Кіріспе
1985–1995 жылдар шамасындағы хип-хоп музыкасы.
Алтын ғасыр хип-хопы – 1980-жылдардың ортасы мен соңында жасалған, кең таралған хип-хоп музыкасын білдіреді. Жаңа мектеп хип-хоп қозғалысының жалғасы ретінде, ол жанрдың пайда болуы мен ескі мектеп дәуірінде орнығуынан кейін хип-хоптың жалпы дамуына әртүрлілігімен, сапасымен, жаңашылдығымен және ықпалымен ерекшеленеді. Сондай-ақ, хип-хоптың дамуымен және кең танылуымен байланысты. Мұнда тақырыптар алуан түрлі болды, музыка эксперименттік сипатта болды, ал ескі пластинкалардан алынған үлгілер әртүрлі стильде таңдалды. Бұл кезеңмен ең көп байланысты артистер: LL Cool J, Slick Rick, Ultramagnetic MC's, Jungle Brothers, Run DMC, Public Enemy, Beastie Boys, KRS One, DJ Jazzy Jeff & the Fresh Prince, Eric B. & Rakim, De La Soul, Big Daddy Kane, EPMD, Biz Markie.
Сипаттама
Алтын дәуір инновацияларымен ерекшеленеді – «әрбір жаңа сингл жанрды қайта жаңартып, өзгешелендіргендей сезілген кез», – деді Spin журналының бас редакторы Сиа Мишель. «Осы шаққа дейін көптеген маңызды, жаңашылдыққа толы альбомдар жарық көрді», – деді жазушы Уильям Желани Кобб. «Олар бастаған дәуірді «алтын» деп атауға себеп – осы алтын жылдарда пайда болған стильдік жаңалықтардың көптігі, микрофон шеберлерінің көп саны бірден өзін және өнер формасын жасады». «Алтын дәуір хип-хопы» термині 1980-жылдардың соңындағы хип-хопты сипаттайды, ол әртүрлілігімен, сапасымен, инновациясымен және ықпалымен ерекшеленеді. Public Enemy, KRS One және оның Boogie Down Productions, Eric B. & Rakim, Ultramagnetic MCs, De La Soul, A Tribe Called Quest және Jungle Brothers афроцентризм мен саяси белсенділік тақырыптары, эксперименттік музыкасы және эклектикалық үлгілері үшін осы дәуірмен байланысты. Осы кезеңді кейде «орта мектеп» немесе «mid school» деп те атайды, бұл фраза Gang Starr, UMC's, Main Source, Lord Finesse, EPMD, Just Ice, Stetsasonic, True Mathematics және Mantronix сияқты топтарды қамтиды. Run DMC, LL Cool J және жаңа мектеп хип-хоп продюсерлері Ларри Смит пен Def Jam Recordings-тің Рик Рубин жасаған жаңалықтар Beastie Boys, Marley Marl және оның Juice Crew MC-лері, Boogie Down Productions, Public Enemy және Eric B. & Rakim арқылы одан әрі дамытылды. Хип-хоп өндірісі тығыз болды, рифмалар мен биттер жылдамдады, себебі барабан машинасы үлгілеу технологиясымен толықтырылды. Раким рэп өнерін жаңа биікке көтерді, ал KRS One және Чак D «мәнді рэпті» қара белсенділікке қарай итермеледі. «Туған тілдер» тобының өкілдерінің жан-жақты, үлгілерге толы музыкасы олардың оң көзқарасын, афроцентризмін және ойнақылық энергиясын күшейтті. Хип-хоптың алтын дәуірінде үлгілер кеңінен қолданылды. Әртүрлі көздерден әртүрлі биттерді, рифтерді және үлгілерді алу мүмкіндігі, музыкалық білім немесе аспаптар қажет емес, тек дыбыстық коллаждарға жақсы сезімталдық қажетті жаңа продюсерлер мен диджейлердің жаңа буынын тудырды. Бұл үлгілер джаз, фанк және соулдан бастап рок-н-роллға дейінгі көптеген жанрлардан алынды. Мысалы, Beastie Boys-тің екінші студиялық альбомы Paul's Boutique 200-ден астам жеке үлгілерден құралған, оның 24-і альбомның соңғы трегінде пайда болды. Хип-хоптың ең ірі әртістерінің көпшілігі де шығармашылықтың шарына жетті. AllMusic алтын дәуір «жанр тарихындағы ең ірі рэперлердің ең жақсы жазбаларын көрді, олардың көп бөлігі Нью-Йоркте орналасқан. Алтын дәуір рэпі скелет тәрізді биттермен, хард-рок немесе соул тректерінен алынған үлгілермен және күшті дисс-рэппен сипатталады. PE-нің Чак D-сы, Big Daddy Kane, KRS One, Rakim және LL Cool J кейінгі хип-хоптың күрделі сөз ойындары мен лирикалық шеберлігін қалыптастырды». Лирикалық өзін-өзі даңқтаудан басқа, хип-хоп әлеуметтік наразылықтың бір түрі ретінде де қолданылды. Осы дәуірдегі лирикалық мазмұн көбінесе афроцентризм, есірткіге тәуелділік, қылмыс және зорлық-зомбылық, дін, мәдениет, американ экономикасының жағдайы және заманауи адамның күресі сияқты әртүрлі әлеуметтік мәселелерге назар аударды. Сол кездегі саналы және саяси хип-хоп тректері американ капитализмінің әсеріне және бұрынғы президент Рейганның консервативті саясатына жауап болды. Трисия Роуздың айтуынша, «рэпте қара мәдениетінің практикасы, әлеуметтік және экономикалық жағдайлар, технология, жыныстық және нәсілдік саясат және танымал мәдени кеңістікті бақылау институттары арасындағы қарым-қатынас күрделі және үнемі өзгеріп тұрады. Хип-хоп түрлі әлеуметтік мәселелерді шешуге арналған құрал болғанымен, ол өзінің ішкі мәселелерімен де күрделі болды. Сонымен қатар, қара ұлттылығына баса назар аударылды. Хип-хоп зерттеушісі Майкл Эрик Дайсон «1987 жылдан 1993 жылға дейінгі хип-хоптың алтын дәуірінде афроцентризм мен қара ұлттық рэп кеңінен таралды» деді, ал сыншы Скотт Тилл бұл кезеңді «хип-хоптың алтын дәуірі, 80-ші жылдардың соңы мен 90-шы жылдардың басында, бұл форма Black Panther және Watts Prophets-тің белсенділігін De La Soul және басқалардың кең мәдени эксперименттерімен ең жақсы біріктірген кез» деп сипаттады. Стильдік алуандық та ерекше көзге түсті; MSNBC алтын дәуірде «рэперлердің дыбысы маркетингтік стратегия емес, олардың аймағы мен қауымдастығымен анықталды» деді, ал Бен Дюинкер мен Денис Мартин Empirical Musicology Review журналында «Жаңа, шекараны итермелейтін Алтын дәуір альбомдарының тұрақты ағыны осы дәуірдің бұрын-соңды болмаған стильдік сұйықтығын көрсетеді» деп жазды.
Уақыт аралығы
Алтын дәуірді қамтитын нақты уақыт кезеңі әртүрлі дереккөздерде әртүрлі болып келеді және хип-хоптың басқа бағыттарымен қабаттасуы мүмкін. AllMusic жазғандай, «Хип-хоптың алтын дәуірі 1986 жылы Run D. M. C. тобының коммерциялық табысымен және 80-ші жылдардың соңында N. W. A., ал 1993 жылы Dr. Dre және Snoop Doggy Dogg-тың қатысуымен Батыс жағалауындағы гангста рэптің кеңінен танылуымен аяқталды». Chemical Brothers тобының Эд Симонс: «90-шы жылдардың басында хип-хоптың алтын дәуірі болды, сол кезде Jungle Brothers тобы «Straight Out the Jungle» әнін, ал De La Soul тобы «Three Feet High and Rising» әнін жасады» (бірақ бұл жазбалар тиісінше 1988 және 1989 жылдары жарық көрген). MSNBC 1980-ші жылдарды хип-хоп музыкасының «Алтын ғасыры» деп атады. Ғалым Микки Хесс алтын дәуірді «шамамен 1986–1994 жылдар» деп сипаттайды. New York Daily News газетінің жазушысы Карл Стофферс алтын дәуірді «шамамен 1986 жылдан 1997 жылға дейін» деп сипаттайды. «Алтын дәуір хип-хоп дыбысын іздеу» деген мақаласында музыка теоретиктері Бен Дюинкер мен Денис Мартин Empirical Musicology Review журналында «1986 және 1996 жылдар аралығындағы 11 жылды хронологиялық шекаралар ретінде» пайдаланып, алтын дәуірді анықтайды, оның бастапқы және соңғы нүктелері – «Raising Hell» және «License to Ill» әндерінің шығуы, сондай-ақ Тупак Шакур мен Notorious B. I. G.-дің қазасы.
Музыка сыншысы Тони Грин «Classic Material» кітабында 1993–1994 жылдарды «екінші Алтын дәуір» деп атап, бұл кезеңде бұрынғы классикалық үлгілерді пайдаланатын, ықпалды және сапалы альбомдар жарық көргенін айтады – drum machine-дер (Roland TR 808), drum sampler-лер (Akai MPC60, E mu SP 1200), дискіні аралау (turntable scratches), ескі мектеп хип-хоп хиттеріне сілтемелер және «тілді бүркеуге ұштасқан үш буынды сөздер» (tongue twisting triplet verbalisms) қолданылған, бірақ жаңа бағыттар да ізделіп жатқаны айқын болды. Грин мысал ретінде Wu Tang Clan тобының «Enter the Wu Tang (36 Chambers)», Nas-тың «Illmatic», De La Soul тобының 1993 жылы шыққан «Buhloone Mindstate», Snoop Doggy Dogg-тың «Doggystyle», A Tribe Called Quest тобының үшінші альбомы «Midnight Marauders» және Outkast тобының «Southernplayalisticadillacmuzik» альбомдарын келтіреді. Авторлық құқық, музыка және поп-мәдениет зерттеушілері Кембреу Маклеод пен Питер Диколаның сөзіне сәйкес, хип-хоп үлгілерінің алтын дәуірі 1987 жылдан 1992 жылға дейін созылған. Әртістер мен жазба компаниялары хип-хоп мәдениетінің негізгі бұқаралық ақпарат құралдарындағы тұрақтылығына әлі толыққанды көз жеткізбеген және оны заңды институт ретінде қабылдамаған. Олардың пікірінше, Grand Upright Music, Ltd. v. Warner Bros. Records Inc. ісі бойынша шешім хип-хоптың алтын дәуірінің аяқталуын және оның үлгі алу практикасын белгіледі.
Шырын жасаушылар тобы
Белгілі хип-хоп продюсері және инноваторы Марли Марл Juice Crew хип-хоп ұжымын құрды. Марл сонымен қатар Cold Chillin' Records-ты негіздеді және MC Shan, Big Daddy Kane, Biz Markie, Roxanne Shanté, Kool G Rap & DJ Polo және Masta Ace сияқты әртүрлі хип-хоп орындаушыларын біріктірді. Оның Juice Crew ұжымы хип-хоптың "алтын ғасыры" дәуірін қалыптастыруда маңызды рөл атқарды, лирикалық өнердің жаңа жетістіктерімен, Biz Markie және Big Daddy Kane сияқты жаңа суретшілердің ерекше тұлғаларымен және хип-хоп музыкасының кең көлемді коммерциялық табысқа қол жеткізуімен ерекшеленді.
Боги Даун Продакшн
Шанттың "Have a Nice Day" әнінде Бронкстан шыққан Boogie Down Productions (BDP) деп аталатын жаңа топтың екі негізгі мүшесіне сын айтылды: "KRS ONE, сенің осы есімің ақымақ радиостанция сияқты естіледі, демалысқа шығудың қажеті бар, ал Скотт Ла Рок, T La Rock "It's Yours" дегенде, ол өзінің есімін айтқан жоқ, ұялуың керек". Boogie Down Productions, Juice Crew MC Shan-мен келіспеушілікке ұшырап, оның "The Bridge" және "Kill That Noise" әндеріне жауап ретінде "South Bronx" және "The Bridge is Over" әндерін жариялады. KRS One 1984 жылы Run DMC-ді рэп музыкасының үлгісі деп есептеді және олардың үлгісімен рэп айта бастады. Оның айтуынша, BDP-нің көзқарасы Run DMC және LL Cool J сияқты алғашқы жаңашылдардың 1986 жылға қарай коммерциялық табысқа ие болып, көшеден алыстағанын көрсетті. Boogie Down-ның тұңғыш альбомы Criminal Minded (1987) регги музыкасының ықпалын мойындады және KRS One атау трегінде The Beatles-тің "Hey Jude" әнін еліктеді. Сондай-ақ, онда көшедегі өмірдің екі қиын оқиғасы бейнеленген, бірақ олар зұлым күлкі үшін ойнатылды: "The P Is Free", онда KRS секс үшін крек-кокаинді сұраған қызын қуу туралы айтады, және "9mm Goes Bang", онда ол есірткі сатушыны атып, қуанышпен "ла-ла-ла-ла-ла" деп әндейді. Мұндай әндер зорлық-зомбылық сөздерімен және жаңа мектептің хардкор барабан машиналарын қолданатын андеграундтың өрлеуін болжады. Criminal Minded альбомының обложкасы осы радикалды бейнеге бет бұрудың тағы бір көрінісі болды, топты жартылай қараңғыда, қолдарында қару ұстап тұрған күйінде көрсетті. Келесі альбом By All Means Necessary (1988) Скотт Ла Роктың қазасынан кейін саяси радикализмге көшті, атауы мен обложкасы Малкольм Х-ке сілтеме жасады. KRS One осы кезде Stop the Violence қозғалысына қатысты. Boogie Down Productions, Run DMC және Public Enemy сияқты топтар жаңа мектепті күшті мәселелерді көтеретін рэп музыкасы ретінде таныстырды.
Эрик Б. мен Раким
Эрик Б. және Rakim 1986 жылы Marley Marl продюсерлік еткен "Eric B. Is President" және "My Melody" әндерімен Zakia Records лейблында пайда болды. Екі трек те Paid in Full (1987) альбомына енді. Boogie Down Productions сияқты, бұл дуэт өздерінің тұңғыш альбомының обложкасында көшедегі өмірдегі өзгерістерді көрсетті, онда олар үлкен алтын тізбектер тағып, ақшамен оранып тұрған күйде бейнеленген. Criminal Minded сияқты, альбомдағы семплдер Джеймс Браунның хип-хоп үшін маңызды тұлға екенін бекітті, ал Rakim-нің сілтемелері хип-хопта мистикалық Исламның «Құдайлар мен жер» қозғалысының артуын көрсетті. Музыка минималистік, тіпті аскетизмге жақын болды, көптеген жазушылар Rakim-нің нақты, логикалық стилімен үйлескенде, бұл әсер ғылыми қаталдыққа ұқсайтынын атап өтті. Топ Paid in Full альбомын Follow the Leader (1988), Let the Rhythm Hit 'Em (1990) және Don't Sweat the Technique (1992) альбомдарымен жалғастырды. Rakim жаңа мектеп дәуірінің ең инновациялық MC-сі саналады. 2005 жылы Pitchfork журналында Джесс Харвелл былай деп жазды: «Rakim-нің жаңалығы – рэптің ең қасиетті мақсатына – өзің басқалардан жақсы рэпер екенің туралы айтуға интеллектуалдық теңеушілік қабатын қолдану». 1990 жылы Village Voice газетінде Роберт Кристагау Rakim-нің стилін «сабырлы, сенімді, анық» деп сипаттады. Ол әрі қарай: «Олардың үшінші альбомында, 1986 жылғы дебюттік альбомындағыдай, Эрик Б.-нің семплдері шынымен биттер, қара нәсілді еркектің дауысының табиғи музыкасын күшейту үшін жасалған», – деді. 1997 жылы Rolling Stone журналында 1980-жылдардың соңына көз жүгірген Эд Моралес Rakim-ді «мистикалық афроцентризмді рэптің джаз солисі болу үшін тегіс баритонды қолданатын қазіргі заманның жаңа мектеп MC-сі» деп сипаттады.
Халық жауы
Public Enemy компаниясы лейблмен келісімшартқа мәжбүрленіп қол қойғаннан кейін, 1987 жылы Def Jam-те "Yo! Bum Rush the Show" альбомын шығарды. Ол Public Enemy логотипін таныстырды – снайпер көзқарасынан шапақшы жігіттердің дөңгелек бейнесінде, сонымен қатар шайқас рифмаларымен ("Miuzi Weighs a Ton", "Public Enemy #1"), әлеуметтік-саяси мәселелермен ("Rightstarter (Message to a Black Man)") және крекке қарсы үгіттермен ("Megablast") толы болды. "Bum Rush the Show" альбомы Run DMC-нің "Raising Hell" альбомынан кейін жазылды, бірақ Def Jam Beastie Boys-тің "Licensed to Ill" альбомын шығаруға және жарнамалауға баса назар аударғандықтан оны кейінге шегерді. Батыс жағалауында 1985 жылы Toddy Tee-нің ықпалды "Batteram" микстейпі және 1986 жылы Ice T-нің "Six in the Morning" әні N.W.A-ның алғашқы туындыларынан бұрын пайда болды, нәтижесінде 1988 жылы өте сәтті болған "Straight Outta Compton" альбомы жарық көрді.
Жергілікті тілдер
Нью-Йорк жаңа мектеп ағымындағы осы атмосферадағы өзгерістерді "Jungle Brothers", "De La Soul", "A Tribe Called Quest", "Queen Latifah", "Chi Ali" және "Monie Love" топтары, сондай-ақ "Leaders of the New School", "KMD" және "Brand Nubian" сияқты жақтастары көрсетті. Олар агрессивті, еркекше мінез-құлқынан ауысып, екіұштылыққа, көңіл көтеруге және афроцентризмге бет бұрды. Олардың музыкасы көптеген үлгілерден құралған, бұрынғы жаңа мектеп өкілдеріне қарағанда ашық және түсінікті болды. "De La Soul" тобының тұңғыш альбомында "The Turtles" пен "Steely Dan" сияқты әртістердің үлгілері қолданылды, ал "A Tribe Called Quest" қатал биттерді жазды, олармен үйлесімде джаз үлгілері мен ойлы, әзілге толы рэптер берілді. 1991 жылы Гилберт О'Салливанның ән жазушысы "Biz Markie" әніндегі түпнұсқасын пайдаланғаны үшін "Warner Brothers Records" компаниясын сотқа берді. Соңғы шешімде авторлық құқыққа қатысты бұрынғы сот шешімдері келтірілмеді, ал төрешінің пікірі "Ұрлама!" деген сөздермен басталды.
"Қалқандар" Де Ла Сольға қарсы
Алпысыншы жылдардағы поп-тобы The Turtles 1989 жылы De La Soul хип-хоп тобына қарсы сотқа шағымданып, олардың 1968 жылғы "You Showed Me" әнінен алынған, рұхсатсыз қолданылған үлгіні пайдаланғаны үшін талап қойды. Сот ісі соттан тыс келісіммен 1,7 миллион долларға аяқталды, бірақ топ мүшелері кейіннен нақты төленген сома одан әлдеқайда аз болғанын мәлімдеді.