Кіріспе

Француз дипломаты және министрі Симон Арнольд де Помпонн, мырза, кейіннен Помпонн графы (1682) (Париж, 1618 жылдың қарашасы – Фонтенбло, 1699 жылдың 26 қыркүйегі) француз дипломаты және министрі болды.

Ерте өмір

Саймон Арнольд 1618 жылы Парижде дүниеге келді. Ол Мосье губернаторы және Ришелье кезінде "армия интенданты" болған Роберт Арнольд д'Андилли мен Кэтрин Ле Февр де ла Бодеридің ұлы еді. Арнольд – танымал жансеннистік Арнольд отбасының мүшесі (оның бауырлары Антуан Арнольд және Анжелика де Сен-Жан Арнольд д'Андилли болды). 1643 жылға дейін Симон Арнольд де Бриотт деп аталған ол, 1643 жылдан 1660 жылға дейін Симон Арнольд д'Андилли, ал 1660 жылы үйленген кезде анасы оған мұраға қалдырған Помпонне есімді жылдықтан кейін Симон Арнольд де Помпонне атанды. Мартин Баркостан білім алғаннан кейін, ол "precieuses" әлеміне еніп, Mme de Rambouillet салонына бірнеше отбасы мүшелерімен бірге қатысты. Ол "Гирлянда де Джули" үшін бірнеше өлең жазды және Мари де Рабутен Шанталь, Севинье маркизасы, Мари Мадлен Пиоше де ла Вернье, Лафайетт гравинясы және Франсуа де Ларошфуко герцогы сияқты көрнекті жазушылардың досы болды.

Ерте мансап

Ол өзінің мансабын Касаледегі француз гарнизонының интенданты ретінде бастады, ол 1642 жылдан 1647 жылға дейін сонда болды. Содан кейін Мазарин мен Мишель Ле Теллиердің қолдауымен Италияда, Фронда кезінде Парижде және Каталонияда "армия интенданты" болып тағайындалды. Ол алғаш рет 1655 жылы дипломат ретінде қызмет етті, Мантуя герцогымен келіссөздер жүргізіп, шартқа қол қойды, бұл міндетті ол тамаша орындады. Бірақ Янсенизм кеңінен тарала бастағанда, оның ағасы Антуан Арно оның жетекшілерінің біріне айналды, ал әкесі Порт-Рояль-де-Шампсте зейнетке шығуды жөн көрді. 1658 жылы Мазарин XIV Людовиктің інісі Мсьедің канцлері болуға рұқсат бермеді. Одан да жаман, Помпон Николя Фукеге қызмет етіп, оның досы болды және оның туысының біріне үйленді, нәтижесінде ол Верденге, Шығыс Францияға (1662–1664) жер аударылды, содан кейін Помпонна (1664–1665) иелігіне көшірілді.

Дипломат

Патша оны тек 1665 жылы Парижге қайта оралуға рұқсат берсе де, Мишель Ле Теллиер, Ле Пельтье және Хью де Лионнемен болған достығы оны Швецияға елші етіп тағайындалуына мүмкіндік берді. Оның міндеті – Швецияның Үштік одаққа (1665–1668) қосылуына кедері келтіру болды. Швеция Біріккен провинциялармен байланысын күшейтсе де, Помпонн патшаны толыққанды қанағаттандырды және осылайша оған жаңа міндет тапсырылды, бұл жолы Біріккен провинцияларға (1668–1671). Бірақ 1671 жылы ол Швеция мен Франция арасында жаңа одақ құру үшін Швецияға қайта шақырылды. Осының нәтижесінде Біріккен провинциялар дипломатиялық тұрғыдан оқшауланды және Людовик XIV оларға шабуыл жасауға мүмкіндік алды. 1671 жылдың қыркүйегінде Сыртқы істер жөніндегі мемлекеттік хатшы Хью де Лионнің қайтысынан кейін Симон Арнольд де Помпонне кеңеске алынды және 1679 жылға дейін оның басшылығында қалды. Оның стилі – нағыз дипломаттың стилі, соғыс кезінде басқа елдермен келісімге келуге тырысады, ал Соғыс жөніндегі мемлекеттік хатшы Лувуа одан да агрессивті және соғысқа құштар болды. 1673 жылдан 1675 жылға дейін, шын ниетті католик ағылшын сарайының адамы Эдвард Колман француз үкіметінен король Карл II-ні Францияға жақын саясат ұстануға көндіру үшін үлкен сомада ақша сұрағанда, Помпонн өзінің салмақты ой-өрісімен корольге Карлдың қолдауына баға берудің қажеті жоқ екенін анық айтты. Помпонне Нимвеген шартын (1678) қол жеткізгенімен, Луидің одан да соғысқа бейім сыртқы саясатты жүргізгісі келген кезде (1679 жылдың 18 қарашасында) қызметтен босатылды.

Кейінгі өмірі

Алайда, Людовик оған жақсы қарым-қатынаста болды, себебі оның Помпонна егістігі 1682 жылы маркизатқа айналды, ал оның ұлдарына полк пен маңызды аббат ұсынылды. Патша оны 1691 жылы Лувуаның қайтысынан кейін қайта шақырды (Жоғарғы Кеңес мүшесі ретінде, бірақ нақты кеңес өкілеттігісіз) және Сыртқы істер министрі маркиз де Торсидің ұлының Помпонннің қызымен үйленуіне көмектесті. Помпон 1690 жылдары француз саясатында маңызды рөл атқарды. 1699 жылы Фонтенблода қайтыс болды.