Кіріспе

Гётеборг – Швециядағы Västergötland аймағындағы қала. Швециядағы Гётеборг (Gbg; Göteborg) – Västra Götaland округінің астанасы. Бұл Швецияның астанасы Стокгольмнен кейінгі екінші ірі қаласы және Скандинавия елдеріндегі бесінші ірі қала. Ол Швецияның батыс жағалауында, Каттегаттың жанында орналасқан. Қаланың халқы шамамен 600 000 адамды құрайды, ал агломерацияда – 1,1 миллионға жуық. Король Густав Адольф 1621 жылы Гётеборгты патша жарғысымен құрды, ол негізінен голланд сауда ошағы болып, мықты бекіністермен қоршалған еді. Отыз жылдық соғыс кезінде голланд одақтастарына салық жеңілдіктері сияқты көптеген жеңілдіктер берген король, сонымен қатар батыс жағалаудағы жалғыз қаласын толтыру үшін неміс және шотланд одақтастарын да шақырды. Бұл саудалық мәртебесін Швецияның Шығыс Индия компаниясының құрылуымен одан әрі нығайтты. Гётеборг порты, Гета өзенінің теңізге құяр жерінде орналасқан, стратегиялық маңызға ие және бүгінде Скандинавиядағы ең ірі порт болып табылады. Гётеборг университеті мен Чалмерс технологиялық университетінің болуы қаланың көптеген студенттерге үйі болуына ықпал етті. Volvo компаниясы 1927 жылы Гётеборгта құрылды, ал бастапқы Volvo Group және жеке Volvo Car Corporation компанияларының кеңселері әлі де қаланың Hisingen аралында орналасқан. Аймақтағы маңызды компаниялардың ішінде AstraZeneca, Ericsson және SKF бар. Гётеборг қалалық әуежайы қала орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан, ал қала орталығынан алыс орналасқан Göteborg City Airport әуежайы 2015 жылы тұрақты рейстерге жабылды. Қала әлемдегі ең ірі жастар футбол турнирі – Gothia Cup-ты, сондай-ақ Еуропадағы ең ірі жастар баскетбол турнирі – Göteborg Basketball Festival-ін және Скандинавиядағы ірі жылдық шараларды қабылдайды. 1979 жылдан бері қаңтар айында өткізілетін Гётеборг кинофестивалі Скандинавиядағы жетекші кинофестиваль болып есептеледі және жыл сайын 155 000-нан астам келушіні тартады. Қала атауы неміс және ағылшын тілдерінде бірдей – Gothenburg деп аталады. Швед аты Гета өзенінің атынан және «borg» жұмырлығымен аяқталатын басқа қалалардың үлгісімен алынған. Швед және неміс/ағылшын атаулары 1621 жылға дейін қолданыста болған, тіпті 1604 жылы құрылып, 1611 жылы өртенген бұрынғы қала үшін де қолданылған. Гётеборг – Швециядағы ресми және кеңінен қолданылатын экзонимі бар сирек қалалардың бірі. 1641 жылғы қалалық кеңесте төрт швед, үш голланд, үш неміс және екі шотланд мүшесі болды. Голланд, шотланд, ағылшын және неміс тілдерінде, осы сауда және теңіздік бағытталған қаланың тарихында ұзақ уақыттан бері қолданылып келе жатқан барлық тілдерде Гётеборг атауы қолданылады немесе қолданылған (неміс тілінде). 1621 жылғы қала жарғысындағы Гётеборгтың ресми неміс/ағылшын атауының әртүрлі нұсқалары көптеген тілдерде кездеседі. Қала атауының француз тіліндегі нұсқасы – Gothembourg, бірақ француз мәтіндерінде швед аты Göteborg жиірек қолданылады. Сонымен қатар, дәстүрлі атаулар («Гётеборг» ағылшын тілінде немесе Гетеборго испан және португал тілдерінде) кейде швед аты Göteborg-пен ауыстырылады, мысалы, Göteborg Opera және Göteborg Ballet сияқты. Алайда, бұрын ағылшын тілінде Göteborg University деп аталған Гётеборг университеті 2008 жылы University of Gothenburg деп өзгертілді. Гётеборг муниципалитеті де халықаралық контексте ағылшын тіліндегі атауды пайдалануға қайта оралды. 2009 жылы қалалық кеңес Гётеборгтің жаңа логотипін ұсынды. «Гётеборг» атауындағы швед әрпі «ö» болғандықтан, олар «ö» әрпін бүйірге бұрып, атауды «халықаралық» және «қазіргі заманға сай» етуді жоспарлады. 2015 жылдан бастап қаладағы көптеген белгілерде «Go:teborg» деп жазылады.

Тарих

Қазіргі заманның басында Швеция шекараларының орналасуы Гетеборгты стратегиялық тұрғыдан маңызды етіп, оны Скагерракқа, Солтүстік теңізге және Атлант мұхитына Швецияның жалғыз қақпасына айналдырды. Қала оңтүстікте Данияның Халланды және солтүстікте Норвегияның Бохусленді аралаған, Швеция аумағының өте тар жолағында орналасқан. Бірнеше сәтсіз әрекеттен кейін Гетеборг 1621 жылы король Густав Адольф (Густав II Адольф) тарапынан сәтті құрылды. Гетеборгте салынған алғашқы шіркеудің орны, кейіннен Дания басқыншылары бұзған, Фэрьенас паркіндегі Эльвсборг көпірінің солтүстік жағында белгіленген. Шіркеу 1603 жылы салынды, ал 1611 жылы қирады. Қала голландтар, немістер және шотландтардың күшті ықпалында болды. Қала үшін таңдалған батпақты аймақтарды кептіру және салу үшін қажетті біліктілігі болғандықтан, қала құрылысына голланд жоспарлаушылар мен инженерлер шақырылды. Қаланың жоспары Амстердам, Батавия (Жакарта) және Нью-Амстердам (Манхэттен) сияқты голланд қалаларына ұқсас болды. Голландтар бастапқыда саяси билікті басып алды, бірақ 1652 жылы қала кеңесіндегі соңғы голланд саясаткері қайтыс болғаннан кейін ғана шведтер Гетеборгтің саяси билігін иеленді. Голланд кезеңінде қала голланд қалалық заңдарымен басқарылды және голланд тілі қаланың ресми тілі ретінде ұсынылды. 17 ғасырда қаланың мықты қабырғалары салынды. 1807 жылы қала қабырғасының көп бөлігін бұзу туралы шешім қабылданды. Жұмыс 1810 жылы басталды және Бохус полкінің 150 әскері тарапынан жүзеге асырылды. Голландтармен қатар, Гетеборгке қоныстанған шотландтар да қалаға үлкен әсер етті. Олардың көптегені белгілі тұлғаларға айналды. Шотландиядан келген Уильям Чалмерс өзінің байлығын кейіннен Чалмерс технология университетіне айналған колледж құруға жұмсады. 1841 жылы шотланд Александр Киллер 1989 жылға дейін жұмыс істеген Гётаверкен кеме құрылысы компаниясын құрды. Оның ұлы Джеймс Киллер 1906 жылы Киллер паркін қалаға сыйға тартты. Гетеборгтың гербі Швеция гербіндегі арыстанға негізделген, ол символдық түрде қаланың жауларынан қорғау үшін ұлттық нышаны – Үш тәжбен қамтылған қалқанды ұстап тұр. Роскильде шартында (1658) Дания-Норвегия оңтүстіктегі Данияның Халланд провинциясын және солтүстіктегі Норвегияның Бохус округінің провинциясын немесе Бохусленді Гетеборгты аз қоршалған қалдырды. Гетеборг батыс жағалаудағы маңызды порт және сауда орталығына айналды, өйткені ол Марстрандпен бірге басқа елдердің саудагерлерімен сауда жасау құқығына ие болған батыс жағалаудағы жалғыз қала болды. Порт батысқа сауда үшін Швецияның негізгі портына айналды және Швецияның АҚШ-қа эмиграциясы артқан кезде Гетеборг осы саяхатшылардың негізгі шығу нүктесіне айналды. Гетеборгтың швед эмигранттары үшін маңызды порт ретіндегі әсері АҚШ-тағы шағын шведтік қоныс Небраска штатының Гетеборг қаласында көрінеді. 19 ғасырда Гетеборг 20 ғасырға дейін жалғасқан заманауи өнеркәсіптік қалаға айналды. Халық саны ғасыр ішінде он есеге өсті, 13 000 (1800) 130 000 (1900) адамға жетті. 20 ғасырда SKF (1907) және Volvo (1927) сияқты ірі компаниялар дамыды.

География

Гётеборг Швецияның оңтүстік-батыс жағалауында, Копенгаген (Дания) мен Осло (Норвегия) астаналарының арасында, шамамен ортасында орналасқан. Солтүстік теңіздің бір тармағы – Каттегатқа құятын Гёта-Эльв өзенінің сағасындағы орналасуы, қаланың сауда орталығы ретінде маңыздылығын арттыруға көмектесті. Гётеборг архипелагы Бохуслен жағалауына тән, кедір-бүдыр жартастар мен тік жарлардан тұрады. Гольфстрим арқасында қаладағы климат жұмсақ, жауын-шашын мөлшері орташа. Гётеборг агломерациясының (Stor Göteborg) халқы 982 360 адамды құрайды және Весстра-Гёталанд әкімшілік аймағындағы Але, Алинсёс, Гётеборг, Херрида, Кунгелв, Лерум, Лилла-Эдет, Мёльндал, Партилле, Стенунгсунд, Тьёрн, Ёкерё және Халланд әкімшілік аймағындағы Кунгсбакка муниципалитеттерін қамтиды. Гётеборгтың шетіндегі Аңгерде Хьеллбо, Эриксбо, Раннеберген, Хаммаркуллен, Гардстен және Лёвгардет сияқты шағын аудандар бар. Ол, Мальмёдегі Розенгард және Стокгольмдегі Боткирка сияқты, Гётеборгтің "Миллион бағдарламасының" бір бөлігі. 2015 жылы Аңгерде шамамен 50 000 адам тұрды. Ол Гётеборгтың солтүстігінде орналасқан және қаланың қалған бөлігінен оқшауланған. Бергсйён – Гётеборгтың солтүстігіндегі тағы бір "Миллион бағдарламасы" ауданы, онда 14 000 адам тұрады. Бископсгарден – Гизенген аралындағы ең ірі көпұлтты аудан, ол Гётеборгтың бір бөлігі болғанымен, өзенмен қаладан бөлінген.

Климат

Гётеборгтың мұхиттық климаты бар (Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Cfb). Солтүстік ендікте орналасқандықтан, температура жыл бойына салыстырмалы түрде жұмсақ және Стокгольм сияқты бірдей ендіктегі жерлерге қарағанда жылырақ; бұл негізінен Гольфстримнің әсерінен туындайды. Жазда күннің ұзақтығы 18 сағат 5 минутқа жетеді, ал желтоқсанның соңында 6 сағат 32 минутқа дейін қысқарады. Климат соңғы онжылдықтарда, әсіресе жаз және қыс айларында айтарлықтай жұмсақ болды; бұрын шілде айындағы температура Стокгольмнің 1961–1990 жылдардағы орташа көрсеткіштерінен төмен болса, қазір ол одан жоғары. Жаз жылы әрі жағымды, орташа ең жоғары температурасы және ең төмен температурасы , бірақ жаз айларында температура көп күндері шамамен болады. Қыс суық және желді, температурасы шамамен , бірақ сирек түседі. Жауын-шашын жыл бойы тұрақты, бірақ көбінесе орташа деңгейде болады. Қар негізінен желтоқсаннан наурызға дейін жауады, бірақ қараша және сәуір айларында да кездеседі, кейде тіпті қазан және мамыр айларында да болуы мүмкін. Гётеборгтың климаттық деректеріАй қаңтар ақпан наурыз сәуір мамыр маусым шілде тамыз қыркүйек қазан қараша желтоқсанЖыл орташа теңіз температурасы °C (°F) 4.03.02.76.811.215.518.018.516.512.49.26.110.3Күн сәулесінің орташа ұзақтығы (сағат) 7.010.012.014.017.018.017.015.013.010.09.07.012.4Ультракөк сәуле индексінің орташа көрсеткіші 0124566542103Дереккөз: Weather Atlas

Мәдениет

Қаланың теңіз, сауда және өнеркәсіп тарихы Гётеборгтың мәдени өмірінде жақсы байқалады. Бұл қала Швецияның батыс жағалауындағы туристер арасында танымал мақсатты жер болып табылады.

Мұражайлар

Көптеген мәдени мекемелер, сондай-ақ ауруханалар мен университет бай саудагерлер мен өнеркәсіпшілердің қайырымдылықтарымен салынды, мысалы, Рёсска мұражайы. 2004 жылдың 29 желтоқсанында Корсвэгеннің жанында Дүниежүзілік мәдениет мұражайы ашылды. Мұражайлардың ішінде Гётеборгс Констхолл, Гётеборг өнер мұражайы, сондай-ақ теңіз және навигация тарихы, табиғат тарихы, ғылым және Шығыс Үндістанға қатысты бірнеше мұражайлар бар. Аэрозеум, Гётеборг қалалық әуежайына жақын орналасқан, бұрынғы әскери жер асты әуе базасындағы ұшақтар мұражайы. Volvo мұражайында Volvo тарихы және 1927 жылдан бүгінгі күнге дейінгі дамуының экспонаттары қойылған. Көрмеге автомобильдер, жүк көліктері, кеме қозғалтқыштары және автобустар кіреді. Universeum – 2001 жылы ашылған, Скандинавиядағы ең ірі ғылыми орталық. Ол алты бөлімге бөлінген, әр бөлімінде тәжірибелік шеберханалар мен жұмырқалар, балықтар және жәндіктердің жинағы бар. Universeum кейде швед орта мектеп оқушылары мен Нобель сыйлығының лауреаттары немесе басқа да ғалымдар арасында пікірталастар ұйымдастырады.

Музыка

Гетеборгта әртүрлі музыкалық қауымдастық бар – Гетеборг симфониялық оркестрі классикалық музыкада ең танымал болып табылады. Гетеборг швед композиторы Курт Атербергтің туған жері. Халықаралық аренада алғашқы табысқа жеткен шведтік топ, инструменталды рок-тобы The Spotnicks Гетеборгтен шыққан. The Soundtrack of Our Lives және Ace of Base сияқты топтар қаланың мәшһүр поп-өкілдері. 1970 жылдары Гетеборг шведтік прогрессивті қозғалысымен (прогг) тығыз байланысты болды, оған Nationalteatern, Nynningen және Motvind сияқты топтар кірді. Прогг қозғалысының бір бөлігі болған Nacksving жазбалар компаниясы және Musikens Makt журналының редакциясы да сол кезде Гетеборгта орналасқан еді. Гетеборгта белсенді инди-сцена бар. Мысалы, музыкант Йенс Лекман Angered қалашығында дүниеге келді және 2007 жылы шыққан альбомын Night Falls Over Kortedala деп атады, бұл тағы бір қалашықтың аты. Халықаралық деңгейде танымал басқа инди-артистердің қатарында электро-поп дуэттері Studio, The Knife, Air France, The Tough Alliance, инди-рок тобы Love is All, ән жазушы Хосе Гонсалес және поп-әнші El Perro del Mar, сондай-ақ әнші Юкими Нагано жетекшілік ететін жанрлық квартет Little Dragon бар. Қаланың тағы бір тумасы – Швецияның ең танымал әншілерінің бірі Хокан Хеллстром, ол әндерінде көбінесе қаланың әртүрлі жерлерін көрсетеді. Глэм-рок тобы Supergroupies Гетеборгтен шыққан. Гетеборгтың коммерциялық тұрғыдан сәтті болған At the Gates, In Flames және Dark Tranquillity melodic death metal-дың негізін қалаушылар деп есептеледі. Гетеборг сахнасының басқа да мәшһүр топтары – thrash metal тобы The Haunted, прогрессивті power metal тобы Evergrey және power metal топтары HammerFall және Dream Evil. Жыл сайын қалада көптеген музыкалық фестивальдер өтеді. Metaltown фестивалі – Гетеборгте өткен екі күндік фестиваль, онда heavy metal музыкасы орындалған. Ол 2004 жылдан бері жыл сайын Фрихамнен алаңында өткізіліп келеді. 2012 жылдың маусым айында фестивальге In Flames, Marilyn Manson, Slayer, Lamb of God және Mastodon сияқты топтар қатысты. Тағы бір танымал фестиваль – Way Out West, ол көбінесе рок, электрондық және хип-хоп жанрларына баса назар аударады.

Спорт

Бүкіл Швециядағыдай, футбол, хоккей, баскетбол, гандбол, флорбол, бейсбол және фигуралы сырғанау сияқты түрлі спорттар қолдауға ие. Әуесқой және кәсіби спорт клубтарының алуан түрлі желісі бар. Гетеборг – Швециядағы футболдың отаны, себебі алғашқы футбол матчы 1892 жылы осы қалада өткен. Қаланың үш ірі футбол клубы – IFK Göteborg, Örgryte IS және GAIS бірге 34 швед чемпионатының жеңімпаздары атанды. IFK екі рет УЕФА кубогын да жеңіп алған. Басқа да атақты клубтар: BK Häcken (футбол), Göteborg HC (әйелдер шайбалы хоккейі), Pixbo Wallenstam IBK (флорбол), бірнеше рет ұлттық гандбол чемпионы атанған Redbergslids IK және бес рет ұлттық шайбалы хоккей чемпионы Frölunda HC. Гетеборгта 2010 жылға дейін Gothia Basket кәсіби баскетбол командасы болды. GAIS банди бөлімі, GAIS Bandy, өткен маусымда ең жоғары дивизиондағы Elitserien-дегі алғашқы маусымын өткізді. 2013 жылғы Банди әлем чемпионатының топтық кезеңіндегі Швеция мен Ресей арасындағы матч Гетеборг орталығындағы Arena Heden-де өтті. Қаланың ең танымал спорттық нысандары – Scandinavium, Ullevi (көптүрлі спорт түрлері үшін) және жаңадан салынған Gamla Ullevi (футбол). 2003 жылғы жылдам конькимен сырғанаудан әлем чемпионаты Швециядағы жалғыз жабық аренасы – Rudhallen-де өтті. Бұл Ruddalens IP-нің бөлігі, онда бандевик алаңы мен бірнеше футбол алаңдары бар. Бокста әлемнің ауыр салмақтағы чемпионы атанған, 1959 жылы Флойд Паттерсонды жеңген швед Ингемар Йоханссон Гетеборг қаласынан шыққан. Гетеборг көптеген халықаралық спорттық жарыстарды қабылдады, олардың ішінде 1958 жылғы ФИФА әлем чемпионаты, 1988 жылдың 14 тамызында Чикаго Беарс және Миннесота Викингс арасындағы NFL маусымалдық ойыны, 1992 жылғы Еуропа футбол чемпионаты, 1993 және 2002 жылғы ерлер гандболынан әлем чемпионаты, 1995 жылғы жеңіл атлетикадан әлем чемпионаты, 1997 жылғы жүзуден (қысқа трассада) әлем чемпионаты, 2002 жылғы хоккейден әлем чемпионаты, 2006 жылғы жеңіл атлетикадан Еуропа чемпионаты және 2008 жылғы фигуралы сырғанаудан әлем чемпионаты. Қалада жыл сайын Gothia Cup және Göteborgsvarvet іс-шаралары өтеді. Жыл сайын өткізілетін Gothia Cup – қатысушылар саны бойынша әлемдегі ең ірі футбол турнирі: 2011 жылы 1567 командадан 72 елден 35200 ойыншы қатысты. Гетеборг 2010 жылы XIII FINA әлемдік жастар чемпионатының қабылдаушысы болды. 28 шілде мен 7 тамыз аралығында суға секіру, жүзу, синхронды жүзу және ашық суда жүзу сындықтары өтті. Су полосы жарыстары көршілес Борас қаласында өткізілді. Гетеборгта сондай-ақ Швециядағы бейсболдың Elitserien дивизионындағы кәсіби бейсбол командасы – Гетеборг акулалары орналасқан. Қалада шамамен 25000 желкенді қайық пен яхта бар, сондықтан желкендеу аймақтағы танымал спорт түрі, әсіресе жақын орналасқан Гетеборг архипелагының арқасында. 2015 жылдың маусым айында Гетеборгта кәсіби желкендесудің жетекші экипаждық жағажай жарысы – Volvo Ocean Race аяқталды, сондай-ақ 2015 жылдың тамызында 2015-2016 Америка кубогының әлем сериясіндегі жарыс өтті. Гётеборгтың әуесқойлық суға түсу клубы 1938 жылдың қазан айынан бері жұмыс істеп келеді.

Экономика

Гетеборгтың Скандинавия орталығындағы тиімді орналасуының арқасында сауда және теңіз тасымалы әрдайым қаланың экономикалық тарихында маңызды рөл атқарды және қазір де атқаруда. Гетеборг порты Скандинавиядағы ең ірі портқа айналды. Аймақта өндіріс орындарын басқаратын ірі компаниялардың қатарында SKF, Volvo (жеңіл автомобильдер мен жүк көліктері) және Ericsson бар. Volvo Cars Гетеборгтағы ең ірі жұмыс беруші болып табылады, жабдықтаушы компаниялардағы жұмыс орындары есепке алынбағанда. Ұзақ жылдар бойы қала экономикасын басып келген өндіріс саласы әлі де маңызды фактор болып табылады, бірақ олар біртіндеп жоғары технологиялық өнеркәсіптермен алмастырылуда. Банктік және қаржы секторы, сондай-ақ іс-шаралар мен туризм саласы да маңызды. Тарихи тұрғыдан алғанда, Гетеборг 18 ғасырдан бастап Швецияның Шығыс Үндістан компаниясының негізгі базасы болды. Қазақстан Республикасының құрылғаннан бастап 1970 жылдардың соңына дейін қала кеме жасау саласында әлемдік көшбасшы болды, мұндай кеме жасаушылықтар Eriksbergs Mekaniska Verkstad, Götaverken, Arendalsvarvet және Lindholmens varv сияқты. 1875 жылы Гетеборгте Линдхолм доктың құрғақ док құрылысы ашылды. Гетеборг GaWC бойынша жаһандық қала ретінде жіктеледі, оның рейтингі Гамма деңгейінде. Forbes журналы бойынша қала әлемдегі ең өнертапқыш қалалардың 12-ші орнында тұр.

Білім

Гетеборгта екі университет бар, екеуі де 19-шы ғасырда жеке қайырымдамалармен құрылған колледждер ретінде бастаған. Гетеборг университетінде шамамен 38 000 студент оқиды және ол Скандинавиядағы ең ірі университеттердің бірі, ал Швециядағы ең жан-жақты университеттердің бірі. Чалмерс технология университеті – қала орталығының оңтүстігіндегі Йоханнебергте орналасқан, соңғы кезде Норра Эльвстрандендегі Линдхольменде де ашылған, жақсы танымал университет. 2015 жылы Гетеборгта ересектер білімі бойынша он орталық болды: Агнесберг фолькхогсколасы, Арбетаррёрленс фолькхогсколасы Гетеборгта, Фин фолькхогсколасы, Ангередтегі фолькхогсколасы, Гетеборг фолькхогсколасы, Әйелдер фолькхогсколасы, Мо Гард фолькхогсколасы, С:та Биргитта фолькхогсколасы, Västra Götaland фолькхогсколалары және Вендельсберг фолькхогсколасы. 2015 жылы Гетеборгта 49 орта мектеп болды. Ең белгілі мектептердің кейбірі: Хвитфельдск гимназиясы, Гетеборг жоғары мектебі, Сигрид Рудебек гимназиясы және Полхемс гимназиясы. Кейбір орта мектептер ірі швед компанияларымен байланысты, мысалы, SKF компаниясына тиесілі SKF техникалық орта мектебі және Volvo, Volvo Cars және Гетеборг муниципалитетіне бірлесіп тиесілі Гетеборг техникалық орта мектебі. Көркем өнерді оқытатын екі фолькхогскола бар: Домен және Гетеборг фолькхогсколасы.

Қоғамдық көлік

Екі рельстің 180 шақырымынан астамды қамтитын Гетеборг трамвай желісі қаланың көп бөлігін қамтиды және Скандинавиядағы ең үлкен трамвай / жеңіл темір жол желісі болып табылады. Гетеборгте автобустар желісі де бар. Кеме және паром қызметтері Гетеборг архипелагін құрлықпен байланыстырады. Метроның болмауы Гетеборгтің негізі жұмсақ болғандықтарына байланысты. Мұндай жағдайда туннель салу өте қымбатқа түседі. Үш желісі бар Гетеборг қала маңындағы темір жолы жақын орналасқан қалалар мен елді мекендерге қызмет көрсетеді. Göta älv өзеніндегі қоғамдық көлік Västtrafik тапсырысы бойынша Styrsöbolaget компаниясы басқаратын Älvsnabben паром желісі арқылы жүзеге асырылады.

Темір жол және қалааралық автобус

Басқа маңызды көлік хабтары – Centralstationen (Гетеборг орталық вокзалы) және Нильс Эрикссон терминалы. Олар Швецияның түрлі қалаларына пойыз және автобус қатынасын қамтамасыз етеді, сондай-ақ Осло және Копенгагенге (Мальме арқылы) байланыс бар.

Ауа

Гетеборг қаласы Гетеборг Ландветтер әуежайымен қызмет көрсетеді, ол қала орталығынан шығысқа қарай 20 км (12 миль) жерде орналасқан. Ол жақын орналасқан Ландветтер елді мекенінің атымен аталған. Flygbussarna Гетеборгқа және одан жиі автобус қатынасын ұсынады, саяхат уақыты 20–30 минутты құрайды. Swebus, Flixbus және Nettbuss та әуежайға күн сайын Гетеборг, Борас және Е4 Еуропалық бағытындағы басқа да бағыттарға бірнеше рейстермен қызмет көрсетеді. Аймақтағы жергілікті қоғамдық көлікті ұйымдастыратын Västtrafik Landvetter-ге қосымша қатынастар ұсынады. Әуежайды шведтік Swedavia ұлттық әуежай операторы басқарады. 2017 жылы 6,8 миллион жолаушыға қызмет көрсеткен бұл әуежай Стокгольм Арландадан кейін Швецияның екінші ірі әуежайы болып табылады. Ол Scandinavian Airlines, Norwegian Air Shuttle және Ryanair сияқты бірнеше ішкі және халықаралық әуе компаниялары үшін база болып табылады. Дегенмен, Göteborg Landvetter ешбір әуе компаниясы үшін хаб ретінде қызмет етпейді. Барлығында Гетеборгқа және одан тікелей рейстермен 50-ге жуық бағыт бар, олардың көпшілігі Еуропалық бағыттар. Тағы 40 бағытқа чартерлік рейстер арқылы қызмет көрсетіледі. Аймақтағы екінші әуежай – Гетеборг қалалық әуежайы жабық. 2015 жылғы 13 қаңтарда шведтік әуежай операторы Swedavia 2014 жылдың қараша айында басталған әуежайды кеңейтіп қайта жаңғыртудан кейін коммерциялық қызметтер үшін қайта ашылмайтынын мәлімдеді, себебі әуежайды коммерциялық операциялар үшін қайта іске қосу құны 250 миллион крон (31 миллион доллар) құнымен тым жоғары болды. Коммерциялық операциялар кезең-кезеңімен тоқтатылады. Әуежай қала орталығынан солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Бұрын ол Säve Flygplats деп аталған. Ол Гетеборг муниципалитетінің шекарасында орналасқан. Коммерциялық әуе компанияларынан басқа, әуежайда шведтік теңіз күзеті сияқты бірқатар құтқару қызметтері де жұмыс істеді және басқа да авиациялық қызметтер үшін пайдаланылды. Гетеборг қалалық әуежайына азаматтық әуе қатынасының көп бөлігі Ryanair және Wizz Air сияқты бюджеттік авиакомпаниялар арқылы жүзеге асырылды. Бұл компаниялар қазір Ландветтер әуежайына көшірілді.

Теңіз

Швед компаниясы Stena Line Даниядағы Гетеборг/Фредериксхавен және Германиядағы Гетеборг/Киль арасында қатынайды. "Англия паром" (Englandsfärjan) Кристиансанд арқылы Ньюкаслға (Даниялық DFDS Seaways компаниясы басқарады) 19 ғасырдан бері Гетеборгтың айрықша белгісі болған, бірақ 2006 жылдың қазан айының соңында тоқтатылды. DFDS Seaways компаниясының еншілес компаниясы DFDS Tor Line Гетеборг пен бірнеше ағылшын порттары арасында жүк тасымалдауды жоспарлы түрде жалғастыруда, бұрын оларда жолаушылар мен жеке көліктерді тасымалдау мүмкіндігі шектеулі болған. Сонымен қатар, порттан Солтүстік Америка және Шығыс Азияға жүк тасымалдайтын кемелер де шығады.

Жүк тасымалы

Гетеборг – интермодальдық логистикалық орталық және Гетеборг порты теміржол мен жүк көлігі арқылы Швеция және Норвегияға қол жеткізеді. Гетеборг порты – 2004 жылы жылына 36,9 миллион тонна жүк айналымымен Скандинавиядағы ең ірі порт.