Кіріспе

Швециядағы елді мекен
Бүгінде Скёвде Скараборг округінің сотының бас кеңсесіне орталықтанған және 2020 жылы 39 580 тұрғыны бар Весстра-Гёталандтың төртінші ірі қалалық аймағы, сондай-ақ Швецияның халық саны бойынша 32-ші ірі елді мекені болып табылады.

Тарих

Скёвде қаласының тарихы орта ғасырға дейін жетеді. Скёвде қаласының гербінде Скёвделік ізгі әйел саналған Әйелі Қасиетті Элиннің (сондай-ақ Әйелі Елена деп те аталады) суреті бейнеленген. Ол шамамен 1101 жылы дүниеге келген және 1164 жылы қасиетті деп жарияланған. Бұрынғы орта ғасырлық үйлердің дені сақталмаған, себебі 1759 жылы болған өртте Хеленсгарден аталған бірнеше үйден басқа қаланың барлық бөлігі өртенді. Өрттен кейін қала торлы жоспар бойынша қайта жаратылды. Стокгольм мен Гетеборг арасындағы теміржол қаладан өткенге дейін қала халқы аз болды, бұл өнеркәсіптің дамуына және халық санының өсуіне әкелді.

XVI ғасырдан бұрын

Скёвде қаласының қасиетті қамқоршысы – қасиетті Элин (сонымен қатар қасиетті Елена деп те аталады) XII ғасырда өмір сүрген. Аңыз бойынша, ол шіркеуді киялауға бара жатқанда өлтірілген. Ол 1164 жылдың 30 шілдесінде Папа Александр III және Швеция архиепископы Стефан тарапынан қасиетті деп жарияланды. Орта ғасырларда адамдар Элиннің қабіріне қажылыққа барып, бұл қаланың дамуына және өсуіне үлкен үлес қосты. Орта ғасырларда Скёвде өркендеген қала болды, экономикасы гүлденіп, Скёвде маңызды қалаға айналды. Қаланың жанында үш шіркеу орналасқан: Қалалық шіркеу, қаланың оңтүстігіндегі Элин шіркеуі және солтүстіктегі Киелі Биргитта шіркеуі. Бұл кезде қаланың аумағы мен халқы аса ірі болмаған, оның мәртебесі бір кезде діни округтың қасиетті қамқоршысы Сент-Элиннің туған жері болғандығында еді. Қажылар осы қалаға әулиенің туған және жерленген жерін зиярат ету үшін келді, ал қажылармен сауда жасау Скёвденің келесі ғасырдағы дамуының маңызды алғы шарты болды. Скёвде қаласының қашан қалалық жарғы алғаны белгісіз, бірақ қала салық тізімінде 1400 жыл шамасында еске алынғандықтан, сол кездерде болған деп есептеуге болады. XVI ғасырдың басында король Густав Ваза қалалық жарғыны хат арқылы бекітті.

16 ғасырдан 1759 жылғы өртке дейін

Егер 15 ғасыр табысқа толы болса, 16 ғасырда қаланың құлдырауы байқалды. Бұған басты себеп Реформация және лютерандық дінге көшу болды. Олар шіркеулерден әулиелерге табынудың барлық түрлерін жоюды қалаған; шіркеулерден құндылықтар мен қасиетті заттар алынып, Скёвде де осыдан құтылмады. Паломниктердің саяхаты тоқтады және қаланың үлкен бөлігі бірден жоғалып кетті. Король Густав Ваза да үлкен қала салу үшін қаланы Батыс Гёта аймағындағы басқа қалалармен бірге Хорнборгасйен ("Хорнборг көлі") жанына көшіруді жоспарлады. 1520 жылы Скёвдеде алғашқы құжатталған кері кету орын алды. Дания королі Кристиан II Швецияға қарсы үшінші әскери жорығын бастады. Дания әскерлерінің бірі Вестергётландтан өтіп, Скёвде, Фалькёпинг, Скара және Богесунд (қазіргі Ульрисехамн) қалаларын өртеп жіберді. Тек 17 ғасырда ғана Скёвдеде қанша адам тұрғанын шамамен анықтауға болады. 1655 жылы қалада 134 адам тіркелді, оның ішінде 34 шаруа, 38 үй шаруасындағы әйел, 12 ұл, 3 қыз, 2 жұмысшы, 8 қызметші, 10 пансионда тұрушы, 14 қайықшы және 13-і "63 жастағы", яғни заманауи зейнеткерлер. 1660 жылдары халық саны аздап өсті, ал 1669 жылы қалада 168 адам тұрды. 18 ғасырдың басында Скёвде округтың ең кішкентай қалаларының бірі болды. 1700 жылы қалада 154 тұрғын болды, бірақ 50 жылдан кейін халық саны 381-ге жетті. 1770 жылы халық саны 500 адамға дейін өсті. 18 ғасырдың басында швед қалалары мен ауылдық округтері Карл XII әскерлері тұтқындаған әскери тұтқындарды күтіп-бағуға міндетті болды. Скёвдеде мәжбүрлі интернатурада сакстар, немістер, даниялықтар, норвегиялықтар, поляктар және казактар тұрды. 1708 жылы Скёвдеде 56-ға дейін әскери тұтқын болды. Қалалық әкімшіліктің азаматтық ережелерінде тұтқындардың саны соншалықты көп болғандықтан, әрбір азаматқа бір тұтқынды күтуге міндеттілік туралы жазылған. 1718 жылы 90 даниялық тұтқын болды, яғни әскери тұтқындардың саны кішкентай Скёвдеде басым болды. 1746 жылы Карл фон Линне Батыс Гёталанд арқылы саяхат жасады, оның барысында Скёвде аудандарына да барды. Ол Бергтегі шөптесін жайылымдар, Ингасатердегі емендер және Меллторптың алюминий зауыттары туралы егжей-тегжейлі айтты. 27 маусымда ол Скёвдеге жеткенде, ол көп нәрсе айта алмады: "Скёвде қаласы, Бергтен алтыға дейін бір тоқсан, Биллингеннің шығыс жағында орналасқан өте кішкентай жер, ешқандай көл немесе ерекше белгісі жоқ, үйлер кішкентай, көшелер дұрыс емес және әдемі қораптармен жабдықталған зират. Бұл қала бір кезде Санкт-Еленаның орталығы болған". Оның саяхаты оңтүстікке қарай жалғасты, келесі аялдамасы - Скулторп. Линне өзінің тәжірибесімен бөлісуге мәжбүр болды, әйелдердің бас киімдерін, шаруалардың құдалықтарын және Скулторптың Наббесінен көрікті көріністерді сипаттады. 1759 жылы Скёвденің орталық бөлігі үлкен өртте қирады. Ескі ағаш үйлердің бір бөлігі сақталған, олар ботаникалық бақпен бірге Хеленспаркен мәдени қорығын құрайды. Парктегі ең көне үй - Хеленстуган ("Хеленнің коттеджі") - 18 ғасырдың басына жатады. Гертиг Йоханның алаңының жанында Сент-Елена шіркеуі мен шіркеу паркі орналасқан.

Өрттен кейінгі қала

Скёвде өрттен кейін жаңадан гүлденді. Әлеуметтік өмір қайта жандана бастады, бір-бірінен кейін кезекті кештер мен театрлық қойылымдар өтті. Қала тұрғындары қауіпсіз және жайлы шағын қаланың өмірін өткізді. Дегенмен, қаланың дамуын ұзақ жылдарға өзгертетін жаңа үрдістер басталады. 1860 жылдардың басында қаланың аумағы қазіргі ескі қала деп аталатын аймақпен ғана шектелген. Ірі өнеркәсіптер әлі құрылмаған, қолөнер, сауда және ауыл шаруашылығы ғана дамыған салалар еді. Ауыл шаруашылығы мен мал шаруашылығы 1850 жылдарға дейін тұрғындардың негізгі қызметі болды, ал қалалық буржуазиялық өнеркәсіптер дами бастады. Скёвдедегі полиция қызметкерлері, немесе сол кездегі ресми тілде «магистраттың адал қызметкерлері» деп аталғандар, 19 ғасырдың бірінші жартысында аз болды. Қалалық полиция күші бір тұрақты қызметкерден тұрды. Оның бас киімі билік пен құдіреттің белгісі болды, ал қаруы – таяқ. Оның міндеті – қамшымен жазалауға үкім шығарылған адамдарды жазалауды орындау еді. 19 ғасырдың басында қалада бір қабатты үйлер басым болды. Шатырлар көбінесе сабанмен, қамыспен, торфпен немесе ағаш тақтайшалармен жабылған. Тек 1850 жылдан бастап кірпіш қолдану кеңінен таралды. 19 ғасырда Скёвдеде жылдың бірінші жартысында алты немесе жеті жәрмеңке өткізілді. 1847 жылы жәрмеңке алаңдары белгіленді, олар тез арада тұрақты жәрмеңке күндеріне айналды. Жәрмеңке жылына екі рет – көктемде және күзде ғана өткізілетін болды. Маңызды жәрмеңкелердің бірі – жылқы жәрмеңкесі (remonterinsmarknaden), ол жыл сайын 19 қыркүйекте өткізілетін. Ол ел шегінен тыс жерлерде де кеңінен танымал болды. Сатып алушылар жас жылқыларды алу үшін ат әскері мен артиллерия полктерінен, сондай-ақ Норвегия, Дания және Германиядан келді. Сауда өте қарқынды болғандықтан, бір күнінде бірнеше мың жылқы сатылып кетуі мүмкін еді. 1832 жылдың 2 сәуірінде көшелерге атау беру туралы шешім қабылданды. Бұрын жер учаскелері тек нөмірленген болатын. Бірақ көше мекенжайлары толыққанды қалыптасқанға дейін көп уақыт өтпеді, алайда 1930 жылдарға дейін жер учаскелерінің нөмірлері пошта мекенжайы ретінде қолданылуға жеткілікті болды. 1858 жылы қала халқының саны артып, темір жол құрылысы аяқталды. 1859 жылы Västra stambanan («Батыс магистралі») ашылды. Газет ашу туралы пікірталас басталып кетті. Олар «Göteborgs Handels och Sjöfartstidning» (Гетеборг сауда және теңіз жаңалықтары журналы) редакторы С. А. Хедлундқа хабарласып, одан жаңалықтар мен редакциялық мақалалар беруді сұрады. Газет «Sköfde Tidning» (Скёвде газеті) деп аталды және әр сенбі сайын жарық көрді. Алғашқы саны 1858 жылдың 13 қарашасында жарияланды. 1960 жылы «Västgöta Korrespondenten Skövde Tidning» (VK – Батыс Гёта тілшісі) газеті «Skaraborgs Läns Annonsblad» (SLA – Скараборг округінің жарнамасы, 1884 жылы құрылған) газетімен бірікті. 1870 жылдың 18 маусымында теміржол вокзалының жанында гидротерапиялық шипажай ашылды, бұл Скёвдеде қысқа мерзімге шипажай ретінде жұмыс істеуіне себеп болды. Д-р Ларс Г. Доверти құрған шипажай 1870 және 1880 жылдары көптеген адамдарға танымал болды. 1992 жылдан бері шипажай студенттер одағының ғимараты болып табылады. 20 ғасырдың екінші жартысы қарқынды қайта құрумен сипатталды. Бұл тұрақтардың салынуына және монументалды ғимараттардың бой көтеруіне әкелді, олардың кейбіреулері әдемірек болды. Ғасырлар бойы қалыптасқан қала көрінісінің ерекшеліктері, әсіресе ескі қаланың батыс бөлігіндегі барлық ескі ағаш үйлер жойылды. Басқа жағдайда 20 ғасырда Скёвдеде әскерилердің көп болуы байқалды. Әскери киім киген адамдар Скёвде көшелерінде жиі кездесетін, бірақ 20 ғасырдың соңында және жаңа мыңжылдықта бұл көрсеткіш азайды.

Климат

Скёвдеде теңіздік-континенттік аралас климат басым. Қаланың төбешікке орналасуы, сол биік аймақтың батысындағы Скараға қарағанда түнгі температураның жоғары болуына себеп болады. 2018 жылғы шілдеде Скёвдеде 2018 жылғы Еуропалық ентік толқыны кезінде орташа температура 22 °C (72 °F) тіркелді. Бұл оны Швециядағы тарихи метеорологиялық мәліметтер бойынша ыстық жаздың Көппен анықтамасына сай келетін өте сирек станциялардың біріне айналдырды. Дегенмен, Скёвдеде әдеттегі жылы орташадан жиі жылы болмайды. Жаздағы температура елдің шығыс жағалауына қарағанда салқын. Бұл Солтүстік Атлантикадан келетін күшті төмен қысымдық жүйелердің көптеген жаңбырлы күндер әкелуімен және Скёвде орналасқан биіктікпен байланысты. Соған қарамастан, Скёвдедегі жауын-шашын мөлшері оңтүстіктегі Борас және Халланд сияқты аймақтарға қарағанда аз, себебі олар теңіздік үлгілерге одан да көп әсер етеді.

Volvo және Aurobay

Aurobay (бұрын Volvo Cars құрамына кіретін) және Volvo Group Truck Operations (Volvo Group компаниясының құрамындағы компания) бірлесіп Скёвдедегі әлемдегі ең ірі автомобиль құю зауыттарының бірін пайдаланады және Скёвдедегі ең ірі екі жұмыс беруші болып табылады. Volvo Group Truck Operations зауыты – AB Volvo компаниясының бүкіл әлемдегі өндірістік дизельді қозғалтқыштардың ең ірі өндірушісі (қозғалтқыш блоктарын, цилиндр бас жапқыларын және инерциялық дөңгелектерді, сондай-ақ қозғалтқыш тіректерін және дискілі тежегіштерді өндіреді). Aurobay Volvo Cars үшін тұрақты, тиімді, гибридтік қозғалтқыштар өндіреді және болашақта басқа клиенттерге де өндіруді жоспарлап отыр. Aurobay жылына 600 000 қуат жүйесін өндіруге қабілетті. 2021 жылы Швецияның қоршаған ортаны қорғау агенттігі Скёвде зауытының бір бөлігін электрлік көліктерге арналған қуат жүйелерін өндіруге қайта жарақтандыру үшін 144 миллион швед кронасы көлемінде грантты мақұлдады. 2011 жылы екі зауыттың біріктірілген штаттарында 4000-нан астам тұрақты қызметкер болды (оның 2100-і Volvo Group Truck Operations зауытында жұмыс істеді).

Түрлі салалар

Skövde – әртүрлі өнеркәсіптік орталық және CEJN AB (пневматикалық, гидравликалық және жоғары қысымды гидравликалық жылдамқосылатын жалғауыштар), Furhoffs Rostfria («Furhoff's Stainless Steel» – раковиналар мен дренаждар), Cementa (цемент) және Grahns Konfektyr («Grahn's Confectionery» – тәттілер) сияқты компанияларды қамтиды. Skövde-де көптеген мемлекеттік қызмет көрсететін жұмыс берушілер бар, олардың ең ірісі Skövde муниципалитетінде орналасқан. Басқа мемлекеттік қызмет көрсететін жұмыс берушілерге Швеция қарулы күштері, Skaraborg ауруханасы, Kärnsjukhuset (сондай-ақ KSS – Орталық аурухана деп белгілі) Университет, Skaraborgs аудандық соты (Skaraborgs Tingsrätt), Швеция полициясы және Västtrafik жатады. Соңғы жылдары Skövde-нің коммерциялық орталық ретінде даму қарқынымен теңесетін жерлер аз. Қаладағы бөлшек сауда соңғы 10 жылда 40%-ға өсті. Бұл сауда секторының салыстырмалы түрде үлкен болуына және шағын және орта кәсіпорындарда көптеген жұмыс орындарын құруға ықпал етеді. Skövde – ойын әзірлеу және оқу ойындарының орталығы. Gothia Science Park бизнес-паркінде Skövde-де ойындарды әзірлеп, өндіретін ондаған ойын компаниясы бар. Skövde университетінің ойынды дамыту бағдарламасына жақындығы Skövde-нің ойын әзірлеу орталығына айналуына үлкен үлес қосты. Skövde-де жұмыс орындарының көптігі көршілес муниципалитеттерден қалаға күнделікті жол жүрудің артуына себеп болды.

Сауда, бөлшек сауда және сауда

Скёвде – көптеген таңдау мүмкіндіктері бар сауда қаласы. Қала орталығы – 40-тан астам дүкен мен мейрамханасы бар Скараборгтың ең ірі сауда орталығы. Ол Гертиг Йоханс Торгы мен Сэндторгет ("Sand Square") алаңдарына тікелей іргелес орналасқан және жеке автотұрағы бар. Орталықта бірнеше ірі бренд пен түрлі шағын дүкендер кездеседі. 2008 жылдың қазанында жаңадан жөнделген Васапортен сауда орталығы (бұрынғы Гёфаб Хусет) онға жуық дүкен, Виллис азық-түлік дүкеніне жаңа кіреберіс және іргелес автотұрақта 500 орынмен аяқталды. Норрмалмның сауда аймағында Густав Адольф көшесі бойында жиырмаға жуық дүкен орналасқан. Онда 30 дүкен, Ica Maxi супермаркеті, мейрамхана мен кафесі бар үлкен, жаңа Элинс Эспланад сауда орталығы (бұрынғы Макси үйі) бар. Мыңдаған тегін автотұрақ бар, оның ішінде гаражда 200 орын. Элинс Эспланады 2008 жылдың 28 қарашасында ашылды. Сталсикеннің сауда аймағы – Скёвдеде жаңа ірі дүкендер ашу үшін салынған толығымен жаңа, көлемді сауда аймағы. Жалдаушылардың арасында автокөлік бөлшектері дүкені Билтема, бау-бақша дүкені Плантен, жиһаз сатушы Мио, арзан бағада сатушы Ө&Б, жиһаз және үйді безендіру дүкені Чили, үй және демалыс тауарлары дүкені Руста және электроника дүкені Медиа Маркт бар. Ашылу 2008 жылдың көктемінде кезең-кезеңмен басталды. Скёвдеде үш сауда аймағы бар: Орталық, Норрмалм және Сталсикен, олардың барлығы қалаға оңай жетеді. Сонымен қатар, Скёвдедегі басқа да аймақтарда да арнайы сауда орындары бар: Аспелунд, Хасслум, Мариесё, Халленбергрондэллен ("Hallenberg'ss roundabout"), Карсторпсронделлен ("Karstorp's roundabout") және Биллингслюттнинген ("The Billinge Hillside").

Мәдениет және ойын-сауық

Skövde Kulturhus ("Skovde's Civic Cultural Centre") 1964 жылы салынды және Швецияда әртүрлі мәдени салаларды бір шатыр астына біріктірген алғашқы мәдени орталық болып табылады. Мәдени орталықты сәулетші Ханс Эрланд Хайнеман жобалаған, және онда өнер галереясы, өнер мұражайы, кітапхана, театр мен кино үйі орналасқан.

Мұражайлар

Скёвде қалалық мұражайы бұрын Гертиг Йохан алаңындағы Gamla Rådhuset ("Ескі қала әкімдігі") ғимаратында орналасқан. 2005 жылдан кейін мұражай Норрмальмге көшірілді. Мұражайда хаттар, заң құжаттары, карталар, театр плакаттары және газет кесінділері бар. Мұрағатта Скёвдеден он мыңдаған суреттер мен 19 ғасырдағы көптеген портреттік фотосуреттер сақталған. Қоймада шамамен 40 000 экспонат бар, бірақ олардың нақты саны әлі белгісіз, себебі барлығы бірдей тізімделмеген. Қала орталығында Helénsgården ("Helén фермасы" немесе Helénsstugan – "Helén коттеджі" немесе Petter Heléns stuga – "Petter Helén коттеджі") атты сыртқы көрме орналасқан. Бұл ғимарат 1759 жылы қаланың көп бөлігін қиратқан үлкен өрттен жалғыз қалған құрылыс. Helénsgården 18 ғасырдың басында салынған болуы мүмкін және қазірде мәдени мұра ретінде қорғалады. Оның паркі жиналулар мен Швецияның Ұлттық күнін тойлау сияқты шаралар үшін жиі пайдаланылады. Скёвде гарнизонында әр кезеңнен әскери және сарбаздық экспонаттары бар Garnisonsmuseet ("Гарнизон мұражайы") орналасқан. Сонымен қатар, орталық әскери тізілімі генеалогиялық зерттеулер үшін аса құнды құрал болып табылады. 2001 жылдан бері жұмыс істейтін Скёвде спорт тарихы мұражайы – Скёвдедегі ең жаңа мұражай, ол Биллингхаустың жертөлесінде орналасқан. Мұнда қаланың спорт тарихына арналған дыбыстар, суреттер, ескі кубоктар мен спорттық жабдықтарды таба аласыз. Volvo мұражайы 1868 жылы құрылған Sköfde Gjuteri och Mekaniska Verkstad ("Скёвде құю және механикалық шеберханасы") мен оның қазіргі автомобиль өнеркәсібіне айналу тарихын баяндайды. Ryttmästarbostället ("Арба шеберінің үйі") Скёвдеден тыс, Симсжон көлінің жанында орналасқан және коммерциялық емес ұйым басқарады. Оның мақсаты – жер учаскелеріне бөлу кезеңінен сақталған ғимараттарды, жиһаздарды және тұрмыстық заттарды сақтап, коллекцияларды жұртшылыққа қолжетімді ету.

Музыка

Қалада музыкалық шаралар жиі ұйымдастырылады, мысалы, Локе – жергілікті бастама, ол әуесқойлардың музыка ойнайтын және тіпті аспаптарды қарызға алатын кештерін өткізеді. Valhall – бұл Loke-тің қасындағы, Skövde азаматтық мәдени орталығындағы (Kulturhus) тағы бір жергілікті бастама, онда Mustasch және Hardcore Superstar сияқты белгілі топтар өнер көрсетеді. Қыс айларында Arena Skövde әдетте көп көрерменді тартатын атақты әртістер үшін пайдаланылады. Жазда Karstorp демалыс аймағы немесе Boulognerskogen ("Boulogner Forrest") жиі қолданылады.

Театр

Театрлық қойылымдарды Kulturhus (Skövdes Civic Culture Centre) ғимаратында орналасқан қалалық театрда тамашалауға болады. Мұнда ревюлерден бастап балаларға арналған театрларға дейіннің барлық түрлерін көруге болады. Эрик Угглас театры тағы бір театр, ол Эрик Угглас алаңында (Эрик Угглас орнында), Скёвде қаласының орталығынан оңтүстікке қарай орналасқан.

Тамақ мейрамы

Азық-түлік фестивалі – 1990 жылы басталған және тамыздың соңғы аптасында өтетін Скёвде қаласының фестивалі. Фестивальдің негізгі мақсаты – қаланың әртүрлі мейрамханаларынан ұсынылатын шағын порциядағы тағамдар. Мейрамханалар фестиваль келушілерінің пікірінше, ең дәмді тағамды кім дайындайтынын анықтау үшін бәсекелеседі. Азық-түлік фестивалінде сонымен қатар Сандторгет алаңында орналасқан ойын-сауық паркі мен Гертиг Йоханс Торг алаңындағы базар залы да бар.

Ресторандар

Скёвдеде көптеген жақсы бағаланған мейрамханалар бар. Ең жоғары бағаланғандары – Mariestadsvägen көшесіндегі жылы әрі әсем безендірілген Kryddan пиццериясы мен мейрамханасы, сондай-ақ сол Mariestadsvägen көшесіндегі Wallermans, және Hertig Johans Gata көшесіндегі парктің әдемі көрінісін ұсынатын Pim's. Жергілікті тұрғындар арасында танымал, Скёвдеде көптеген пиццериялар бар, олардың әрқайсысы шведтік стильдегі пиццадан әрі халықаралық нұсқаларды ұсынады.

Әскери

Қарулы корпус полкі Скараборг полкі (P 4) және логистикалық корпус полкі Гёта логистикалық полкі (T 2) екеуі де Скёвде қаласында орналасқан, сондай-ақ Армия жауынгерлік мектебі де сол қалада.

Тарих

1900 жыл шамасында бірнеше швед әскері бөлімдері Скёвде қаласына орналасты. 1913 жылы Скараборг полкі де сол жерге көшіп келді, бұл қалаға көп шығын әкелді, бірақ сонымен қатар тұтынудың және кәсіпкерліктің өсуіне де үлкен үлес қосты. Бүгінде гарнизон Швециядағы ең ірі гарнизондардың бірі болып саналады.

Әрекет жасайтын әскери бөлімдер

Скёвдеде бірнеше әскери бөлімдер орналасқан, олар Скараборг полкі (P 4) және Гёта логистикалық полкі (T 2), Швед қарулы күштерінің логистика және моторлы мектебімен (Försvarsmaktens logistik och motorskola, LogS) және Құрлық соғысы орталығымен (MSS) бірге. P 4 негізінен механикаландырылған атушылар мен танк бөлімшелерін дайындайды, ал TrängR түрлі логистикалық бөлімшелерді дайындаумен айналысады. Құрлық соғысы орталығы офицерлерді құрлықтағы ұрыс жүргізу, сондай-ақ әзірлеу әдістері және бағалау практикасы бойынша оқытуды жүзеге асырады. Логистика мектебі – әскери ғылым, әскери техника, басшылық және жеке жауынгерлік күрес салаларында Армия, Әскери-теңіз күштері және Әскери-әуе күштерінің студенттері мен қызметкерлерінің біліктілігін арттыратын бірлескен қарулы күштер мектебі. Логистика мектебі Скёвдедегі Гёта логистикалық полкінде орналасқан және логистика саласындағы қарулы күштердің Логистикалық полкінің орталығымен бірлесіп жұмыс істейді. Қорғаныс министрлігінің соңғы шешімінен кейін Скёвде гарнизонының қарулы күштердегі рөлі артты, кішігірім бөлімшелер, оның ішінде қарулы күштердің инженерлік мектебі мен логистикалық мектебі Скёвдеге көшірілді. Қаладағы әскерлердің жаңа міндеттеріне Еуропалық Одақтың ұрыс тобы тұжырымдамасы аясындағы Нордтық ұрыс тобы үшін позицияларды құру және оларды қамтамасыз ету кіреді. Қорыта айтқанда, Скёвде гарнизонында логистикалық батальонда шамамен 230 сарбаз бен офицер, жаяу әскер батальоны штабында жүзге жуық адам және бірнеше тәуелсіз взводтар бар. Сонымен қатар, қосымша әскерлер жеке механикаландырылған операциялық компания IA07-ге бекітілген.

Скёвде университеті

Скёвде университеті – 9000-нан астам студенті бар, ғылыми зерттеулер жүргізетін және бірнеше салаға бағытталған курстар ұсынатын университет. Қазіргі таңдағы негізгі салалар – ақпараттық технологиялар және жүйелік биология, бірақ тағы бірнеше курстар әзірленуде. Университет, ішінде биологтар, компьютер ғалымдары, экономистер, инженерлер, когнитивтік ғалымдар, медбикелер, тіл білгіштері және мұғалімдерді дайындайды. Скёвде университеті технология, табиғаттану және гуманитарлық ғылымдарды біріктіретін салааралық курстардағы күштілігімен ерекшеленеді. Университетте KK stiftelsen қорымен бірлесіп, оқыту факультеті шеңберінде KompLIT (Мұғалімдердің біліктілігін дамыту және АТ) жобасы жүргізілуде.

Басқа білім беру ұйымдары

Қала шетінде Швецияның ірі гарнизондарының бірі – Скёвде гарнизоны орналасқан. Онда екі полк бар: Скараборг полкі (P 4), Гёта логистикалық полкі (T 2), Логистикалық мектеп (Logistikskolan) және Құрлықтағы соғыс орталығы (MSS). Құтқару және аман қалу колледжі (Räddningskolan) құтқару, өрт қауіпсіздігі және халықаралық гуманитарлық жұмыс салаларында білім беру және сертификаттауды ұсынатын білім беру және оқыту ұйымы. Сондай-ақ, ол қонақ үй қызметтерін және конференц-залдарды жалға беру мүмкіндігін де ұсынады. Швед құтқару оқу орталығы (SRTC, бұрын швед тілінде Räddningverkets övningsfält деп аталған) Хасслумда орналасқан, ол да қауіп және қауіпсіздік салаларында білім беру және оқытуды жүзеге асырады. Скёвдеде екі муниципалды гимназия бар: Västerhöjdsgymnasiet және Kavelbrogymnasiet, қазір олар Гимназия Скёвде деген атаумен біріктірілген. Сонымен қатар, қалалық ересектер білімі мектебі (vuxenutbildning немесе Komvux) де бар.

Спорт

Скёвде қаласының спорт өмірі ұзақ жылдар бойы гандболға негізделген, бірақ қалада элиталық деңгейде ойналатын, бірақ салыстырмалы түрде аз танымал басқа да спорт түрлері бар. Олардың ішінде бейсбол, софтбол және таэквондо бар.

Гандбол

Скёвде қаласының гандбол командасы ерлер және әйелдер арасындағы ең жоғары деңгейде ойнайды. IFK Skövde жақында гандболдың элиталық сериясында (Elitserie) бақ сынады, ал 2005 жылы ерлер командасы Sävehof командасымен финалда күш сынасты. Маусым бойы үлкен жетістіктерге қарамастан, IFK Skövde бұл финалда аз ғана айырмашылықпен жеңіліске ұшырады. 2007 жылы команда тағы да финалға шықты, бұл жолы жеңімпаз атанған Hammarby IF командасымен кездесті. Skövde HF (Handbollsflickor – гандбол қыздары) әйелдер командасы да Швецияның жоғары лигасында ойнайды. Басқа жетістіктерінің қатарында, команда бірнеше жыл бойы бес финалға қатысып, 2008 жылы IK Sävehof командасын 31-24 есебімен жеңіп, Швеция чемпионы атанды.

Бағдарлау

1989 жылы Скёвдеде әлемдік бағдарлау чемпионаттары өтті. 2002 жылы "О ринген" жарысы да Скёвдеде өткізілді.

Әуежай

Skövde әуежайы Skövde қаласынан шамамен 10 км қашықтықта орналасқан. Қазіргі уақытта тұрақты рейстер жоқ, алайда, белсенді ұшқыштар клубы, планер клубы бар және кем дегенде бір корпоративтік әуе кемесі Skövde әуежайында тұрақты түрде орналасқан.

Басқа

Солтүстіктің ең үлкен алтын қазынасы, "Тимбохолм қазынасы" (Timboholmsskatten) 1904 жылы Скёвдеде Карл Вернлунд және Пер Рытен есімді екі шаруаның қолынан табылды, олар көбінесе Sjôle Lotta және Bly Per деп аталды. 24 каратты алтыннан тұратын қазынаның салмағы 7 килограмнан асады және ол 16 жүзіктен және екі алтын құймадан құралған. Бүгінде қазына Стокгольмдегі Швеция Ұлттық Көнеліктер Мұражайында (Historiska museet) сақталады, ал оның көшірмесін Скёвде қалалық мұражайында (Skövde stadsmuseum) көруге болады. Бұл қазына Көші-қон дәуірінің соңғы кезеңіне (шамамен бесінші-алтыншы ғасырлар) жатады.