Кіріспе

Австралия Корольдік Әуе күштерінің эскадрильясы

No. 76 эскадрилья – Австралия Корольдік Әуе күштерінің (RAAF) ұшу оқу эскадрильясы. 1942 жылы құрылған, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Оңтүстік-Батыс Тынық мұхитында P-40 Kittyhawk истребительдерін пайдаланды. Соғыс аяқталғаннан кейін P-51 Mustang истребительдерімен қайта жарақтандырылып, 1948 жылы таратылғанға дейін Жапонияны оккупациялауға Австралияның үлесі болды. Эскадрилья 1949 жылы қайта құрылып, үш жылдан кейін Мальтаға көшірілді, онда де Гавилленд Вампир реактивтік истребительдерін гарнизондық міндеттерде пайдаланды, 1955 жылы қайта таратылды. 1960 жылы қайта іске қосылып, 1973 жылға дейін Австралияда CAC Sabre және Dassault Mirage III истребительдерін пайдаланды. No. 76 эскадрилья 1989 жылы қазіргі түрінде қайта құрылды және қазір Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Уильямтаун Әуе күштері базасында орналасқан, онда Hawk 127 реактивтік оқу ұшақтарын пайдаланады.

Милн шығанағы және Солтүстік Австралия

76-шы эскадрилья 1942 жылдың 14 наурызында Квинсленд штатындағы Арчерфилд әуежайында құрылды. Бұл RAAF-тың P-40E Kittyhawk истребительдерімен жабдықталған екінші эскадрильясы болды (біріншісі – 75-ші эскадрилья). Эскадрилья басшысы Питер Джеффридің басшылығымен сәуірдің ортасында жаттығуды жалғастыру үшін Таунсвилл қаласының жанындағы Уир-Стрипке көшті. Сәуір айында 76-шы эскадрильяның жеті P-40 ұшағы Порт-Морсбиге жеткізіліп, 75-ші эскадрильяға берілді. Олар қаланы жапондық әуе шабуылынан қорғағанда ауыр шығынға ұшыраған еді. 1 және 13 мамыр күндері 76-шы эскадрильяның Kittyhawk ұшақтары Таунсвилл маңында жапондық ұшақтарды тосқауылдау үшін көтерілді, бірақ басқыншылармен байланыс орната алмады. Эскадрилья маусым айында жаттығуын аяқтады. Осы кезде олар 24 истребитель және 38 ұшқыштан тұратын толық құрамды алды. 1942 жылдың шілдесінде эскадрилья Жаңа Гвинея кампаниясының алдыңғы қатарына жөнелтілді. Айдың басында олардың алдын ала тобы Таунсвиллден Мильн шығанағындағы жаңа базасына кетті, ал истребительдер 19 шілдеде ұшып кетті. 76-шы эскадрилья алғашқы жауынгерлік миссиясын 22 шілдеде орындады. Жаңа командирі, эскадрилья басшысы Питер Тернбулл Порт-Морсбиден шыққан алты Kittyhawk күшін бастап, Гона маңындағы жапондық бекіністеріне шабуыл жасады. 75-ші эскадрилья да 31 шілдеде Мильн шығанағына келді. Мильн шығанағындағы жағдай өте қиын болды, өйткені эскадрильяның әуежайы аяқталмаған, тұру және техникалық қызмет көрсету жағдайлары жоққа тән еді, ал көп жауын ұшақтардың ұшу-қону жолақтарынан шығып кетсе, лайға батып қалуына себеп болды. 76-шы эскадрильяның ұшақтары 4 және 11 тамызда Мильн шығанағына жасалған жапондық шабуылдарды тосқауылдады. Тамыздың соңы мен қыркүйектің басында 75-ші және 76-шы эскадрильялар Мильн шығанағы шайқасына қатысты. 25 тамызда 76-шы эскадрильяның ұшақтары аймаққа жақындап келе жатқан жапондық әскери-теңіз конвойын бомбалады. Шабуыл бірнеше кемеге зақым келтірді, бірақ күш жалғастырып, 25/26 тамыз түні Мильн шығанағына әскерлерді түсірді. Келесі күні таңнан бастап екі Kittyhawk эскадрильясы жапондық бекіністеріне шабуыл жасап, аймаққа жасалған жапондық әуе шабуылдарын тосқауылдады. 28 тамызда жапондық әскерлер ұшу-қону жолақтарына жақындағандықтан Kittyhawk ұшақтары Порт-Морсбиге қайтарылды, бірақ олар келесі күні Мильн шығанағына оралды. 75-ші және 76-шы эскадрильялар Мильн шығанағындағы одақтастардың қарсы шабуылына қолдау көрсетті, ол қыркүйектің басында қалған жапондық әскерлердің эвакуациялануымен аяқталды. Эскадрилья 26 және 5 қыркүйек аралығында 220 рет ұшуға шықты, бірақ 27 тамызда эскадрилья басшысы Тернбулл атып түсіріліп қаза болғаннан кейін ауыр соққыға ұшырады. Сол күні Тернбуллдың орнын эскадрилья басшысы Кит Траскотт басты. Шайқас аяқталғаннан кейін, Жаңа Гвинея күштерінің қолбасшысы генерал-лейтенант Сидни Роуэлл екі эскадрильяның жапондықтардың қону күні жасаған шабуылдары одақтастардың жеңісіне "шешуші фактор" болды деп мәлімдеді. 76-шы эскадрилья 21 қыркүйекте АҚШ Әскери-әуе күштерінің (USAAF) екі эскадрильясымен алмастырылды және келесі күні солтүстік Австралияның Дарвин аймағына қарай қозғала бастады. Жабдықтың жетіспеушілігі және безгекке шалдығудың жоғары деңгейіне байланысты қазан айында салыстырмалы түрде аз ұшулар жасалды. Эскадрильяның қызметкерлері мен жабдықтарын тасымалдаған кеме 5 ақпанда Онслоуға келді және келесі күні түсірілді, бірақ 12 ақпанда эскадрилья жақын маңдағы "Потшот" әуежайына көшті, өйткені Онслоуда бірлікті қамтамасыз ету үшін жеткіліксіз су болды. 76-шы эскадрилья наурыз және сәуір айларында Потшот және Онслоудан аймақтағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің базасын қорғау үшін патрульдік ұшулар жасады, бірақ 28 наурызда эскадрилья басшысы Траскотт ұшақ апатында қаза тапқаннан кейін қиындықтарға тап болды. 27 сәуірде эскадрилья Сиднейдегі Банкстаун әуежайына көшуге және озық P-40M Kittyhawk истребительдерімен қайта жабдықталуға бұйрық алды. Олардың орнына 85-ші эскадрильядан CAC Boomerang истребительдері келді.

Шабуылдау операциялары

Эскадрилья 8 мамырда 24 P-40M ұшағын қабылдады және оқу кезеңінен кейін 1943 жылдың маусым айының соңында Гудоноу аралына дислокацияланды, онда ол No. 73-ші қанат құрамына кірді. Бұл қанат No. 9 операциялық топтың құрамына кірді, ол Жаңа Гвинеяда және жақын аралдардағы одақтастардың шабуылдарын қолдаумен айналысатын мобильді құрылым болды. Нәтижесінде, No. 76 эскадрилья соғыс аяқталғанға дейін үздіксіз қимылдарда болды және негізінен истребительдермен және жердегі нысандарға шабуыл миссияларын орындады, себебі жапондық ұшақтарды кездестіру сирек болды. No. 76 эскадрилья қыркүйек пен желтоқсан аралығында Гасмата әуежайына шабуылдарға қатысты және 15 желтоқсанда Жаңа Британияның оңтүстік жағалауындағы Арауэге американдық армияның қонуына әуеден қорғау күштерінің бір бөлігі болды. Желтоқсан айындағы эскадрильяның іс-қимылдары соншалықты қарқынды болды, оқу бағдарламасын қысқартуға тура келді. No. 76 эскадрилья 1944 жылы Жаңа Гвинея аймағындағы одақтастардың операцияларын қолдауды жалғастырды. 17 қаңтарда ол 73 ұшақты қамтитын және соғыстың сол кезеңіндегі RAAF-тың ең ірі операциясы болған Линденхафен, Жаңа Британия маңындағы жапон лагеріне шабуылға қатысты. Бірнеше аптадан кейін No. 73-ші қанат, сол кезде Kittyhawk ұшақтарымен жабдықталған No. 76 және No. 77 эскадрильяларынан, сондай-ақ Spitfire ұшақтарымен жабдықталған No. 79 эскадрильясынан тұрды, Адмиралтейство аралдарында 90 күн бойы гарнизон орнату үшін таңдалды, олар Адмиралтейство аралдары жорығында басып алынғаннан кейін. АҚШ армиясының 1-ші кавалерия дивизиясының әскерлері 29 ақпанда осы аралдарға қонуға кірісті, ал No. 76 эскадрилья 9 наурызда сол жерге келді. Кейіннен эскадрилья No. 73-ші қанатпен бірге аймақтағы одақтас күштеріне истребительдік жабу және тікелей әуе қолдауын қамтамасыз етті. Тамыз айына қарай осы аймақты истребительдермен қорғау қажеттігі болмады және No. 76 эскадрилья No. 81 қанатына, сондай-ақ No. 77 және No. 82 эскадрильяларына қосылды, ол No. 10 топтың құрамына кірді. No. 76 және No. 77 эскадрильялары 13 қыркүйекте Ноемфурға жетті, онда олар қанаттың қалған бөлігімен шоғырландырылды. Қазан айының ортасынан бастап No. 10 топ Филиппиндегі Лейтедегі АҚШ қонуын қолдау үшін Батыс Жаңа Гвинеядағы және Голланд Жақын Шығысының (NEI) шығыс аралдардағы жапондық позицияларына шабуыл жасады. No. 81 қанаты Жаңа Гвинеяға, ал No. 78 қанатының Kittyhawk ұшақтарымен жабдықталған үш эскадрильясы басқа аралдардағы нысаналарға шабуыл жасады. 25 қарашада No. 10 топ Бірінші тактикалық әуе күштері (1TAF) болып қайта аталды. Эскадрилья 1945 жылдың сәуір айына дейін Ноемфурда болды, содан кейін ол Австралия басшылығымен Борнео жорығына қатысу алдында НЭИ-дегі Моротайға көшті. Мамыр айының ортасында ол Сулу архипелагындағы Санга Санга әуежайына көшті, ол ауа райы мүмкіндік бергенде әр күні Тараканды аралап жүрді. No. 76 эскадрилья Борнеоның солтүстік жағалауындағы Сандакан мен Кудатқа бірнеше рет шабуыл жасады, соның ішінде 27 мамырда АҚШ әскери-теңіз күштерінің PT катерлерімен бірлесіп жасалған Сандаканға қарсы шабуыл өте сәтті болды. Эскадрильяның ұшақтары 13 маусымда Санга Сангадағы орын босату үшін Моротайға оралды, бірақ 17 маусымда олар Солтүстік Борнео шайқасында қатысқан австралиялық күштерді қолдау үшін Лабуан аралына қарай қозғалды. Қалған No. 81 қанаты, Spitfire ұшақтарымен жабдықталған No. 457 эскадрильясымен күшейтілген, кейіннен Лабуанға шоғырландырылды және тамыз айында соғыс аяқталғанға дейін Борнеода жұмыс істеді. No. 76 эскадрильяның соғыстағы соңғы миссиясы 14 тамызда, жапондықтардың капитуляциясына бір күн бұрын орындалды. Соғыста эскадрилья 22 адамнан қаза тапты. 1945 жылдың тамыз және қыркүйек айларында осы міндетке ерікті түрде келмеген қызметкерлер No. 76 эскадрильясын тастап кетті және ол P-51 Mustang истребительдерімен қайта жарақтандырылды. Қанаттың құрлықтағы тобы 1946 жылдың 11 ақпанында Лабуаннан теңіз арқылы шығып, No. 76 эскадрилья 9 наурызда Ивакуниге қонған кезде Жапонияға келген алғашқы BCOF эскадрильясы болды. Эскадрилья No. 81 қанатының Бофудағы тұрақты базасына екі күннен кейін көшті. Жапонияны басып алу кезеңінде No. 81 қанаты BCOF-тың елдегі секторында оқиғасыз бақылау патрульдерін жүргізді. 1948 жылдың ақпан айында No. 76 эскадрилья Ивакуниге көшірілді, онда ол 29 қазанда 1948 жылы Жапониядағы RAAF күштерін қысқарту аясында таратылды. 1952 жылдың наурыз айында Австралия үкіметі No. 78 қанатын Мальтаға жіберіп, ол Таяу Шығыстағы кеңестік ықпалға қарсы тұру үшін британдық күштердің бір бөлігі болды. No. 75 және No. 76 эскадрильялары қанаттың ұшу бөлімшелерін құру үшін таңдалды және олар 1952 жылдың шілдесінде Мальтадағы RAF Hal Far-ге келді және Корольдік әуе күштерінен (RAF) жалға алынған вампирлермен жабдықталды. Мальтада орналасқан кезде қанат Жерорта теңізі аймағындағы және Еуропадағы көптеген оқу жаттығуларына қатысты, соның ішінде 1953 жылы 2000 ұшақ пен 40 000 қызметкерді қамтыған ірі НАТО жаттығуына қатысты. Сонымен қатар, қанат королева Елизавета II-нің тағына отыруына арналған салтанатты парадқа қатысты. No. 78 қанаты 1953 жылдың маусымында RAF Ta' Qali станциясына көшті, онда ол 1954 жылдың соңында Австралияға оралғанға дейін қалды. No. 76 эскадрилья 1955 жылдың ақпанында Уильямтаунға оралды және сол жылдың 16 наурызында таратылды. 1995 жылы Winjeel ұшақтары модификацияланған Pilatus PC-9 оқу ұшақтарымен ауыстырылды. No. 76 эскадрилья қазіргі уақытта No. 78 қанатының құрамына кіреді және Уильямтаунда орналасқан. Ол 2000 жылдың қазан айынан бастап Hawk 127 реактивтік ұшақтарымен қайта жарақтандырыла бастады және 2010 жылы осындай 18 ұшаққа ие болды. Эскадрилья екі бөлімге бөлінген. Оқу бөлімі No. 79 эскадрильясымен реактивтік ұшақтарды басқаруға оқытылған пилоттарға бастапқы истребительдік оқуды ұсынады. Осы курс аяқталғаннан кейін пилоттар F-35 Lightning II ұшақтарына ауысу үшін No. 2 операциялық конверсиялық бөліміне немесе F/A-18F Super Hornets ұшақтарын басқаруды үйрену үшін No. 6 эскадрильясына жіберіледі. Операциялық бөлім армия үшін жақыннан әуе қолдау оқуын және теңіз күштері үшін флоттық қолдау оқуын ұсынады. RAAF-тың барлық Hawk ұшақтарын Корольдік әуе күштерінің Hawk T.2 ұшақтарына ұқсас стандартқа жаңарту бағдарламасы 2014 жылы басталды, ал No. 76 эскадрильясы жаңартылған алғашқы ұшақты алуға жоспарланған. Эскадрилья бұл жаңартылған ұшақтарды пайдаланып оқу курстарын 2017 жылдың басында бастауға жоспарлап отыр.