Кіріспе

Ең ірі ағылшын тілді Квебек мектеп кеңесі

The English Montreal School Board (ресми атауы: Commission scolaire English Montréal English Montréal School Board; CSEM немесе EMSB) – Монреаль аралындағы бес мемлекеттік мектеп кеңесінің бірі. 92,4 пайыздық көрсеткішпен Монреальдің ағылшын тіліндегі мектеп кеңесі Квебек провинциясының барлық мемлекеттік мектеп кеңестері арасында жоғары мектеп дипломын алған оқушылардың ең жоғары үлесіне ие. Бұл көрсеткіш провинция бойынша орташа көрсеткіштен (81,8 пайыз) айтарлықтай жоғары, ал жекеменшік мектептердегі 92,9 пайыздық көрсеткіштен сәл төмен. EMSB Монреаль аралындағы екі ағылшын тіліндегі мектеп кеңесінің бірі болып табылады. Оның құрамына Монреальдің 19 ауданының 14-і кіреді (Анжу, Монреаль Норд, Отремон, Сен-Лоран, Сен-Леонар, Виль-Мари, Ахунтсик-Картьевиль, Мерсье–Ошелага-Мейзоннев, Роземон–Ла-Пти-Патри, Виллере–Сен-Мишель–Парк-Экстеншен, Кот-де-Ньеж–Нотр-Дам-де-Грась, Ривьер-де-Прари–Пуант-о-Требль, Плато-Мон-Руаяль және Сюд-Уэст), сондай-ақ Кот-Сен-Люк, Хэмпстед, Монреаль-Эст, Монреаль-Уэст, Мон-Руаяль және Уэстмаунт муниципалитеттері. EMSB бас директоры – мектеп кеңесінің бас әкімшісі Ник Каталифос. Құрылымдық тұрғыдан EMSB-да екі бас директордың орынбасары бар: Джек Х. Чадиржиан және Пела Николетопулос. Мектеп кеңесінде үш аймақтық директор жұмыс істейді: Деметриос Джаннакопулос (батыс аймағы), Дарлин Кехиян (шығыс аймағы) және Анжела Спагноло (ересектерге арналған білім беру және кәсіптік қызметтер). Мектеп кеңесінің бас хатшысы – Мтр. Натали Лаузиер, ол кеңестің жұмысында маңызды рөл атқарады. EMSB әкімшілік ғимараты Нотр-Дам-де-Грась ауданындағы 6000 Филдинг даңғылында орналасқан. Бұл ғимарат бұрын Үлкен Монреальдің протестанттық мектеп кеңесіне (PSBGM) тиесілі болған.

Тарих

Квебек үкіметі 1990-шы жылдардың ортасында провинцияның мемлекеттік мектептер кеңестерін қайта ұйымдастырды. Квебектегі мектептер Канада Конфедерациясына дейін католик және протестант діни конфессиялық принциптер бойынша ұйымдастырылған. 1867 жылғы Британдық Солтүстік Америка заңы, қазір Конституция заңы ретінде белгілі, Квебек провинциясына конфессиялық мемлекеттік мектеп жүйесін кепілдік берді. Провинциялық үкімет, егер мектеп кеңестерін тілдік (ағылшын және француз) негізде қайта ұйымдастырса, Канада Конституциясына түзету енгізу үшін федералдық үкіметтен рұхсат сұрауға міндетті болды. Түзетуге Кенет палатасы да, Сенат та, Квебек пен Канаданың қалған бөлігі арасындағы конституциялық пікірталасқа қарамастан келісім берді. EMSB 1998 жылдың 1 шілдесінде ресми түрде жұмысын бастады, бұл кезде Ұлы Монреальдің протестант мектеп кеңесінің (PSBGM), Монреаль католик мектеп комиссиясының (CECM), Жером Ле Руайер мектеп комиссиясының және Сент-Круа мектеп комиссиясының ағылшын секторлары біріктіріліп, EMSB құрылды. Кеңес комиссарлары арасындағы саяси тартыс Монреальдің ағылшын тіліндегі БАҚ-тарында, әсіресе Монреаль газетінде кеңінен жарияланды. Бұрынғы кезде бұл жарыс көбінесе католиктер мен протестанттар арасында болған. Алайда, соңғы уақытта бұл айырмашылық айтарлықтай азайды. Бірақ, бұрынғы кеңестердің әкімшілік саясатын үйлестіру және оқушылар санының азаюына байланысты мектептерді жабу мәселелері аса шиеленісті болды. 2005 жылы Montreal Gazette және француз тіліндегі Le Journal de Montréal газеттері провинцияның мемлекеттік мектептеріндегі туыстық қатынастар мен жемқорлықты айыптайтын мақалалар сериясын жариялады. Газеттің тергеуі негізінен Монреаль ағылшын мектеп кеңесінің жұмысқа орналастыру саясатына бағытталды. Монреальдегі ағылшын тіліндегі мектептер мен орталықтардағы оқушылар саны азаюда, бұл Квебектегі көптеген ағылшын тіліндегі мемлекеттік мектептерде де байқалады. Бұл, 1977 жылы Квебек үкіметі француз тілінің хартасын қабылдағаннан кейін жалғасып келе жатқан үрдістің бір бөлігі. 1998 жылы құрылғаннан бері EMSB 21 мектепті жапты, соның ішінде 2020 жылы 2 бастауыш және 1 жоғары мектеп жабылды. Кеңес төрағасы оқушылар санының азаюын 101-ші заңға, Лаваль сияқты төменгі мүліктік салықтары бар қалаларға отбасылардың көшуіне және жалпы туу көрсеткішінің төмендеуіне байланысты деп түсіндірді. EMSB Квебектегі барлық мектеп кеңестері арасында ең жоғары сайлаушы белсенділігін – 21% көрсетті. 2019 жылы EMSB Квебек үкіметі ұсынған 21-заңды, яғни мемлекеттік қызметкерлердің діни нышандарды киюіне тыйым салатын заңды күшіне енгірмейтінін мәлімдеді, себебі кеңеске ешбір ата-ана немесе оқушы мұғалімнің діни нышанына қатысты шағым түсірген емес.

Саяси ұстанымдар

Қазіргі уақытта EMSB Білім беру туралы заңның 477.1.1-бабының конституциялықтығына күдік тудырып, үкіметтің 2019 жылы Генерал Вание мектебі мен Джон Пол І орта мектебін EMSB-дан алып, Комиссия scolaire de la Pointe de l'Île-ге беруі секілді, мектептерді бір жақты түрде EMSB-дан алуға құқығы жоқ екенін дәлелдеп отыр, өйткені бұл Канаданың құқықтары мен бостандықтарының Жарғысының 23-бабын бұзады. EMSB – Квебек ағылшын тіліндегі мектеп кеңестері қауымдастығына (QESBA) қосылған мектеп кеңестерінің бірі, ол 40-шы заң жобасының конституциялықтығына шағымданып отыр, бұл CAQ үкіметінің мектеп кеңестерін таратып, оларды мектеп қызмет көрсету орталықтарымен алмастыру туралы заңы. Мектеп кеңестері 40-шы заң жобасы Жарғының 23-бабын бұзады деп санайды. EMSB сондай-ақ 21-ші заң жобасының конституциялықтығына қарсы шығып, оның Жарғының 23 және 28-баптарын бұзатынын мәлімдейді. Жарғының 23 және 28-баптарын ешқандай бұзу ережесімен күштен шығаруға болмайды. Соңғы кезде EMSB 96-шы заң жобасының конституциялықтығына да қарсылық білдіріп, оның 1867 жылғы Конституциялық актінің 133-бабын, 23-бабын және 1982 жылғы Конституциялық актінің V бөлігін бұзатынын айтады. Осы ережелердің ешқайсысы да бұзу ережесімен күштен шығарылмайды. EMSB мектептерде дұға оқуға тыйым салатын үкіметтің директивасына және 23-ші заң жобасына да ашық түрде қарсы сөйледі, олардың екеуі де конституцияға қайшы келеді деп санайды.

EMSB мектептерінің тізімі

Бұл мектеп тақтасы 30 бастауыш мектепті, 3 бастауыш және орта мектепті, 21 орта мектепті, 7 әлеуметтік қызмет көрсету мекемесін және 10 ересектер мен кәсіптік оқу орталығын қарамақшылық етеді, онда 44 000-нан астам оқушы білім алып жатыр.