Кіріспе

Академиялық прогресс көрсеткіші (АПР) – Ұлттық колледждік атлетика қауымдастығы (NCAA) енгізген, АҚШ және Канададағы көптеген колледждер мен университеттердің атлетика бағдарламаларын ұйымдастыратын коммерциялық емес ұйымның студент-спортшылардың бітіру мүмкіндігін бақылауға арналған өлшемі. Академиялық прогресс көрсеткіші (АПР) – I дивизион студент-спортшыларының аттестациясы мен сақталуын мерзім-мерзіммен бағалайтын көрсеткіш, ол болашақ бітіру көрсеткіштерінің ерте индикаторы ретінде әзірленді. Бұл шара көптеген спортшылардың өмірге дайындық үшін қажетті біліктілікпен бітірмейтіні туралы алаңдаушылықтардан кейін енгізілді.

Өмірбаян

Мектеп бітірушілердің міндетті түрде жариялануы 1990 жылы «Студенттердің білім алу құқығы туралы» заңның нәтижесінде күшіне енді, бұл заң университеттерді академиялық саладағы жұмысына көбірек бейілдеуге және спортшыларды оқудағы жетістіктері үшін жауапкершілікке тартуға бағытталған. Алайда, Ұлттық колледждер спорттық қауымдастығы (NCAA) белгілеген бітіру көрсеткіштері нашар нәтиже көрсетті. Мысалы, 1993 және 1996 жылдар аралығында колледжге түскен студенттердің арасында 6 жыл ішінде тек 51 пайызы футболшылар, ал 41 пайызы баскетболшылар бітіргенін хабарлады. Осы нашар көрсеткіштерді жақсартуға қысым сезінген NCAA 2004 жылы реформалар енгізді, оның ішінде студент-спортшылардың академиялық үлгерімін бағалаудың жаңа әдісі – академиялық прогресс көрсеткіші (APR). Негізгі деректерді жинаған адам – NCAA-ның бас ғылыми қызметкері Томас Паскус. Бастапқыда, егер бір бағдарламаның төрт жылдық орташа APR көрсеткіші 925-тен төмен болса, стипендиялардың жоғалуы сияқты санкциялар қолданылатын болды, ал төрт жылдық APR көрсеткіші 900 немесе одан төмен болса, постсезондық турнирлерге қатысуға тыйым салу сияқты «тарихи жазалар» салынды. 2011 жылы NCAA санкцияларды тудыратын ең жоғары APR көрсеткішін 930-ға дейін көтеруге дауыс берді.

Функциялар

Жылдық академиялық көрсеткіш (APR) стипендиямен оқитын студент-спортшылардың оқу жылы бойындағы үлгерімін бағалайды. Бұл команда мүшелерінің жеке оқу жетістіктеріне негізделген жиынтық командалық өлшем. 930 APR шегіне жетпеген командалар санкцияларға тартылады. NCAA осы шектің төмендеуіне тап болған оқу орындарымен оларды жақсарту мақсатында тығыз жұмыс істейді. Оқу орнында APR мәселелері туындаған жағдайда, NCAA-ға академиялық үлгерімді жақсарту жоспарын ұсынуына кеңес беруге немесе талап етуге болады. Осы жоспарларды қарастырғанда, ұлттық кеңсе қызметкерлері оқу орындарын оң нәтижеге қол жеткізу үшін кампустағы басқа бөлімдермен бірлесіп жұмыс істеуге шақырады. Сондай-ақ қызметкерлер APR бойынша қиындыққа тап болған оқу орындарымен жақсарту үшін нақты мерзімдерді белгілеу бойынша жұмыс жүргізеді.

Өлшем

930 балл жинамаған командалардың диплом алу көрсеткіші 50%-ға тең болуы мүмкін. Ең жоғары балл – 1000. Балдар келесідей есептеледі: Спорттық стипендия алған әрбір студент-спортшы мектепте оқуын жалғастырғаны үшін бір ұстап қалу балы, ал академиялық талаптарға сай болғаны үшін бір академиялық балл алады. Команданың жиынтық балдары мүмкін болатын баллдар санына бөлініп, содан кейін 1000-ға көбейтіледі, нәтижесінде команданың APR балы шығады. Мысал: NCAA I дивизионының футбол тобы (FBS) 85 стипендияны толық көлемде ұсынады. Егер 80 студент-спортшы мектепте оқып, академиялық талаптарға сай болса, үш студент-спортшы мектепте оқып, бірақ академиялық талаптарға сай болмаса, ал екеуі академиялық талаптарға сай болмай оқудан шығып кетсе, команда сол оқу мерзімі үшін 170 мүмкін баллдың 163-ін алады. 163-ті 170-ке бөліп, 1000-ға көбейтіңіз, нәтижесінде команданың сол оқу мерзімі үшін APR балы: 959. NCAA бұл көрсеткішті төрт жылдық есептеу ретінде қарастырады, онда студент-спортшылардың осы кезеңде мектепте оқуын жалғастыру және академиялық талаптарға сай болу үшін алатын барлық баллдар ескеріледі. Белгілі бір деңгейден төмен APR балын жинамаған командалар стипендияны қысқарту сияқты жазаларға, сондай-ақ стипендиялар мен жаттығу уақытын шектеу сияқты қатаң санкцияларға ұшырауы мүмкін. APR жүйесі бойынша алғашқы жазалар 2005 жылдың желтоқсанында жариялануы жоспарланған еді. 2008-09 оқу жылынан бастап жазалар тізіміне маусымнан кейінгі жарыстарға қатысудан шеттету қосылды. Ең ауыр жаза – NCAA мүшелігін бір жылға тоқтату, бірақ 2010-11 жылға дейін бұл жаза ешқандай командаға қолданылмады. 2010-11 жылға дейін тек төрт команда маусымнан кейінгі жарыстарға қатысудан шеттетілген. NCAA-ның 2006-07 мен 2009-10 жылдар аралығындағы есебінде сегіз командаға жаза тағайындалды – бес баскетболдан және үш футболдан. Ең қызықтысы, Оңтүстік университеті APR-ге байланысты екі спорт түрінен кейінгі маусымға қатысудан шеттетілген алғашқы оқу орны болды. Сол жылы ең ауыр жаза NCAA баскетбол чемпионатының чемпионы Коннектикут командасына тағайындалды. «Хаскилер» 2011-12 маусымында APR ережелерін бұзғандықтан екі стипендиядан айырылды. 2014 жылғы футбол маусымында Айдахо және UNLV төрт жылдық орташа көрсеткіштері төмен болғандықтан маусымнан кейінгі жарыстарға қатысудан шеттетілді. Алайда, UNLV «жаңартылған» APR балын NCAA-ға ұсынды, бұл маусымнан кейінгі жарыстарға қатысу үшін қажетті баллды көтерді.

Футбол туралы

Футболға қатысты жаңа саясатты NCAA қалай іске асыратыны туралы көптеген сұрақтар туындап отыр. Bowl Championship Series (BCS) – дербес ұйым болып табылады және жоғары білім оқу орындарының футболы бойынша постсезондық жарыстарды шешеді, осылайша олар колледж футболының басқару органына айналады. Президент Гэри Рансделл жаңа стандарттың BCS-ке қалай қатысты екендігі әлі белгісіз екенін айтты. "BCS – тәуелсіз кәсіпорын, бірақ ол NCAA мүше мекемелерін қамтиды", - деді ол. "Демек, 930-шы қағида BCS ойындарына қатысу құқығын да анықтай ма? Менің ойымша, бұл мәселе әлі шешілген жоқ". Көптеген жоғары білім оқу орындарының баскетболшылары бітіру алдында жарыстан шығып кетеді, ал нашар академиялық көрсеткіштері барлар APR көрсеткішін төмендетуге себеп болады. Бұл мәселе жоғары білім оқу орындарының баскетболында кең таралған. Колледж баскетболынан мысал келтірейік: егер 930-шы қағидаға сәйкес постсезондық жарыстарға тыйым салу 2011–12 маусымында күшіне енген болса, онда 99 команда постсезондық жарыстарға қатыса алмайтын еді. Колледж спортшыларының бітіру көрсеткіштерін есептеуге себеп болған факторлардың бірі – баспасөз құралдарында кәсіби спортшылардың 76-92 пайызында жоғары білімі жоқ екендігі және олардың кейбіреулерінің тіл білімі жеткіліксіз екендігі туралы хабарлар. 2010–11 оқу жылында NCAA соңғы санатта 700-ге жуық APR түзетулерін жасады, ал I дивизиондағы барлық командалардың саны 6400-ден асты. (APR есептеуіне тек стипендия бойынша ойнайтын студенттер енеді, жеке оқуға түскендер емес). Спорттық конференциялардан бастап мектептерге дейін көптеген дереккөздер колледж футболы, ерлер баскетболы және бейсболы бойынша студенттердің бітіру көрсеткіші жалпы студенттерге қарағанда төмен екенін көрсетеді. Бұған қоса, барлық колледж студенттерінің шамамен 57 пайызы ғана алты жыл ішінде бакалавр дәрежесін аяқтайды.

Мектеп бітірушілердің табыстылығы

Осы стратегияның бір бөлігі ретінде NCAA студент-спортшылардың академиялық міндеттемелерін қамтамасыз етуге және олардың диплом алу мүмкіндігін арттыруға ұмтылады. Осы мақсатта, 2005 жылы NCAA I дивизион мектептері үшін «Түлек болудың сәттілік деңгейі» (GSR) деп аталатын құралды жасады. GSR негізінен, академиялық көрсеткіштері жақсы болып, білім орнын тастаған спортшыларды есептен шығарып, орнына ауысып келіп, соңынан диплом алғандарды қосады. Осылайша, GSR студент-спортшылардың (кем дегенде, олардың қызығушылықтары мен қабілеттеріне байланысты) басқа күндізгі студенттерге қарағанда дипломға өзге жолмен жететінін мойындайды және кейбір жағдайларда нақты өлшем құралы болып табылады. NCAA I дивизионының барлық студент-спортшыларының (2004 жылы колледжге түскендер) соңғы жылғы GSR көрсеткіші 82 пайызды құрады. I дивизион футболдан 67 пайыз, ерлер баскетболдан 66 пайыз, әйелдер баскетболдан 84 пайыз, ал бейсболдан 72 пайыз көрсетілді.

Федералды бітіру деңгейі

Студент-спортшылардың академиялық үлгерімінің тағы бір көрсеткіші – университет жариялайтын Федералды бітіру деңгейі (FGR). FGR есептеу кезінде маңызды дерек – студент-спортшының оқу орнына қабылданғаннан кейін алты жыл ішінде бітіруі ғана. Бұл АЕК-тен (APR) өзгеше, себебі студенттің оқудан шығу себебін және оның жақсы академиялық көрсеткішпен университетті тастап кеткені мен тастап кетпегені арасында ешқандай айырма жасалмайды. Егер студент кәсіби спорттық мансабын жалғастыру үшін тіркелген университетінен кетсе, FGR бойынша бұл, оқудан шығып кеткен адам сияқты есептеледі; ал APR стандарттары бойынша, әлі де жақсы академиялық жағдайдағы студент екі ұпайдың біреуін алады, бұл оны академиялық сәтсіздікке байланысты кеткен адамнан ажыратады. Осыны ескере отырып, FGR көрсеткіштері әдетте, студенттерді бітіруге дейін кәсіби лигаларға жіберіп тұратын элиталық спорт мекемелерінде АЕК-тен төмен болады.

Мүмкін болатын қате түсініктер

АЕК көрсеткіштеріндегі сандар белгілі бір мағынаға ие болғанымен, АЕК нені көрсететінімен таныс емес адамдар үшін қате түсініктемелер туындауы мүмкін. Мысалы, АЕК тек спорттық қаржылық көмек алған студенттерге қатысты, ал университеттегі барлық спортшылар оны алмайды. Деректерді дұрыс пайдаланбаудың тағы бір жиі кездесетін жағдайы – университеттер арасында АЕК нәтижелерін салыстыру. Бұл салыстыру, әдетте, дұрыс емес, егер оны оқу орнындағы спортпен айналыспайтын студенттердің бітіру көрсеткіштерімен бірге қарастырмаса. Мысалы, бір университетте спортшылардың 50% ғана бітіруге қадам басқанын көрсететін көрсеткіш болуы мүмкін, бұл спортшылардың үлгерімі нашар деген ой тудырады. Бірақ, егер спортпен айналыспайтын студенттердің бітіру көрсеткіші де 50% болса, онда спортшылардың төмен бітіру көрсеткіші – студент-спортшылардың емес, университет жүйесіндегі мәселе. Сонымен қатар, университеттер арасындағы АЕК бағаларын салыстыру әрқашан маңызды болып табылмайды, себебі университеттердің академиялық талаптары әртүрлі. Мысалы, кейбір жоғары академиялық деңгейдегі университеттерде студенттер бірінші курста оқуға бейімделуде қиындықтарға тап болуы мүмкін, себебі бастапқыда оқу жүктемесі ауыр болып көрінеді, бірақ соңында олар оқуда сәттілікке жетеді.