Кіріспе
Австралиялық жүзуші Питер Максвелл Эванс (1 тамыз 1961 жылы туған) – 1980-ші жылдардағы австралиялық жүзуші, төрт Олимпиада медалін жеңіп алған, оның ішінде 1980 жылғы Мәскеу Олимпиадасында 4x100 метрлік эстафетада алтын медальді жеңіп алды, ол «Тыныш сенімді төрттік» құрамында болды. Сондай-ақ ол 1980 жылғы Олимпиадада және 1984 жылғы Лос-Анджелес Олимпиадасында 100 метрлік кеуде сүзгісінен (breaststroke) екі рет қола медаль жеңіп алды. Батыс Австралияның белгілі бизнесмені және саясаткері Макс Эванстың ұлы Эванс жүзу спортын кеш бастады, 17 жасында туған қаласы Перттегі Австралия чемпионатында тұңғыш рет өнер көрсетті. 100 метрлік кеуде сүзгісінде екінші орын алғанына қарамастан, ол Австралия құрамасына ілікпеді, орнына Ұлыбританияға барып Дэвид Холлердің басшылығымен жаттықты. Осы кезеңде ол өзінің көрсеткіштерін жылдам жақсарып, әлемдік рейтингте 200-ден 25-ке көтерілді. Эванс 1980 жылы Австралияға оралып, Олимпиадаға 100 метрлік және 200 метрлік кеуде сүзгісінен қатысуға ілікті. Спринтер болғандықтан, ол 100 метрді Австралия рекордымен жеңіп алды және аз жаттығу қажет ететін қысқа дистанцияларды ұнатты. Эванс көбінесе бапшысының талабынан кем жаттығу жасауымен белгілі болды. Эванс студенттер арасында қолданылатын қысқа дистанциялы форматта онша сәттілікке жете алмады, себебі ол тиімді бұрылыстарға көп көңіл бөлді. Эванс 1982 жылы Брисбенде өткен Ұлттар Достығы ойындарына (Commonwealth Games) қатысып, 100 метрлік кеуде сүзгісінен күміс, ал эстафетадан алтын медаль жеңіп алды. 1984 жылы Лос-Анджелесте өткен екінші Олимпиадасында ол 100 метрлік кеуде сүзгісінен және эстафетадан қола медаль жеңіп алды. Эванс 1986 жылғы Ұлттар Достығы ойындарына ілікпегеннен кейін карьерасын аяқтады және әкесінің қадамын басып саясатқа қадам басуға тырысты. Ол 1986 жылғы штаттық сайлауда Перт сайлау округінде Австралия Либералдық партиясының үміткері ретінде сайлауға түсті, бірақ жеңіліске ұшырады, содан кейін бизнеспен айналысуға көшті.
Peter Maxwell Evans (born 1 August 1961) is an Australian breaststroke swimmer of the 1980s who won four Olympic medals, including a gold in the 4×100 m medley relay at the 1980 Moscow Olympics as part of the Quietly Confident Quartet. He also won consecutive bronze medals in the 100 m breaststroke at the 1980 Olympics and the 1984 Los Angeles Olympics. The son of prominent Western Australian businessman and politician Max Evans, Evans had a late start to his swimming career, making his debut at the Australian Championships in his hometown of Perth, aged 17. Despite placing second in the 100 m breaststroke, he was not selected for Australia, and instead travelled to the United Kingdom to train under David Haller. During this period, he quickly improved his times and rose from outside the top 200 into the top 25 in the world rankings. Evans returned to Australia in 1980 and qualified for the Olympics in both the 100 m and 200 m breaststroke. A sprinter, he won the 100 m in an Australian record time and showed a preference for shorter events, which required less training mileage. Evans gained a reputation for often doing fewer training laps than his coach asked of him. Evans was less successful in the short course format used at college level, which placed more reliance on efficient turns. Evans returned to Australia for the 1982 Commonwealth Games in Brisbane, winning silver in the 100 m breaststroke and gold in the medley relay. He competed in his second Olympics in Los Angeles in 1984, winning bronze in both the 100 m breaststroke and the medley relay. Evans retired after missing selection for the 1986 Commonwealth Games and attempted to follow his father into politics. He unsuccessfully stood as the candidate for the Liberal Party of Australia in the electoral district of Perth at the 1986 state election, before pursuing a career in business.
Алғашқы жылдар
Эванс төрт баланың екіншісі болып, Батыс Австралияның Перт қаласында әулетті отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Макс - аттестатталған бухгалтер, кейіннен штаттың Жоғарғы палатасында Либералдық партиясынан саясаткер болды. Ол штатты жаңғыртуға және оның табысты тау-кен өнеркәсібін дамытуға үлкен үлес қосты. Макс Австралия сауда палатасының құрметті мүшесі болды. Эванс отбасы спорттық шежіреге ие болды. Макс жасөспірімдер арасында штат чемпионы спринтер болды және Австралия чемпионатында Батыс Австралия эстафета командасының құрамында алтын, күміс және үш қола медаль жеңіп алды. Эванстың анасы Барбара, физиотерапевт, жақсы жүзуші болды және Батыс Австралия университетінде нетболдан жартылай көк медаль жеңіп алды. Эванс өзінің жаттығу әдістеріне сенімді болды және жаттықтырушылардың талаптарына бағынудан бас тартты.
1980 жылғы Мәскеу Олимпиадасы
Австралия құрамасына жүзуге қабілетті болғаннан кейін, тағы бір кедергі – Кеңес Одағының Ауғанстанға басып кіруі болды, бұл АҚШ бастаған Батыс әлемінің көп бөлігінің Ойындарға бойкот жариялауына себепкер болды. Австралия премьер-министрі Малкольм Фрейзер сонымен қатар Австралия Олимпиада комитетінің демеушісі болды, және спортшыларға Ойындарға бойкот жариялау үшін қатты саяси қысым көрсетілді. Эванстың эстафета командаласы Тонелли бойкоттан тек спортшылардың ғана зардап шегетініне және сауда қатынастары бұрынғысынша жалғаса беретініне сенді. Ол спортшылардың бәсекелесу құқығы үшін күресуде және Австралия халқына олардың мәселесін жеткізуде жетекші рөл атқарды. Эванс Тонеллидің күресін толық қолдады, "Біз саяси құралға айналдырдық, және зардап шегетін жалғыз адамдар – біз" деп ойлады. Мәскеуге келгеннен кейін Эванстың алғашқы жарысы 100 метрге кеудемен жүзу болды, осы жарыстың жеңімпазы болуға кеңестік спортшылардың мүмкіндігі жоғары еді. Эванстың бұрынғы тұрғын үйін бөліскен және бірге жаттыққан серігі Гудхью да үміткерлердің бірі болды. Жарыс туралы ойлағанда, Эванс Гудхьюмен салыстырғанда өзінің тәжірибесінің жеткіліксіз екенін сезінді. Эванс Гудхьюдің "өзін әлсіретіп жібергенін" сезінді.
Эстафета жеңімпазы
4 × 100 м эстафеталық кешен Эванстың Мәскеудегі жарыс жолының басты нүктесі болды. Бұл жарыстың 1960 жылы Олимпиада деңгейінде басталысынан бері АҚШ үздіксіз жеңіп келген, ал олардың бойкоты жарыста бәсекелестікке мүмкіндік ашты. Бұл жарыс бес рет өткізілгенде Австралияның ең жақсы нәтижесі – тұңғыш жарыста күміс медаль. 1964 жылы қола медаль – жалғыз медальдық жетістік болды, ал 1972 жылы Австралия эстафетадан іріктеу кезеңінде қалып қойды. Бұл жолы Австралия медальді жеңіп алуға үміткер деп есептелді, бірақ басты қарсылас ретінде қарастырылмады. Швеция, Ұлыбритания және Кеңес Одағы жеңіске үміткер командалардың қатарында болды. Құрама команданың құрамында 100 метрге арқамен және кеудемен жүзуден күміс медаль иегерлері бар еді, ал олардың баттерфляйшысы бесінші орын алды. Кейін олардың стильде жүзушісі төртінші орынға ие болды. Британдықтарда кеудемен жүзуден алтын медаль алған Гудхью болды, ал шведтердің баттерфляйшысы мен арқамен жүзушісі өздерінің сайыстарында жеңіске жетті, ал олардың стильде жүзушісі 100 метрде екінші орын алды. Құрамы жағынан Австралия командасы олармен салыстырғанда әлсіз көрінді. Стильде жүзуші Нил Брукс астма шабуылынан кейін жалпы есепте 14-ші орын алды, Марк Керри арқамен жүзудің жартылай финалында іріктелмеді, ал Тонелли баттерфляйшы ретінде уақытша қатысты. Қысымды күшейткені – Австралия 1976 жылғы Олимпиада ойындарында спорттың ешбір түрінен алтын медаль жеңіп алмады, Мәскеуде де әлі бірде-бір медаль жеңіп алмағандықтан, халық 1972 жылғы Мюнхеннен бері алғашқы жеңісті күтіп отырды. Олимпиадаға қатысқан Австралия 13 елдің ішінде 7-ші орынды иеленді. Австралияның мүмкіндігі таңертеңгі жарыстан кейін жақсарды, онда Швеция дисквалификацияланды. Эванс Гудхьюдан психологиялық басымдықты қайтаруға тырысып, оны жеке кездесіп, «біз жеңеміз» деді. Эванс оның осы әрекеті Гудхьюді дүрліктірді деп ойлады. 3 минут 45,70 секунд көрсетілген уақыт Австралияның Олимпиада тарихында эстафеталық кешенде алғашқы жеңісін сыйлады, ол ерлер мен әйелдер арасындағы жарыс еді. Австралияға оралғанда Эванс пен Брукс туған қаласы Пертте зор құрметпен қарсы алынды. Ауғанстанға байланысты Олимпиада бойкотын қолдаған Перт қаласының мэрі оларға ресми қабылдау ұйымдастырудан бас тартты, бірақ Фримантл қаласының мэрі қабылдау өткізді. Эванс премьер-министр Фрейзерден құттықтау алды.
АҚШ колледжінің мансабы
Олимпиадаға бірнеше апта қалғанда Эванс Аризона университетімен келісімшартқа қол қойды, және Олимпиададан кейін ол онда оқуға және жүзуге барды. Эванс Аризонада бес жыл бойы бизнес мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алуы тиіс еді. Ол американдық тәжірибесін өзінің дамуының аса маңызды бөлігі деп есептеді: «Мен жақсы білім алдым, бірақ ең бастысы – өзімді таныдым». Дегенмен, қарсыластары жақсы өрбуге мүкіндік алды, және финалда АҚШ-тан Стив Лундквист 1 м 1.65 с жаңа әлемдік рекордты орнатты; Эванс күміс жүлдегер Дэвистен 0.98 секунд қалып қола жүлде алды. Эванс іліккенде көрсеткен уақытынан 0.10 секундқа баяу болды, сондықтан ол алдынғы қарқынын сақтай алмады. Эванстың соңғы жарысы 4 × 100 м эстафеталық кешенді жүзу болды. Эвансқа Керри қосылды, ал Гленн Бьюкенен мен Марк Стоквелл сәйкесінше баттерфляй және стильдік жүзуді орындады. Америкалықтар үш жекелей жарыста алтын медаль иегерлерін көрсетіп, басым фавориттер еді. Елордалықтар алтын медальді шамамен төрт секундке жеңіп алды; Эванс пен австралиялықтар үшінші орынды иеленді, канадтық команда 0.02 секундқа олардан бұрын өткендіктен күміс медальдан кейін қалды, олар әр кезеңде қола медальді ұстап тұрған еді. Эванс екінші ең жылдам төс жүзу уақытын көрсетті, Лундквисттен баяу, бірақ Дэвис және қалғандардан жылдам.