Кіріспе

Ғарыштан тыс өркениеттерді бағалау. Фрэнк Дрейк теңдеуі

Дрейк теңдеуі – Құс жолы галактикасындағы белсенді, байланыс жасайтын ғарыштан тыс өркениеттердің санын бағалауға қолданылатын ықтималдық тұжырымдама. Бұл теңдеу 1961 жылы Фрэнк Дрейкпен жасалған, өркениеттердің санын нақты анықтау үшін емес, ғарыштан тыс интеллектіні (SETI) іздеу туралы алғашқы ғылыми жиында ғылыми әңгімелесуді қозғау мақсатында. Теңдеуде ғалымдар радиобайланыс арқылы өмірдің болу мүмкіндігін қарастырғанда ойлауға тиіс негізгі түсініктер жинақталған.

Тарих

1959 жылдың қыркүйек айында физиктер Джузеппе Коккони мен Филип Моррисон «Жұлдызаралық байланысты іздеу» деген тақырыпта «Nature» журналында мақала жариялады. Коккони мен Моррисон радио телескоптардың басқа жұлдыздардың төңірегінде айналатын өркениеттер тарапынан ғарышқа жіберілген хабарларды қабылдауға жеткілікті сезімтал болғанын айтты. Олардың пікірінше, мұндай хабарлар 21 см (1420,4 МГц) толқын ұзындығында берілуі мүмкін. Бұл – ғаламдағы ең көп таралған элемент – бейтарап сутегінің радио сәулелену толқын ұзындығы, және басқа дамыған интеллект бұл радио спектріндегі логикалық нүкте деп қарастыруы мүмкін. Екі айдан кейін Гарвард университетінің астрономия профессоры Харлоу Шапли ғаламдағы мекенделген планеталардың санына қатысты болжам жасап, былай деді: «Ғаламда біздің Күнге ұқсас 10 миллион, миллион, миллион жұлдыз бар (10-нан кейін 18 ноль). Олардың миллионда бірінде планеталар бар. Тек миллионда бірінде ғана химиялық құрамы, температурасы, суы, күні мен түні планеталық өмірді қолдайтын дұрыс комбинацияда болады. Бұл есептеулер нәтижесінде эволюция арқылы тіршілік пайда болған 100 миллион әлем бар деген қорытындыға келдік». Коккони мен Моррисоннің мақаласы жарияланғанынан жеті ай өткен соң Дрейк «Озма» жобасы аталған тәжірибеде сыртқы интеллектті іздеуді бастады. Бұл – байланыс жасайтын сыртқы өркениеттерден келетін сигналдарды жүйелі түрде іздеудің алғашқы қадамы болды. Батыс Вирджиния штатындағы Грин-Банкте орналасқан Ұлттық радиоастрономия обсерваториясының антеннасын пайдаланып, Дрейк Күнге ұқсас екі жақын жұлдызды – Эпсилон Эридани мен Тау Сетиді бақылады. 1960 жылдың сәуір айынан шілде айына дейін күніне алты сағат бойы 21 см толқын ұзындығына жақын жиіліктерді үнемі тексерді. Мен кездесуді жоспарлағанда, бірнеше күн бұрын күн тәртібі қажет екенін түсіндім. Сондықтан мен сыртқы өмірді анықтаудың қаншалықты қиын болатынын болжау үшін қажетті барлық ақпаратты жаздым. Оларды қарап шыққанда, егер осыларды көбейтсек, N деген сан шығатыны анық болды, ол – галактикамыздағы анықтауға болатын өркениеттердің саны. Бұл радио іздеуге бағытталған, ал бастапқы немесе қарапайым өмір формаларын іздеуге емес. Фрэнк Дрейк.

Он қатысушының арасында конференция ұйымдастырушысы Дж. Питер Пирман, Фрэнк Дрейк, Филип Моррисон, кәсіпкер және радио әуесқой Дана Атчли, химик Мелвин Кальвин, астроном Су Шу Хуанг, нейробиолог Джон С. Лилли, өнертапқыш Барни Оливер, астроном Карл Саган және радиоастроном Отто Струве болды. Бұл қатысушылар өздерін «Дельфин ордені» деп атады (Лиллинің дельфиндермен байланыс жөніндегі жұмысына байланысты) және алғашқы кездесулерін обсерватория залында орнатылған тақташамен белгіледі.

Пайдалылығы

Дрейк теңдеуі – ғарыздан келген ақылды тіршілік иелерінен радиобайланыс табу мүмкіндігіне әсер ететін факторлардың қорытындысы. Соңғы үш параметр – fi, fc және L – белгісіз және оларды бағалау өте қиын, олардың мәндері көп мәндік диапазонды қамтиды (қараңыз). Сондықтан Дрейк теңдеуінің маңызы осы теңдеуді шешуде емес, керісінше, басқа планеталарда өмірді қарастырғанда ғалымдар ескеретін барлық түрлі түсініктерді зерделеуде. Қазіргі адамзат технологиясының мүмкіндіктері шегінде, алыстағы ақылды өмірді іздеу, міндетті түрде алыстағы технологияның белгілерін табуға бағытталған болуы керек. 50 жылдан астам уақыт өткеніне қарамастан, Дрейк теңдеуі осы маңызды экзистенциалдық сұрақты шешу үшін білуіміз керек нәрсенің "жол картасы" ретінде маңыздылығын сақтап тұр.

Қазіргі бағалар

Бұл бөлім Дрейк теңдеуінің параметрлеріне қатысты ең жақсы қазіргі шамаларды талқылайды және оларды тізімдеуге тырысады.

Бұл галактикада жұлдыздар пайда болу жылдамдығы,

2010 жылы НАСА мен Еуропалық ғарыш агенттігінің есептеулері көрсеткендей, осы галактикадағы жұлдыздардың түзілу деңгейі жылына шамамен 500 000 тонна материалды құрайды. Жыл сайынғы жұлдыздар санын алу үшін, осыны жұлдыздардың бастапқы массалық функциясымен (IMF) бөлеміз, онда жаңа жұлдыздың орташа массасы шамамен 1,53 құрайды. Бұл жылына шамамен 1,5–3 жұлдыз түзілу деңгейін береді.

Жұлдыздардың планеталары бар бөлшегі,

2012 жылы микролинзалық зерттеулерді талдау fp шамасы 1-ге жуықтайтынын көрсетті, яғни жұлдыздардың планеталармен айналуы қағида, емес ерекшелік; және әрбір Құс жолы жұлдызының бірі немесе бірнеше байланысқан планеталары бар.

Жұлдыздың планеталары бар планеталардың орташа саны

2013 жылдың қарашасында астрономдар Кеплер ғарыш миссиясының деректеріне сүйене отырып, Құс жолы галактикасындағы Күн сияқты жұлдыздар мен қызыл карликтердің қоныстанған аймақтарында 40 миллиардқа дейін Жер мөлшеріндегі планеталар айналып жүруі мүмкін екенін хабарлады. Бұл шамаланған планеталардың 11 миллиарды Күн сияқты жұлдыздардың айналысында болуы мүмкін. Галактикада шамамен 100 миллиард жұлдыз болғандықтан, бұл fp · ne шамамен 0,4 құрайды дегенді білдіреді. Қоныстанған аймақтағы ең жақын планета – Проксима Центавр b, ол шамамен 4,2 жарық жылы қашықтықта орналасқан. Грин Банк кездесуінде ne-нің ең төменгі мәні 3 пен 5 аралығында болуы керек деген консенсусқа келді. Голландтық ғылыми журналист Говерт Шиллинг мұны оптимистік бағалау деп санайды. Брэд Гибсон, Йеш Феннер және Чарли Лайнвейвер Құс жолы галактикасындағы жұлдыз жүйелерінің шамамен 10%-ы ауыр элементтерге ие болуы, суперновалардан алыс орналасуы және жеткілікті уақыт бойы тұрақты болуы себепті өмірге жарамды екенін анықтады. Жұлдыздарға жақын орбитада көптеген газ гиганттарының табылуы, өмірді қолдайтын планеталардың жұлдыз жүйесі қалыптасқанда аман қалуына күмән тудырады. «Ыстық Юпитерлер» деп аталатын планеталар алыс орбиталардан жақын орбиталарға жылжуы мүмкін, соның салдарынан қоныстанған планеталардың орбиталарын бұзуы мүмкін. Екінші жағынан, қоныстанған аймақтары бар жұлдыз жүйелерінің әртүрлілігі Күн сияқты жұлдыздармен және Жерге ұқсас планеталармен ғана шектелмейді. Қазіргі есептерге сәйкес, тіпті қызыл карликтерге жақын, бір жағымен ғана қарап тұратын (tidally locked) планеталардың да қоныстанған аймақтары болуы мүмкін, бірақ бұл жұлдыздардың тұрақсыздығы (flaring behavior) оған қарсы келеді. Газ гиганттарының (мысалы, Юпитердің Еуропа, Сатурнның Титан және Энцелад) серіктерінде өмір болуы мүмкін екендігі бұл көрсеткішке одан да көп беймәлімдік қосады. «Сирек Жер» гипотезасының авторлары планеталардың өмірге жарамдылығына қосымша шектеулер енгізеді, оларға галактикалық аймақтардағы радиацияның төмен деңгейі, жұлдыздардың жоғары металдық көрсеткіштері және астероидтардың күшті шабуылынан сақтану үшін жеткілікті тығыздық кіреді. Сонымен қатар, олар ыстық Юпитерсіз, бомбалаудан қорғаныш беретін ірі газ гиганттары бар планеталық жүйе, сондай-ақ континенттік қозғалыс (plate tectonics) бар планета, су тобырлары құрайтын үлкен серік және маусымдық өзгерістерді тудыратын орташа осілік бұрылыс қажеттігін ұсынады.

Өмірді дамытатын заттардың үлесі,

Жердегі геологиялық дәлелдер fl жоғары болуы мүмкін екенін көрсетеді; Жердегі өмірдің қолайлы жағдайлар туған кезде бір уақытта басталуы, абиогенездің жағдайлар оң болғанда салыстырмалы түрде жиі кездесуі мүмкін екенін ұсынады. Дегенмен, бұл дәлел тек Жерді (бір модельдік планетаны) қарастырады және антропогендік бұрмалауға ұшырайды, себебі зерттелетін планета кездейсоқ емес, оны мекендейтін тірі организмдер (біздің өзіміз) таңдаған. Классикалық гипотеза тестілеу тұрғысынан, егер fl-нің негізгі үлестірілімі Құс жолындағы барлық планеталар үшін бірдей болмаса, бос дәрежелер саны нөлге тең болады, бұл дұрыс бағалаулар жасауға мүмкіндік бермейді. Егер Марста, Еуропада, Энцеладта немесе Титанда Жердегі өмірден тәуелсіз дамыған өмір (немесе оның іздері) табылса, бұл fl үшін 1-ге жақын мәнді білдіретін болар еді. Бұл бос дәрежелер санын нөлден бірге дейін арттырса да, үлкен үлгі көлемі болмағандықтан және олардың шынымен тәуелсіз болмауы мүмкін болғандықтан, кез келген бағалауда үлкен белгісіздік сақталады. Бұл аргументке қарсы тұратын нәрсе – Жерде абиогенез бір реттен астам орын алғанына дәлел жоқ, яғни Жердегі барлық тіршілік ортақ түбірден шыққан. Егер абиогенез жиірек болса, онда Жерде бірнеше рет орын алған деген болжам жасауға болар еді. Ғалымдар басқа тіршілікке қатысы жоқ бактерияларды іздеу арқылы мұны зерттеді, бірақ әзірге ешқандай табысқа қол жеткізген жоқ. Сонымен қатар, өмір бірнеше рет пайда болған, бірақ басқа тармақтар бәсекеге төтеп бере алмаған, жаппай жойылған немесе басқа жолдармен жоғалған болуы мүмкін. Биохимиктер Фрэнсис Крик және Лесли Оргел осы белгісіздікке ерекше мән берді: «Қазіргі уақытта біз «галактикада (Әлемде) жалғызбыз ба» немесе «галактикада көптеген түрлі өмір формалары бар болуы мүмкін бе» екенін білудің ешқандай құралымыз жоқ». Жердегі абиогенезге балама ретінде олар бағытталған панспермия гипотезасын ұсынды, онда Жердегі өмір «басқа планетадағы технологиялық қоғамның арнайы ұзын қашықтықтағы ұшқышсыз ғарыш кемесімен әдейі жіберген микроорганизмдерден» бастау алған делінеді. 2020 жылы Ноттингем университетінің ғалымдары «Астробиологиялық Коперник» принципін, қарапайымдық принципіне негіздеп ұсынды және «ақылды өмір Жердегідей басқа [Жерге ұқсас] планеталарда да пайда болады, сондықтан бірнеше миллиард жыл ішінде өмір эволюцияның табиғи бөлігі ретінде автоматты түрде пайда болады» деп болжады. Авторлардың шеңберінде fl, fi және fc барлығы 1-ге тең (нақтылық) қойылады. Олардың салдарынан галактикада отыздан астам қазіргі технологиялық цивилизация бар деген қорытындыға келді (қателіктерді ескермей).

Жоғарыда айтылғандардың ақылды тіршілікке әкелетін бөлігі,

Бұл мән әлі де қатты даулы болып қала береді. Биолог Эрнст Майр сияқты төмен мәнді жақтаушылар Жер бетінде болған миллиардтаған түрдің тек біреуі ғана зиялы болғанын, осыдан fi үшін өте кішкентай мән шығаратынын көрсетеді. Сол сияқты, «Сирек кездесетін Жер» гипотезасы, жоғарыда ne үшін көрсетілген төмен мәнге қарамастан, fi үшін төмен мән талдаудың басымдығын көрсетеді деп санайды. Жоғары мәнді жақтаушылар уақыт өте келе өмірдің күрделілігінің артуын атап өтеді, соның салдарынан зиялылықтың пайда болуы дерлік қажеттілік екенін, яғни fi шамамен 1-ге жақындауын көрсетеді. Скептиктер бұл фактор және басқаларының мәндерінің кең таралуы барлық бағалауларды сенімсіз етеді деп атап көрсетеді. (Сынға қараңыз). Сонымен қатар, өмір Жердің пайда болуынан кейін көп ұзамай пайда болған сияқты көрінсе де, кембрийлік жарылыс, көптеген көпжасушалы тіршілік түрлерінің пайда болуы, Жердің пайда болуынан соң біршама уақыт өткеннен кейін болды, бұл ерекше жағдайлардың қажет болуы мүмкін екенін ұсынады. «Қарлы Жер» сияқты кейбір сценарийлар немесе жойылу оқиғаларын зерттеу Жердегі өмірдің салыстырмалы түрде нәзік болуы мүмкін екенін көрсетеді. Марстағы бұрынғы өмірдің іздерін зерттеу маңызды, өйткені егер Марста өмір пайда болған, бірақ тоқтаған деген жаңалықтар fl мәнін арттыруы мүмкін, бірақ белгілі жағдайлардың жартысында зиялы өмір дамымағанын көрсетеді. fi мәніне Күн жүйесінің галактикадағы орбитасының дөңгелек болуы және ондаған миллион жыл бойы спиральді қолдардан тыс қалуы (жаңа жұлдыздардан келетін сәулеленуден қашып) жаңалықтарының әсері тиді. Сонымен қатар, Жердің үлкен серігі планетаның айналу осін тұрақтандыру арқылы өмірдің дамуына көмектесуі мүмкін. Бір мысал келтіру үшін сандық жұмыс жүргізілді, мысалы, 2020 жылы жарияланған Байес талдауы. Қорытындысында автор бұл зерттеу Жердің жағдайларына қатысты екенін ескертеді. Байес тұрғысынан алғанда, зерттеу Жерге ұқсас жағдайлардағы планетада зиялылықтың пайда болуын қолдайды, бірақ оны жоғары сенімділікпен жасамайды. SETI институтының ғалымы Паскаль Ли бұл үлестің өте төмен екенін (0.0002) ұсынады. Ол бұл бағалауды Жерде зиялы өмірдің дамуына кеткен уақытқа негіздеді (Жер пайда болғаннан бері 4,6 миллиард жылға қарағанда, Homo erectus пайда болғаннан бері 1 миллион жыл).

Жоғарыда аталғандардың бір бөлігі олардың бар екендігін ғарышқа сигнал жіберу арқылы көрсетеді.

Мақсатты байланыс үшін біздегі жалғыз мысал (Жер) көп жария байланыс жасамайды, бірақ адамдардың болуын іздеуге ұмтылатын жұлдыздардың өте шағын бөлігіне қатысты белгілі бір әрекеттер бар. (Мысалы, Аресибо хабарына қараңыз). Сыртқы цивилизациялардың болуы мүмкін, бірақ олар неге байланыс жасамайды деген көптеген болжамдар бар. Дегенмен, мақсатты байланыс міндетті емес, және есептеулер көрсетіп тұрғандай, қазіргі немесе жақын болашақтағы Жер деңгейіндегі технология қазіргі адамдардан көп айырмашылығы жоқ цивилизацияларға анықталуы мүмкін. Осы өлшем бойынша Жер – байланыс жасайтын цивилизация. Тағы бір сұрақ – егер олар сигналдар жіберсе, галактикадағы цивилизациялардың қанша пайызы бізге анықталуға жеткілікті жақын? Мысалы, қазіргі Жердегі радиотелескоптар Жер радиохабарларын шамамен бір жарық жылы қашықтықта ғана анықтай алады.

Мұндай өркениеттің өмір сүру мерзімі, ол өзінің сигналдарын ғарышқа жеткізетін болса,

Майкл Шермер L-ді 420 жыл деп бағалады, бұл бағалау 60 тарихи жер бетіндегі өркениеттің ұзақтығына негізделген. Рим империясынан кейінгі 28 өркениетті қолданып, ол "қазіргі заманғы" өркениеттер үшін 304 жылды есептейді. Майкл Шермердің нәтижелеріне сәйкес, осы өркениеттердің көпшілігінің құлауынан кейін технологияларды дамытқан келесі өркениеттер пайда болды деген пікірді айтуға болады, сондықтан олар Дрейк теңдеуінің контекстінде жеке өркениеттер санала ма деген күмәнділік туындайды. Кеңейтілген нұсқада, қайта пайда болу саны ескерілгенде, бір өркениеттің анықтамасындағы бұл нақтылықтың жоқтығы соңғы нәтижеге әсер етпейді, себебі мұндай өркениеттердің алмасуын L-дің өсуінен гөрі қайта пайда болу санының өсуі ретінде сипаттауға болады, яғни өркениет келесі мәдениеттер түрінде қайта пайда болады. Сонымен қатар, ешбір өркениет жұлдызаралық кеңістікте байланыс орната алмағандықтан, тарихи өркениеттермен салыстыру әдісінің дұрыс еместігі де мүмкін. Дэвид Гринспун жетілген өркениет өзінің өмір сүруіне қауіп төндіретін барлық факторларды жеңе алады деп санайды. Онда ол белгісіз мерзімге дейін өмір сүреді, бұл L мәнінің миллиардтаған жылдарға жететінін білдіреді. Егер осылай болса, онда ол Құс жолы галактикасы пайда болғаннан бері дамыған өркениеттерді үнемі жинақтап келе жатқан болуы мүмкін деп болжайды. Ол соңғы L факторын fIC · T-мен алмастыруды ұсынады, мұнда fIC – "өлімсіз" (өмірден кетуі тоқтаған) болатын байланыс жасайтын өркениеттердің үлесін, ал T – осы процестің қанша уақытқа созылғанын көрсетеді. Бұл T санын анықтаудың салыстырмалы түрде оңай болатынының артықшылығы бар, өйткені ол ғаламның жасының бір бөлігін құрайды. Сондай-ақ, бір өркениет басқа, одан дамыған өркениеттің бар екенін білгеннен кейін, оның өмір сүру мерзімі ұзарады деген гипотеза бар, себебі ол басқаның тәжірибесінен үйрене алады. Астроном Карл Саган цивилизацияның өмір сүру мерзімін қоспағанда, қалған барлық факторлардың салыстырмалы түрде жоғары екенін және ғаламдағы өркениеттердің көптігін немесе аздығын анықтайтын фактор – цивилизацияның өмір сүру мерзімі, яғни технологиялық өркениеттердің өзін-өзі жоюдан сақтану қабілеті екенін болжады. Саган үшін Дрейк теңдеуі оның қоршаған орта мәселелеріне деген қызығушылығын арттырған және ядролық соғыстың қаупі туралы ескертуге күш салған маңызды фактор болды. Кейбір ғалымдардың пікірінше, зияткерлік өркениет міндетті түрде органикалық болуы керек емес, себебі жасанды жалпы интеллект адамзатты алмастыруы мүмкін.

Мүмкін бұрынғы технологиялық өркениеттер

2016 жылы Адам Франк пен Вудрафф Салливан Дрейк теңдеуін өңдеп, белгілі бір мекендейтін планетада технологиялық түрдің пайда болуы қаншалықты аз мүмкіндікке ие болуы тиіс екенін анықтады, нәтижесінде Жерде бұрын-соңды пайда болған жалғыз технологиялық түр бар екені көрсетілді. Бұл екі жағдай үшін дұрыс: (а) осы галактика және (б) бүкіл ғалам. Осы сұраққа жауап беру арқылы, өмір сүру ұзақтығы және бір уақытта байланыс орнатудың белгісіздігі жойылады. Қазіргі кезде жұлдызға шаққандағы мекендейтін планеталардың санының шамасын анықтау мүмкін болғандықтан, Дрейк теңдеуіндегі жалғыз белгісіз фактор – мекендейтін планетаның өмір бойында технологиялық түрге айналу ықтималдығы. Жерде ғаламда пайда болған жалғыз технологиялық түр болуы үшін, кез келген мекендейтін планетаның технологиялық түрге айналу ықтималдығы 2,5-тен кем болуы керек деп есептеді. Сол сияқты, Жердің осы галактика тарихында технологиялық түрді қабылдаған жалғыз жағдай болуы үшін, мекендейтін аймақтағы планетаның технологиялық түрді қабылдау мүмкіндігі 1,7-ден (шамамен 60 миллиардтан 1-і) кем болуы керек. Ғаламның көрсеткіші Жерде бұрын-соңды пайда болған жалғыз технологиялық түрдің болуының өте төмен ықтималдығын білдіреді. Екінші жағынан, осы галактика үшін 60 миллиард мекендейтін планетаның біреуінен кемі технологиялық түрге айналуы керек, әйтпесе осы галактиканың өткен тарихында мұндай түрдің кем дегенде екінші бір мысалы болуы тиіс еді.

Сын

Дрейк теңдеуіне сын әртүрлі. Біріншіден, теңдеудегі көптеген шарттар негізінен немесе толығымен болжамға негізделген. Жұлдыздардың пайда болу деңгейі жақсы белгілі, ал планеталардың кездесуі теориялық және байқау негізінде, бірақ теңдеудегі басқа шарттар тым болжамдық болып табылады. Бұл белгісіздіктер физикада емес, өмірдің, интеллектінің және өркениеттің эволюциясы туралы қазіргі түсінігімізге байланысты. Кейбір параметрлер үшін статистикалық бағалау мүмкін емес, себебі тек бір ғана мысал белгілі. Соның салдарынан теңдеуді қандай да бір нақты қорытындыға келу үшін қолдануға болмайды, ал қателік маржасы өте зор, кейбір адамдар қабылдайтын немесе мағыналы деп санайтыннан әлдеқайда асып түседі. Басқалары теңдеудің біздің ғалам туралы түсінігіміз жетілмеген кезде жасалғанын атап көрсетеді. Астрофизик Итан Сигел былай деді:

Мұндай сынға жауап ретінде, Дрейк теңдеуі қазіргі уақытта өлшенбеген параметрлер туралы болжамдарды қамтитындықтан, оның мақсаты осы тақырыптар бойынша диалогты ынталандыру болды. Содан кейін тәжірибе жүзінде қалай іс-әрекет ету керектігіне назар аударылады. Шындығында, Дрейк бастапқыда теңдеуді Грин Банк конференциясында талқылау үшін күнтізбенің бір бөлігі ретінде жасаған.

Ферми парадоксы

Он миллион жылға созылған өркениет, тіпті қазіргі технологиямен болжауға болатын баяу жылдамдықпен болса да, бүкіл галактикаға таралуы мүмкін. Дегенмен, осы галактикада да, 2 триллион галактикадан тұратын байқаланатын ғаламда да, басқа жерде өркениеттердің немесе зиялы тіршіліктің нақты белгілері табылмады. Осы тұрғысынан алғанда, тірі организмдердің барлық қолжетімді аумақты толтыру (немесе кемінде зерттеу) қабілеті – жалпыға ортақ қасиет сияқты көрінеді, сондықтан Жерге бұрыннан отарлау жасалған немесе кемінде бір рет сапар жасалған болуы керек, бірақ мұндай дәлелдер жоқ. Осы себепті Фермидің «Барлығы қайда?» деген сұрағы туындайды. Бұл байланыс жоқтығын түсіндіру үшін көптеген түсіндірмелер ұсынылды; 2015 жылы жарық көрген бір кітапта 75 түрлі түсіндірме қарастырылған. Дрейк теңдеуіне сәйкес, түсіндірмелерді үш топқа бөлуге болады: зиялы өркениеттердің аз болуы. Бұл кем дегенде алғашқы бірнеше шарттардың (R∗ · fp · ne · fl · fi) бірінің төмен мәнге ие екенін көрсетеді. Ең көп күдік тудыратыны – fi, бірақ сирек кездесетін Жер гипотезасы сияқты түсіндірмелер ne шарттарының кішкентай екенін көрсетеді. Зиялы өркениеттер бар, бірақ біз оның ешқандай белгісін байқамаймыз, яғни fc шартының төмен екендігін білдіреді. Типик аргументтерге өркениеттердің бір-бірінен тым алыс қашықтықта болуы, бүкіл галактикаға таралудың өте қымбатқа түсуі, өркениеттердің сигналдарды тек қысқа мерзімге ғана таратуы, байланыстың қауіпті болуы және тағы басқалары жатады. Зиялы және коммуникацияға қабілетті өркениеттердің өмір сүру мерзімі қысқа, яғни L шартының төмен екендігін көрсетеді. Дрейк көптеген сыртқы өркениеттердің пайда болатынын болжады және мұндай өркениеттердің дәлелдерінің жоқтығының себебі – технологиялық өркениеттердің тез жоғалып кетуімен байланысты болуы мүмкін деп есептеді. Типик түсіндірмелерге зиялы тіршіліктің өзін-өзі жоюға бейімділігі, зиялы тіршіліктің басқаларды жоюға бейімділігі, табиғи құбылыстардың салдарынан жойылуы және тағы басқалары жатады. Бұл ойлар Ұлы сүзгі гипотезасына алып келеді, онда жұлдыздардың көптігіне қарамастан сыртқы өркениеттердің байқалмауының себебі – процестің кем дегенде бір қадамының соңғы нәтижені азайту үшін сүзгі ретінде әрекет етуі керек екенін көрсетеді. Бұл көзқарас бойынша, зиялы тіршіліктің пайда болуы өте қиын болуы мүмкін, немесе технологиялық жағынан дамыған өркениеттердің өмір сүру мерзімі немесе олардың өмір сүруін көрсету кезеңі салыстырмалы түрде қысқа болуы керек. Андерс Сандберг, Эрик Дрекслер және Тоби Орд жасаған талдау «көзге көрінетін ғаламшарымызда басқа зиялы тіршілік жоқ болуының ықтималдығы жоғары екенін» көрсетеді.

Көркем әдебиет пен танымал мәдениетте

Бұл теңдеуді Джин Родденберри өзі жасаған "Жұлдыздар жолы" телесериалындағы мекенделген планеталардың көптігін қолдайтын аргумент ретінде келтірген. Бірақ Родденберриде теңдеу болмаған, сондықтан ол бастапқы ұсынысы үшін оны "құрастыруға" мәжбүр болды. Родденберри құрастырған теңдеу:

Родденберридің теңдеудің ойдан шығарылған нұсқасына қатысты Дрейк өзі, бірінші дәрежеге көтерілген санның мәні сол санның өзі екенін айтты. NASA-ның Europa Clipper миссиясындағы естелік тақтада АҚШ ақыны Ада Лимонның өлеңі, 103 тілдегі "су" сөзінің толқынды суреттері, Дрейк теңдеуі және планета ғалымы Рон Грилидің суреті бейнеленген.