Кіріспе

Палестиналық жанкешті (1953 жылы туған)

Джамал Аль Гаши (جمال الجاشي; 1953 жылы туған) – Палестина Азаттық Ұйымының «Қара қыркүйек» тобының мүшесі және 1972 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында он бір израильдік спортшыны қаніпес қырғынға ұшыратқан сегіз жанкештінің бірі. Ол оқиғаның видеоларында бірнеше рет көрінеді, оның көк және ақ жолақты күртешесімен тануға болады. Бавария шекарашылары мен Мюнхен полициясының құтқару операциясы сәтсіз аяқталып, тоғыз кепіл және бес «Қара қыркүйек» жанкештісі қаза тапты. Аль Гаши, «Қара қыркүйек» тобының тағы бір мүшесіне көмектесуге тырысқанда, қолына оқ тиді.

Ерте өмір

Ал Гаши сұхбаттарында өзінің үлкен кедейлікте өскенін, көбінесе Ливанның Шатила босқындар лагерінде өскенін айтты. Оның отбасы 1948 жылғы Араб-Израиль соғысы салдарынан қоныс аударды, бірақ әрқашан отанына қайтуды армандады. Ал Гаши ізраилдіктер өз жерінде өмір сүріп жатқанда, өзінің аяусыз жағдайда өмір сүруге және жәрдемге тәуелді болуға мәжбүр болуының әділетсіздігі Израильге деген жеккөрушілігін күшейтті деп мәлімдеді. Осының нәтижесінде ол 1967 жылы ПЛО-ға қосылды. Ол алғашқы жаттығулары барысында, алғаш рет өзін "жалғыз бақытсыз босқын емес, бір мақсат үшін күресіп жатқан революционер" деп сезінгенін айтты.

Мюнхендегі қазалы оқиғадағы рөлі

1972 жылдың шілдесінде Аль Гаши, "арнайы дайындық" деп атаған жаттығуларға шақырылған "Қара қыркүйек" ұйымының бірнеше жас мүшелерінің бірі болды. Олар мақсаты туралы ешқандай ақпарат алған жоқ. 1972 жылдың тамыз айының соңында Мюнхенге ұшып келді, қонақүйге орналасып, тіпті кейбір Олимпиада жарыстарын да тамашалады. 4 қыркүйек күні кешке Аль Гаши, шабуыл тобының басқа мүшелерімен және "Қара қыркүйек" ұйымының жоғары дәрежелі оперативтігімен (Әбу Дауд деп саналады) кешкі ас ішті. Оперативтік қызметкер оларға алдағы миссия туралы толыққанды мәлімет берді, содан кейін таксимен Олимпиада ауылына аттанды. Аль Гаши осы кешке дейін команданың іздеп отырған нысаны Израильдің Олимпиадашылары екенін білмегенін айтады. Аль Гаши мен оның аман қалған серіктері қаза тағдырына байланысты бірнеше қылмысқа айыпталғанмен, ешқашан сотқа тартылмады. Қаза болғаннан кейін шамамен сегіз апта өткен соң, 29 қазанда Lufthansa 615 рейсін екі "Қара қыркүйек" мүшесі қақпадан өтіп, Мюнхенде аман қалған үш адамды босатуды талап етті. Батыс Германия үкіметі түрмеде отырған федаийндерді босатты. Ливияға қонғаннан кейін олармен сұхбат жүргізілді, ал осы баспасөз мәслихатынан алынған кадрлар "Сентябрьдегі бір күн" фильмінде көрсетілді. Жамал әл-Гаши үш адамның арасында, оның туысы Аднанмен (вертолёттардың бірінде байланған бес құрбанды атып өлтірген партизан деп саналады) және Мохаммед Сафадимен отырғанын көруге болады. Ол ізраилдіктердің біреуін өлтіргені туралы тікелей сұраққа Аднан әл-Гаши: "Мен үшін ізраилдіктерді өлтірдім бе, жоқ па, айтудың маңызы жоқ", - деп жауап берді.

Кейінгі өмірі

Ал Гаши босатылғаннан бері Солтүстік Африкада жасырынып жүр деген сенім бар. Ол үйленген және екі қызы бар. Топ мүшелерінің ішінде сұхбат беруге келіскен жалғыз адам ол, 1992 жылы палестиналық журналистке қысқаша мәлімдеме жасаған. 1999 жылы Аль Гаши жасырынған жерінен шығып, "Қыркүйектегі бір күн" фильмінде жандырақ сұхбат берді. Израиль агенттері оны өлтіруге тырысып жатқанына сенгендіктен, ол сыртқы түрін өзгертіп, қауіпсіздік шарасы ретінде оның беті көлеңкеде ғана көрсетілді. Режиссер Кевин Макдональд сұхбат кезінде Аль Гашидің шаршаңқы, тіпті параноикалық мінез-құлқына назар аударды, бірақ оған фильмнің шынайы болуы үшін Аль Гаши өзінің көзқарасын айтуы керек екенін түсіндіре алды. 1999 жылғы сұхбатта ол былай деді: "Мюнхенде жасаған ісіммен мақтанамын, себебі ол палестиналықтардың күресіне зор көмек берді. Мюнхенге дейін әлем біздің күресіміз туралы ештеңе білмеді, бірақ сол күні 'Палестина' деген есім бүкіл әлемге таралды."