Роберт Оппенгеймер: Атом бомбасының әкесі және тағдыры

Кіріспе

Американдық теориялық физик (1904–1967)

Дж. Роберт Оппенгеймер (туған Джулиус Роберт Оппенгеймер; 22 сәуір 1904 - 18 ақпан 1967) – американдық теориялық физик. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Манхэттен жобасының Лос-Аламос зертханасының директоры болды және көбінесе «атом бомбасының әкесі» деп аталады. Нью-Йорк қаласында туған Оппенгеймер 1925 жылы Гарвард университетінен химия мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін, ал 1927 жылы Германияның Геттинген университетінен физика ғылымдарының докторы ғылымын қорғады, онда Макс Борнның басшылығымен оқыды. Басқа институттарда зерттеулер жүргізгеннен кейін, ол Берклидегі Калифорния университетінің физика кафедрасына қосылды, онда 1936 жылы толық профессор атанды. Теориялық физикаға маңызды үлес қосты, оның ішінде кванттық механика және ядролық физикадағы жетістіктер, мысалы, молекулалық толқындық функциялар үшін Борн-Оппенгеймер жуықтауы, электрондар мен позитрондар теориясы бойынша жұмыстар, ядролық синтездегі Оппенгеймер-Филлипс процесі және кванттық туннельдеу бойынша алғашқы зерттеулер. Ол студенттерімен бірге нейтрон жұлдыздары мен қара тесіктер теориясына, кванттық өріс теориясына және ғарыштық сәулелердің өзара әрекеттесуіне де үлес қосты. 1942 жылы Оппенгеймер Манхэттен жобасына жұмысқа алынды, ал 1943 жылы ол Нью-Мексикодағы Лос-Аламос зертханасының директоры болып тағайындалды, оның міндеті алғашқы ядролық қаруды жасау болды. Оның басшылығы мен ғылыми сараптамасы жобаның табысына үлкен үлес қосты. 16 шілде 1945 жылы ол атом бомбасының алғашқы сынағы – «Тринити» куәсі болды. 1945 жылдың тамызында Хиросима мен Нагасаки қалаларына бомба тастау арқылы Жапонияға қарсы қолданылды, бұл қарулы қақтығыста ядролық қарудың жалғыз қолданылған жағдайы болды. 1947 жылы Оппенгеймер Нью-Джерси штатының Принстон қаласындағы Жоғары оқу институтының директоры болды және жаңадан құрылған АҚШ Атом энергиясы комиссиясының ықпалды Бас кеңесші комитетін басқарды. Ол ядролық қарудың таралуын болдырмау және Кеңес Одағымен ядролық қарулану жарысын тоқтату үшін ядролық энергияны халықаралық бақылауға алуды қолдады. 1949–1950 жылдардағы үкіметтік пікірсайыстар кезінде ол сутек бомбасын жасауға қарсы болды және кейіннен қорғанысқа қатысты мәселелер бойынша ұстанымдар қабылдады, бұл кейбір АҚШ үкіметі мен әскери топтарының наразылығын тудырды. Екінші Қызыл қорқыныш кезінде Оппенгеймердің ұстанымдары, сондай-ақ АҚШ Коммунистік партиясымен бұрынғы байланыстары 1954 жылғы қауіпсіздік тыңдауынан кейін оның қауіпсіздік рұқсатын жоюға әкелді. Бұл оның үкіметтің атомдық құпияларына қолжетімділігін және ядролық физик ретінде мансабын тоқтатты. Өзінің тікелей саяси ықпалынан айырылғанымен, Оппенгеймер лекция оқып, жазуын және физика саласында жұмыс істеуін жалғастырды. 1963 жылы саяси оңалту белгісі ретінде оған Энрико Ферми сыйлығы табысталды. Төрт жылдан кейін ол жұтқыншақ ісігінен қайтыс болды. 2022 жылы федералды үкімет 1954 жылы оның қауіпсіздік рұқсатын жойлаған шешімді күштен шығарды.

J. Robert Oppenheimer (born Julius Robert Oppenheimer; '/ɒ//p//ən//h//aɪ//m//ər/ ; April 22, 1904 – February 18, 1967) was an American theoretical physicist. He was director of the Manhattan Project's Los Alamos Laboratory during World War II and is often called the "father of the atomic bomb". Born in New York City, Oppenheimer earned a bachelor of arts degree in chemistry from Harvard University in 1925 and a doctorate in physics from the University of Göttingen in Germany in 1927, where he studied under Max Born. After research at other institutions, he joined the physics department at the University of California, Berkeley, where he became a full professor in 1936. He made significant contributions to theoretical physics, including achievements in quantum mechanics and nuclear physics such as the Born–Oppenheimer approximation for molecular wave functions, work on the theory of electrons and positrons, the Oppenheimer–Phillips process in nuclear fusion, and early work on quantum tunneling. With his students, he also made contributions to the theory of neutron stars and black holes, quantum field theory, and the interactions of cosmic rays. In 1942, Oppenheimer was recruited to work on the Manhattan Project, and in 1943 he was appointed director of the project's Los Alamos Laboratory in New Mexico, tasked with developing the first nuclear weapons. His leadership and scientific expertise were instrumental in the project's success. On July 16, 1945, he was present at the first test of the atomic bomb, Trinity. In August 1945, the weapons were used against Japan in the bombings of Hiroshima and Nagasaki, the only use of nuclear weapons in an armed conflict. In 1947, Oppenheimer became the director of the Institute for Advanced Study in Princeton, New Jersey, and chaired the influential General Advisory Committee of the newly created U. S. Atomic Energy Commission. He lobbied for international control of nuclear power to avert nuclear proliferation and a nuclear arms race with the Soviet Union. He opposed the development of the hydrogen bomb during a 1949–1950 governmental debate on the question and subsequently took positions on defense related issues that provoked the ire of some U. S. government and military factions. During the second Red Scare, Oppenheimer's stances, together with his past associations with the Communist Party USA, led to the revocation of his security clearance, following a 1954 security hearing. This effectively ended his access to the government's atomic secrets and his career as a nuclear physicist. Although stripped of his direct political influence, Oppenheimer nevertheless continued to lecture, write, and work in physics. In 1963, as a gesture of political rehabilitation, he was given the Enrico Fermi Award. He died four years later, of throat cancer. In 2022, the federal government vacated the 1954 revocation of his security clearance.

Балалық шағы мен білімі

Оппенгеймер 1904 жылғы 22 сәуірде Нью-Йорк қаласында дінге бейжай еврей отбасында дүниеге келді. Оның анасы Элла (қызметтес аты Фридман), суретші, ал әкесі – Юлиус Селигманн Оппенгеймер, сәтті тоқыма импортері. Роберттің Фрэнк есімді кіші інісі де физик болды. Әкесі Ханнау қаласында туған, ол кезде ол Пруссия Корольдігінің Гессен-Нассау провинциясының құрамында болған. 1888 жылы жасөспірім шағында ол АҚШ-қа ақшасыз, жоғары білімізсіз және тіпті ағылшын тілін білмей келіп қонды. Ол тоқыма компаниясына жұмысқа орналасып, он жылдың ішінде басшылық қызметке жетіп, байлыққа ие болды. 1912 жылы отбасы Манхэттендегі Батыс 88-ші көшесіне жақын Риверсайд драйвтегі пәтерге көшті, бұл аймақ сәнді үйлер мен қалалық үйлермен танымал болды. Оппенгеймер алғашқы білімін Алкуин дайындық мектебінде алды. 1911 жылы ол Феликс Адлер құрған «Этикалық мәдениет қоғамы» мектебіне түсті, бұл мектептің мақсаты «Этикалық мәдениет» қозғалысына негізделген оқытуды дамыту болды, оның ұраны – «Іс сенімнен бұрын». Оппенгеймердің әкесі көп жылдар бойы қоғам мүшесі болды және оның қамқорлар кеңесінде қызмет етті. Оппенгеймер жан-жақты білімді студент болды, ағылшын және француз әдебиетіне, әсіресе минералогияға қызығушылық танытты. Ол үшінші және төртінші сыныптарды бір жылдың ішінде бітіріп, сегізінші сыныптың жартысын өткізіп жіберді. 1921 жылы бітірді, бірақ Чехословакиядағы отбасылық демалысы кезінде Иоахимштальда алтын іздеу кезінде жұқтырған колит ауруына байланысты білімін бір жылға кейінге шегерді. Ол Нью-Мексикода емделіп, атпен жүруді және АҚШ-тың оңтүстік-батысына деген сүйіспеншілігін дамытты. Оппенгеймер 1922 жылы 18 жасында Гарвард колледжіне түсті. Ол химия мамандығын таңдады, сонымен қатар Гарвард тарих, әдебиет, философия немесе математика бойынша оқуды талап етті. Аурудың салдарынан туған кешігуді өтеу үшін ол әдеттегі төрт курстың орнына әр семестрде алты курсқа қатысты. Ол бакалавриаттың құрметті қоғамы – Phi Beta Kappa-ға қабылданды және тәуелсіз зерттеулер негізінде физика бойынша бітіруші мамандығына ие болды, бұл оған негізгі курстарды өткіріп, жоғары деңгейдегі курстарға қатысуға мүмкіндік берді. Перси Бриджман оқыған термодинамика курсынан кейін ол эксперименталды физикаға қызығушылық танытты. Оппенгеймер 1925 жылы Гарвардты үш жылдық оқудан кейін, summa cum laude белгісімен Сандар бакалавры дәрежесін алды.

Oppenheimer was born Julius Robert Oppenheimer into a non observant Jewish family in New York City on April 22, 1904, to Ella (née Friedman), a painter, and Julius Seligmann Oppenheimer, a successful textile importer. Robert had a younger brother, Frank, who also became a physicist. Their father was born in Hanau, when it was still part of the Hesse Nassau province of the Kingdom of Prussia, and as a teenager made his way to the United States in 1888, without money, higher education, or even English. He was hired by a textile company and within a decade was an executive there, eventually becoming wealthy. In 1912, the family moved to an apartment on Riverside Drive near West 88th Street, Manhattan, an area known for luxurious mansions and townhouses. Oppenheimer was initially educated at Alcuin Preparatory School. In 1911, he entered the Ethical Culture Society School, founded by Felix Adler to promote training based on the Ethical Culture movement, whose motto was "Deed before Creed". Oppenheimer's father had been a member of the Society for many years, serving on its board of trustees. Oppenheimer was a versatile student, interested in English and French literature, and particularly mineralogy. He completed third and fourth grades in one year and skipped half of eighth grade. He graduated in 1921, but his further education was delayed a year by an attack of colitis contracted while prospecting in Joachimstal during a family vacation in Czechoslovakia. He recovered in New Mexico, where he developed a love for horseback riding and the southwestern United States. Oppenheimer entered Harvard College in 1922 at age 18. He majored in chemistry; Harvard also required studies in history, literature, and philosophy or mathematics. To compensate for the delay caused by his illness, he took six courses each term instead of the usual four. He was admitted to the undergraduate honor society Phi Beta Kappa and was granted graduate standing in physics on the basis of independent study, allowing him to bypass basic courses in favor of advanced ones. He was attracted to experimental physics by a course on thermodynamics taught by Percy Bridgman. Oppenheimer graduated from Harvard in 1925 with a Bachelor of Arts, summa cum laude, after only three years of study.

Еуропадағы зерттеулер

1924 жылы Кембридж университетінің Крисс колледжіне қабылданғаннан кейін Оппенгеймер Эрнест Ратерфордқа Кавендиш зертханасында жұмыс істеуге рұқсат сұрап хат жазды. Алайда Бриджманның ұсыным хатында Оппенгеймердің зертханадағы ұқыпсыздығы теориялық, емес эксперименттік физика оның күшті жағы екенін көрсетеді. Ратерфорд әсерленбеді, бірақ Оппенгеймер Кембриджге барды. Соңында Дж. Дж. Томсон оны негізгі зертханалық курс аяқтаған жағдайда қабылдады. Оппенгеймер Кембриджде өте бақытсыз болды және досына: «Мен қиын жағдайға түстім. Зертханадағы жұмыс қатты шаршатады, мен оны жақсы түсінбеймін, сондықтан ештеңе үйреніп жатқанымды сезіну мүмкін емес» деп жазды. Ол болашақ Нобель сыйлығының лауреаты Патрик Блэкеттпен жаман қарым-қатынас орнатты. Оппенгеймердің досы Фрэнсис Фергюссонның айтуынша, Оппенгеймер бір рет Блэкеттің үстеліне уланған алма қалдырғанын мойындаған, ал Оппенгеймердің ата-анасы университет басшылығын оны шығарудан бас тартуға көндірді. Улану оқиғасы немесе тәртіптік жаза туралы ешқандай жазба жоқ, бірақ Оппенгеймер Лондонның Харли-стрит көшесіндегі психиатрмен тұрақты түрде кездесті. Оппенгеймер бойы ұзын, арық, темекіге тәуелді, және қатты шоғырланған кезде тамақ ішуді жиі ұмытып кететін. Көптеген достары оның өзін-өзі жоюға бейім екенін айтты. Фергюссон бірде Оппенгеймерді депрессиядан аудармақ болып, оған өзінің сүйіктісі Фрэнсис Кили және оған жасаған ұсынысы туралы айтты. Оппенгеймер бұл жаңалықты жақсы қабылдамады. Ол Фергюссонға шабуыл жасап, оны тұншықтыруға тырысты. Оппенгеймер өмірі бойы депрессиямен күресті және бірде ағасына: «Маған физика достарымнан да қажет» деді. 1926 жылы Оппенгеймер Макс Борнның жетекшілігімен оқу үшін Кембриджден Геттинген университетіне кетті. Геттинген теориялық физиканың әлемдегі жетекші орталықтарының бірі болды. Оппенгеймер Вернер Гейзенберг, Паскуаль Жордан, Вольфганг Паули, Пол Дирак, Энрико Ферми және Эдвард Теллер сияқты үлкен жетістіктерге жеткен достар тапты. Ол талқылауларға қызығушылықпен қатысып, кейде оларды өзіне тартып алатын. Мария Гёпперт Борнға өзі және басқалар қол қойған петицияны ұсынды, егер ол Оппенгеймерді тыныштандырмаса, сыныпты бойкоттап алатындарын ескертеді. Борн оны Оппенгеймер көре алатын жерге қойды, бұл сөзсіз әсер етті. Оппенгеймер 1927 жылдың наурыз айында 23 жасында Борнның жетекшілігімен философия докторы ғылымын қорғады. Ауызша емтиханнан кейін оны емтихандаған профессор Джеймс Франк: «Осының аяқталуына қуаныштымын. Ол мені сұраққа алуға жақын еді» деген екен. Оппенгеймер Еуропада жүргенде оннан астам мақала жариялады, оның ішінде кванттық механиканың жаңа саласына көптеген маңызды үлестерін қосты. Ол және Борн Born-Оппенгеймер жуықтауы туралы атақты мақала жариялады, ол молекулаларды математикалық тұрғыдан қарастырғанда ядролық және электрондық қозғалысты бөліп, есептеулерді жеңілдету үшін ядролық қозғалысты ескермеуге мүмкіндік береді. Бұл оның ең көп сілтеме жасалған еңбегі болып табылады.

After being accepted at Christ's College, Cambridge, in 1924, Oppenheimer wrote to Ernest Rutherford requesting permission to work at the Cavendish Laboratory, though Bridgman's letter of recommendation said that Oppenheimer's clumsiness in the laboratory suggested that theoretical, rather than experimental, physics would be his forte. Rutherford was unimpressed, but Oppenheimer went to Cambridge nonetheless; J. J. Thomson ultimately accepted him on the condition that he complete a basic laboratory course. Oppenheimer was very unhappy at Cambridge and wrote to a friend: "I am having a pretty bad time. The lab work is a terrible bore, and I am so bad at it that it is impossible to feel that I am learning anything." He developed an antagonistic relationship with his tutor, Patrick Blackett, a future Nobel laureate. According to Oppenheimer's friend Francis Fergusson, Oppenheimer once confessed to leaving a poisoned apple on Blackett's desk, and Oppenheimer's parents convinced the university authorities not to expel him. There are no records of either a poisoning incident or probation, but Oppenheimer had regular sessions with a psychiatrist in Harley Street, London. Oppenheimer was a tall, thin chain smoker, who often neglected to eat during periods of intense concentration. Many friends said he could be self destructive. Fergusson once tried to distract Oppenheimer from apparent depression by telling him about his girlfriend, Frances Keeley, and how he had proposed to her. Oppenheimer did not take the news well. He jumped on Fergusson and tried to strangle him. Oppenheimer was plagued by periods of depression throughout his life, and once told his brother, "I need physics more than friends." In 1926, Oppenheimer left Cambridge for the University of Göttingen to study under Max Born; Göttingen was one of the world's leading centers for theoretical physics. Oppenheimer made friends who went on to great success, including Werner Heisenberg, Pascual Jordan, Wolfgang Pauli, Paul Dirac, Enrico Fermi and Edward Teller. He was enthusiastic in discussions to the point of sometimes taking them over. Maria Goeppert presented Born with a petition signed by herself and others threatening a boycott of the class unless he made Oppenheimer quiet down. Born left it out on his desk where Oppenheimer could read it, and it was effective without a word being said. Oppenheimer obtained his Doctor of Philosophy degree in March 1927 at age 23, supervised by Born. After the oral exam, James Franck, the professor administering it, reportedly said, "I'm glad that's over. He was on the point of questioning me." Oppenheimer published more than a dozen papers while in Europe, including many important contributions to the new field of quantum mechanics. He and Born published a famous paper on the Born–Oppenheimer approximation, which separates nuclear motion from electronic motion in the mathematical treatment of molecules, allowing nuclear motion to be neglected to simplify calculations. It remains his most cited work.

Оқыту

Оппенгеймерге 1927 жылдың қыркүйегінде Калифорния технология институтының (Кальтек) АҚШ Ұлттық зерттеулер кеңесінің стипендиясы тағайындалды. Бриджман оны Гарвардқа да шақырып, соның салдарынан 1927-1928 оқу жылында стипендиясын Гарвард пен 1928 жылы Калтех арасында бөлісуге келісім жасалды. Калтехте ол Линус Паулингпен жақын достық қарым-қатынас орнатты; олар химиялық байланыстың мәнін зерттеу үшін бірлесіп жұмыс істеуді жоспарлады, бұл сала Паулингтің пионерлік еңбегі болды, Оппенгеймер математикалық есептеулерді жүргізіп, Паулинг нәтижелерді түсіндіретін еді. Оппенгеймер Паулингтің әйелі Ава Хелен Паулингті Мексикаға саяхатқа шақырғаннан кейін ынтымақтастық пен олардың достығы аяқталды. Кейін Оппенгеймер Паулингті Манхэттен жобасының химия бөлімінің басшысы болуға шақырды, бірақ Паулинг бейбітшілдік көзқарасын ұстанатынын айтып, бас тартты. 1928 жылдың күзінде Оппенгеймер Голландияның Лейден қаласындағы Пол Эренфест институтына барды, онда ол голланд тілінде лекция оқып, барлық қатысушыларды әсерлі қалдырды, тілді білуде тәжірибесі аз болса да. Сол жерде оған «Опье» деген лақап ат қойылды, кейіннен оның студенттері оны «Оппи» деп ағылшын тілінде айтуға көшті. Лейденнен ол Цюрихтегі Швейцария Федералдық Технология институтына (ETH) Вольфганг Паулимен кванттық механика және үздіксіз спектр мәселелері бойынша жұмыс істеу үшін барды. Оппенгеймер Паулиге құрметпен қарады және оның жеке стилін, сондай-ақ мәселелерге сын көзбен қарау тәсілін үлгі еткен болуы мүмкін. АҚШ-қа оралғаннан кейін Оппенгеймер Калифорния университетінің Берклидегі филиалынан доцент қызметіне қабылданды, онда Реймонд Т. Бирге оны Калтехпен бөлісуге дайын екенін айтқанша, оны қатты қалаған. Кейін ол «физика және шөлді дала» өзінің «екі үлкен махаббаты» екенін айтты. Ол туберкулезден жазылып, Берклиге оралды, онда ол зиялылық шеберлігімен және кең қызығушылықтарымен танылған физиктердің бір буынына кеңесші және серіктес ретінде өркендеді. Оның студенттері мен әріптестері оны әсерлі тұлға ретінде көріп, жеке кездесулерде гипноздық, бірақ көпшілік орындарда салқын қабақты болды. Оның әріптестері екі топқа бөлінді: бірі оны оқшау және әсерлі гений және эстет ретінде қарастырды, екіншісі – өзін-өзі көрсетуге құштар және қауқарсыз адам ретінде. Оның студенттері көбінесе бірінші топқа жатты, оның жүріс-тұрысын, сөйлеуін және басқа да мінез-құлқын, тіпті түпнұсқа тілдеріндегі мәтіндерді оқуға бейімділігін қабылдады. Ханс Бете оның ең маңызды еңбегі оның тамаша талғамы болғанын айтты. Ол әрқашан маңызды мәселелерді білді, оны тақырыптарды таңдауынан көруге болады. Ол осы мәселелермен өмір сүрді, шешімін табуға тырысты және оның алаңдауын топқа жеткізді. Топтың құрамында сегіз-он аспирант және алты докторант болды. Ол осы топпен күніне бір рет кеңсесінде кездесіп, әрбір студенттің зерттеу мәселесінің жай-күйін талқылады. Ол барлық нәрсеге қызығушылық танытты және бір түстен кейін кванттық электродинамика, ғарыш сәулелері, электрон жұптарының пайда болуы және ядролық физика туралы әңгімелесе алатын. Оппенгеймер Нобель сыйлығының иегері, эксперименталды физик Эрнест О. Лоуренс және оның циклотрон пионерлерімен тығыз жұмыс істеді, оларға олардың машиналары Берклидің радиациялық зертханасында өндірген деректерді түсінуге көмектесті, ол ақыр соңында бүгінгі Лоуренс Беркли ұлттық зертханасына айналды. 1936 жылы Беркли оны жылдық жалақысы 3300 доллар болатын профессорлық қызметке көтерді (1936 жылғы 3300 доллар қазіргі жылдардағы шамамен <есептелген сома> тең). Қарсылығында, оны Калтехтегі оқытуын қысқартуды сұрады, соның салдарынан Беркли оны жылына алты аптаға босатып, Калтехте бір семестр оқытуға жеткілікті келісімге келді. Оппенгеймер Роберт Серберге Берклиде лауазым алуға бірнеше рет тырысты, бірақ «бөлімде бір еврей жеткілікті» деп ойлаған Бирге оның жолын кесті. Бастапқыда оның басты қызығушылығы үздіксіз спектр теориясы болды. Оның алғашқы жарияланған жұмысы 1926 жылы молекулалық жолақты спектрлердің кванттық теориясына қатысты болды. Ол оның ауысу ықтималдығын есептеу әдісін жасады. Ол сутегі мен рентген сәулелерінің фотоэлектрлік әсерін есептеп, К жиегіндегі сіңіру коэффициентін алды. Оның есептеулері Күннің рентген сәулелерін сіңіруді бақылауға сәйкес келді, бірақ гелийді емес. Бірнеше жылдан кейін Күн негізінен сутектен құралғаны және оның есептеулері дұрыс екені анықталды. Оппенгеймер ғарыштық сәулелердің шомылу теориясына маңызды үлес қосты. Ол сонымен қатар өрістегі электронды эмиссия мәселесі бойынша жұмыс істеді. Бұл жұмыс кванттық туннельдеу концепциясын дамытуға үлес қосты. 1931 жылы ол студенті Харви Холлмен бірлесіп «Фотоэлектрлік әсердің релятивистік теориясы» деген мақала жазды, онда ол эмпирикалық деректерге сүйене отырып, Пол Дирактың сутегі атомының екі энергия деңгейінің бірдей энергияға ие деген тұжырымын дұрыс жоққа шығарды. Кейіннен оның докторанттарының бірі, Уиллис Ламб, бұл құбылыстың кейіннен Ламб ығылысы деп аталған салдары екенін анықтады, осы еңбегі үшін Ламб 1955 жылы физика саласындағы Нобель сыйлығына ие болды. 1930 жылға дейін Оппенгеймер позитронның бар екенін болжаған мақала жазды. Бұл Дирактың электрондар оң және теріс энергияға ие болуы мүмкін деген тұжырымын жариялағаннан кейін болды. Дирактың мақаласы кванттық механиканы, арнайы салыстырмалылықты және электрон спинінің жаңа концепциясын біріктіретін, Зеема эффектін түсіндіретін теңдеуді ұсынды, кейін Дирак теңдеуі деп аталды. Эксперименттік деректерге сүйене отырып, Оппенгеймер болжамдалатын оң зарядталған электрондар протон емес екенін жоққа шығарды. Ол олардың электрондай массаға ие болуы керек екенін айтты, ал эксперименттер көрсеткендей, протон электрондардан әлдеқайда ауыр. Екі жылдан кейін Карл Дэвид Андерсон позитрон ашты, осы еңбегі үшін ол 1936 жылғы физика саласындағы Нобель сыйлығын алды. 1930 жылдардың соңында Оппенгеймер Ричард Толманмен достығының нәтижесінде астрофизикаға қызығушылық танытты, нәтижесінде бірнеше мақала жарық көрді. Олардың біріншісі, «Жұлдыздық нейтрондық ядролардың тұрақтылығы туралы» (1938), Сербермен бірлесіп жазылған, онда Оппенгеймер ақ ергежейтің қасиеттерін зерттеді. Бұдан кейін оның студенттерінің бірі, Джордж Волковпен бірлесіп жазылған «Массивті нейтрондық ядролар туралы» мақаласы жарық көрді, онда жұлдыздың массасының шегі бар екені көрсетілді, бұл Толман-Оппенгеймер-Волков шегі деп белгіленді, одан асып кеткен жұлдыз нейтрондық жұлдыз ретінде тұрақты бола алмайды және гравитациялық құлауға ұшырайды. 1939 жылы Оппенгеймер және оның тағы бір студенті, Хартланд Снайдер «Күшті гравитациялық құлау туралы» мақала жариялады, онда кейін қара тесіктер деп аталған құбылыстың бар екендігі болжалды. Борн-Оппенгеймер жуықтауы туралы мақаладан кейін бұл мақалалар оның ең көп сілтемеленген еңбектері болып табылады және 1950 жылдары АҚШ-та астрофизикалық зерттеулерді жаңартудың маңызды факторы болды, әсіресе Джон А. Уилердің еңбегі арқасында. Оппенгеймердің мақалалары оның сарапшы болған абстрактілі тақырыптардың стандартына сәйкес түсінуге қиын болды. Ол физикалық принциптерді көрсету үшін өте күрделі, бірақ әдемі математикалық әдістерді қолдануды ұнатты, бірақ кейде асығу салдарынан математикалық қателер жібергені үшін сынға ұшырады. «Оның физикасы жақсы болды», - деді оның студенті Снайдер, «бірақ оның арифметикасы қорқынышты».

Oppenheimer was awarded a United States National Research Council fellowship to the California Institute of Technology (Caltech) in September 1927. Bridgman also wanted him at Harvard, so a compromise was reached whereby he split his fellowship for the 1927–28 academic year between Harvard in 1927 and Caltech in 1928. At Caltech, he struck up a close friendship with Linus Pauling; they planned to mount a joint attack on the nature of the chemical bond, a field in which Pauling was a pioneer, with Oppenheimer supplying the mathematics and Pauling interpreting the results. The collaboration, and their friendship, ended after Oppenheimer invited Pauling's wife, Ava Helen Pauling, to join him on a tryst in Mexico. Oppenheimer later invited Pauling to be head of the Chemistry Division of the Manhattan Project, but Pauling refused, saying he was a pacifist. In the autumn of 1928, Oppenheimer visited Paul Ehrenfest's institute at the University of Leiden, the Netherlands, where he impressed by giving lectures in Dutch, despite having little experience with the language. There, he was given the nickname of Opje, later anglicized by his students as "Oppie". From Leiden, he continued on to the Swiss Federal Institute of Technology (ETH) in Zurich to work with Wolfgang Pauli on quantum mechanics and the continuous spectrum. Oppenheimer respected and liked Pauli and may have emulated his personal style as well as his critical approach to problems. On returning to the United States, Oppenheimer accepted an associate professorship from the University of California, Berkeley, where Raymond T. Birge wanted him so badly that he expressed a willingness to share him with Caltech. Later, he used to say that "physics and desert country" were his "two great loves". He recovered from tuberculosis and returned to Berkeley, where he prospered as an advisor and collaborator to a generation of physicists who admired him for his intellectual virtuosity and broad interests. His students and colleagues saw him as mesmerizing: hypnotic in private interaction, but often frigid in more public settings. His associates fell into two camps: one saw him as an aloof and impressive genius and aesthete, the other as a pretentious and insecure poseur. His students almost always fell into the former category, adopting his walk, speech, and other mannerisms, and even his inclination for reading entire texts in their original languages. Hans Bethe said of him:

Probably the most important ingredient he brought to his teaching was his exquisite taste. He always knew what were the important problems, as shown by his choice of subjects. He truly lived with those problems, struggling for a solution, and he communicated his concern to the group. In its heyday, there were about eight or ten graduate students in his group and about six Post doctoral Fellows. He met this group once a day in his office and discussed with one after another the status of the student's research problem. He was interested in everything, and in one afternoon they might discuss quantum electrodynamics, cosmic rays, electron pair production and nuclear physics. Oppenheimer worked closely with Nobel Prize winning experimental physicist Ernest O. Lawrence and his cyclotron pioneers, helping them understand the data that their machines were producing at Berkeley's Radiation Laboratory, which eventually developed into today's Lawrence Berkeley National Laboratory. In 1936, Berkeley promoted him to full professor at an annual salary of $3,300 (3300.0 in 1936 is equivalent to about <calculated amount> in recent years). In return, he was asked to curtail his teaching at Caltech, so a compromise was reached whereby Berkeley released him for six weeks each year, enough to teach one term at Caltech. Oppenheimer repeatedly attempted to get Robert Serber a position at Berkeley but was blocked by Birge, who felt that "one Jew in the department was enough". Initially, his major interest was the theory of the continuous spectrum. His first published paper, in 1926, concerned the quantum theory of molecular band spectra. He developed a method to carry out calculations of its transition probabilities. He calculated the photoelectric effect for hydrogen and X rays, obtaining the absorption coefficient at the K edge. His calculations accorded with observations of the X ray absorption of the Sun, but not helium. Years later, it was realized that the Sun was largely composed of hydrogen and that his calculations were correct. Oppenheimer made important contributions to the theory of cosmic ray showers. He also worked on the problem of field electron emission. This work contributed to the development of the concept of quantum tunneling. In 1931, he co wrote a paper, "Relativistic Theory of the Photoelectric Effect," with his student Harvey Hall, in which, based on empirical evidence, he correctly disputed Paul Dirac's assertion that two of the energy levels of the hydrogen atom have the same energy. Subsequently, one of his doctoral students, Willis Lamb, determined that this was a consequence of what became known as the Lamb shift, for which Lamb was awarded the Nobel Prize in physics in 1955. As early as 1930, Oppenheimer wrote a paper that essentially predicted the existence of the positron. This was after a paper by Dirac proposed that electrons could have both a positive charge and negative energy. Dirac's paper introduced an equation, later known as the Dirac equation, that unified quantum mechanics, special relativity and the then new concept of electron spin, to explain the Zeeman effect. Drawing on the body of experimental evidence, Oppenheimer rejected the idea that the predicted positively charged electrons were protons. He argued that they would have to have the same mass as an electron, whereas experiments showed that protons were much heavier than electrons. Two years later, Carl David Anderson discovered the positron, for which he received the 1936 Nobel Prize in Physics. In the late 1930s, Oppenheimer became interested in astrophysics, most likely through his friendship with Richard Tolman, resulting in a series of papers. In the first of these, "On the Stability of Stellar Neutron Cores" (1938), co written with Serber, Oppenheimer explored the properties of white dwarfs. This was followed by a paper co written with one of his students, George Volkoff, "On Massive Neutron Cores," which demonstrated that there was a limit, known as the Tolman–Oppenheimer–Volkoff limit, to the mass of stars beyond which they would not remain stable as neutron stars and would undergo gravitational collapse. In 1939, Oppenheimer and another of his students, Hartland Snyder, produced the paper "On Continued Gravitational Contraction", which predicted the existence of what later became termed black holes. After the Born–Oppenheimer approximation paper, these papers remain his most cited, and were key factors in the rejuvenation of astrophysical research in the United States in the 1950s, mainly by John A. Wheeler. Oppenheimer's papers were considered difficult to understand even by the standards of the abstract topics he was expert in. He was fond of using elegant, if extremely complex, mathematical techniques to demonstrate physical principles, though he was sometimes criticized for making mathematical mistakes, presumably out of haste. "His physics was good", said his student Snyder, "but his arithmetic awful."

Жеке және саяси өмірі

Оппенгеймердің анасы 1931 жылы қайтыс болды, содан кейін ол әкесіне жақындады. Әкесі әлі Нью-Йоркте тұрса да, Калифорнияға жиі келіп тұратын. 1937 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, Оппенгеймер мен оның інісі Фрэнк арасында бөлінетін 392 602 доллар (1937 жылғы шамамен <есептелген сома> миллионға тең) қалды. Оппенгеймер дереу өсиетнама жазып, өзінің мүлігін Калифорния университетіне, магистрлік стипендияларға жұмсау үшін тапсырды.

Саясат

1920 жылдары Оппенгеймер әлемдік жағдайлардан хабарсыз болды. Ол газеттер мен танымал журналдарды оқымайтынын және 1929 жылғы Уолл-стрит құлауы туралы апаттан кейін алты ай өткен соң ғана Эрнест Лоуренспен серуендеген кезде білгенін айтты. Ол бір рет 1936 жылғы президенттік сайлауға дейін дауыс бермегенін еске алды. 1934 жылдан бастап ол саясат пен халықаралық қатынастарға көбірек қызығушылық таныта бастады. 1934 жылы ол жылдық жалақысының үш пайызын – шамамен 100 доллар (1934 жылғы 100 доллар қазіргі кезде шамамен <есептелген сомаға> тең) – екі жыл бойы нацистік Германиядан қашқан неміс физиктерін қолдау үшін бөліп берді. 1936 жылы Испанияда азамат соғысы басталғаннан кейін Оппенгеймер испан республикашылдары үшін қайырымдылық шараларын ұйымдастырды. 1939 жылы ол нацистік Германиядағы еврей ғалымдарын қуғындауға қарсы күрес жүргізген Америка демократия және интеллектуалдық бостандық комитетіне қосылды. Ол кездегі көптеген либералдық топтар сияқты, бұл комитет кейіннен коммунистік майдан деп танылды. Оппенгеймердің ең жақын достарының көптегені 1930 немесе 1940 жылдары Коммунистік партияда белсенді болды, оның ішінде оның інісі Фрэнк, Фрэнктың әйелі Жакки, Китти, Жан Татлок, үй иесі Мэри Эллен Уошберн және Берклидегі бірнеше аспиранттары. Оппенгеймердің партия мүшесі болған-болмағаны туралы пікірлер әлі де даулы. Кэссиди оның ешқашан АҚШ Коммунистік партиясына (CPUSA) ашық түрде қосылмағанын, ал Гордон Гриффитс кейіннен Беркли факультеті үшін Коммунистік партияның «жабық» (құпия) бөлімі болғанын айтты. 1941 жылдың наурыз айында Федералдық тергеу бюросы (ФБР) Оппенгеймер туралы іс бастады. Іс материалдарында 1940 жылдың желтоқсанында Шевалье үйінде өткен жиынға қатысқаны, онда Калифорния штатының Коммунистік партиясының хатшысы Уильям Шнайдерман және қазынашысы Исаак Фолкофф та болғаны тіркелген. ФБР Оппенгеймердің Америка азаматтық бостандықтары одағының атқару комитетіне кіргенін атап өтті, оны коммунистік майдан ұйымы деп санайтын. Біраз уақыттан кейін ФБР Оппенгеймерді ұлттық төтенше жағдай туғанда тұтқындау үшін қамауда ұстау тізіміне енгізді. 1942 жылы Манхэттен жобасына қатысқанда Оппенгеймер жеке қауіпсіздік анкетасында Батыс жағалаудағы барлық коммунистік майдан ұйымдарының мүшесі болғанын жазды. Кейін ол мұны жазғанын есіне алмағанын, бұл шындық емес екенін және егер осы сияқты нәрсе жазса, ол «жартылай әзіл-қалжыңнан айтылған сөз» болғанын мәлімдеді. Ол Коммунистік партияның органы «Халық әлемі» газетіне жазылған және 1954 жылы «Мен коммунистік қозғалыспен байланыста болдым» деп куәлік берді. 1953 жылы Оппенгеймер антикоммунистік мәдени ұйым – Мәдени бостандық конгресі ұйымдастырған «Ғылым және бостандық» тақырыбындағы конференцияның демеушілік комитетіне кірді. 1954 жылғы қауіпсіздік тексерулерінде Оппенгеймер Коммунистік партияның мүшесі екенін жоққа шығарды, бірақ өзін коммунизмнің көптеген мақсаттарымен келісетін, бірақ кез келген Коммунистік партия аппаратының бұйрықтарына сөзсіз бағынбайтын адам ретінде сипаттады. Өмірбаянын жазған Рей Монк былай деді: «Ол өте практикалық және нақты мағынада Коммунистік партияның қолдаушысы болды. Сонымен қатар, партиялық іс-шараларға жұмсалған уақыт, күш-жігер және ақша есебінен қарағанда, ол өте берік қолдаушы болды».

During the 1920s, Oppenheimer remained uninformed on world affairs. He claimed that he did not read newspapers or popular magazines and only learned of the Wall Street crash of 1929 while he was on a walk with Ernest Lawrence six months after the crash occurred. He once remarked that he never cast a vote until the 1936 presidential election. From 1934 on, he became increasingly concerned about politics and international affairs. In 1934, he earmarked three percent of his annual salary—about $100 (100.0 in 1934 is equivalent to about <calculated amount> in recent years)—for two years to support German physicists fleeing Nazi Germany. After the Spanish Civil War broke out in 1936, Oppenheimer hosted fundraisers for the Spanish Republican cause. In 1939, he joined the American Committee for Democracy and Intellectual Freedom, which campaigned against the persecution of Jewish scientists in Nazi Germany. Like most liberal groups of the era, the committee was later branded a communist front. Many of Oppenheimer's closest associates were active in the Communist Party in the 1930s or 1940s, including his brother Frank, Frank's wife Jackie, Kitty, Jean Tatlock, his landlady Mary Ellen Washburn, and several of his graduate students at Berkeley. Whether Oppenheimer was a party member has been debated. Cassidy states that he never openly joined the Communist Party USA (CPUSA), and Gordon Griffiths later said was a "closed" (secret) unit of the Communist Party for Berkeley faculty. The Federal Bureau of Investigation (FBI) opened a file on Oppenheimer in March 1941. It recorded that he attended a meeting in December 1940 at Chevalier's home that was also attended by the Communist Party's California state secretary, William Schneiderman, and its treasurer, Isaac Folkoff. The FBI noted that Oppenheimer was on the executive committee of the American Civil Liberties Union, which it considered a communist front organization. Shortly thereafter, the FBI added Oppenheimer to its Custodial Detention Index, for arrest in case of national emergency. When he joined the Manhattan Project in 1942, Oppenheimer wrote on his personal security questionnaire that he had been "a member of just about every Communist Front organization on the West Coast." Years later, he claimed that he did not remember writing this, that it was not true, and that if he had written anything along those lines, it was "a half jocular overstatement". He was a subscriber to the People's World, a Communist Party organ, and testified in 1954, "I was associated with the communist movement." In 1953, Oppenheimer was on the sponsoring committee for a conference on "Science and Freedom" organized by the Congress for Cultural Freedom, an anti communist cultural organization. At his 1954 security clearance hearings, Oppenheimer denied being a member of the Communist Party but identified himself as a fellow traveler, which he defined as someone who agrees with many of communism's goals but is not willing to blindly follow orders from any Communist Party apparatus. According to biographer Ray Monk: "He was, in a very practical and real sense, a supporter of the Communist Party. Moreover, in terms of the time, effort and money spent on party activities, he was a very committed supporter."

Қарым-қатынас және балалар

1936 жылы Оппенгеймер Берклидегі әдебиет профессорының қызы және Стэнфорд университетінің медицина мектебінің студенті Жан Татлокпен танысты. Екеуінің саяси көзқарастары ұқсас болды; ол Коммунистік партияның газеті "Western Worker" үшін мақалалар жазды. 1939 жылы, құйынды қарым-қатынастан кейін Татлок Оппенгеймерден ажырасты. Сол жылдың тамызында ол Берклидің радикал студенті және бұрынғы Коммунистік партия мүшесі Кэтрин ("Китти") Пуэнингпен танысты. Киттидің алғашқы некесі небары бірнеше айға созылды. Оның екінші, 1934 жылдан 1937 жылға дейін бірге тұрған күйеуі Джо Даллет болды, ол 1937 жылы Испания азамат соғысында қаза тапқан Коммунистік партияның белсенді мүшесі еді. Китти Еуропадан АҚШ-қа оралып, Пенсильвания университетінде ботаника мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. 1938 жылы ол дәрігер және медициналық зерттеуші Ричард Харрисонға үйленді, ал 1939 жылдың маусымында онымен бірге Калифорния штатының Пасадена қаласына көшіп барды, онда ол жергілікті ауруханада радиология бөлімінің басшысы болды, ал Китти Калифорния университетінде (Лос-Анджелес) аспирантураға түсті. Олар Толманның бір кешінен кейін бірге ұйықтап, шағын дау тудырды, ал 1940 жылдың жазында ол Нью-Мексикодағы Оппенгеймердің ранчосында болды. Ол жүкті болғанда, Китти Харрисоннан ажырасуды сұрады, ол оған келісті. 1940 жылдың 1 қарашасында ол Невада штатының Рино қаласында тез ажырасып, Оппенгеймерге тұрмысқа шықты. Олардың тұңғыш баласы Питер 1941 жылдың мамырында, ал екіншісі Кэтрин ("Тони") 1944 жылдың 7 желтоқсанында Лос-Аламоста (Нью-Мексико) дүниеге келді. Оппенгеймер некеде тұрғанда Татлокпен қарым-қатынасын жаңартты. Кейіннен олардың байланысы оның қауіпсіздік тексерулерінде мәселе тудырды, себебі Татлоктың коммунистік байланыстары болған. Атом бомбасын жасау кезеңінде Оппенгеймер ФБР және Манхэттен жобасының ішкі қауіпсіздік бөлімі тарапынан оның бұрынғы солшыл көзқарастары үшін тергелді. 1943 жылдың маусымында ол Калифорнияға депрессиямен күресіп жатқан Татлокты көру үшін барғанда әскери қауіпсіздік агенттері оның артынан ілесіп жүрді. Оппенгеймер түнді оның пәтерінде өткізді. Татлок 1944 жылдың 4 қаңтарында өз-өзіне қол жұмсады, Оппенгеймерді терең қайғыға ұшыратты. Лос-Аламоста Оппенгеймер психолог және оның досы Ричард Толманның әйелі Рут Толманмен құпия махаббатқа түсті. Ол Оппенгеймер шығысқа оралғаннан кейін, Жоғары оқу орнының директоры болғаннан кейін бұл қарым-қатынас аяқталды, бірақ 1948 жылдың тамызында Ричард қайтыс болғаннан кейін, олар қайтадан байланысып, Рут 1957 жылы қайтыс болғанға дейін ара-тура кездесіп тұрды. Олардың хаттарының көп бөлігі сақталмаған, бірақ сақталғандары олардың жақын және жылы қарым-қатынасын көрсетеді, Оппенгеймер оны "Сүйіктім" деп атаған.

In 1936, Oppenheimer became involved with Jean Tatlock, the daughter of a Berkeley literature professor and a student at Stanford University School of Medicine. The two had similar political views; she wrote for the Western Worker, a Communist Party newspaper. In 1939, after a tempestuous relationship, Tatlock broke up with Oppenheimer. In August of that year, he met Katherine ("Kitty") Puening, a radical Berkeley student and former Communist Party member. Kitty's first marriage had lasted only a few months. Her second, common law, husband from 1934 to 1937 was Joe Dallet, an active member of the Communist Party killed in 1937 in the Spanish Civil War. Kitty returned from Europe to the U. S., where she obtained a Bachelor of Arts degree in botany from the University of Pennsylvania. In 1938 she married Richard Harrison, a physician and medical researcher, and in June 1939 moved with him to Pasadena, California, where he became chief of radiology at a local hospital and she enrolled as a graduate student at the University of California, Los Angeles. She and Oppenheimer created a minor scandal by sleeping together after one of Tolman's parties, and in the summer of 1940 she stayed with Oppenheimer at his ranch in New Mexico. When she became pregnant, Kitty asked Harrison for a divorce and he agreed to it. On November 1, 1940, she obtained a quick divorce in Reno, Nevada, and married Oppenheimer. Their first child, Peter, was born in May 1941, and their second, Katherine ("Toni"), was born in Los Alamos, New Mexico, on December 7, 1944. During his marriage, Oppenheimer rekindled his affair with Tatlock. Later, their continued contact became an issue in his security clearance hearings because of Tatlock's communist associations. Throughout the development of the atomic bomb, Oppenheimer was under investigation by both the FBI and the Manhattan Project's internal security arm for his past left wing associations. He was followed by Army security agents during a trip to California in June 1943 to visit Tatlock, who was suffering from depression. Oppenheimer spent the night in her apartment. Tatlock killed herself on January 4, 1944, leaving Oppenheimer deeply grieved. At Los Alamos, Oppenheimer began an emotional affair with Ruth Tolman, a psychologist and the wife of his friend Richard Tolman. The affair ended after Oppenheimer returned east to become director of the Institute for Advanced Study but, after Richard's death in August 1948, they reconnected and saw each other occasionally until Ruth's death in 1957. Few of their letters survive, but those that do reflect a close and affectionate relationship, with Oppenheimer calling her "My Love".

Лос-Аламос

1941 жылдың 9 қазанында, АҚШ-тың Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуына екі ай қалғанда, президент Франклин Рузвельт атом бомбасын жасау жөніндегі жедел бағдарламаны бекітті. Эрнест Лоуренс 21 қазанда Оппенгеймерді Манхэттен жобасына қабылдады. Артур Комптон Оппенгеймерге Металлургиялық зертханадағы жобаның нақты бомба дизайны бойынша зерттеулерді жүргізуді тапсырды. 1942 жылдың 18 мамырында Ұлттық қорғаныс зерттеу комитетінің төрағасы Джеймс Б. Конант, Гарвардта Оппенгеймердің лекторы болған, Оппенгеймерден жылдам нейтрондарды есептеу жұмысын жүргізуді сұрады, Оппенгеймер бұл тапсырманы толық күшімен орындады. Оған «Жылдам жарылыс координаторы» деген лауазым берілді; «Жылдам жарылыс» – атом бомбасындағы жылдам нейтрондық тізбекті реакцияның таралуын көрсететін техникалық термин. Оның алғашқы қадамдарының бірі – Берклиде атом бомбасы теориясы бойынша жазғы мектеп ұйымдастыру болды. Сербер, Эмиль Конопинский, Феликс Блох, Ханс Бете және Эдвард Теллер кіретін еуропалық физиктер мен оның студенттерінен құралған топ бомба жасау үшін нені және қандай ретпен жасау керектігін есептеумен айналысты. 1942 жылдың маусым айында АҚШ армиясы атом бомбасын жасау жобасына қатысу үшін Манхэттен инженерлік округін құрды, бұл жауапкершілікті Ғылыми зерттеулер және даму кеңсесінен әскерилерге беру процесін бастады. Қыркүйек айында бригадир генерал Лесли Р. Гроувз кіші Манхэттен жобасының директоры болып тағайындалды. 1942 жылдың 12 қазанында Гроувс пен Оппенгеймер қауіпсіздік және үйлесімділік үшін қашық жердегі орталықтандырылған құпия зертхана құру қажеттігіне келісті. Гроувс Оппенгеймерді жобаның құпия қару-жарақ зертханасын басқаруға таңдады, бірақ нақты уақыты белгісіз. Бұл шешім көптеген адамды таң қалдырды, өйткені Оппенгеймердің солшыл саяси көзқарастары болды және ірі жобаларды басқарған тәжірибесі жоқ еді. Гроувс Оппенгеймердің Нобель сыйлығы болмағандықтан, ол басқа ғалымдарға басшылық етуге лайық болмауы мүмкін деп алаңдады, бірақ Гроувс Оппенгеймердің жобаның практикалық аспектілерін терең түсінуіне және білімінің кеңдігіне таң қалды. Әскери инженер ретінде Гроувс бұл физика ғана емес, сонымен қатар химия, металлургия, қару-жарақ және инженерлік салаларды қамтитын салааралық жоба үшін маңызды болатынын білді. Гроувс сондай-ақ Оппенгеймерде көптеген адамдар байқамаған нәрсені, «шексіз амбицияны» анықтады, ол жобаны сәтті аяқтау үшін қажетті күш береді деп есептеді. Оппенгеймердің бұрынғы байланыстары да назардан тыс қалмады, бірақ 1943 жылдың 20 шілдесінде Гроувс оған «Оппенгеймерге қатысты қандай да бір ақпарат болса да, кешіктірмей қауіпсіздік рұқсатын беруді тапсырды. Ол жоба үшін өте маңызды». Раби Оппенгеймердің тағайындалуын «генерал Гроувстың шынайы гениалдылығы» деп санады, оны әдетте гений деп есептемейтін еді. Оппенгеймер зертхана орнын Нью-Мексикодағы шаруашылығынан алыс емес жерде орналастыруды ұсынды. 1942 жылдың 16 қарашасында ол, Гроувс және басқалар болашақ орнымен танысты. Оппенгеймер оны қоршаған биік жартастардың клаустрофобиялық сезім тудыратынан қорқып, сондай-ақ су тасуы мүмкін деп алаңдады. Ол өзі жақсы білетін жерді ұсынды: Санта-Фе, Нью-Мексико маңындағы жазық үстірт, онда жекеменшік ұлдар мектебі, Лос-Аламос ранчо мектебі орналасқан. Инженерлер нашар жол мен сумен жабдықталуына алаңдады, бірақ басқа жағынан бұл идеалды деп санады. Лос-Аламос зертханасы мектеп орнында салынды, оның кейбір ғимараттарын иеленді, ал көптеген жаңа ғимараттар өте асығыс тұрғызылды. Зертханада Оппенгеймер сол кездегі ең үздік физиктер тобын жинады, оларды ол «жарықтар» деп атады. Лос-Аламос бастапқыда әскери зертхана болуы керек еді, ал Оппенгеймер мен басқа зерттеушілер армияға қабылдануы керек еді. Ол тіпті полковник формасын тапсырып, әскердің медициналық тексеруінен өтті, бірақ одан өте алмады. Армия дәрігерлері оның салмағының аз екенін, созылмалы жөтелінің туберкулез екенін анықтады және оның созылмалы lumbosacral буыны ауруына алаңдады. Ғалымдарды қабылдау жоспары Раби мен Роберт Бахер қарсылық білдіргендіктен сәтсіз аяқталды. Конант, Гроувс және Оппенгеймер келісімге келді, сол арқылы Калифорния университеті әскери департаментпен келісімшарт бойынша зертхананы басқарады. Көп ұзамай Оппенгеймер жобаның ауқымын тым төмен бағалағандығы анықталды: Лос-Аламос 1943 жылы бірнеше жүз адамнан 1945 жылы 6000-нан астам адамға дейін өсті.

On October 9, 1941, two months before the United States entered World War II, President Franklin D. Roosevelt approved a crash program to develop an atomic bomb. Ernest Lawrence brought Oppenheimer into the Manhattan Project on October 21. Oppenheimer was assigned to take over the project's specific bomb design research by Arthur Compton at the Metallurgical Laboratory. On May 18, 1942, National Defense Research Committee Chairman James B. Conant, who had been one of Oppenheimer's lecturers at Harvard, asked Oppenheimer to take over work on fast neutron calculations, a task Oppenheimer threw himself into with full vigor. He was given the title "Coordinator of Rapid Rupture"; "rapid rupture" is a technical term that refers to the propagation of a fast neutron chain reaction in an atomic bomb. One of his first acts was to host a summer school for atomic bomb theory in Berkeley. The mix of European physicists and his own students—a group including Serber, Emil Konopinski, Felix Bloch, Hans Bethe, and Edward Teller—kept themselves busy by calculating what needed to be done, and in what order, to make the bomb. In June 1942, the U. S. Army established the Manhattan Engineer District to handle its part in the atom bomb project, beginning the process of transferring responsibility from the Office of Scientific Research and Development to the military. In September, Brigadier General Leslie R. Groves Jr., was appointed director of what became known as the Manhattan Project. By October 12, 1942, Groves and Oppenheimer had decided that for security and cohesion, they needed to establish a centralized, secret research laboratory in a remote location. Groves selected Oppenheimer to head the project's secret weapons laboratory, although it is not known precisely when. This decision surprised many, because Oppenheimer had left wing political views and no record as a leader of large projects. Groves worried that because Oppenheimer did not have a Nobel Prize, he might not have had the prestige to direct fellow scientists, but Groves was impressed by Oppenheimer's singular grasp of the practical aspects of the project and by the breadth of his knowledge. As a military engineer, Groves knew that this would be vital in an interdisciplinary project that would involve not just physics but also chemistry, metallurgy, ordnance, and engineering. Groves also detected in Oppenheimer something that many others did not, an "overweening ambition", which Groves reckoned would supply the drive necessary to push the project to a successful conclusion. Oppenheimer's past associations were not overlooked, but on July 20, 1943, Groves directed that he receive a security clearance "without delay irrespective of the information which you have concerning Mr Oppenheimer. He is absolutely essential to the project." Rabi considered Oppenheimer's appointment "a real stroke of genius on the part of General Groves, who was not generally considered to be a genius". Oppenheimer favored a location for the laboratory in New Mexico, not far from his ranch. On November 16, 1942, he, Groves and others toured a prospective site. Oppenheimer feared that the high cliffs surrounding it would feel claustrophobic, and there was concern about possible flooding. He then suggested a site he knew well: a flat mesa near Santa Fe, New Mexico, which was the site of a private boys' school, the Los Alamos Ranch School. The engineers were concerned about the poor access road and the water supply but otherwise felt that it was ideal. The Los Alamos Laboratory was built on the site of the school, taking over some of its buildings, while many new buildings were erected in great haste. At the laboratory, Oppenheimer assembled a group of the top physicists of the time, whom he called the "luminaries". Los Alamos was initially supposed to be a military laboratory, and Oppenheimer and other researchers were to be commissioned into the Army. He went so far as to order himself a lieutenant colonel's uniform and take the Army physical test, which he failed. Army doctors considered him underweight at , diagnosed his chronic cough as tuberculosis, and were concerned about his chronic lumbosacral joint pain. The plan to commission scientists fell through when Rabi and Robert Bacher balked at the idea. Conant, Groves, and Oppenheimer devised a compromise whereby the University of California operated the laboratory under contract to the War Department. It soon turned out that Oppenheimer had hugely underestimated the magnitude of the project: Los Alamos grew from a few hundred people in 1943 to over 6,000 in 1945.

Бомбаның құрылымы

Осы кезеңде ғалымдар арасында Германияның ядролық қару бағдарламасының Манхэттен жобасынан жылдам дамып жатқанына қатысты үлкен алаңдаушылық болды. 1943 жылы 25 мамырда жазған хатында Оппенгеймер Фермидің радиоактивті материалдарды неміс азық-түлік қорын уландыру үшін пайдалану туралы ұсынысына жауап берді. Оппенгеймер Фермиден құпияны көпке жария етпей, жеткілікті мөлшерде стронций өндіре ала ма деп сұрады. Оппенгеймер: "Менің ойымша, жарты миллион адамды өлтіруге жеткілікті азық-түлікті уландырмай тұрып, жоспар жасауға тырысуымыз керек". 1943 жылы "Жұқа адам" деп аталатын плутонийлі қаруды әзірлеуге күш жұмсалды. Плутонийдің қасиеттері туралы алғашқы зерттеулер циклотроннан алынған 239 плутонийді қолдану арқылы жүргізілді, ол өте таза, бірақ өте аз мөлшерде ғана жасалуы мүмкін. 1944 жылдың сәуірінде Лос-Аламос X 10 графит реакторынан плутонийдің алғашқы үлгісін алған кезде, проблема анықталды: реакторда өсірілген плутонийдің плутоний 240 концентрациясы жоғары болды ("циклотрон" плутонийінен бес есе көп), оны қару түрінде қолдануға жарамсыз етті. 1944 жылдың шілдесінде Оппенгеймер "Жұқа адам" пішін дизайнын имплозиялық қаруға алмастырды; "Жұқа адамның" кішірек нұсқасы "Кішкентай бала" болды. Химиялық жарылғыш линзаларды қолдану арқылы бөлінгіш материалдың критикалық деңгейге дейінгі сферасын кішірек және тығыз формаға қысылуы мүмкін. Металл өте қысқа қашықтықты ғана өтеуі керек, сондықтан сындық масса әлдеқайда аз уақытта құрастырылатын болады. 1944 жылдың тамызында Оппенгеймер Лос-Аламос лабораториясын имплозияға назар аудару үшін жан-жақты қайта ұйымдастырды. Ол даму жұмыстарын тапанша түріндегі құрылғыны, бірақ қазір қарапайым дизайнмен, тек қана жоғары байытылған уранмен жұмыс істеуге тиіс, бір топта жұмылдырды. Бұл құрылғы 1945 жылдың ақпан айында "Кішкентай бала" болып шықты. Мамонт зерттеу жұмысынан кейін, Оппенгеймердің тағы бір студенті Роберт Кристидің есімімен "Кристи гаджеті" деп аталатын имплозия құрылғысының күрделі дизайны 1945 жылы 28 ақпанда Оппенгеймердің кеңсесінде өткен кездесуде "Майлы адам" ретінде аяқталды. 1945 жылдың мамыр айында ядролық энергияны пайдалануға қатысты соғыс және соғыстан кейінгі саясаттар туралы кеңес беру және есеп беру үшін Уақытша комитет құрылды. Уақытша комитет ғылыми мәселелерге кеңес беру үшін Оппенгеймер, Артур Комптон, Ферми және Лоуренстен тұратын ғылыми алқа құрды. Уақытша комитеттің алдындағы баяндамасында топ атом бомбасының физикалық әсеріне ғана емес, сонымен қатар оның әскери және саяси әсеріне қатысты пікірін білдірді. Бұл кеңестерде Жапонияға қарсы қаруды қолдану алдында Кеңес Одағына хабарлау керек пе деген сияқты сезімтал мәселелер бойынша пікірлер бар еді.

At this point in the war, there was considerable anxiety among the scientists that the German nuclear weapons program might be progressing faster than the Manhattan Project. In a letter dated May 25, 1943, Oppenheimer responded to a proposal by Fermi to use radioactive materials to poison German food supplies. Oppenheimer asked Fermi whether he could produce enough strontium without letting too many in on the secret. Oppenheimer continued, "I think we should not attempt a plan unless we can poison food sufficient to kill a half a million men." In 1943, development efforts were directed to a plutonium gun type fission weapon called "Thin Man". Initial research on the properties of plutonium was done using cyclotron generated plutonium 239, which was extremely pure but could be created only in tiny amounts. When Los Alamos received the first sample of plutonium from the X 10 Graphite Reactor in April 1944, a problem was discovered: reactor bred plutonium had a higher concentration of plutonium 240 (five times that of "cyclotron" plutonium), making it unsuitable for use in a gun type weapon. In July 1944, Oppenheimer abandoned the Thin Man gun design in favor of an implosion type weapon; a smaller version of Thin Man became Little Boy. Using chemical explosive lenses, a sub critical sphere of fissile material could be squeezed into a smaller and denser form. The metal needed to travel only very short distances, so the critical mass would be assembled in much less time. In August 1944, Oppenheimer implemented a sweeping reorganization of the Los Alamos laboratory to focus on implosion. He concentrated the development efforts on the gun type device, but now with a simpler design that only had to work with highly enriched uranium, in a single group. This device became Little Boy in February 1945. After a mammoth research effort, the more complex design of the implosion device, known as the "Christy gadget" after Robert Christy, another student of Oppenheimer's, was finalized as Fat Man in a meeting in Oppenheimer's office on February 28, 1945. In May 1945, an Interim Committee was created to advise and report on wartime and postwar policies regarding the use of nuclear energy. The Interim Committee established a scientific panel consisting of Oppenheimer, Arthur Compton, Fermi, and Lawrence to advise it on scientific issues. In its presentation to the Interim Committee, the panel offered its opinion not just on an atomic bomb's likely physical effects but also on its likely military and political impact. This included opinions on such sensitive issues as whether the Soviet Union should be advised of the weapon in advance of its use against Japan.

Соғыстан кейінгі іс-шаралар

Хиросима мен Нагасакидегі бомбалаулардан кейін көпшілік Манхэттен жобасы туралы білгеннен кейін, Оппенгеймер – «атом бомбасының әкесі» ретінде бірден елге танымал болды. Ол ғылымның ұлттық өкіліне айналды, технократиялық биліктің жаңа түрінің символы болды; елдер атом қаруының стратегиялық және саяси күшін түсінген кезде ядролық физика зор күшке ие болды. Өзінің буынындағы көптеген ғалымдар сияқты, Оппенгеймер атом бомбаларынан қорғанудың жалғыз жолы – жаңадан құрылған Біріккен Ұлттар Ұйымы сияқты халықаралық ұйым арқылы ядролық қарулану жарысын тоқтату екенін сезінді.

Жоғары оқу орны

1945 жылдың қарашасында Оппенгеймер Лос-Аламостан Калтехке оралды, бірақ көп ұзамай оның жүрегі оқытуда емес екенін сезді. 1947 жылы ол Нью-Джерси штатының Принстон қаласындағы Жоғары оқу онының директоры қызметін атқаруға Льюис Штраустың ұсынысын қабылдады. Бұл шығысқа қайтып, достасы Ричард Толманның әйелі Рут Толманды тастап кетуді білдірді, ол Лос-Аламостан кеткеннен кейін онымен роман бастаған еді. Бұл жұмыс жылына 20 000 доллар жалақымен, директордың үйінде тегін тұрумен, 17 ғасырда салынған үймен, аспазшымен және аула күзетушісімен, сонымен қатар орманды алқаппен қоршалған жерде қамтамасыз етілді. Ол еуропалық жиһаздарды, француз импрессионистері мен фаувистердің туындыларын жинады. Оның өнер коллекциясына Сезанн, Деран, Деспио, де Вламинк, Пикассо, Рембрандт, Ренуар, Ван Гог және Вуйярдың жұмыстары кірді. Оппенгеймер сол дәуірдегі ең маңызды сұрақтарға жауап беру үшін түрлі салалардағы білікті мамандарды біріктірді. Ол көптеген танымал ғалымдардың, соның ішінде Фримен Дайсонның және паритеттік сақталмаушылықты ашқан Чэнь Нин Янг пен Цунг Дао Ли екеуінің зерттеулерін басқарды және ынталандырды, олар осы жаңалықтары үшін Нобель сыйлығын алды. Ол сонымен қатар Т. С. Элиот және Джордж Ф. Кеннан сияқты гуманитарлық ғылымдар өкілдеріне уақытша мүшелік берді. Бұл іс-әрекеттер математика факультетінің кейбір мүшелерін ренжітті, олар институттың таза ғылыми зерттеулер орталығы болып қалуын қалады. Авраам Пейс Оппенгеймердің өзі институттағы сәтсіздіктерінің бірі – табиғатты және гуманитарлық ғылымдар өкілдерін біріктіре алмағаны деп есептеген. 1947 жылдан 1949 жылға дейін Нью-Йоркте өткен бірқатар конференцияларда физиктер соғыс кезіндегі жұмыстан теориялық мәселелерге қайта оралды. Оппенгеймердің басшылығымен физиктер соғыс алдындағы жылдардағы ең үлкен мәселені шешуге кірісті: элементар бөлшектердің кванттық электродинамикасындағы шексіз, әртүрлі және түсініксіз өрнектер. Джулиан Швингер, Ричард Фейнман және Шинъитиро Томонага реттеу мәселесін шешіп, қайта қалыптандыру деп аталатын әдістерді жасады. Фримен Дайсон олардың процедураларының ұқсас нәтижелер беретінін дәлелдеді. Мезонды сіңіру мәселесі және Хидеки Юкаваның мезондар күшті ядролық күштің тасымалдаушы бөлшектері ретіндегі теориясы да зерттелді. Оппенгеймердің қойған сұрақтары Роберт Маршақтың инновациялық екі мезондық гипотезасын тудырды: мезондардың екі түрі бар, яғни пиондар мен мюондар. Бұл Сесил Фрэнк Пауэллдің жаңалықтарына және одан кейін пионды ашқаны үшін алған Нобель сыйлығына әкелді. Оппенгеймер 1966 жылға дейін институт директоры болып қызмет етті, содан кейін денсаулығының нашарлауына байланысты қызметтен кетті.

In November 1945, Oppenheimer left Los Alamos to return to Caltech, but soon found that his heart was no longer in teaching. In 1947, he accepted an offer from Lewis Strauss to take up the directorship of the Institute for Advanced Study in Princeton, New Jersey. This meant moving back east and leaving Ruth Tolman, the wife of his friend Richard Tolman, with whom he had begun an affair after leaving Los Alamos. The job came with a salary of $20,000 per annum, plus rent free accommodation in the director's house, a 17th century manor with a cook and groundskeeper, surrounded by of woodlands. He collected European furniture, and French post impressionist and Fauvist artworks. His art collection included works by Cézanne, Derain, Despiau, de Vlaminck, Picasso, Rembrandt, Renoir, Van Gogh and Vuillard. Oppenheimer brought together intellectuals at the height of their powers and from a variety of disciplines to answer the most pertinent questions of the age. He directed and encouraged the research of many well known scientists, including Freeman Dyson, and the duo of Chen Ning Yang and Tsung Dao Lee, who won a Nobel Prize for their discovery of parity non conservation. He also instituted temporary memberships for scholars from the humanities, such as T. S. Eliot and George F. Kennan. Some of these activities were resented by a few members of the mathematics faculty, who wanted the institute to stay a bastion of pure scientific research. Abraham Pais said that Oppenheimer himself thought that one of his failures at the institute was being unable to bring together scholars from the natural sciences and the humanities. During a series of conferences in New York from 1947 through 1949, physicists transitioned from war work back to theoretical issues. Under Oppenheimer's direction, physicists tackled the greatest outstanding problem of the pre war years: infinite, divergent, and seemingly nonsensical expressions in the quantum electrodynamics of elementary particles. Julian Schwinger, Richard Feynman and Shin'ichiro Tomonaga tackled the problem of regularization, and developed techniques that became known as renormalization. Freeman Dyson was able to prove that their procedures gave similar results. The problem of meson absorption and Hideki Yukawa's theory of mesons as the carrier particles of the strong nuclear force were also tackled. Probing questions from Oppenheimer prompted Robert Marshak's innovative two meson hypothesis: that there are actually two types of mesons, pions and muons. This led to Cecil Frank Powell's breakthrough and subsequent Nobel Prize for the discovery of the pion. Oppenheimer served as director of the institute until 1966, when he gave up the position due to his failing health.

Атом энергиясы жөніндегі комиссия

Трумэн тағайындаған комитет кеңесшілерінің кеңесінің мүшесі ретінде Оппенгеймер 1946 жылғы Ачесон-Лилиентал есебіне зор ықпал етті. Бұл есепте комитет барлық бөлінетін материалдар мен оларды өндіру құралдарына, мысалы, кендерге және зертханаларға, сондай-ақ бейбіт мақсатта энергия өндіру үшін қолданылатын атом электр станцияларына ие болатын халықаралық атом даму органы құруды ұсынды. Бернард Барух осы есепті Біріккен Ұлттар Ұйымына ұсыныс ретінде аударуға тағайындалды, нәтижесінде 1946 жылғы Барух жоспары жасалды. Барух жоспары көптеген қосымша шараларды енгізді, әсіресе Кеңес Одағының уран қорларын тексеруді талап етті. Бұл АҚШ-тың ядролық монополиясын сақтап қалу әрекеті ретінде қарастырылды және Кеңес Одағы оны қабылдамады. Осыдан кейін Оппенгеймерге қару-жарақ жарысының болмайтыны анық болды, себебі АҚШ пен КСРО-ның өзара күдіктілігі, тіпті Оппенгеймер де сенімсіз бола бастады. 1947 жылы Атом энергиясы жөніндегі комиссия (АЭК) ядролық зерттеулер мен қару мәселелерін басқаратын азаматтық агенттік ретінде құрылғаннан кейін Оппенгеймер оның Бас кеңесшілік комитетінің (БКК) төрағасы болып тағайындалды. Осы лауазымында ол ядролық салаға қатысты көптеген мәселелер бойынша кеңес берді, соның ішінде жобаны қаржыландыру, зертхана салу және тіпті халықаралық саясатты қарастырды, бірақ БКК-ның кеңестері әрқашан ескерілмеді. БКК төрағасы ретінде Оппенгеймер халықаралық қару-жарақ бақылауын және негізгі ғылымды қаржыландыруды ынталандырды және саясатты қызу қару-жарақ жарысынан аулақ етуге тырысты. 1949 жылы тамызда Кеңес Одағының алғашқы атом бомбасын сынауы американдықтар күткеннен ертерек болды, ал келесі бірнеше айда АҚШ үкіметі, әскери және ғылыми қауымдастықтарында "Супер" деп аталған, әлдеқайда күшті, ядролық синтездегі сутек бомбасын жасауды жалғастыру керек пе деген кең пікірталас болды. Оппенгеймер термоядролық қару мүмкіндігін Манхэттен жобасының күндерінен білген және сол кездегі мүмкіндікке теориялық зерттеу жұмыстарының шектеулі бөлігін бөлген, бірақ бөліну қаруын жасаудың шұғыл қажеттілігін ескере отырып, одан артық ештеңе жасаған жоқ. Соғыс аяқталғаннан кейін бірден Оппенгеймер сол кездегі Суперде жұмысты жалғастыруға қарсы болды, себебі ол қажет емес және оның қолданылуынан болатын адамзаттың үлкен шығындарына байланысты. 1949 жылдың қазан айында Оппенгеймер мен БКК Суперді жасауға қарсы ұсыныс жасады. Ол және басқа БКК мүшелері, этикалық мәселелерге байланысты, мұндай қаруды тек стратегиялық мақсатта ғана қолдануға болады деп ойлады, нәтижесінде миллиондаған адам қаза табар еді: "Оның қолданылуы, сондықтан, атом бомбасының өзінен гөрі, азаматтық халықты жою саясатын одан әрі күшейтеді". Сонымен қатар, олар практикалық күдікке ұшырады, өйткені сол кезде сутек бомбаның жұмыс істейтін дизайны болған жоқ. КСРО-ның термоядролық қару жасау мүмкіндігіне қатысты БКК АҚШ-тың кез келген термоядролық шабуылға жауап беру үшін атом қаруының жеткілікті қорына ие бола алады деп санады. Осыған байланысты Оппенгеймер және басқалар ядролық реакторларды атом бомбасын жасауға қажетті материалдардан термоядролық қару үшін қажетті тритий сияқты материалдарға ауыстырғанда туындайтын мүмкіндік шығындары туралы алаңдаушылық білдірді. Кейіннен АЭК-тің көпшілігі БКК ұсынысын қолдады, ал Оппенгеймер Суперге қарсы күрес жеңіске жетеді деп ойлады, бірақ қарудың жақтаушылары Ақ үйге күшті үгіт жүргізді. 1950 жылдың 31 қаңтарында қаруды жасауды жалғастыруға дайын болған Трумэн мұны ресми түрде шешті. Оппенгеймер және жобаның басқа БКК қарсыластары, әсіресе Джеймс Конант, көңілі қалды және комитеттен кетуді ойлады. Олар сутекті бомбаға қатысты көзқарастары кеңінен белгілі болғанымен, жұмыста қалды. 1951 жылы Теллер мен математик Станислав Улам сутекті бомбаның Теллер-Улам дизайнын жасады. Бұл жаңа дизайн техникалық тұрғыдан мүмкін болып көрінді және Оппенгеймер қаруды жасауға ресми түрде келісті, бірақ әлі де оның сынауын немесе орналастыруын немесе қолдануын күмәндандыратын жолдарды іздеді. Кейін ол былай деп еске алды: 1949 жылы біз өткізген бағдарлама қиын болды, сіз оны техникалық тұрғыдан мағынасыз деп айтуға болады. Сондықтан, егер сіз оны ала алсаңыз да, оны қаламайсыз деп де дәлелдеу мүмкін болды. 1951 жылғы бағдарлама техникалық тұрғыдан өте жақсы болды, оған дау жоқ. Мәселе тек әскери, саяси және адам...

As a member of the Board of Consultants to a committee appointed by Truman, Oppenheimer strongly influenced the 1946 Acheson–Lilienthal Report. In this report, the committee advocated the creation of an international Atomic Development Authority, which would own all fissionable material and the means of its production, such as mines and laboratories, and atomic power plants where it could be used for peaceful energy production. Bernard Baruch was appointed to translate this report into a proposal to the United Nations, resulting in the Baruch Plan of 1946. The Baruch Plan introduced many additional provisions regarding enforcement, in particular requiring inspection of the Soviet Union's uranium resources. It was seen as an attempt to maintain the United States' nuclear monopoly and rejected by the Soviets. With this, it became clear to Oppenheimer that an arms race was unavoidable, due to the mutual suspicion of the United States and the Soviet Union, which even Oppenheimer was starting to distrust. After the Atomic Energy Commission (AEC) came into being in 1947 as a civilian agency in control of nuclear research and weapons issues, Oppenheimer was appointed as the chairman of its General Advisory Committee (GAC). From this position, he advised on a number of nuclear related issues, including project funding, laboratory construction and even international policy—though the GAC's advice was not always heeded. As chairman of the GAC, Oppenheimer lobbied vigorously for international arms control and funding for basic science, and attempted to influence policy away from a heated arms race. The first atomic bomb test by the Soviet Union in August 1949 came earlier than Americans expected, and over the next several months, there was an intense debate within the U. S. government, military, and scientific communities over whether to proceed with the development of the far more powerful, nuclear fusion–based hydrogen bomb, then known as "the Super". Oppenheimer had been aware of the possibility of a thermonuclear weapon since the days of the Manhattan Project and had allocated a limited amount of theoretical research work toward the possibility at the time, but nothing more than that, given the pressing need to develop a fission weapon. Immediately following the end of the war, Oppenheimer argued against continuing work on the Super at that time, due to both lack of need and the enormous human casualties that would result from its use. Now in October 1949, Oppenheimer and the GAC recommended against the development of the Super. He and the other GAC members were motivated partly by ethical concerns, feeling that such a weapon could only be strategically used, resulting in millions of deaths: "Its use therefore carries much further than the atomic bomb itself the policy of exterminating civilian populations." They also had practical qualms, as there was no workable design for a hydrogen bomb at the time. Regarding the possibility of the Soviet Union developing a thermonuclear weapon, the GAC felt that the United States could have an adequate stockpile of atomic weapons to retaliate against any thermonuclear attack. In that connection, Oppenheimer and the others were concerned about the opportunity costs that would be incurred if nuclear reactors were diverted from materials needed for atom bomb production to the materials such as tritium needed for a thermonuclear weapon. A majority of the AEC subsequently endorsed the GAC recommendation, and Oppenheimer thought that the fight against the Super would triumph, but proponents of the weapon lobbied the White House vigorously. On January 31, 1950, Truman, who was predisposed to proceed with the development of the weapon anyway, made the formal decision to do so. Oppenheimer and other GAC opponents of the project, especially James Conant, felt disheartened and considered resigning from the committee. They stayed on, though their views on the hydrogen bomb were well known. In 1951, Teller and mathematician Stanislaw Ulam developed the Teller–Ulam design for a hydrogen bomb. This new design seemed technically feasible and Oppenheimer officially acceded to the weapon's development, while still looking for ways in which its testing or deployment or use could be questioned. As he later recalled:

The program we had in 1949 was a tortured thing that you could well argue did not make a great deal of technical sense. It was therefore possible to argue also that you did not want it even if you could have it. The program in 1951 was technically so sweet that you could not argue about that. The issues became purely the military, the political and the humane problem of what you were going to do about it once you had it. Oppenheimer, Conant, and Lee DuBridge, another member who had opposed the H bomb decision, left the GAC when their terms expired in August 1952. Truman had declined to reappoint them, as he wanted new voices on the committee who were more in support of H bomb development. In addition, various opponents of Oppenheimer had communicated to Truman their desire that Oppenheimer leave the committee.

Панельдер мен зерттеу топтары

Оппенгеймер 1940 жылдардың соңы мен 1950 жылдардың басында бірқатар үкіметтік комиссиялар мен зерттеу жобаларында рөл атқарды, олардың кейбіреулері оны дау-дамай мен билік күресінің ортасына тартты. 1948 жылы Оппенгеймер Қорғаныс министрлігінің АЭК байланыс өкілі Дональд Ф. Карпентер құрған Ұзақ мерзімді мақсаттар жөніндегі комиссияның төрағасы болды. Комиссия ядролық қарудың әскери тиімділігін, соның ішінде оларды қалай жеткізуге болатынын қарастырды. Бір жылдық зерттеуден кейін, 1952 жылдың көктемінде Оппенгеймер ядролық жауын-шашынның қауіптерін зерттеген «ГАБРИЕЛ» жобасының есебін жазды. Оппенгеймер сондай-ақ Қорғаныс жұмылдыру кеңсесінің Ғылыми кеңесшілер комитетінің мүшесі болды. 1951 жылы Оппенгеймер атомдық шабуылға қарсы АҚШ-тың тиімді әуе қорғанысын құру мүмкіндігін зерттеген «Чарльз» жобасына, ал 1952 жылы «Шығыс өзені» жобасына қатысты. Бұл жоба Оппенгеймердің қатысуымен американдық қалаларға қарсы жақындап келе жатқан атомдық шабуыл туралы бір сағат бұрын ескерту беретін ескерту жүйесін құруды ұсынды. Оппенгеймер және басқа ғалымдардың ресурстарды әуе қорғанысына жұмсау туралы талаптарына АҚШ Әуе күштері наразылық білдірді, нәтижесінде Оппенгеймер мен оның одақтас ғалымдары немесе Әуе күштері икемсіз «Мажино сызығы» философиясын қабылдады ма, жоқ па деген пікірталас туды. Дегенмен, жазғы зерттеу тобының жұмысы Алыстан ерте ескерту желісінің құрылуына әкелді. Теллер, ол соғыс кезінде Лос-Аламоста атом бомбасын жасауға қызығушылық танытпағандықтан Оппенгеймер оған сутек бомбасының жеке жобасымен айналысуға уақыт берген, 1951 жылы Лос-Аламостан шығып, 1952 жылы Лоуренс Ливермор ұлттық зертханасы болып табылатын екінші зертхананы құруға көмектесті. Оппенгеймер Лос-Аламоста жасалған жұмыстың тарихын қорғады және екінші зертхананың құрылуына қарсы болды. «Виста» жобасы АҚШ-тың тактикалық соғыс жүргізу қабілеттерін жақсартуға бағытталған. Ұзақ қашықтықтағы реактивтік бомбалаушылармен жеткізілетін стратегиялық термоядролық қарулар міндетті түрде АҚШ Әуе күштерінің бақылауында болар еді, ал «Виста» қорытындылары АҚШ Армиясы мен АҚШ Әскери-теңіз күштеріне де үлкен рөл беруді ұсынды. Әуе күштері бұл жағдайға бірден қарсылық білдірді және «Виста» есебін жасыруға қол жеткізді. 1952 жылы Оппенгеймер Мемлекеттік департаменттегі қарусыздандыру жөніндегі кеңесшілер тобының бес мүшесінен құралған комиссияның төрағасы болды. Комиссия АҚШ-ты жоспарланған сутекті бомбаның алғашқы сынағын кейінге қалдыруға және сынақтан бас тарту арқылы жаңа қарудың дамуын болдырмауға, сондай-ақ екі ел арасындағы жаңа қару келісімдеріне жол ашу мақсатында Кеңес Одағымен термоядролық сынақтарға тыйым салуға шақырды. Бірақ Вашингтонда саяси одақтастар болмағандықтан, «Айви Майк» сынағы жоспарланғандай өтті. Комиссия ұсынған ұсыныстардың бірі, Оппенгеймердің пікірінше, ерекше маңызды болды, ол АҚШ үкіметі ядролық теңгерімнің шынайы жағдайы мен ядролық соғыстың қаупі туралы американдықтарға жасырындықты азайтып, ашық болуы керек еді. Оппенгеймер кейіннен 1953 жылдың маусымында «Foreign Affairs» журналында американдық жұртшылыққа одан да үлкен ядролық арсеналдардың тиімсіздігі туралы өз көзқарасын ұсынды, бұл американдық газеттерде кеңінен жарияланды. Осылайша, 1953 жылға қарай Оппенгеймер тағы да үлкен ықпалға ие болды, ол бірнеше үкіметтік лауазымдар мен жобаларға қатысып, маңызды стратегиялық жоспарлар мен күштер деңгейіне қол жеткізді. Бұл көзқарас оның Оппенгеймердің атақ-даңқы мен сендіру қабілеті оны үкімет, әскери және ғылыми орталарда қауіпті ықпалға ие етті деген қорқынысымен қатар қойылды.

Oppenheimer played a role on a number of government panels and study projects during the late 1940s and early 1950s, some of which thrust him into controversies and power struggles. In 1948, Oppenheimer chaired the Department of Defense's Long Range Objectives Panel, a body created by AEC liaison Donald F. Carpenter. It looked at the military utility of nuclear weapons, including how they might be delivered. After a year's worth of study, in spring 1952, Oppenheimer wrote the draft report of Project GABRIEL, which examined the dangers of nuclear fallout. Oppenheimer was also a member of the Science Advisory Committee of the Office of Defense Mobilization. Oppenheimer participated in Project Charles during 1951, which examined the possibility of creating an effective air defense of the United States against atomic attack, and in the follow on Project East River in 1952, which, with Oppenheimer's input, recommended building a warning system that would provide one hour notice of an impending atomic attack against American cities. Oppenheimer's and other scientists' urging that resources be allocated to air defense in preference to large retaliatory strike capabilities brought an immediate response of objection from the United States Air Force (USAF), and debate ensued about whether Oppenheimer and allied scientists, or the Air Force, was embracing an inflexible "Maginot Line" philosophy. In any case, the Summer Study Group's work eventually led to the building of the Distant Early Warning Line. Teller, who had been so uninterested in work on the atomic bomb at Los Alamos during the war that Oppenheimer had given him time instead to work on his own project of the hydrogen bomb, left Los Alamos in 1951 to help found, in 1952, a second laboratory at what would become the Lawrence Livermore National Laboratory. Oppenheimer had defended the history of work done at Los Alamos and opposed the creation of the second laboratory. Project Vista looked at improving U. S. tactical warfare capabilities. Strategic thermonuclear weapons delivered by long range jet bombers would necessarily be under the control of the U. S. Air Force, whereas the Vista conclusions recommended an increased role for the U. S. Army and U. S. Navy as well. The Air Force reaction to this was immediately hostile, and it succeeded in getting the Vista report suppressed. During 1952, Oppenheimer chaired the five member State Department Panel of Consultants on Disarmament, which first urged that the United States postpone its planned first test of the hydrogen bomb and seek a thermonuclear test ban with the Soviet Union, on the grounds that avoiding a test might forestall the development of a catastrophic new weapon and open the way for new arms agreements between the two nations. But the panel lacked political allies in Washington, and the Ivy Mike shot went ahead as scheduled. One of the panel's recommendations, which Oppenheimer felt was especially important, was that the U. S. government practice less secrecy and more openness toward the American people about the realities of the nuclear balance and the dangers of nuclear warfare. Oppenheimer subsequently presented his view on the lack of utility of ever larger nuclear arsenals to the American public in a June 1953 article in Foreign Affairs, and it received attention in major American newspapers. Thus by 1953, Oppenheimer had reached another peak of influence, being involved in multiple different government posts and projects and having access to crucial strategic plans and force levels. This view was paired with their fear that Oppenheimer's fame and powers of persuasion had made him dangerously influential in government, military, and scientific circles.

Қауіпсіздік тыңдауы

ФБР-дің директоры Дж. Эдгар Гувер соғыстан бұрын Оппенгеймерді қадағалап жүрді, ол Берклиде профессор ретінде коммунистік көзқарастарды білдірген және коммунистік партия мүшелерімен, оның ішінде әйелі мен ағасымен жақын қарым-қатынаста болған. Олар партия мүшелерінің оны коммунист деп атаған немесе оған қатысты коммунисттік сипаттамалар айтқан тыңдауларға, сондай-ақ партия ішіндегі дереккөздерден алынған хабарламаларға сүйене отырып, оның өзі партия мүшесі болуі мүмкін деген күдікке іліккен. 1940 жылдардың басынан бастап оның үйі мен кеңсесі қатаң бақылауда болды, телефоны тыңдалды және поштасы ашылды. 1943 жылдың тамызында Оппенгеймер Манхэттен жобасының қауіпсіздік қызметкерлеріне өзі танымайтын Джордж Элтентонның Лос-Аламостағы үш адамды Кеңес Одағының атынан ядролық құпияларды алуға шақырғанын айтты. Кейінгі сұрақтарда Оппенгеймер бұл мәселеге қатысты тек досы, Берклидегі француз әдебиеті профессоры Хакон Шевалье өзіне жеке түрде айтқанын мойындады, бұл әңгіме Оппенгеймердің үйіндегі кешкі ас кезінде болған. ФБР Оппенгеймердің саяси қарсыластарына оның коммунистік байланыстарына қатысты мәліметтер ұсынды. Осы қарсыластардың қатарында ұзақ жылдар бойы Оппенгеймерге наразылық білдірген және бірнеше жыл бұрын Конгресс алдында оны қорлаған Атом энергетикасы комиссиясының мүшесі Штраус та болды. Штраус радиоактивті изотоптарды басқа елдерге экспорттауға қарсы болды, ал Оппенгеймер оларды "электрондық құрылғылардан кем, бірақ витаминдерден маңыздырақ" деп сипаттады. 1949 жылдың 7 маусымында Оппенгеймер АҚШ Коммунистік партиясымен 1930 жылдары байланыста болғанын АҚШ Конгресінің Американдық қызметке қарсы комитетіне мәлімдеді. Ол өзінің бірнеше студенттері, оның ішінде Дэвид Бом, Джованни Росси Ломаниц, Филип Моррисон, Бернард Петерс және Джозеф Вайнберг Берклидегі жұмысы кезінде коммунист болғанын куәлік етті. Фрэнк Оппенгеймер мен оның әйелі Жакки ХУАК алдында АҚШ Коммунистік партиясының мүшелері болғанын айтты. Фрэнк кейіннен Миннесота университетіндегі қызметінен босатылды. Көп жылдар бойы физика саласында жұмыс таба алмаған ол Колорадода мал шаруашылығымен айналысты. Кейін ол орта мектепте физика сабақтарын берді және Сан-Франциско ғылыми-зерттеу орталығының негізін қалады. Қауіпсіздік тыңдауына түрткіс болған оқиға 1953 жылдың 7 қарашасында болды, сол жылының басына дейін АҚШ Конгресінің Атом энергиясы жөніндегі бірлескен комитетінің атқарушы директоры болған Уильям Лискум Борден Гуверге "Ж. Роберт Оппенгеймердің Кеңес Одағының агенты болуы ықтимал" деген хат жіберді. Эйзенхауэр бұл хаттағы айыптауларға толығымен сенбегенімен, тергеуді бастауға мәжбүр болды және 3 желтоқсанда Оппенгеймер мен кез келген үкіметтік немесе әскери құпиялар арасында "өткір шекара" қоюға бұйрық берді. 1953 жылдың 21 желтоқсанында Штраус Оппенгеймерге оның қауіпсіздік рұқсаты тоқтатылғанын, хатта баяндалған бірқатар айыптаулар бойынша шешім қабылдау күтіліп отырғанын айтты және Атом энергетикасы комиссиясымен консультациялық келісімшартының тоқтатылуын сұрап, отставкаға кетуі мүмкіндігін талқылады. Оппенгеймер отставкаға кетпеуді шешіп, тыңдау өткізуді сұрады. Айыптаулар туралы Атом энергетикасы комиссиясының бас директоры Кеннет Д. Николс жазған хатта баяндалған. Николс бұл хатты дайындаған, бірақ кейіннен "Оппенгеймердің сутек бомбасын жасауға қарсылығына қатысты сілтемеге риза емес екенін" жазды. 1954 жылдың сәуір-мамыр айларында өткен құпия тыңдауда Оппенгеймердің бұрынғы коммунистік байланыстары мен Манхэттен жобасы кезінде күдікті адалсыз немесе коммунист ғалымдармен болған қарым-қатынасы талқыланды. Содан кейін ол Оппенгеймердің сутек бомбасына қарсылығын және кейінгі жобалар мен зерттеу топтарындағы ұстанымдарын қарастырды. Тыңдаулардың стенограммасы 1954 жылдың маусымында кейбір түзетулермен жарияланды. 2014 жылы АҚШ Энергетика министрлігі толық стенограмманы жариялады. Бұл тыңдаудың маңызды элементтерінің бірі Оппенгеймердің Джордж Элтентонның Лос-Аламостағы бірнеше ғалымдарға жасаған ұсынысы туралы алғашқы куәлігі болды, Оппенгеймер бұл оқиғаны досы Хакон Шевальені қорғау үшін өзі ойлап тапқанын мойындады. Оппенгеймердің білмегені, екі нұсқасы да он жыл бұрынғы тергеу кезінде жазылған. Ол куәгерлер тақтасында осы стенограммалармен таң қалды, оған оларды қарап шығу мүмкіндігі берілмеген. Шындығында, Оппенгеймер Шевальеге оны атын атағанын ешқашан айтпаған, және бұл куәлік Шевальеге жұмысынан айырылуына себеп болды. Шевалье де, Элтентон да кеңестік тарапқа ақпарат берудің жолы бар екенін растады, Элтентон оны Шевальеге айтқанын, ал Шевалье оны Оппенгеймерге айтқанын мойындады, бірақ екеуі де бұл мәселені әңгіме деңгейінде қарастырды және саботаж немесе тыңшылық туралы ешқандай ой немесе ұсыныс болмағанын мәлімдеді. Екеуі де ешқашан қылмыс жасағаны үшін сотталған жоқ. Теллер Оппенгеймердің АҚШ үкіметіне адал екенін айтты, бірақ: "Көптеген жағдайларда, мен доктор Оппенгеймердің әрекеттерін көрдім - доктор Оппенгеймердің осылай әрекет еткенін түсіндім - мен үшін өте түсініксіз болды. Мен оның көптеген мәселелерімен келіспедім және оның әрекеттері маған дұрыс емес және күрделі болып көрінді. Осы деңгейде мен елдің маңызды мүдделерін жақсырақ түсінетін және оларға көбірек сенетін қолдарда болғанын қалаймын. Осы шектеулі мағынада мен мемлекеттік мәселелердің басқа қолдарда болса, өзімді қысылмайтынымды айтқым келеді." Теллердің куәлігі ғылыми қауымды ашуландырды және ол академиялық ғылымнан дерлік толығымен шеттетілді. Эрнест Лоуренс ойшаң ішек қабынуына шалдыққандықтан куәлік беруден бас тартты, бірақ Лоуренс Оппенгеймерді айыптаған сұхбат дәлел ретінде ұсынылды. Көптеген жетекші ғалымдар, сондай-ақ үкімет және әскери шенеуніктер Оппенгеймердің қорғанында куәлік берді. Физик Исидор Исаак Раби қауіпсіздік рұқсатын тоқтатудың қажеті жоқ екенін айтты: "ол консультант, және сізге оның кеңесін алғыңыз келмесе, оны кеңес ретінде пайдаланбаңыз, нүкте." Бірақ Гровс 1954 жылғы қатаң қауіпсіздік критерийлеріне сәйкес, ол "доктор Оппенгеймерді бүгін рұқсат етпес еді" деп куәлік берді. Тыңдаулардың соңында кеңес 2:1 дауыспен Оппенгеймердің рұқсатын жойды. Ол оны адалсыздықтан толығымен ақтап берді, бірақ көпшілік 24 айыптаудың 20-сы немесе олардың көп бөлігінің дұрыс немесе маңызды түрде дұрыс екенін және Оппенгеймер қауіпсіздік тәуекелін құрайтынын анықтады. Содан кейін 1954 жылдың 29 маусымында Атом энергетикасы комиссиясы 4:1 дауыспен Персонал қауіпсіздігі кеңесінің қорытындыларын бекітті, Штраус көпшілік пікірін жазды. Ол Оппенгеймердің "мінездің кемшіліктері", "жалғандықтары, жалғандықтары және дұрыс емес мәлімдемелері" және коммунистермен және коммунистерге жақын адамдармен бұрынғы байланыстарын оның шешімінің басты себептері ретінде атап өтті. Ол Оппенгеймердің адалдығына ешқандай түсініктеме бермеді. Тыңдау кезінде Оппенгеймер өзінің он әріптесі мен бұрынғы таныстарының солшыл әрекеттері туралы куәлік берді, көбінесе 1930 жылдардың соңындағы әрекеттерге қатысты. Бұл он адамның әрекеттері бұрынғы тыңдаулар мен іс-қимылдар арқылы (мысалы, Аддис, Шевалиер, Ламберт, Мэй, Питман және И. Фолькофф) бұрыннан белгілі болды. Кейбіреулер оның рұқсаты алынбағанда, ол өзінің беделін сақтау үшін "атын атаған" адам ретінде еске алынуы мүмкін деп санайды, бірақ болған жағдай бойынша ғылыми қауымның көп бөлігі оны Маккартизмнің құрбаны, соғысқа ұмтылған жаулардың әділетсіз шабуылына ұшыраған эклектикалық либерал ретінде қарастырды, ғылыми жұмыстың академиядан әскери салаға ауысуының символы. Вернер фон Браун Конгресс комитетіне: "Англияда Оппенгеймер рыцарь атанып, орденмен марапатталатын еді" деді. 2009 жылы Уилсон орталығында өткен семинарда, кең ауқымды талдау негізінде...

The FBI under J. Edgar Hoover had been following Oppenheimer since before the war, when he showed Communist sympathies as a professor at Berkeley and had been close to members of the Communist Party, including his wife and brother. They strongly suspected that he himself was a member of the party, based on wiretaps in which party members referred to him or appeared to refer to him as a communist, as well as reports from informers within the party. He had been under close surveillance since the early 1940s, his home and office bugged, his phone tapped and his mail opened. In August 1943, Oppenheimer told Manhattan Project security agents that George Eltenton, whom he did not know, had solicited three men at Los Alamos for nuclear secrets on behalf of the Soviet Union. When pressed on the issue in later interviews, Oppenheimer admitted that the only person who had approached him was his friend Haakon Chevalier, a Berkeley professor of French literature, who had mentioned the matter privately at a dinner at Oppenheimer's house. The FBI furnished Oppenheimer's political enemies with evidence that intimated communist ties. These enemies included Strauss, an AEC commissioner who had long harbored resentment against Oppenheimer both for his activity in opposing the hydrogen bomb and for his humiliation of Strauss before Congress some years earlier. Strauss had expressed opposition to exporting radioactive isotopes to other nations, and Oppenheimer had called them "less important than electronic devices but more important than, let us say, vitamins." On June 7, 1949, Oppenheimer testified before the House Un American Activities Committee that he had associations with the Communist Party USA in the 1930s. He testified that some of his students, including David Bohm, Giovanni Rossi Lomanitz, Philip Morrison, Bernard Peters, and Joseph Weinberg had been communists at the time they had worked with him at Berkeley. Frank Oppenheimer and his wife Jackie testified before HUAC that they had been members of the Communist Party USA. Frank was subsequently fired from his University of Minnesota position. Unable to find work in physics for many years, he became a cattle rancher in Colorado. He later taught high school physics and was the founder of the San Francisco Exploratorium. The triggering event for the security hearing happened on November 7, 1953, when William Liscum Borden, who until earlier in the year had been the executive director of the United States Congress Joint Committee on Atomic Energy, sent Hoover a letter saying that "more probably than not J. Robert Oppenheimer is an agent of the Soviet Union." Eisenhower never exactly believed the allegations in the letter but felt compelled to move forward with an investigation, and on December 3, he ordered that a "blank wall" be placed between Oppenheimer and any government or military secrets. On December 21, 1953, Strauss told Oppenheimer that his security clearance had been suspended, pending resolution of a series of charges outlined in a letter, and discussed his resigning by way of requesting termination of his consulting contract with the AEC. Oppenheimer chose not to resign and requested a hearing instead. The charges were outlined in a letter from Kenneth D. Nichols, general manager of the AEC. Nichols, who had thought highly of Oppenheimer's work on the earlier Long Range Objectives Panel, He nonetheless drafted the letter, but later wrote that he was "not happy with the inclusion of a reference concerning Oppenheimer's opposition to the hydrogen bomb development." The hearing that followed in April–May 1954, which was held in secret, focused on Oppenheimer's past communist ties and his association during the Manhattan Project with suspected disloyal or communist scientists. It then continued with an examination of Oppenheimer's opposition to the H bomb and stances in subsequent projects and study groups. A transcript of the hearings was published in June 1954, with some redactions. In 2014, the U. S. Department of Energy made the full transcript public. One of the key elements in this hearing was Oppenheimer's earliest testimony about George Eltenton's approach to various Los Alamos scientists, a story that Oppenheimer confessed he had fabricated to protect his friend Haakon Chevalier. Unknown to Oppenheimer, both versions were recorded during his interrogations of a decade before. He was surprised on the witness stand with transcripts of these, which he had not been given a chance to review. In fact, Oppenheimer had never told Chevalier that he had finally named him, and the testimony had cost Chevalier his job. Both Chevalier and Eltenton confirmed mentioning that they had a way to get information to the Soviets, Eltenton admitting he said this to Chevalier and Chevalier admitting he mentioned it to Oppenheimer, but both put the matter in terms of gossip and denied any thought or suggestion of treason or thoughts of espionage, either in planning or in deed. Neither was ever convicted of any crime. Teller testified that he considered Oppenheimer loyal to the U. S. government, but that:

In a great number of cases, I have seen Dr. Oppenheimer act—I understand that Dr. Oppenheimer acted—in a way which for me was exceedingly hard to understand. I thoroughly disagreed with him in numerous issues and his actions frankly appeared to me confused and complicated. To this extent I feel that I would like to see the vital interests of this country in hands which I understand better, and therefore trust more. In this very limited sense I would like to express a feeling that I would feel personally more secure if public matters would rest in other hands. Teller's testimony outraged the scientific community, and he was virtually ostracized from academic science. Ernest Lawrence refused to testify, pleading an attack of ulcerative colitis, but an interview in which Lawrence condemned Oppenheimer was submitted in evidence. Many top scientists, as well as government and military figures, testified on Oppenheimer's behalf. Physicist Isidor Isaac Rabi said that the suspension of the security clearance was unnecessary: "he is a consultant, and if you don't want to consult the guy, you don't consult him, period." But Groves testified that, under the stricter security criteria in effect in 1954, he "would not clear Dr. Oppenheimer today". At the conclusion of the hearings, the board revoked Oppenheimer's clearance by a 2–1 vote. It unanimously cleared him of disloyalty, but a majority found that 20 of the 24 charges were either true or substantially true and that Oppenheimer would represent a security risk. Then on June 29, 1954, the AEC upheld the findings of the Personnel Security Board, by a 4–1 decision, with Strauss writing the majority opinion. In that opinion, he stressed Oppenheimer's "defects of character", "falsehoods, evasions and misrepresentations", and past associations with Communists and people close to Communists as the primary reasons for his determination. He did not comment on Oppenheimer's loyalty. During his hearing, Oppenheimer testified on the left wing activities of ten of his colleagues and previous acquaintances, mostly in reference to activities in the late 1930s. These ten people's activities were already public knowledge through prior hearings and activities (such as Addis, Chevelier, Lambert, May, Pitman, and I. Folkoff) or already known to the FBI. Some believe that had his clearance not been stripped, he might have been remembered as someone who "named names" to save his own reputation, but as it happened, most in the scientific community saw him as a martyr to McCarthyism, an eclectic liberal unjustly attacked by warmongering enemies, symbolic of the shift of scientific work from academia into the military. Wernher von Braun told a Congressional committee: "In England, Oppenheimer would have been knighted." In a seminar at The Wilson Center in 2009, based on an extensive analysis of the Vassiliev notebooks taken from the KGB archives, John Earl Haynes, Harvey Klehr and Alexander Vassiliev confirmed that Oppenheimer never was involved in espionage for the Soviet Union, though Soviet intelligence tried repeatedly to recruit him. Further, he had several persons removed from the Manhattan Project who had sympathies to the Soviet Union. For their part, Jerrold and Leona Schecter conclude that based on The Merkulov Letter, Oppenheimer must have been only a "facilitator", not a spy in the strict sense (although he would fall under that legal category in the U. S.). On December 16, 2022, United States Secretary of Energy Jennifer Granholm vacated the 1954 revocation of Oppenheimer's security clearance. Her statement said, "In 1954, the Atomic Energy Commission revoked Dr. Oppenheimer's security clearance through a flawed process that violated the Commission's own regulations. As time has passed, more evidence has come to light of the bias and unfairness of the process that Dr. Oppenheimer was subjected to while the evidence of his loyalty and love of country have only been further affirmed." Granholm's decision has drawn criticism.

Соңғы жылдар

1954 жылдан бастап Оппенгеймер жылдың бірнеше айын АҚШ-тың Виргин аралдарындағы Сент-Джон аралында өткізді. 1957 жылы ол Гибни жағажайында жер учаскесін сатып алып, онда қарапайым үй салды. Ол қызы Тони және әйелі Киттимен бірге қайықпен көп уақыт өткізді. Оппенгеймердің қауіпсіздік рұқсатынан айырылғаннан кейін алғашқы рет өткізген қоғамдық шарасы – Колумбия университетінің екі жүз жылдығына арналған «Адамның білімге құқығы» атты радио бағдарламасындағы «Өнер мен ғылымдағы перспективалар» лекциясы болды. Онда ол өз философиясын және қазіргі әлемдегі ғылымның рөлі туралы ойларын баяндады. Ол қауіпсіздік жөніндегі тыңдаудан екі жыл бұрын лекция сериясының соңғы бөліміне іріктелген болатын, алайда университет оның даудан кейін де қалуын қалады. 1955 жылдың ақпан айында Вашингтон университетінің президенті Генри Шмиц Оппенгеймерді лекция оқуға шақырғаннан кейін шақыруын күрт жоққа шығарды. Шмицтің бұл шешімі студенттер арасында наразылық тудырды; 1200-ге жуық студент наразылық петициясына қол қойды, ал Шмицтің бейнесі өртелді. Наразылық акциясы кезінде Вашингтон штаты Коммунистік партияны тыйым салып, барлық мемлекеттік қызметкерлерден адалдық серт беруді талап етті. Физика кафедрасының меңгерушісі, Берклидегі Оппенгеймердің әріптесі Эдвин Альбрехт Уэлинг университет сенатына шағым түсірді, нәтижесінде Шмицтің шешімі 56-40 дауыспен қайта қарастырылды. Оппенгеймер Орегонға сапар барысында Сиэтлде қысқа уақытқа тоқтады, ұшақ ауыстырды, және Вашингтон университетінің бірнеше профессорымен кофе ішті, бірақ ол онда лекция берген жоқ. Осы сапарда Оппенгеймер Орегон штаты университетінде «Материяның құрылысы» тақырыбында екі лекция оқыды. Оппенгеймер ғылыми жаңалықтардың адамзатқа келтіретін қаупі туралы алаңдады. Ол Альберт Эйнштейн, Бертран Рассел, Джозеф Ротблат және басқа да көрнекті ғалымдар мен зиялылармен бірге 1960 жылы Әлемдік өнер және ғылым академиясы болып құрылған ұйымды құруға қатысты. Көзге түріп тұрғанындай, ол өзінің жария ортада қорланғаннан кейін 1950 жылдардағы ядролық қаруға қарсы маңызды ашық наразылықтарға қол қоймады, соның ішінде 1955 жылғы Рассел-Эйнштейн манифестіне де, сондай-ақ, шақырылса да, 1957 жылы ғылым және әлемдік мәселелер жөніндегі алғашқы Пугаш конференциясына қатыспады. 1955 жылы Оппенгеймер 1946 жылдан бері ядролық қару және халық мәдениеті тақырыбында оқыған сегіз лекциясынан тұратын «Ашық ой» атты жинағын жариялады. Оппенгеймер ядролық канонерлік қайық дипломатиясын қабылдамады. «Бұл елдің сыртқы саясат саласындағы мақсаттары, – деп жазды ол, – ешқандай нақты және тұрақты жолмен мәжбүрлеу арқылы іске асырыла алмайды». 1962 жылы Оппенгеймер Макмастер университетінде «Уидден лекциялары» атты лекция оқыды, ол 1964 жылы «Ұшқыш трапеция: физиктер үшін үш дағдарыс» деген атпен жарияланды. Саяси ықпалынан айырылған Оппенгеймер лекция оқуын, жазуын және физикамен айналысуын жалғастырды. Ол Еуропа мен Жапонияға сапар шегіп, ғылым тарихы, ғылымның қоғамдағы рөлі және ғаламның табиғаты туралы баяндамалар жасады. Оппенгеймер 1963 жылдың қыркүйегінде Америка физика институтының Нильс Бор кітапханасы мен мұражайының ашылуында ғылым тарихын зерттеудің маңыздылығы туралы сөз сөйледі. Оппенгеймер өмірінің соңғы жылдарында академиялық мекемелерге баруын жалғастырды. Ол студенттер, оқытушылар және қоғам үшін даулы тұлға болып қала берді. 1955 жылдың қарашасында Оппенгеймер Нью-Гэмпшир штатының Эксетер қаласындағы Филлипс Эксетер академиясының алғашқы бір апталық арнайы қонағы болды. 1957 жылдың қыркүйегінде Франция Оппенгеймерді Құрмет легионының офицері етіп тағайындады, ал 1962 жылдың 3 мамырында ол Ұлыбританиядағы Корольдік қоғамның шетелдік мүшесі болып сайланды.

Starting in 1954, Oppenheimer lived for several months of each year on the island of Saint John in the U. S. Virgin Islands. In 1957, he purchased a tract of land on Gibney Beach, where he built a spartan home on the beach. He spent considerable time sailing with his daughter Toni and wife Kitty. Oppenheimer's first public appearance following the stripping of his security clearance was a lecture titled "Prospects in the Arts and Sciences" for the Columbia University Bicentennial radio show Man's Right to Knowledge, in which he outlined his philosophy and his thoughts on the role of science in the modern world. He had been selected for the final episode of the lecture series two years prior to the security hearing, though the university remained adamant that he stay on even after the controversy. In February 1955, the president of the University of Washington, Henry Schmitz, abruptly canceled an invitation to Oppenheimer to deliver a series of lectures there. Schmitz's decision caused an uproar among the students; 1,200 of them signed a petition protesting the decision, and Schmitz was burned in effigy. While they marched in protest, the state of Washington outlawed the Communist Party, and required all government employees to swear a loyalty oath. Edwin Albrecht Uehling, the chairman of the physics department and a colleague of Oppenheimer's from Berkeley, appealed to the university senate, and Schmitz's decision was overturned by a vote of 56 to 40. Oppenheimer stopped briefly in Seattle to change planes on a trip to Oregon and was joined for coffee during his layover by several University of Washington faculty, but Oppenheimer never lectured there. Oppenheimer gave two lectures on the "Constitution of Matter" at Oregon State University during this trip. Oppenheimer was increasingly concerned about the danger that scientific inventions could pose to humanity. He joined with Albert Einstein, Bertrand Russell, Joseph Rotblat, and other eminent scientists and academics to establish what would eventually, in 1960, become the World Academy of Art and Science. Significantly, after his public humiliation, he did not sign the major open protests against nuclear weapons of the 1950s, including the Russell–Einstein Manifesto of 1955, nor, though invited, did he attend the first Pugwash Conferences on Science and World Affairs in 1957. In 1955, Oppenheimer published The Open Mind, a collection of eight lectures that he had given since 1946 on the subject of nuclear weapons and popular culture. Oppenheimer rejected the idea of nuclear gunboat diplomacy. "The purposes of this country in the field of foreign policy", he wrote, "cannot in any real or enduring way be achieved by coercion." In 1962, Oppenheimer delivered the Whidden Lectures at McMaster University, which were published in 1964 as The Flying Trapeze: Three Crises for Physicists. Deprived of political influence, Oppenheimer continued to lecture, write, and work on physics. He toured Europe and Japan, giving talks about the history of science, the role of science in society, and the nature of the universe. Oppenheimer spoke about the importance of studying the history of science at the dedication of the Niels Bohr Library and Archives of the American Institute of Physics in September 1963. Oppenheimer continued to visit academic institutions throughout his final years. He remained a controversial figure to students, faculty, and communities. In November 1955, Oppenheimer became the inaugural week long visiting fellow at the Phillips Exeter Academy in Exeter, New Hampshire. In September 1957, France made Oppenheimer an Officer of the Legion of Honor, and on May 3, 1962, he was elected a Foreign Member of the Royal Society in Britain.

Энрико Ферми сыйлығы

1959 жылы сенатор Джон Ф. Кеннеди, Оппенгеймердің қауіпсіздік тыңдауындағы ең басты қарсыласы болған Левис Штраустың Сауда министрі лауазымына бекітілуіне қарсы дауыс берді, осылайша Штраустың саяси мансабына нүкте қойды. 1962 жылы Кеннеди – енді АҚШ Президенті – Оппенгеймерді 49 Нобель сыйлығының лауреаттарын құрметтеу салтанатына шақырды. Шара барысында AEC төрағасы Гленн Сиборг Оппенгеймерден тағы да қауіпсіздік жөніндегі тыңдауды өткізуге ниетті екенін сұрады. Оппенгеймер бас тартты. Кеннедидің жесірі Джеки, күйеуінің Оппенгеймерге медаль беруге қаншалықты құштар болғанын айту үшін салтанатқа қатысуға тырысты. Сондай-ақ, Теллер, ол Оппенгеймерге сыйлық беруді ұсынған болатын, осылайша олардың арасындағы жарылысты емдеуді үміттенеді, және Генри Д. Смит қатысты, ол 1954 жылы Оппенгеймерді қауіпсіздік тәуекелі деп тану туралы AEC-тің 4:1 дауысына жалғыз қарсылық білдірген еді. Бірақ Конгресс Оппенгеймерге деген қарсылығын тоқтатпады. Сенатор Бурк Б. Хиккенлупер Кеннеди қайтыс болғаннан кейін сегіз күн өткен соң Оппенгеймердің таңдалуына ресми түрде наразылық білдірді, ал Палатаның AEC комитетінің бірнеше республикалық мүшелері салтанатты бойкоттады. Сыйлықтың мәні символдық болды, себебі Оппенгеймер әлі де қауіпсіздік рұқсатына ие болған жоқ және ресми саясатқа әсер ете алмады, бірақ сыйлықпен бірге 50 000 долларлық салықсыз стипендия да берілді. Бір аптадан кейін Принстон университетінің кампусындағы Александр залында естелік шара өтті. Шараға оның 600-ге жуық ғылыми, саяси және әскери әріптестері қатысты, олардың ішінде Бете, Гроувз, Кеннан, Лилиенталь, Раби, Смит және Вигнер болды. Оның ағасы Фрэнк және оның отбасының қалған мүшелері, сондай-ақ тарихшы Артур М. Шлезингер, романист Джон О'Хара және Нью-Йорк қалалық балетінің директоры Джордж Баланчин де қатысты. Бете, Кеннан және Смит қысқаша сөз сөйледі. Оппенгеймердің денесі өртеліп, күлі урнаға салынды, оны Китти Сент-Джон жағажай үйінің көрінетін жерінде теңізге тастады. 1972 жылдың қазан айында Китти 62 жасында өкпе эмболиясымен асқынған ішек инфекциясынан қайтыс болды. Оппенгеймердің Нью-Мексикодағы ранчосын олардың ұлы Питер, ал жағажайдағы мүлікті олардың қызы Кэтрин "Тони" Оппенгеймер Сильбер мұра етті. Тониге БҰҰ-дағы аудармашы ретінде таңдаған мамандығы үшін қауіпсіздік рұқсаты берілмеді, себебі ФБР оның әкесіне қарсы бұрынғы айыптауларды қайта көтерді. 1977 жылдың қаңтар айында екінші некесінен үш ай өткен соң, ол отбасылық жағажай үйінде өз-өзіне қол жұмсады. Ол мүлікті "Сент-Джон халқына қоғамдық саябақ және демалыс аймағы үшін" қалдырды. Үй жағаға тым жақын салынғандықтан, оны дауыл қиратты. 2007 жылдан бері Виргин аралдары үкіметі жақын жерде қоғамдық орталықты ұстап тұр.

In 1959, then Senator John F. Kennedy voted to deny Lewis Strauss, Oppenheimer's greatest detractor in his security hearings, confirmation as Secretary of Commerce, effectively ending Strauss's political career. In 1962, Kennedy―now President of the United States―invited Oppenheimer to a ceremony honoring 49 Nobel Prize winners. At the event, AEC chairman Glenn Seaborg asked Oppenheimer whether he wanted another security hearing. Oppenheimer declined. Kennedy's widow, Jackie, made a point of attending the ceremony so she could tell Oppenheimer how much her husband had wanted him to have the medal. Also present were Teller, who had recommended Oppenheimer receive the award in hopes that it would heal the rift between them, and Henry D. Smyth, who in 1954 had been the lone dissenter from the AEC's 4–1 decision to define Oppenheimer as a security risk. But congressional hostility to Oppenheimer lingered. Senator Bourke B. Hickenlooper formally protested Oppenheimer's selection just eight days after Kennedy was killed, and several Republican members of the House AEC Committee boycotted the ceremony. The rehabilitation represented by the award was symbolic, as Oppenheimer still lacked a security clearance and could have no effect on official policy, but the award came with a $50,000 tax free stipend. A memorial service was held a week later at Alexander Hall on the campus of Princeton University. The service was attended by 600 of his scientific, political, and military associates, including Bethe, Groves, Kennan, Lilienthal, Rabi, Smyth, and Wigner. His brother Frank and the rest of his family were there, as was the historian Arthur M. Schlesinger Jr., the novelist John O'Hara, and George Balanchine, the director of the New York City Ballet. Bethe, Kennan and Smyth gave brief eulogies. Oppenheimer's body was cremated and his ashes placed in an urn, which Kitty dropped into the sea within sight of the St. John beach house. In October 1972, Kitty died aged 62 from an intestinal infection complicated by a pulmonary embolism. Oppenheimer's ranch in New Mexico was then inherited by their son Peter, and the beach property was inherited by their daughter Katherine "Toni" Oppenheimer Silber. Toni was refused security clearance for her chosen vocation as a United Nations translator after the FBI brought up the old charges against her father. In January 1977, three months after her second marriage ended, she hanged herself in the family beach house. She left the property to "the people of St. John for a public park and recreation area." The house was built too close to the coast and was destroyed by a hurricane. as of 2007, the Virgin Islands Government maintained a Community Center nearby.