Кіріспе

Британдық шифрлау машинасы

Меркурий – 1950 жылдан кем дегенде 1960 жылдардың басына дейін Әуе министрлігі қолданған британдық шифрлау машинасы. Меркурий – Typex машинасынан дамыған онлайн роторлы машина, бірақ «қос барабанды корзина» жүйесі арқылы ұзақ цикл ұзындығына қол жеткізу үшін өзгертілген.

Тарих

Меркурийді Wing Commander E. W. Smith және F. Rudd жобалаған, олар машинаны жобалаудағы еңбегі үшін 1960 жылы сәйкесінше 2250 фунт стерлинг және 750 фунт стерлинг сыйлық алды. TypeX-тің жасаушыларының бірі Э. В. Смит 1943 жылы онлайн жүйеге қажеттілікті қанағаттандыру мақсатында, өз бастамасымен екі барабанды корзина жүйесін жобалаған. Меркурий прототиптері 1948 жылы жұмыс істей бастады, ал машина 1950 жылы пайдалануға берілді. 1959 жылға дейін 200-ден астам Меркурий машинасы жасалды, оның өндірісіне 250 000 фунт стерлингтен астам қаржы жұмсалды. Меркурий байланыс желілері Ұлыбритания мен Канада, Австралия, Сингапур, Кипр, Германия, Франция, Таяу Шығыс, Вашингтон, Найроби және Коломбо сияқты шетелдік станциялар арасында орнатылды. Машина шамамен он жыл бойы Ұлыбританияның дипломатиялық хабарларын жіберу үшін қолданылды, бірақ әскери мақсатта көтерілген жоқ. 1960 жылы машина 1963 жылға дейін қолданыста болады деп болжанды, содан кейін BID 610 (Alvis) жабдықтарының келуіне байланысты пайдасыз болады деп күтілді. Меркурийдің кіші нұсқасы Ariel деп аталды, бірақ бұл машина операциялық қолдануға енгізілмеген сияқты.

Дизайн

Меркурий жүйесінде роторлардың екі сериясы қолданылды. Бірінші серия, "басқару лабиринті" деп аталды, төрт ротордан тұрды және Typex-тегідей циклометриялық қадаммен жұмыс істеді. Басқару лабиринтінің бес шығысы роторлардың екінші сериясындағы бес ротордың қадамдарын анықтау үшін пайдаланылды, бұл "хабар лабиринті" деп аталды, ал соңғысы қарапайым мәтінді шифрлау және шифрланған мәтінді ашып алу үшін қолданылды. Хабар лабиринтіндегі алтыншы ротор тәуелсіз басқарылды және қалғандарына қарама-қарсы бағытта қадам жасады. Барлық он ротор лабиринттің кез келген бөлігінде бір-бірімен алмастырылатын болды. Роторларды пайдаланып басқа роторлардың қадамдарын басқару, бұрынғы шифрлау машинасының – АҚШ ECM Mark II-нің ерекшелігі еді. Меркурий сондай-ақ "ішкі және сыртқы бұрылысты доңғалақтардан" тұратын қос сымды роторларды қолданды, сыртқы доңғалақтар ішкі доңғалақтарға қатысты бірнеше позицияға орнатылатын.

Қауіпсіздік

Математикалық есептеулер бойынша Typex-тің циклы жеткілікті түрде үлкен болғандықтан, роторлардың бір рет орналасуын пайдаланып, қауіпсіздіктің бұзылуына қауіп тудырмай, тек 750 символ жіберуге болатын. Сандық пернелерді басу санын тіркегіш есептеді, және олар 750-ге жеткенде, алдын ала белгіленген ротор қолмен бір қадамға жылжытылды, соның арқасында TypeX 750-ден астам перне басумен хабарламаларды қауіпсіз шифрлеуге мүмкіндік алды. Меркурийдің циклының ұзақтығы роторлардың бір рет орнатылуында 56700 символ өткеннен кейін де қауіпсіз деп бағаланды. Бұл цикл ұзындығы машинаны трафик ағынының қауіпсіздігімен онлайн шифрлеу машинасы ретінде пайдалануға жеткілікті болды – машина хабарлама жібермесе де үздіксіз жұмыс істей алатын.