Кіріспе
Ричард Гринги Хьюлетт (12 ақпан 1923 – 1 қыркүйек 2015) – американдық тарихшы, АҚШ Атом энергиясы комиссиясының бас тарихшысы ретіндегі еңбектерімен танымал.
Richard Greening Hewlett (February 12, 1923 – September 1, 2015) was an American public historian best known for his work as the Chief Historian of the United States Atomic Energy Commission.
Өмірбаян
Хьюлетт 1923 жылы Огайо штатының Толедо қаласында дүниеге келген. 1941 жылы Дартмут колледжінде оқыды, бірақ Перл-Харборға шабуылдан кейін ол метеорология саласындағы жұмыстармен айналысатын АҚШ Әуе күштеріне қатысты. Ол бірнеше басқа студенттермен бірге Боудин колледжінде бір жыл бойы ғылымға баса назар аудара оқыды. 1944 жылдың маусым айында ол ауа райы шарларын радар арқылы қадағалау жұмысын жүзеге асырды, содан кейін әскерилер оны Гарвард университетінің электроника мектебінде оқуға жіберді. 1945 жылдың басында ол Батыс Қытайға радиозонд операторы ретінде жіберілді, ол радиоарнасы арқылы метеорологиялық ақпаратты АҚШ күштеріне жіберді, олар оны Жапонияға бомбалау жоспарларын жасауда пайдаланды. Соғыстан кейін Хьюлетт Чикаго университетіндегі тарих факультетіне түсті, бірақ бакалавр дәрежесін аяқтамады. 1948 жылы ол магистратураны, ал 1952 жылы XIX ғасырдағы Мичиган саясаткері Льюис Касс туралы диссертациясын қорғап, доктор ғылымын алды. Диссертациясын аяқтағаннан кейін Хьюлетт АҚШ Әуе күштерінде барлау маманы болып, Кеңес Одағындағы зауыттар туралы ашық деректерді зерттеді. Бұл жұмыс оған ауыр тиді және 1952 жылы ол АҚШ Атом энергиясы комиссиясында (AEC) бағдарламалық талдаушы лауазымын місе тұтып, Комиссия мүшелеріне AEC-тің көптеген бөлімдерінен келіп түскен құпия есептерді жинақтады. Кейін Хьюлетт бұл жұмыстың оған AEC және оның жұмыс істеу жолын жақсы түсінуге мүмкіндік бергенін айтты. 1957 жылы Хьюлеттке AEC-тің ресми тарихын жазу үшін тарихшыны табу тапсырылды, бұл комиссар Льюис Штраустың жеке жобасы болды. Бірақ Хьюлетт академиялық тарихшыларды таба алмады, өйткені ғылым мен технология сол кезде тарихи зерттеулердің қызықты тақырыбы болып саналмады. Өзінің тарих біліміне байланысты Хьюлеттке бұл жұмыс ұсынылды, ол оны қуана қабылдады және AEC-тің алғашқы ресми тарихшысы болды. Хьюлетт АҚШ армиясының бас тарихшысы Кент Робертс Гринфилдті де іздеді. Гринфилд Хьюлеттке академиялық тарихшылардан тұратын тәуелсіз сараптамалық кеңес құруға кеңес берді, ол Хьюлетт пен үкімет бюрократтары арасындағы кедергі ретінде қызмет ететін еді. Атом энергиясы комиссиясының Тарихи кеңес комитетін құруға бастапқыда қарсылық болғанымен, ол Штраус өзінің сүйікті академик тарихшыларының бірі ұсынғаннан кейін мақұлданды. Хьюлетт AEC тарихын жазу кезінде тарихи AEC құжаттарын жойылғанға дейін жинады, жергілікті AEC мекемелері мен бөлімдерін өз құжаттары туралы тарихи тұрғыдан ойлауға және Ұлттық мұражайға сақтауға арналған тарихи құжаттарды белгілеуге шақырды. Кейінірек Хьюлетт бас тарихшы ретінде AEC ғимаратының баспалдағы астында табылған ескі соғыс уақытындағы архив шкафын ашуға куәлік еткен оқиғаны еске алды. Шкафты ашқаннан кейін Хьюлетт қолымен алғашқы құжатты алып шықты, ол Франклин Делано Рузвельт қол қойған хат еді. Шкаф Ванневар Буш пен Джеймс Б. Конанттың соғыс уақытындағы хат-хабар файлдарынан тұрды және қазіргі уақытта Манхэттен жобасының тарихымен байланысты құжаттардың ең маңызды жинақтарының бірі болып саналады. Мыңдаған құпия және бұрын құпия жазбаларды қарап шыққаннан кейін Хьюлетт Манхэттен жобасының басталуынан AEC құрылғанға дейінгі кезеңді қамтитын ресми тарихтың алғашқы томын жариялады. 1962 жылы жарық көрген «Жаңа әлем, 1939-1946» 1963 жылғы Пулитцер сыйлығының иегері болды. Хьюлетт жұмысын жалғастырып, 1969 жылы екінші томын, «Атомдық қалқан, 1947-1952» жариялады, ол Гарри С. Трумэн кітапханасы институтының Дэвид Д. Ллойд сыйлығын алды. Осы екі кітабы үшін Хьюлеттке AEC-тің ең жоғары қызметкерлік наградасы – «Құрметті қызметкер» сыйлығы табысталды. Кейінірек Хьюлеттпен болған сұхбатта ол соңғы кітабын АҚШ Әскери-теңіз күштері жариялауға рұқсат беруде қиындықтарға тап болды, өйткені адмирал Хайман Г. Риковер Хьюлетт ядролық теңіз күштерінің ресми тарихын жазуға келіспесе, оны жариялауға рұқсат бермейтінін айтты. Қауіпсіздік рұқсаттарын теріс пайдаланудан ашуланғанымен, Хьюлетт келісіп, 1974 жылы «Ядролық теңіз күштері, 1946-1962» кітабын шығарды. Бастапқыда ренжігеніне қарамастан, Хьюлетт жобада жұмыс істеуді ұнатты, өйткені Риковердің жеке қолдауының арқасында ол осымен байланысты барлық құжаттарға шектеусіз қол жеткізе алды. 1974 жылы AEC таратылғаннан кейін Хьюлетт оның ізбасары ұйымының, Энергияны зерттеу және дамыту басқармасының (ERDA) бас тарихшысы болды. ERDA да 1977 жылы таратылғанда, оның лауазымы оның ізбасарына, Энергия департаментіне берілді. 1979 жылы Сондық аралындағы апат болғанда, Хьюлеттке оқиғаның даму барысын жазу тапсырылды. Бірақ Хьюлетт зейнетке шығуды жоспарлап жатқандықтан, осы жұмысқа Филип Л. Кантелон мен Роберт С. Уильямс тағайындалды. Кантелон мен Уильямстың DOE-мен келісімге келгенінен кейін Хьюлетт, Кантелон, Уильямс және сол кезде DOE-дегі зерттеуші Родни П. Карлайл бірлесіп үкіметтік мекемелердің, жеке тұлғалардың немесе жеке компаниялардың ресми тарихын жазумен айналысатын жеке компания құрды, ол History Associates Incorporated деп аталды және Мэриленд штатының Роквилл қаласында орналасқан. Кейінірек Хьюлетт AEC/DOE саясатын жасауға қатысуға бір рет қана тырысқанын айтты, ол AEC-тің радиоактивтік қалдықтарды басқару саясатының тарихын жазды, ол кейде агенттікті жағымсыз жарықтан көрсететінін айтты. 1978 жылы аяқталған бұл құжат DOE-дегі маңызды құжат ретінде сақталды және одан әрі дамытылмады. Хьюлетт 1980 жылы AEC тарихының үшінші томын аяқтау кезінде үкіметтік жұмыстан зейнетке шықты. Ұйымдық өзгерістерге байланысты ол жұмыстың жариялануына келісім беруде қиындықтарға тап болды. 1989 жылы «Бейбітшілік және соғыс үшін атомдар, 1953-1961» атты кітабы жарық көрді, ол Американ тарихшылар ұйымынан Ричард В. Леопольд сыйлығын жеңіп алды, ол АҚШ федералдық үкіметтік мекемесі туралы ең үздік кітап ретінде танылды. 1 септембер 2015 жылы Мэриленд штатының Бетесда қаласындағы Maplewood Park Place зейнеткерлер үйінен көз жұмды. Бүгінде Хьюлетт АҚШ-тың ең ықпалды федералды тарихшыларының бірі ретінде танылады және Федералды үкіметтегі тарих қоғамы мен Ұлттық қоғамдық тарих кеңесінің негіс қалаушы мүшесі болды.
Хьюлетт кітаптары
Хьюлетт, Ричард Г. және Оскар Э. Андерсон. Жаңа әлем, 1939–1946 жылдар. Университет паркі: Пенсильвания мемлекеттік университетінің баспасы, 1962 ж. , және Фрэнсис Дункан. Атомдық қалқан, 1947–1952 жылдар. Университет паркі: Пенсильвания мемлекеттік университетінің баспасы, 1969 ж. , және Фрэнсис Дункан. Ядролық флот, 1946–1962 жылдар. Чикаго: Чикаго университетінің баспасы, 1974 ж. , және Джек М. Холл. Бейбіт және соғыс үшін атомдар, 1953–1961 жылдар: Эйзенхауэр және Атом энергиясы комиссиясы. Беркли: Калифорния университетінің баспасы, 1989 ж.
, and Francis Duncan. Atomic Shield, 1947 1952. University Park: Pennsylvania State University Press, 1969.
, and Francis Duncan. Nuclear Navy, 1946 1962. Chicago: University of Chicago Press, 1974.
, and Jack M. Holl. Atoms for Peace and War, 1953 1961: Eisenhower and the Atomic Energy Commission. Berkeley: University of California Press, 1989.