Қара қыркүйек ұйымы: Палестиналық содырлар тобының тарихы
Black September Organization
«Қара қыркүйек» ұйымы – 1970 ж. құрылған палестиналық әскери ұйым. Иордания премьер-министрінің қаны мен Мюнхендегі трагедияға жауапты. Терроризмге қарсы күрес күштердің құрылуына себеп болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Палестиналық жауынгерлік ұйым (1970 – шамамен 1988)
жауынгерлік ұйым
Palestinian militant organization (1970 – c. 1988)
the militant organization
Қара қыркүйек ұйымы (BSO) (منظمة أيلول الأسود) – 1970 жылы құрылған палестиналық жауынгерлік ұйым. Басқа да әрекеттерінен бөлек, бұл ұйым Иордания премьер-министрі Васфи Талдың қазасына, Мюнхендегі қырғынға – он бір израильдік спортшы мен шенеуніктердің ұсталып, өлтірілуіне, сондай-ақ 1972 жылғы Мюнхенде өткен Жазғы Олимпиада ойындарында Батыс Германия полициясының қаза болуына жауапты болды. Бұл шабуылдар көптеген еуропалық елдерде терроризмге қарсы тұрақты күштердің құрылуына немесе мамандануына себеп болды.
The Black September Organization (BSO) (منظمة أيلول الأسود) was a Palestinian militant organization founded in 1970. Besides other actions, the group was responsible for the assassination of the Jordanian Prime Minister Wasfi Tal, and the Munich massacre, in which eleven Israeli athletes and officials were kidnapped and killed, as well as a West German policeman dying, during the 1972 Summer Olympics in Munich, their most publicized event. These attacks led to the creation or specialization of permanent counter terrorism forces in many European countries.
Шығу тегі
Топтың атауы 1970 жылдың 16 қыркүйегінде басталған Қара қыркүйек қақтығысынан туындаған, онда Иорданияның Хусейн патшасы өз патшалығын басып алуға тырысқан федаилерге жауап ретінде әскери үкімшілік енгізді, нәтижесінде мыңдаған палестиналық жауынгерлер қаза тауып, Иорданиядан қуылды. BSO ФАТХ-тың шағын тобы ретінде құрылды, олар Хусейн патша мен Иордания қарулы күштерінен кек алуға бейілді болды. PFLP-дан, «Саиқа» және басқа топтардан да жаңадан келгендер қосылды. Бастапқыда, оның көптеген мүшелері ФАТХ ішіндегі наразылар болып табылды, олар Иорданияның солтүстігіндегі ФАТХ күштерінің командирі Әбу Али Иядқа жақын болды, ол ПОҰ жетекшілігі шыққаннан кейін Иордания армиясымен күресін жалғастырды. Ол 1971 жылдың 23 шілдесінде Иордания күштері тарапынан, болжам бойынша, атылып өлтірілді. Олар сол кездегі Иордания премьер-министрі Васфи Талдың оны азаптап өлтіруге жеке жауапты екенін айтты.
The group's name is derived from the Black September conflict which began on 16 September 1970, when King Hussein of Jordan declared military rule in response to fedayeen attempting to seize his kingdom – resulting in the deaths and expulsion of thousands of Palestinians fighters from Jordan. The BSO began as a small cell of Fatah men determined to take revenge upon King Hussein and the Jordanian Armed Forces. Recruits from the PFLP, as Sa'iqa, and other groups also joined. Initially, most of its members were dissidents within Fatah who had been close to Abu Ali Iyad, the commander of Fatah forces in northern Jordan who continued to fight the Jordanian Army after the PLO leadership withdrew. He was killed, allegedly through execution, by Jordanian forces on 23 July 1971. It was alleged by them that the Jordanian Prime Minister at the time, Wasfi Tal, was personally responsible for his torture and death.
Топтың құрылымы
Тарихшылар, журналистер және бастапқы дереккөздер арасында БСО-ның мәнісі және оның Ясир Арафат басқарған Палестина Азат ету Ұйымының (ПАҰ) ФАТХ фракциясымен қаншалықты байланысты болғаны туралы пікір қақтығыстары бар. Арафаттың қауіпсіздік басшысы және ФАТХ-тың негізін қалаушы мүшесі Салах Халаф (Абу Ияд) өзінің "Мемлекетсіз" кітабында былай деп жазды: "Қара қыркүйек террористік ұйым емес, керісінше, қарсылық қозғалысының қосымша бөлімшесі болды, сол кезде ол әскери және саяси әлеуетін толыққанды іске асыра алмаған. Ұйым мүшелері өз ұйымы мен ФАТХ немесе ПАҰ арасындағы байланысты әрдайым жоққа шығарды". Абу Иядтың мәлімдемесіндегі бас тарту өзара болды: 1972 жылы Иорданияның "Ad Dustour" газетінде жарияланған мақалада, BSO оперативтігін жүзеге асырған және бұрынғы ПАҰ жетекшісі Мохаммед Дауд Удех, сондай-ақ Әбу Дауд, Иордания полициясына: "Қара қыркүйек" деп аталатын ұйым жоқ. ФАТХ осы атпен өз операцияларын жариялайды, осылайша ФАТХ операцияны тікелей орындаушы ретінде көрінбейді". 1981 жылы АҚШ Мемлекеттік департаменті жариялаған 1973 жылғы наурыз айындағы құжат ФАТХ-тың Қара қыркүйектің негізгі ұйымы болғанын растағандай көрінді. Американдық журналист Джон К. Кулидің сөзіне қарағанда, БСО "федаиндердің бұрынғы операциялық және ұйымдық әдістерімен толық үзілісті білдірді. Оның мүшелері төрт немесе одан көп адамнан тұратын, жабық камераларда жұмыс істеді. Әрбір камераның мүшелері басқа камералар туралы білмеуі тиіс болды. Басшылық орталықтандырылмағандықтан, сырттан делдалдар мен байланыс желісі арқылы жүзеге асырылды". Кулидің айтуынша, Еуропа мен әлемдегі көптеген камералар ұзақ жылдар бойы сол елдерде студент, мұғалім, кәсіпкер және дипломат ретінде тұрған палестиналықтар мен басқа арабтардан құралған. Орталық басшылықсыз жұмыс істейтін (көшбасшысыз қарсылыққа қараңыз), бұл "шынайы коллегиялық басшылық" болды. Моррис жазғандай, 1971 жылдың тамыз-қыркүйек айларында Дамаскіде өткен ФАТХ съезі, радикалдардың қысымымен "Қара қыркүйек" құруға келісті. Жаңа ұйым ФАТХ-тың барлау және қауіпсіздік қызметтеріне, сондай-ақ Еуропалық астаналардағы ПАҰ кеңселер мен өкілдеріне негізделген. Бастапқыда Қара қыркүйек пен ХФПК арасында ынтымақтастық болды. 1974 жылы Арафат ПАҰ-ға Батыс жағалау, Газа секторы және Израильден тыс жерлердегі зорлық-зомбылық әрекеттерінен бас тартуды бұйырды.
There is disagreement among historians, journalists, and primary sources about the nature of the BSO and the extent to which it was controlled by Fatah, the Palestine Liberation Organization (PLO) faction controlled at the time by Yasser Arafat. In his book Stateless, Salah Khalaf (Abu Iyad), Arafat's chief of security and a founding member of Fatah, wrote that: "Black September was not a terrorist organization, but was rather an auxiliary unit of the resistance movement, at a time when the latter was unable to fully realize its military and political potential. The members of the organization always denied any ties between their organization and Fatah or the PLO." The denial described in Abu Iyad's claim was mutual: according to a 1972 article in the Jordanian newspaper Ad Dustour, Mohammed Daoud Oudeh, also known as Abu Daoud, a BSO operative and former senior PLO member, told Jordanian police: "There is no such organization as Black September. Fatah announces its own operations under this name so that Fatah will not appear as the direct executor of the operation." A March 1973 document released in 1981 by the U. S. State Department seemed to confirm that Fatah was Black September's parent organization. According to American journalist John K. Cooley, the BSO represented a "total break with the old operational and organizational methods of the fedayeen. Its members operated in air tight cells of four or more men and women. Each cell's members were kept purposely ignorant of other cells. Leadership was exercised from outside by intermediaries and 'cut offs' ", though there was no centralized leadership. Cooley writes that many of the cells in Europe and around the world were made up of Palestinians and other Arabs who had lived in their countries of residence as students, teachers, businessmen, and diplomats for many years. Operating without a central leadership (see Leaderless resistance), it was a "true collegial direction". As a result of pressure from militants, writes Morris, a Fatah congress in Damascus in August–September 1971 agreed to establish Black September. The new organization was based on Fatah's existing special intelligence and security apparatus, and on the PLO offices and representatives in various European capitals, and from very early on, there was cooperation between Black September and the PFLP. In 1974 Arafat ordered the PLO to withdraw from acts of violence outside the West Bank, the Gaza Strip and Israel.
Мюнхен қазағы
Бұл топ 1972 жылы Мюнхенде болған қырғынға жауапты болды, оның салдарынан 11 израильдік Олимпиада спортшысы қаза тапты, олардың тоғызы кешірілді, ал 1972 жылғы Мюнхенде өткен Жазғы Олимпиада ойындары кезінде бір неміс полиция қызметкері өлтірілді. Шабуылдан кейін премьер-министр Голда Меир басқарған Израиль үкіметі жазалау науқанын бастады және Мосадқа Мюнхендегі қырғынға қатысы бар деген күдікпен адамдарды өлтіруді бұйырды. 1979 жылға дейін Моссадтың кем дегенде бір бөлімшесі "Қара қыркүйек" және Палестина Азаттық Ұйымының (ПАҰ) сегіз мүшесін өлтірді, соның ішінде "Қызыл ханзада" деген лақап атымен танылған, жоғары әлеуметтік топтың бай және көрікті ұлы, Ясир Арафаттың жеке күзет жасағының 17-ші жасағының командирі Әли Хасан Саламех. Саламех 1972 жылы Венадан Лодқа бағытталған Sabena рейсі 572-ні қасып алған оқиғаның да күдіктісі болды. Ол 1979 жылдың 22 қаңтарында Бейрутта автокөлік бомбасынан қаза тапты. 1973 жылдың сәуір айында Ливандағы шабуыл кезінде израильдік арнайы жасақ Бейрутта "Қара қыркүйек" ұйымының үш жетекші мүшесін өлтірді. 1973 жылдың шілдесінде "Лиллехаммер ісі" деп белгілі болған оқиғада Норвегияда Әли Хасан Саламех деп жаңылысқан бейкүнә марокколық официант Ахмед Бучики қаза тапты. Бұл қылмыс үшін алты израильдік ұсталды. Мюнхендегі кешірулердің бас ұйымдастырушысы деп саналатын Әбу Дауд 2010 жылы жасаған мәлімдемесінде Мосад өлтірген палестиналықтардың Мюнхен операциясына қатысы жоқ екенін айтты, бірақ тізімде әуежайда ұсталған кешіру тобының үш құтқарылған мүшесінің екеуі бар екені белгілі болды.
The group was responsible for the 1972 Munich massacre in which 11 Israeli Olympic athletes were murdered, nine of whom were first taken hostage, and the killing of a German police officer, during the 1972 Summer Olympics in Munich, Germany. Following the attack, the Israeli government, headed by Prime Minister Golda Meir, launched an assassination campaign and ordered Mossad to assassinate those known to have been involved in the Munich massacre. By 1979, at least one Mossad unit had assassinated eight Black September and PLO members, including Ali Hassan Salameh, nicknamed the "Red Prince", the wealthy, flamboyant son of an upper class family, and commander of Force 17, Yasser Arafat's personal security squad. Salameh was also behind the 1972 hijacking of Sabena Flight 572 from Vienna to Lod. He was killed by a car bomb in Beirut on 22 January 1979. During a raid in Lebanon in April 1973, Israeli commandos killed three senior members of Black September in Beirut. In July 1973, in what became known as the Lillehammer affair, Ahmed Bouchiki, an innocent Moroccan waiter who was mistaken for Ali Hassan Salameh was killed in Norway. Six Israeli operatives were arrested for the murder. Remarks in 2010 by Abu Daoud, the alleged mastermind of the Munich kidnappings, deny that any of the Palestinians assassinated by Mossad had any relation to the Munich operation, despite the fact that the list includes two of the three surviving members of the kidnap squad arrested at the airport.
Хат бомбалары мен Ами Шахоридің өлтірілуі
Ами Шахори Ұлыбританиядағы Израиль елшілігінің Кенсингтон, Лондон қаласындағы ауыл шаруашылығы жөніндегі кеңесшісі болды. Шахори 1972 жылдың 19 қыркүйегінде "Қара қыркүйек" ұйымы жасаған хат-бомба шабуылында қаза тапты. Сегіз бомба елшілік қызметкерлеріне жолданды. Төрт хат Эрлз-Корттағы пошта орталығында тоқтатылды, ал қалған төртеуі елшілікке жетіп келді. Үш хат консулдықтағы пошта бөлмесінде анықталды. Шахоридің құрметіне Лондонда жыл сайын ауыл шаруашылығы тақырыбында естелік лекция өткізіледі.
Ami Shachori was the agricultural counsellor in the Israeli Embassy to the United Kingdom in Kensington, London. Shachori was assassinated in a letter bomb attack on 19 September 1972, perpetrated by Black September. Eight bombs were addressed to embassy staffers. Four were intercepted at a post office sorting room in Earls Court, but the other four letters made it to the embassy. Three of the letters were detected in the consulate post room
In Shachori's memory an annual memorial lecture on agriculture in London was established.