мәселелерін шешу» кітабында, Springer, Бостон, Массачусетс. Springer Book Archive электрондық кітаптар жинағы. https://doi.org/10.1007/b102291
Мамфорд, Э. (2000). Әлеуметтік-техникалық жобалау: орындалмаған уәде ме, әлде болашақтағы мүмкіндік пе? Р. Баскервилл, Дж. Стейдж және Дж. И. ДеГросс (ред.) «Ақпараттық технологияға қатысты ұйымдық және әлеуметтік перспективалар: IFIP TC8 WG8.2 Ақпараттық технология саласындағы зерттеулер мен тәжірибеге қатысты әлеуметтік және ұйымдық перспективалар жөніндегі халықаралық жұмыс конференциясы», 9–11 маусым 2000 ж., Ольборг, Дания (33–46 беттер). Springer US.
Мамфорд, Э. (2001). Іс-әрекет зерттеушісіне кеңес. Ақпараттық технологиялар және адамдар, 14(1), 12–27.
Мамфорд, Э. (2006). Адамдардың проблемаларын зерттеу: студентке арналған кеңес. Inf. Syst. J., 16, 383–389. https://doi.org/10.1111/j.1365-2575.2006.00223.x
Мамфорд, Э. (2006). Әлеуметтік-техникалық жобалау тарихы: оның жетістіктері, сәтсіздіктері және әлеуеті туралы ойлар. Ақпараттық жүйелер журналы, 16(4), 317–342.

Mumford, E. (1994). New treatments or old remedies: is business process reengineering really socio technical design? Journal of Strategic Information Systems, 3(4), 313–326. https://doi. org/10.1016/0963 8687(94)90036 1
Mumford, E. (1995). Contracts, complexity and contradictions: The changing employment relationship. Personnel Review, 24(8), 54–70. Mumford, E. (1995). Review: Understanding and Evaluating Methodologies. International Journal of Information Management Vol 15, Issue 3, Pages 243 245. Published by Elsevier Science Ltd, , Mumford, E. (1996). Risky ideas in the risk society. Journal of Information Technology (Routledge, Ltd.), 11(4), 321. https://doi. org/10.1057/jit.1996.6
Facilitating Technology Transfer through Partnership: Learning from practice and research: IFIP TC8 WG8.6 International Working Conference on Diffusion, Adoption, and Implementation of Information Technology (25 27 June 1997), Ambleside, Cumbria, UK. Book: 383 pages, part of the “IFIP Advances in Information and Communication Technology book series (IFIPAICT)”, edited by Tom McMaster, Enid Mumford, E. Burton Swanson, Brian Warboys, David Wastell. Springer, Boston, MA. First published: 1997, https://doi. org/10.1007/978 0 387 35092 9
Mumford, E. (1998). Problems, knowledge, solutions: solving complex problems. The Journal Of Strategic Information Systems, 7(4), 255 269. https://doi. org/10.1016/S0963 8687(99)00003 7
Mumford Enid (1999), Choosing Problem Solving Methods Chapter 2. pp 25–39. In “Dangerous Decision: Problem Solving in Tomorrow’s World”), Springer, Boston, MA. eBook Packages Springer Book Archive. https://doi. org/10.1007/b102291
Mumford, E. (2000). Socio Technical Design: An Unfulfilled Promise or a Future Opportunity? In R. Baskerville, J. Stage, & J. I. DeGross (Eds. ), Organizational and Social Perspectives on Information Technology: IFIP TC8 WG8.2 International Working Conference on the Social and Organizational Perspective on Research and Practice in Information Technology June 9–11, 2000, Aalborg, Denmark (pp. 33–46). Springer US. Mumford, E. (2001). Advice for an action researcher. Information Technology & People, 14(1), 12–27. Mumford, E. (2006). Researching people problems: Some advice to a student. Inf. Syst. J., 16, 383–389. https://doi. org/10.1111/j.1365 2575.2006.00223. x.
Mumford, E. (2006). The story of socio technical design: reflections on its successes, failures and potential. Information Systems Journal, 16(4), 317 342.