Кіріспе
Гипотетикалық ғарыш зонды
Брейсвелл зонды – бір немесе бірнеше шетелдік өркениеттермен байланыс құру мақсатында жіберілген автономды жұлдызаралық ғарыш зондының гипотетикалық түсінігі. Ол 1960 жылы Рональд Н. Брейсвелл тарапынан, алысқа орналасқан өркениеттер арасындағы жұлдызаралық радиобайланысқа балама ретінде ұсынылған.
Сипаттама
Брейсвелл зонды жоғары деңгейдегі жасанды интеллектке ие, өз туған цивилизациясы басқа мәдениетке жеткізгісі келетін барлық маңызды ақпаратты қамтитын автономды роботтық жұлдызаралық ғарыш зонды ретінде құрастырылар еді. Ол технологиялық цивилизацияларды іздейтін немесе, балама ретінде, технологиялық цивилизациялардың пайда болу мүмкіндігі бар әлемдерді бақылап, байланыс критерийлеріне сай келетін цивилизацияны тапқаннан кейін "қысқа" қашықтықта (мекенделген әлемдер арасындағы жұлдызаралық қашықтықтармен салыстырғанда) байланысқа түсер еді. Ол өзінің бар екенін жариялап, байланысқа түскен мәдениетпен диалог жүргізіп, кездесу нәтижелерін өзінің туған жеріне жеткізер еді. Мәнінде, мұндай зондтар өз туған цивилизациясының автономды жергілікті өкілі болып әрекет ететін және мәдениеттер арасындағы байланыс нүктесі болып табылар еді. Брейсвелл зонды қысқа қашықтықта радиохабар алмасуға қарағанда әлдеқайда жылдам байланыса алады, сонымен қатар ұзақ уақыт бойы да байланысқа түсе алады, сондықтан ол шетелдік мәдениеттермен тиімдірек қарым-қатынас жасай алады. Бұл тәсілдің кемшілігі – мұндай зондтар өз деректер қоймасында жоқ ақпаратты жеткізе алмайды, сондай-ақ олардың байланыс критерийлері немесе байланыс саясатын олардың "базалық станциясынан" жылдам жаңарту мүмкін емес. Брейсвелл зонды міндетті түрде фон Нейман зонды болғанымен, екі концепция да үйлесімді, ал фон Нейман ұсынғандай, өзін-өзі көбейтуге қабілетті құрылғы Брейсвелл зондының шетелдік цивилизацияларды іздеуін едәуір жылдамдатуға мүмкіндік берер еді. Сондай-ақ, мұндай зонд (немесе зондтар жүйесі, егер ол фон Нейман-Брейсвелл зонды ретінде іске қосылса) оны құрып, іске қосқан цивилизациядан аман қалуы мүмкін. SETA және SETV жобалары аясында мұндай гипотетикалық зондтардың Күн жүйесіне келгенін анықтауға және жергілікті ғарышта ұйықтап жатқан осындай зондты белгілі бір сигналмен оятуға күш-жігер жұмсалды. Радиохабардың эхо кешігу уақытының өзгеруі, ұзақ кешігу эхосы немесе LDE деп аталатын құбылыс, профессор Брейсвеллдің 1960 жылғы мақаласында мұндай зондтардың болуының дәлелі ретінде қарастырылды. Жерге жақын 1991 VG нысаны бастапқыда оның ерекше сипаттамаларына байланысты Брейсвелл зондының кандидаты ретінде ұсынылды. Алайда, соңғы жылдары алынған қосымша мәліметтер 1991 VG нысанының ерекшеліктерін түсіндірді және ол енді аномалия ретінде қарастырылмайды.
Шығармалық мысалдар
Артур Кларктың «Жәннат бұлақтары» романында «Жұлдызды желкен» ғарыш зонды – Брейсвелл зондының мысалы болып табылады. Кларктың «Сентинель» әңгімесінде, кейіннен «2001: Ғарыш саяхаты» фильмінде «Монолит» Айға орналастырылған, ғарышқа ұша алатын өркениет ғана таба алатын Брейсвелл зонды ретінде бейнеленеді. «Alien Planet» – 2005 жылы Discovery Channel арнасында көрсетілген, екі халықаралық робот зонды мен олардың аналық кемесінің, құмарлықпен ойдан шығарылған Дарвин IV планетасында шетелдік өмірді іздеу туралы 94 минуттық арнайы бағдарлама. Дэвид Бриннің 2012 жылғы «Existence» романында Брейсвелл зондтары суреттелген. «Жұлдыз жолы: Кино» фильмінде бір «Вояджер» класты зонд шетелдік өркениет тарапынан жаңартылып, қайта мақсатталады. Ол соншалықты көп ақпарат жинады, санаға ие болды және үйіне оралды, алған білімін бөлісу үшін. «Жұлдыз жолы: Келесі буын» эпизодының «Ішкі жарық» бөлімінде Брейсвелл зонды жойылған өркениет туралы мәліметтерді капитан Пикардқа жібереді. «Жұлдыз жолы: Вояджер» эпизодының «Достық 1» бөлімінде экипажға адамдар жіберген Брейсвелл зондын қалпына келтіру және оны оның тұрғындары алған білімді апатты нәтижелерге пайдаланған планетада табу міндеті жүктеледі. «Байбалон-5» ғарыш стансасына үшінші маусымның «Күрес күні» эпизодында бір шетелдік зонд хабарласады. Зонд өзін Брейсвелл зонды ретінде таныстырады, бірнеше сұрақ қояды және жаңа технологиялар, медицина мен ғылымды сұрақтарға жауап беру үшін ұсынады. Бірақ, оның ішінде 500 мегатонналық жарылғыш қаруы бар, дұрыс жауап берген кез келген өркениетті жоятын «берсеркер» зонды екені анықталады. Грегори Бенфордтың 1977 жылғы «Түн мұхитында» романында Жерге келген «Снарк» зонды – бір шетелдік зонд. «Eclipse Phase» ролдік ойынында Брейсвелл зондтары адамзат жасаған бастапқы ЖА-ларды (Жасанды Интеллект) өлімге душар ететін компьютерлік вирусты жұқтырады. «Доктор Ху» эпизодының «Далландардың жеңісі» бөлімінде Далектер адамға ұқсайтын андроид (тиісінше Брасуэлл деп аталған) түрінде Брейсвелл зондын жасап, оны Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жерге жіберіп, Далектердің өзінің келуін жасыратын жалған сылтауды адамдарға жеткізеді.
In the Star Trek: The Next Generation episode "The Inner Light", a Bracewell probe transmits details of an extinct civilization to Captain Picard. In the Star Trek: Voyager episode "Friendship One", the crew is tasked with recovering a Bracewell probe that humans launched and find it on a planet whose inhabitants used the knowledge they obtained from it with disastrous results. An alien probe contacts the space station Babylon 5 in the season 3 episode "A Day in the Strife". The probe disguises itself as a Bracewell probe, asking a series of questions and offering new technologies, medicine and science in return for answers to said questions. However, it's discovered that the probe was actually a berserker probe that would destroy any civilization that gave it correct answers by detonating an internal 500 megaton warhead. The Snark, an alien probe that visits Earth in the novel In the Ocean of Night (1977) by Gregory Benford. Bracewell probes in the role playing game Eclipse Phase infect the seed AIs created by humanity with a deadly computer virus. In the Doctor Who episode "Victory of the Daleks", the Daleks create a Bracewell probe in the form of a convincingly human android (appropriately named Bracewell) and covertly send it to Earth during World War II in order to communicate a false cover story to humans that disguises the Daleks' own arrival.