Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өтпелі климаттық модельдеу – жаһандық климат моделін (ЖКМ) уақыт белгілі бір кезеңге (әдетте 1850–2100 жылдар) парниктік газдардың үнемі өзгеріп отыратын концентрацияларымен есептеу режимі. Бұл модельдеудегі климаттың өзгеруі нақты әлемде болуы мүмкін өзгерістердің реалистік сценарийін көрсетеді.
A transient climate simulation is a mode of running a global climate model (GCM) in which a period of time (typically 1850–2100) is simulated with continuously varying concentrations of greenhouse gases so that the climate of the model represents a realistic mode of possible change in the real world.
Байланысты үлгілер
Бұл тепе-теңдік климаттық модельдеумен салыстырылуы мүмкін, онда парниктік газдардың концентрациясы күрт өзгертіледі (әдетте, өнеркәсіптік деңгейден екі есеге дейін) және модель жаңа күш әсеріне тепе-теңдікке жетуіне рұқсат етіледі.
This may be contrasted with an equilibrium climate simulation in which greenhouse gas concentrations are suddenly changed (typically from pre industrial values to twice pre industrial values) and the model allowed to come into equilibrium with the new forcing.
Тарих
Алғашқы GCM-дер есептеу оңайдығы үшін "батқылық" немесе "тақташа" мұхит модельдерін қолданды. Мұндай модельдер нақты мұхитта болатын жылуды сіңіруді модельдей алмайтындықтан, уақыт өте өзгеретін симуляцияларды жүргізе алмады: оның орнына, тепе-теңдік өзгерісіне реакция зерттелді. Бұл тәсілдің сол кезде жақсы түсінілген кемшіліктері болды: терең мұхиттың өте ұзақ уақыт константасы бар және кейбір аймақтарда (әсіресе Оңтүстік мұхит) уақыт өте өзгеретін және тепе-теңдік реакциялары мүлдем басқаша.
Early GCMs used "swamp" or "slab" ocean models for reasons of computational simplicity. Such models cannot simulate the heat take up that occurs in the real ocean and were thus unable to run transient simulations: instead, the response to equilibrium change was investigated. There are problems with this approach, which were well appreciated at the time: the deep ocean has a very long time constant and in some areas (most notably the southern ocean) the transient and equilibrium responses are very different.
Үлгілерді түсіндіру мәселелері
Тепе-теңдіктік модельдеуде уақыт – тек белгі, ал берілген жыл немесе онжылдық нақты күнтізбелік жыл немесе онжылдықты көрсетпейді. Сондықтан (анықтама бойынша) "2000–2030" деп белгіленген модельдеу бөлігі 30 жылды білдіреді, бірақ ол нақты қандай 30 жыл екені маңызды емес. Өткінші модельдеуде, парниктік газдар мен басқа да күштеу факторларының күрт өзгеруі орнына, олар бірте-бірте өзгертіледі, мысалы, идеалды жағдайда (1% өсім, мысалы) немесе шынайырақ түрде (Эмиссиялар сценарийлері жөніндегі арнайы баяндамада сипатталған сценарийлердің бірі). Егер модельдеудің бір бөлігі өткен шаққа қатысты болса, онда нақты байқалған деңгейлер (сондай-ақ күннің өзгеруі мен жанартаулық әсерлер) қолданылуы мүмкін. Өткінші модельдеу климат жүйесінің физикалық тұрғыдан мүмкін болатын жолын көрсетуге арналған. Табиғи өзгергіштікті ескере отырып, тіпті ең жетілген модель де нақты әлемдегі жылдық өзгерістерді толыққанды симуляциялай алмайды, бірақ идеалды модельде онжылдықтан онжылдыққа өзгерулер нақты әлемдегі өзгерістерге сәйкес келуі керек.
In an equilibrium simulation, time is merely a label and a given year or decade does not represent the simulation of a calendar year or decade. Thus (by definition) a portion of a simulation labelled "2000–2030" represents 30 years, but not any particular 30 years. In a transient simulation, instead of a sudden change in greenhouse gases and other forcings, the forcings are changed gradually, either in an idealised way (1% increase, for example) or a more realistic fashion (one of the scenarios described in the Special Report on Emissions Scenarios). If the simulation is partly of the past, observed levels may be used (and perhaps solar variation, and volcanic forcing). The transient simulation is intended to be a physically plausible path for the climate system to follow. Although (given natural variability) even a perfect model would not simulate the year to year variations seen in the real world, in an ideal model the variation from decade to decade would track that of the real world.