Кіріспе

Аватар: Соңғы ауа иелері кейіпкері Азула ханшайым – Nickelodeon анимациялық телесериалы «Аватар: Соңғы ауа иелері» ойдан шығарылған кейіпкері, Майкл Данте ДиМартино мен Брайан Кониетцко жасаған, ал Грей ДеЛисли дауыстаған екіншілік қарсыласы. Сериалда Азула – От Ұлтының мұрагер ханшайымы және өте күшті отпен билеудің дарыны бар. От әміршісі Озайдың бұйрығымен ол балалық шағынан бергі достары Май және Тай Лимен бірге қуылған інісі, ханзада Зуко мен оның ұстазы, олардың інісі Ирохты қайтарып алуға аттанады. Сонымен қатар, ол От Ұлтының соғыста жеңіске жетуіне ең үлкен қауіп деп саналатын Аватар Аангты қолға түсіруге тырысады. Азула – шебер стратегияшы және манипулятор ретінде белгілі. Бастапқы серияда және одан кейінгі комикстерде ол өте күшті отпен билеуге қабілетті екені, оның ішінде ыстық көк жалын мен шаңқайнайды шығара алатыны көрсетілген.

Бірінші кітап: Су

Ол сериалдың басындағы көлеңкелі от иегері болғандықтан (бірақ ол өзінің әдеттегі көк түсі емес, қызыл отты иеленгендей бейнеленген), Азула "Аватар: Соңғы ауа иегері" сериалының әрбір бөлімінің басында көрінеді. Бірінші маусымда ол 13 жасар Зуконың әкесі От Лорды Озайға қарсы өткен Агни Кай (отпен шайқас) флешбэгінде алғаш рет пайда болады. Зуко Озаймен күресуден бас тартқаннан кейін, Озай оны әлсіздік пен құрметсіздік белгісі деп қабылдап, Зуконың беті күйген кезде Азула жымиып күлімсірейді. Содан кейін От Лорды Зуконы мұңайтып, оған ұзақ уақыттан бері іздестіріліп жүрген Аватарды табуды тапсырады. Азула екінші рет бірінші маусымның соңында қысқаша көрінеді, ол Озай оған немересі Зуко мен Ирохты елге қайтаруды тапсырады, олар екеуі Зуконың жер аударылуына бірге қатысып, сериалдың басты кейіпкерлерімен қысқа мерзімге ынтымақтасқан болатын.

Екінші кітап: Жер

Зуконы тұтқындауға жасаған алғашқы тырабы кеме капитанының қатысымен сәтсіз аяқталады, содан кейін Азула балалық шағынан бергі достары Май мен Тай Лидің көмегін сұрайды. Көп ұзамай ол Омашуда Аватармен кездесіп, маусым бойы оны, Зуконы және Ирохты қуалайды. Жер Корольдігінің астанасы Ба Синг Сеге үлкен бұрғы көмегімен қаланың мықты сыртқы қабырғасын бұзу арқылы кіруге жасаған алғашқы әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін, Азула Киоши жауынгерлерімен танысады – ешқандай элементті басқара алмайтын, бірақ бұрынғы Аватар Киошидің күресу стилімен киініп, оны қолданатын құрметті жауынгерлер. Азула, Май және Тай Ли оларды жеңіп, олардың кейпін киеді. Киоши жауынгерлері болып көрініп, Азула мен оның достары Ба Синг Сеге кіріп, Жер Королі Куэймен дос болады, ол оларға күн тұтылу кезінде От Ұлтының жоспарланған шабуылы туралы айтады. Азула сондай-ақ Дай Ли деп аталатын құпия полиция және барлау агенттігінің астанадағы биліктің кілті екенін түсінеді. Ол Дай Ли агенттерімен жасырын тыңшы ретінде әшкере болып, тұтқынға алынған басшысы Лонг Фенгке жеткізіледі. Азула, шындығында, өзінің әдейі әшкерелеуінен кейін, оны жалған бақылау сезіміне ие етеді және Жер Королі мен оған адал Бес Кеңеске қарсы төңкеріс жасауға көмектесу ұсынысын қабылдайды. Билікті басып алғаннан кейін Азула Лонг Фенгке сатқындық жасайды және Дай Лидің толыққанды басшылығын өз қолына алады. Ол сондай-ақ қалада Зукомен кездесіп, өзін өңдеу үшін оған қосылуға көндіреді. Олардың арасындағы қақтығыс кезінде Азула Аватар күйіндегі Аангты шарттырады, бірақ кейіннен Катара оны қайта тірілтеді. Азула Дай Лиге Ба Синг Се қабырғаларын бұзуға бұйрық береді, соның арқасында қала От Ұлтының басып алуы мен оккупациясына ұшырайды.

Үшінші кітап: От

Осы маусымның алғашқы эпизодтарында Азула ағасы мен достарымен Отты Ұлтқа Ироны тұтқын ретінде әкелгеннен кейін жақындасады. Бірақ Азула Озайға Зуко Аангты өлтірді деп жалған айтады, себебі ол Аангтің тірі қалғанына сенімді және егер осылай болса, барлық кінә Зукоға тиерін біледі. "Қара Күннің күні" атты екі бөлімді эпизодта Аанг элиталық шабуыл жасаушы күшін жинап, күннің тұтылуын пайдаланып, Отты Билеушілерді күшсіз қалдыра, астанаға шабуыл жасайды. Азула ескерткен соң Озай шабуылға дейін жер астынағы бомбобезігіне көшіріледі. Азула мен оның Дай Ли агенттері Аанг пен оның достары Сокка мен Тофты тұтылу аяқталар алдында Озайды табудан тоқтатады, бұл сегіз минутқа созылады. Бұл Отты Билеушілерге күштерін қайта алғаннан кейін толық күшпен қарсы шабуыл жасауға мүмкіндік береді, нәтижесінде шабуыл сәтсіз аяқталады. Алайда Зуко күн тұтылу кезінде Озаймен бетпе-бет келгеннен кейін Аватар тобына қосылады. Кейін Азула Май мен Тай Лимен бірге От Ұлтының ең қауіпсіз түрмесі – "Қайнаған Тасқа" барады. Онда Зуко түрмеге қамалып, сәтсіз шабуылдан құтқарылған күштерді босатуға тырысады. Бірақ Зуко, Сокка, Суки (Азуламен шайқасқаннан кейін тұтқындалған Киоши жауынгерлерінің басшысы) және Сокканың әкесі Хакода қашып құтылуға үкілеп, қашып кетеді. Май Азулаға топтың қашуына көмектеседі, бұл Зукоға деген махаббатынан туындағанын жариялайды. Ашуға буған Азула Майға шабуыл жасауға тырысады, бірақ Тай Ли оны тоқтатады, оның чиын (бұлдіру үшін қолданылатын денедегі энергия) бұғаттап, бұлдіру қабілетін жояды. Май мен Тай Лиді өзіне опасыздық жасағаны үшін түрмеге қамағаннан кейін, Азула Зуко мен Сокканың тобымен Батыс Ауа ғибадатханасына барады, онда оларды өлтіруге тырысады. Аяқталған шайқас тең болады, Азула әуе кемесінен құлап, өлімнен мүжілмей қалады, ал кейіпкерлер қашып үлгереді. Финалда Азула Озаймен бірге әлемді жаулап алуға ниеттенді. Бірақ ол Азуланы Отты Ұлтта қалдырып, оны От Әміршісі лауазымына өзінің мұрагері етіп тағайындайды, бірақ ол осылай істеуіне себебі – өзін әлемнің патшасы деп жариялап, От Әміршісі лауазымын мәнсіз етуі. Әкесінің тастап кетуінен, Май мен Тай Лидің сатқындығынан және Майдың оның позициясына наразылық білдіруінен қатты күйзелген Азула психозға ұшырайды, ұзақ уақыттан бері жоғалған анасы туралы көріністер көреді және ұқсас опасыздықтан қорқып, барлық қызметшілері мен кеңесшілерін қызметтен босатады. От Әміршісі болып тағайындалмас бұрын Зуко мен Катара рәсімді тоқтатады, содан кейін Азула Зуконы Агни Кайға жекпе-жекке шақырады. Алайда Азуланың шабуылдары күшті болғанымен, жабайы және эмоционалды, ал Зуконың шабуылдары тыныш және ұстамды. Оның шабуылдары оны жеңіп бастағанда, ол Катараға қарсы шаңқай жібереді, бірақ оны қайта бағыттауға тырысқан Зуконы соққыға ұрынтады. Ол ақырында Катарамен жеңіледі, ол оны суды бұлдіру арқылы тұтқынға алады, бұл Азуланың толыққанды жүйкелік құлауына себеп болады.

Уәде

Соғыс аяқталғаннан кейін Азула психиатриялық емханаға түседі, онда оның үстінен қатаң бақылау қойылады. Соғыс аяқталғанына бір жыл өткен соң Зуко Азулаға келіп, Озайдан ұзақ жылдардан бері жоғалған анасы Урсаның қайда екенін білу үшін көмек сұрайды. Азула ешқандай шарт қоймай-ақ көмектесуге келіседі.

Іздеу

Азула Озайды түрмеде басып барғанда, оларды От Әміршісі Зуко бақылайды. Ол әкесі үнсіз қалғаннан кейін одан кетіп қалуын сұрайды. Азула Озайдың биологиялық баласы емес екенін жалған мәлімдеген Урса жіберген хаттарды білген соң, ағасының сұрақтарына жауап бермей, хаттарға қол жеткізіп, оларды өртеп жіберу үшін иілу арқылы оның назарын аударады. Ол бұл хаттардың мазмұнын пайдаланып, ағасын тақтан түсіріп, анасын өлтіруді жоспарласа да, хаттар туралы ақпараттың орнына Урсаны іздеуге қатысуға Зуконы көндіреді. Оның өтініші қабылданады және ол Team Avatar-ға қосылып, басты кейіпкерге айналады. Команда ақырында Урса есін жоғалтып, Норико есімімен өмір сүріп, туған ауылында жаңа отбасы құрғанын біледі. Азула Урсаны өлтіруге шамалы жеткенімен, анасы оған аналық қамқорлықты жеткілікті көрсетпегені үшін кешірім сұрағаннан кейін және От Әміршісі Зуко олардың қарым-қатынасы шиеленіскеніне қарамастан, әлі де әпкесін жақсы көретінін айтқаннан кейін, эмоционалды жағдайға түседі. Осының салдарынан Азула шатасып, жабайы далаға қашып кетеді. Зуко бірнеше апта бойы Азуланы іздейді, бірақ таба алмайды.

Түтін мен көлеңке

Бірнеше аптадан кейін Азула өзінің ізбасарларына ол ұсталған психиатриялық ауруханадан қашып шығуға көмектеседі. Олар кәпірқаға (қара рух) кейпінде қайта пайда болады. "Кемурикаге" көптеген балаларды ұрлап кетеді. Зуко балаларды босатып алғаннан кейін, Азула оған өзінің мақсаты оны әкесі сияқты қорқыту арқылы бақылауға алу екенін айтады. Азула қашып кетеді және соңғы рет Зуконың халқынан жақындағы іс-әрекеттері үшін кешірім сұрап, кетіп бара жатқанын көреді. Азула Зукоға өзінің ниеттерін тікелей жеткізеді және оның сөзін маңызды деп санайды, сондықтан ол кері психология арқылы Зукоға жасырын кеңесші ретінде әрекет етуі мүмкін. Сондай-ақ "Аватар: Ауаның соңғы иесі – Отқа түсу" фильмінде. Саммер Бишил "Соңғы Ауа Иесі" фильмінің соңында Азула рөлінде камео түсіреді, онда Өрт Лорды Озай оған Аватарды жеңуге бұйрық береді. Жазушы және режиссер М. Найт Шьямалан бұл фильмнің жалғасында Азуланы басты қарсыласы ретінде көруді жоспарлаған. Азула сонымен қатар Nickelodeon All Star Brawl 2 кроссоверлік жекпе-жек ойынында ойналатын кейіпкер ретінде де пайда болады.

Ұсынылу және жасау

Кониетцко Азуланың дизайны басқа басты кейіпкерлермен салыстырғанда "біршама жылдам дамыды" деп атап өтті. Бастапқыда Азула феникс мотивімен безендірілген ауыр қару-жарақ киюі жоспарланған, бірақ ақырында осы идеядан бас тарды. Азуланың көк от өнері оның Зукодан күшті екенін, сонымен қатар от өнерінде дарынды екенін көрсету үшін жасалған, және оның шабуылдарын олардың арасындағы айқастарда оңайрақ ажыратуға мүмкіндік беру үшін болды. Екі автор да осы кейіпкерді жоғары бағалайды; Кониетцко оны "сериалдағы ең күрделі, қызықты және қауіпті жау ретінде" қарастырады, ал ДиМартино оны сериалдағы сүйікті жау ретінде жазды.

Дауыс

Грей ДеЛайсл Азуланың бастапқы дауысты актрисасы болды. ДеЛисл өзінің "барлық өмірінде" Азула сияқты жақсы жазылған, кездесуі қиын кейіпкерлерге дайындалғанын айтады. Жалпы, ДеЛисл рөлден және сериалмен байланысынан өмірінің жақсарғанын сезінді, және осыны Корраның дауысын білдіретін Джанет Варниге жеткізді. Джордж Флойд наразылықтарынан кейін Nickelodeon-ның Avatar ғаламына қатысты шынайы актерлерді таңдау туралы талабына байланысты, ДеЛисл 2023 жылы Азулаға дауыс беруден бас тартты, ал оның орнына Сузи Йеунг сол жылы Generations мобильдік ойынымен бастап, сондай-ақ Quest for Balance және Nickelodeon All Star Brawl 2 ойындарында рөлді қабылдады.

Қасиеттері

Азуланың жасы сериалда нақты айтылмаса да, «Аватар» веб-сайты мен «Жер патшалығының хроникалары» кітабы оның жасын он төртке теңдейді. Ол Озай арқылы От әміршісі Созиннің шөбересі, ал анасы Урса арқылы Аватар Рокудың шөбересі. Тағы бір көріністе, оның әкесі Озайдың әкесі Азулонның құрметіне осылай аталуы белгілі болады. Сондай-ақ, оның мінез-құлқы бұзылған, Макиавеллизмге тән және кейде садистік бейімділіктері бар екені айтылады. Ең жақын достары Май мен Тай Лидің сатқандығынан кейін, ол балалық шағы мен өмірінің салдарынан қиындыққа тап болып, өзін-өзі оқшаулап, көп ұзамай қудаланғанын сезіне бастайды, бұл оның ішкі проблемаларын күшейтеді, соның салдарынан анасымен сөйлесіп тұрғандай болады, сондай-ақ көңіл күйіндегі ауытқулар мен күйбеңдеулер пайда болады. Сериалдың авторлары шоудың жекпе-жек стилін жасау үшін кәсіби жекпе-жек шеберімен кеңескен. Азула – шоудағы ең шебер от иегерлерінің бірі, оны жеке күресте жеңу өте қиын. Оның тамаша от иегерлігі, қолға-қол соғысу дағдылары, интеллекты, жылдамдығы, икемділігі, ептілігі және харизмасы оны күшті қарсыласқа айналдырады.

Көк жалын

Азула – көк жалын шығара алатын жалғыз отты иеленуші. Оның жалындары басқа отты иеленушілердің қызғылт жалындарынан ыстықтап, көбірек энергияға ие (Планк заңына сәйкес). Оның есімі – испан, галисиан және португал тілдерінде көк түсті білдіретін "azul" сөзінен алынған. Дегенмен, Азула бала кезінде көк отты шығара алмағанын флэшбектер көрсетіп тұрады. Сол сияқты, оның әкесі Азулонның аты көк түспен байланысты болғанымен, ол ешқашан көк жалынды қолданғаны көрсетілмеген. Азула отты бұрын-соңды көрілмеген жаңа тәсілдермен де пайдалана алады, мысалы, жалынның шоқтары мен айналатын дискілер арқылы. Ол көбінесе отты басқа отты иеленушілерге тән жабық жұдырық немесе ашық ладонь емес, тек екі саусағымен ғана иеленеді. Ол тіпті Аангпен болған бір шайқаста көрсеткендей, отты босату алдында зарядтай алады. Азула өзін жалыны арқылы ракета сияқты жылдамдата алады. Бұл қабілеті "Қайнаған тас" эпизодында көрсетілгендей, қысқа мерзімге ұшуға да мүмкіндік береді. Ол сондай-ақ отты демдеуге қабілетті, бұл оның Катара мен Зукодан жеңілген кезде көрінді.

Найзағайдың пайда болуы

Желкіш – агрессиясыз отты игерудің таза көрінісі. Ол басқа отты игерушілер сияқты ашу-ыза немесе эмоциямен қоздырылмайды. Кейбіреулер найзағайды суыққанды от деп атайды. Ол Азула сияқты нақты және қауіпті. Бұл техниканы орындау үшін жан тыныштығы қажет. "Аватар: Соңғы Ауа Иесі" дерегі бойынша, Азула найзағай жасауға қабілетті, бұл отты игерудің ең сирек түрлерінің бірі. Ирох найзағай жасауға үйретудің мүмкін емес екенін, тек өте күшті отты игерушілердің ғана орындай алатын қабілет екенін айтады.

Басқа да дағдылар

Азула – қарусыз, шебер ұрысшы және акробат. "Аватар күйі" эпизодында ол отты пайдаланбастан Зуконы жеңіп шығады, ал "Қара күн" эпизодында Аанг, Тоф және Сокканың біріккен күштерінен бірнеше минут бойы бүгіп-қоймай қашып құтылады. "Аппаның жоғалған күндері" эпизодында Суки желдеткішімен Азулаға шабуыл жасағанда, Азула көлденең секіріп, Сукидің қылышын қолынан түсіріп, ағашқа тигізеді.

Қабылдау

Азула кейіпкеріне сын-тексерулер көбінесе оң пікірлерді тудырды. Paste Magazine журналы Азуланы «Аватар» әлеміндегі ең жақсы кейіпкерлердің тоғызыншысы деп атады. Hollywood.com сайты Азуланы «Жақтауға тұрарлық 9 зұлым» тізіміне қосып, Азуланың «балалар теледидарындағы ең айлакер және қатыгез зұлымдардың бірі екенін дәлелдеді» деп түсіндірді. Бұл тізімдегі жалғыз әйел анимациялық кейіпкер де осы болды. ComicsAlliance сайты Азуланы өздерінің «Ең жаман 10 мультфильм кейіпкері» тізімінде екінші орынға қойды. The Mary Sue сайты «Жеті үздік анимациялық әйел зұлымдар» тізімінде үшінші орын беріп, «Ақырға дейін қуанышпен зұлымдық пен тиімділік танытты. Сен – тікенді, жалындаған гүлсің, Азула, сені тамашалау қызықты болды» деп жазды. Moviepilot сайты Азуланы «Грей Гриффиннің ең жақсы 6 зұлым рөлі» бойынша бірінші орынға қойды, ал жазушы Мара Мулликин оны «өте талапкер» деп сипаттап, «оның тактикалық ойлау қабілеті, ептілігі, аяусыздығы, манипуляцияға бейімділігі және отты иелену шеберлігі оны сериалдың ең жақсы антагонисі ретінде бекітті» деді. Сол сайт Азуланың «тамаша стратегияшы, керемет манипулятор және әлемдегі ең ұлы от иеленуші» екенін жазды. Comicbookmovie сайты оны ең жақсы анимациялық зұлымдардың екінші орынына қойды. Кейіпкер Screen Rant сайтының «Ең тартымды суперқаһармандар мен зұлымдар» тізімінде 11-ші орынға ие болды.