Кіріспе
Жеңіл әуеге қарсы зеңбіректер отбасы. Flak 30 (Flugzeugabwehrkanone 30) және жетілдірілген Flak 38 – екінші дүниежүзілік соғыста түрлі неміс әскерлері қолданған 20 мм әуеге қарсы зеңбіректер. Бұл неміс әскерлеріндегі негізгі жеңіл әуеге қарсы зеңбірек қана емес, сонымен қатар соғыс жылнасындағы ең көп санда шығарылған неміс артиллериясы болды. 65 калибрлі ствол ұзындығы бар C/30 минутына шамамен 120 оқ ату жылдамдығына ие болды. Алайда, ол оқтандыруда қиындықтарға тап болып, жиі істемей қалды. Бұл мәселе 20 оқтық шағын дүңгіршегімен ішінара шешілді, бірақ ол қайта зарядтауды жиі қажет етті. Дегенмен, C/30 негізгі кемелік жеңіл әуеге қарсы қару ретінде пайдаланылып, көптеген неміс кемелерін жабдықтады. MG C/30L нұсқасы сонымен қатар тәжірибелік түрде ұшаққа орнатылып, әсіресе Heinkel He 112 ұшағында қолданылды. Оның жоғары қуаты Испания азаматтық соғысы кезінде бронетранспортерлер мен жеңіл танктерді тесіп өтуге мүмкіндік берді. Содан кейін Rheinmetall армия қолданысы үшін C/30-ды бейімдеуді бастап, 2 см Flak 30-ды өндірді. C/30-ға ұқсас, негізгі жетілдірулер шағын және ықшам орнату болып табылды. Зеңбірек екі дөңгелекті тіркемеден, "Sonderanhänger 51" (51-тіркеме) түсіріліп, қолмен бұралатын механизмдер арқылы деңгейленіп орнатылатын болды. Бұл үшбұрышты негізді қамтамасыз етіп, барлық бағытта оқ атуға мүмкіндік берді. Бірақ конструкцияның басты мәселесі шешілмеді. 120 оқ/мин (минутына оқ) ату жылдамдығы осы калибрдегі қару үшін тым жоғары емес еді. Rheinmetall бұл мәселені шешу үшін 2 см Flak 38-ді жасады. Бұл зеңбірек бұрынғысына ұқсас болғанымен, ату жылдамдығын 220 оқ/мин-ға дейін арттырып, жалпы салмағын 420 кг-ға дейін азайтты. Flak 38 1939 жылы әскерде стандартты қару ретінде қабылданды, ал Kriegsmarine оны C/38 ретінде пайдаланды. Әуе десанттық және тау әскерлерін әуеге қарсы қарумен қамтамасыз ету үшін Mauser Flak 38-дің жеңілдетілген нұсқасын жасауға шарт жасады, оны 2 см Gebirgsflak 38 (2 см GebFlak 38) деп атады. Ол үш аяқты тіреуіштің көмегімен зеңбіректің барлық бөлігін жерден көтеріп, тегіс емес бетке орнатуға мүмкіндік беретін, едәуір жеңілдетілген орнату жүйесімен жабдықталды. Бұл өзгерістер зеңбіректің жалпы салмағын 276,0 кг-ға дейін азайтты. Өндіріс 1941 жылы басталды және 1942 жылы пайдалануға берілді.
The Flak 30 (Flugzeugabwehrkanone 30) and improved Flak 38 were 20 mm anti aircraft guns used by various German forces throughout World War II. It was not only the primary German light anti aircraft gun but by far the most numerously produced German artillery piece throughout the war. The C/30, featuring a barrel length of 65 calibres, had a fire rate of about 120 rounds per minute. Disappointingly, it proved to have feeding problems and would often jam, which was offset to some degree by its undersized 20 round magazine which tended to make reloading a frequent necessity. Nevertheless, the C/30 became the primary shipborne light AA weapon and equipped a large variety of German ships. The MG C/30L variant was also used experimentally as an aircraft weapon, notably on the Heinkel He 112, where its high power allowed it to penetrate armoured cars and the light tanks of the era during the Spanish Civil War. Rheinmetall then started an adaptation of the C/30 for Army use, producing the 2 cm Flak 30. Generally similar to the C/30, the main areas of development were the mount, which was fairly compact. Set up could be accomplished by dropping the gun off its two wheeled trailer, "Sonderanhänger 51" (trailer 51) and levelling the gun using hand cranks. The result was a triangular base that permitted fire in all directions. But the main problem with the design remained unsolved. The rate of fire of 120 RPM (rounds per minute) was not particularly fast for a weapon of this calibre. Rheinmetall responded with the 2 cm Flak 38, which was otherwise similar but increased the rate of fire by 220 RPM and slightly lowered overall weight to 420 kg. The Flak 38 was accepted as the standard Army gun in 1939, and by the Kriegsmarine as the C/38. In order to provide airborne and mountain troops with an AA capability, Mauser was contracted to produce a lighter version of the Flak 38, which they introduced as the 2 cm Gebirgsflak 38 (2 cm GebFlak 38). It featured a dramatically simplified mount using a tripod that raised the entire gun off the ground, with the additional benefit of allowing the weapon to be set up on an uneven surface. These changes reduced the overall weight of the gun to 276.0 kg. Production started in 1941 and it entered service in 1942.
Қару-жарақ
20x138B оқ-дәрілері 2 см Flak қаруларына арналған, көбірек қолданылатын түрлері келесі кестеде көрсетілген. Басқа түрлерге жаттығу оқтары (немісше Übung немесе Üb деп белгіленеді) және бірнеше түрлі AP типтері кіреді, соның ішінде алюминий корпустағы вольфрам карбиді өзегі бар жоғары жылдамдықты PzGr 40 оқтары. Неміс атауы, АҚШ қысқартуы, Оқ салмағы [г], Жарылу заряды, Тырнақ жылдамдығы [м/с], Сипаттамасы: Sprenggranatpatrone L'spur mit Zerleger HEF T 115 6,2 – 6,4 г HE (PETN + парафин) 888 м/с, Ұшқышпен оқталған, іздеуші оқ, 5,5 – 6,5 секундтан кейін (2000 м қашықтықта) іздеушінің жануынан өзін-өзі жояды. Sprenggranatpatrone L'spur W mit Zerleger HEF T 120 6,2 – 6,4 г HE (PETN + парафин) ? м/с, Жылу берумен жарылғыш фрагменттік оқ, іздеуші, 5,5 – 6,5 секундтан кейін (2000 м қашықтықта) іздеушінің жануынан өзін-өзі жояды. Sprenggranatpatrone 39 Erd HEF 132 11 г HE (PETN + парафин) 995 м/с, Жарылғыш фрагменттік оқ, ұшқышсыз, іздеушісіз. Тек жердегі нысаналарға қарсы қолданылады. Brandsprenggranatpatrone L'spur (Flak) mit Zerleger HEI T 120 122 2,4 г HE (PETN) + 4,1 г (Алюминий) 900 м/с, Ұшқышпен, іздеуші, 5,5 – 6,5 секундтан кейін (2000 м қашықтықта) іздеушінің жануынан өзін-өзі жояды. Brandsprenggranatpatrone ohne L'spur (Flak) mit Zerleger HEI 117 120 22 г, барлығы 20 г HE (Hexogen 5 (RDX) + Цинк ұнтағы + парафин) 900 м/с, Жылу берумен жарылғыш фрагменттік, ұшқышсыз HEI оқ, 5,5 – 8 секунд ұшудан кейін (2000 – 2800 м қашықтықта) өзін-өзі жояды. Ізденушінің жоқтығы және жанғыш заттың жоғары тығыздығы үлкен зарядтауға мүмкіндік береді. Bransprenggranatpatrone L'spur W mit Zerleger HEFI T 119 120 6,6 – 6,8 г HE (PETN) + (Алюминий) + парафин 900 м/с, Жылу берумен жарылғыш фрагменттік, жанғыш, іздеуші оқ, 2000 м қашықтықта іздеушінің жануынан өзін-өзі жояды. Brandsprenggranatpatrone vk. L'spur mit Zerleger HEI T 116 19 г HE (Hexogen 5 (RDX) + (Алюминий) немесе (Цинк) ұнтағы + парафин) ?, Жылу берумен жарылғыш фрагменттік, іздеуші HEI оқ, 6 секундтан кейін (2200 – 2400 м қашықтықта) іздеушінің жануынан өзін-өзі жояды. Brandsprenggranatpatrone vk. L'spur W mit Zerleger HEI T 116 19 г HE (Hexogen 5 (RDX) + (Алюминий) немесе (Цинк) ұнтағы + парафин) ?, Жылу берумен жарылғыш фрагменттік, іздеуші HEI оқ, 5,5 секундтан кейін (2000 м қашықтықта) іздеушінің жануынан өзін-өзі жояды. Brandsprenggranatpatrone mit Zerleger? HEI 100 ? г HE ? + ? г жанғыш (WP) 1050 м/с, Ұшқышсыз, өзін-өзі жоятын? Brandsprenggranatpatrone L'spur mit Zerleger? HEI T 100 ? г HE ? + ? г жанғыш (WP) 1050 м/с, Ұшқышпен, өзін-өзі жоятын? кейін ? секундтан кейін (? м қашықтықта) іздеушінің жануынан. Minengeschosspatrone X L'spur mit Zerleger HEI T (M) 109 24,5 – 25 г HE (HA 41 (RDX + (Алюминий) ұнтағы + парафин)) 950 м/с, Жылу берумен жарылғыш, миналық снаряд, іздеуші, өзін-өзі жояды. Panzergranatpatrone L'spur mit Zerleger AP T 146 148 2,4 г (PETN) + ? г (WP) 830 м/с, Негізіндегі ұшқышпен, іздеуші оқ, 4,5 секунд ұшудан кейін (1800 м қашықтықта) іздеушінің жануынан өзін-өзі жояды. Panzergranatpatrone L'spur mit Zerleger AP T 159 2,5 г (PETN) + ? г (WP) ?, Жылу берумен, негізіндегі ұшқышпен, іздеуші оқ, 2 секунд ұшудан кейін (1000 м қашықтықта) өзін-өзі жояды. Panzergranatpatrone 39 AP 148, толтырусыз 780 м/с, Ұшқыш, іздеуші немесе өзін-өзі жою функциясы жоқ. Panzergranatpatrone 40 L'spur APIHC T APICR T HVAPI T 100 101 Жеңіл металл қабықша, арнайы болат өзегі 1050 м/с, Вольфрам карбиді өзегі. Іздеуші оқ, ұшқыш немесе өзін-өзі жою функциясы жоқ. 0,9 – 1,5 секунд ұшудан кейін (600 м қашықтықта) іздеуші күйіп кетеді. Жеңіл металл ұшының балқуынан туындаған жанғыш әсері бар тегіс ену әсері. Panzerbrandgranatpatrone (Phosphor) L'spur ohne Zerleger API T 148 3,0 г жанғыш (WP) 780 м/с, Іздеуші оқ, ұшқыш немесе өзін-өзі жою функциясы жоқ. 1,8 секунд ұшудан кейін (1000 м қашықтықта) іздеуші күйіп кетеді. Panzergranatpatrone L'spur ohne Zerleger AP T 143, толтырусыз 800 м/с, Іздеуші оқ, ұшқыш немесе өзін-өзі жою функциясы жоқ. 1,8 секунд ұшудан кейін (1000 м қашықтықта) іздеуші күйіп кетеді. Panzersprenggranatpatrone L'spur ohne Zerleger APHE T 121 3,6 г HE (PETN) 900 м/с, Негізіндегі ұшқышпен, іздеуші оқ, өзін-өзі жоймайды. Panzersprenggranatpatrone L'spur mit Zerleger (Kriegsmarine) (Luftwaffe) APHE T 121 3,6 г HE (PETN) 900 м/с, Негізіндегі ұшқышпен, іздеуші оқ, 2 секунд ұшудан (1000 м қашықтықта) немесе 4,3 – 4,6 секунд ұшудан (1800 м қашықтықта) кейін іздеушінің жануынан өзін-өзі жояды.
2 см Flakvierling 38
Flak 30 қаруы қолданысқа енген кезде де, Вермахттың Люфтваффе және Хир (армия) бөлімдері оның тиімділігіне күмән келтірді, себебі төмен биіктіктегі истребитель-бомбардировщиктер мен шабуылдаушы ұшақтардың жылдамдығы үнемі артып келеді. Әскерилер, әсіресе, 1920 жылдан бері әзірленіп келе жатқан 37 мм калибрлі қаруды енгізудің дұрыс шешім екенін ойлады. Оның атыс жылдамдығы Flak 38-ге шамалас болғанмен, снарядының салмағы сегіз есе көп болатын. Бұл снарядтарды соққыда тиімдірек етумен қатар, жоғары энергиясы мен баллистикалық коэффициенті нысананы қашықтықтан дер кезінде жоюға мүмкіндік берді. Осының арқасында қару ұзақ уақыт бойы жау ұшақтарын отқа ұстай алатын. 20 мм қарулардың даму перспективалары әлсіз болды, көбінесе оларды қолдануға мүмкіндік беру үшін қайта жабдықталып немесе қайта жобаланды. Rheinmetall компаниясы 2 см Flakvierling 38 қаруын ұсынғанда көпшілік таң қалды, себебі ол қарудың бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін жеткілікті жақсартулар жасады. "Vierling" термині сөзбе-сөз "төрттік" деп аударылады және бұл конструкцияны құрайтын төрт 20 мм автокөлікті білдіреді. Flakvierling қаруы төрт 2 см Flak 38 зениттік пушкасынан тұрады, олар құлап орындықтары, бүгілетін тұтқалары және оқ-дәрі жинағыштарымен жабдықталған. Оның үшбұрышты негізінде, қаруды теңестіру үшін әр аяғында тіреуіштер бар. Оператор екі қол дөңгелегі арқылы қолмен қаруды жылжытып, биіктігін реттеді. Қару тік тұрғанда 307 см (10 фут 1 дюйм) биіктікке жетеді. Әрбір төрт пушкада 20 оқтан тұратын жеке-жеке дүңгіршелер болды. Бұл максималды атыс жылдамдығын минутына 1400 оққа дейін жеткізсе, жауынгерлік жағдайда минутына 800 оққа дейін төмендетілді. Бұл әрбір пушкадағы дүңгіршені алты секунд сайын ауыстыруды талап етеді. Бұл қол жетімді атыс жылдамдығы, ал тұрақты атыс жылдамдығы ыстықтан және стволдың тозуынан айтарлықтай төмен. Автоматты қарулар әдетте, стволдың сууына уақыт беру үшін минутына бір стволға шамамен 100 оқпен шектеледі, бірақ атыс уақыты қысқа болса, бұл көрсеткішті қысқа мерзімге арттыруға болады. Қару екі педальмен басқарылады, олардың әрқайсысы екі қарама-қарсы стволды жартылай автоматты немесе автоматты режимде атып тастайды. Тиімді вертикальдық қашықтығы 2200 метрді құрайды. Ол төмен ұшатын ұшақтарға қарсы қолданылғандай, жердегі нысаналарға да тиімді қолданылды.
Қосымша көпжақтылығы
Flakvierling төрт автоматты авиацияға қарсы қару-жарақ жүйесі, егер өздігінен жүретін платформаға орнатылмаса, әдетте Sd.Ah. 52 тіркемесімен тасымалданды және Opel Blitz, брондалған Sd.Kfz. 251, броньсыз Sd.Kfz. 7/1 және Sd.Kfz. 11 артиллерия тартқыш жартылай гусеницалық машиналарын қоса алғанда, әртүрлі жартылай гусеницалық машиналармен немесе жүк көліктерімен сүйрелуі мүмкін. Оның орнатылатын машиналарға қатысты әмбебаптығы, Panzer IV негізіндегі аз өндірісті Wirbelwind және Möbelwagen прототипінің бастапқы дизайны сияқты, толық брондалған ұтқыр авиацияға қарсы құрылғыларды жасау үшін тіпті танк корпустарында қолдануға мүмкіндік берді. Kriegsmarine қолданысында, ол U- қайықтарына, Siebel паромдарына және кемелерге жақын қашықтықтағы авиацияға қарсы қорғаныс үшін орнатылды, сондай-ақ порттар, жағалаулар және басқа да стратегиялық теңіз нысандары маңындағы бекітілген орналымдарда қолданылды. Flakvierling пойыздарда да, тіпті Гитлердің жеке командалық пойзында да жиі кездесетін, онда олардың жұптары "қамысқыр" платформа вагонының екі басында орнатылып, кейін оны жүк вагонына ұқсату үшін жабылатын, кейде Гитлердің Führersonderzug пойзының екі шетінде қорғаныс үшін осындай екі Flakvierling орнатылған вагондармен жабдылатын.