Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Родни Джозеф Бартлетт (31 наурыз 1944 жыл, Мемфис, Теннесси, АҚШ) – Флорида университетінің (Гейнсвилл, АҚШ) химия және физика ғылымдарының профессоры.
Rodney Joseph Bartlett (born March 31, 1944, in Memphis, Tennessee, U. S.) is Graduate Research Professor of Chemistry and Physics, University of Florida, Gainesville, US.
Мансап
Ол 1966 жылы Миллсэпс колледжіндегі бакалавр және 1971 жылы Флорида университетіндегі Ph.D. дәрежелерін алды. Бартлетт Флорида университетінде Н. Ингве Эрн мен Пер Олов Лёвдиннің бірлескен жетекшілігімен NDEA және IBM докторы болды. Кейін Бартлетт Данияның Орхус университетінде Ян Линдербергпен және Джонс Хопкинс университетінде Роберт Г. Паррмен бірге NSF докторантурадан кейінгі зерттеуші болды. Бартлетт Баттлдің Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы ұлттық зертханасында, содан кейін Огайо штатындағы Баттл мемориалдық институтында ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. 1981 жылы Бартлетт химия және физика профессоры болып Гейнсвиллге оралды, ал 1988 жылы аспирантуралық зерттеу профессоры дәрежесіне көтерілді. Бартлетт электрондық корреляция үшін қатаң көпденелік әдістердің, әсіресе көпденелік бұзылыстар және байланысқан кластерлер әдістерінің пионері ретінде кеңінен танылды, бұл әдістер бүгінгі күні электрондық құрылымды дәл болжау үшін қолданылатын негізгі есептеу құралы болып табылады. Бартлетт және оның әріптестері 1982 жылы барлық бірінші және екінші реттік қозу операторларымен (CCSD) байланысқан кластерлер теориясын тұңғыш рет жасап, іске қосты, содан кейін 1987 жылы үшінші (CCSDT), төртінші (CCSDTQ) және тіпті бесінші (CCSDTQP) реттік қозу операторларын, сондай-ақ алтыншы ретке дейінгі көпденелік бұзылыстар әдістерін дамытты. Ол теңдеулерді шығаруды жеделдеткен және электрондық корреляцияның физикасын түсінуге көмектескен Фейнман диаграммаларының нұсқасын жасады. Сонымен қатар, ол көпденелік теория үшін бөлшектер санына пропорционалды түрде өсетін өлшемдік кеңейтімділік концепциясын ұсынды, бұл қазіргі таңдағы кванттық химиялық жуықтамалардың маңызды элементі ретінде қарастырылады. Бартлетт 1985 жылы байланысқан кластерлер және көпденелік бұзылыстар теорияларын біріктіруді алғаш зерттеді және өте табысты жуықтамаларды ұсынды. Қазіргі кезде Бартлетт құрған байланысқан кластерлер және көпденелік бұзылыстар әдістері осы саладағы ең болжамды және жалпы қолданылатын тәсілдер екеніне кеңінен келісім бар. Бұл әдістер электрондық құрылым теориясын химия қауымдастығының химияның сенімді және ажырамас бөлігі ретінде қабылдауына көмектесті. Бартлетт ең көп сілтеме берілген химиктердің қатарында болды және ISI деректері бойынша 1981–1997 жылдар аралығында 25-ші орынға ие болды.
He received his B. Sc. degree from Millsaps College in 1966 and Ph. D. from the University of Florida in 1971. Bartlett was an NDEA and IBM predoctoral fellow at the University of Florida under the joint supervision of N. Yngve Öhrn and Per Olov Löwdin. Bartlett was subsequently an NSF postdoctoral researcher at Aarhus University, Denmark with Jan Linderberg and a postdoctoral researcher at Johns Hopkins University with Robert G. Parr. Bartlett became a staff scientist at Battelle's Pacific Northwest National Laboratory and then at Battelle Memorial Institute, Ohio. In 1981, Bartlett returned to Gainesville, as a Professor of Chemistry and Physics, and then in 1988 rose to the rank of Graduate Research Professor. Bartlett has been widely recognized as a pioneer of rigorous many body methods for electron correlation, in particular, many body perturbation and coupled cluster methods, which are today’s central computational tool for accurate electronic structure predictions. Bartlett and his coworkers were the first to formulate and implement coupled cluster theory with all single and double excitation operators (CCSD) in 1982, followed by triple (CCSDT) in 1987, quadruple (CCSDTQ), and even quintuple (CCSDTQP) excitation operators, and also many body perturbation methods up to the sixth order. He developed a version of Feynman diagrams that both expedited the derivation of the equations and helped to visualize the physics of electron correlation. He also promoted the concept of size extensivity for many body theory that scales properly with the number of particles, now viewed as an essential element of sound quantum chemistry approximations. Bartlett was also the first to explore the combination of coupled cluster and many body perturbation theories (in 1985) and proposed vastly successful approximations. It is now widely agreed that the coupled cluster and many body perturbation methods that Bartlett has been instrumental in establishing offer the most predictive, generally applicable approaches in the field. These methods helped electronic structure theory be accepted by the chemistry community as a reliable and integral branch of chemistry. Bartlett has been among the most frequently cited chemists and ranked 25th in the period of 1981–97 according to ISI.
Құрмет пен марапаттар
Бартлетт 1986 жылы Гарвард университетінің және Калифорния университетінің Берклидегі Гуггенхайм стипендиаты, Ирландия Ғылым қорының Э.Т.С. Уолтон стипендиаты, Халықаралық кванттық молекулалық ғылым академиясының мүшесі және Америка химия қоғамының Флорида бөлімінен Флорида 2000 сыйлығының иегері болды. Бартлетт 2007 жылы теориялық химия саласындағы Америка химия қоғамы сыйлығын, 2008 жылғы Теориялық және есептеу химиясы бойынша әлемдік қауымдастығының (WATOC) Шредингер медалін, 2009 жылы Корольдік химия қоғамының Бойз Рахман сыйлығын, 2010 жылы Оңтүстік химигі сыйлығын және 2012 жылы Миллсэпс колледжінің (оның альма-матері) және Словакияның Братислава қаласындағы Коменский университетінің құрметті докторлық дәрежесін алды. 1989 жылы ол "молекулалардағы электрондық корреляцияны есептеу үшін көпэлектрондық әдістерді, атап айтқанда көпденелі бұзылыстар теориясы мен үйлесімді кластер теориясын және олардың химиялық физикадағы қолданылуын дамытқаны үшін" Америка физика қоғамының мүшесі болып сайланды.
Bartlett was a Guggenheim Fellow at Harvard University and University of California, Berkeley in 1986, E. T. S. Walton Fellow of the Science Foundation of Ireland, a member of the International Academy of Quantum Molecular Science, and a recipient of Florida 2000 Award from the Florida Section of the American Chemical Society. Bartlett is the recipient of the American Chemical Society Award in Theoretical Chemistry (2007), the 2008 Schrödinger Medal of World Association of Theoretical and Computational Chemists (WATOC), the Boys Rahman Award of the Royal Society of Chemistry (2009), Southern Chemist Award (2010), and honorary doctorates from Millsaps College (his alma mater) and from Comenius University (2012) in Bratislava, Slovakia. He was elected a Fellow of the American Physical Society in 1989 for "the development of many electron methods for electron correlation in molecules, principally many body perturbation theory and coupled cluster theory, and their applications in chemical physics".