Кіріспе

Висконсин штатындағы латын католик шіркеуінің юрисдикциясы, АҚШ.

Грин-Бэй Рим католик епархиясы (Diocesis Sinus Viridis) – АҚШ-тағы Висконсин штатының солтүстік-шығыс аймағындағы латын шіркеуінің епархиясы. Бұл Милуоки архиепископиясының қарасты епархиясы. Оның бас шіркеуі – Грин-Бейдегі Әйетті Франциск Ксавьер соборы. Грин-Бэй епархиясы 1868 жылдың 3 наурызында Папа Пий IX-шы тарапынан құрылды. 2023 жылдың сәуір айына қарай Грин-Бэй епископы – Дэвид Рикен.

1600 жылдан 1800 жылға дейін

1634 жылы француз саяхатшысы Жан Николе Грин-Бэй аймағына келгенде, оның ізінен иезуит миссионерлері ерді. Бұл аймақ Жаңа Франция колониясының бір бөлігіне айналды. 1669 жылдың желтоқсанында реверен Клод Жан Аллуэз қазіргі Оконто маңындағы жергілікті американдық тайпамен бірге Әулие Франциск Ксавьер мерекесін тойлады. Ол сол жерде Әулие Франциск Ксавьер миссиясын құрды. 1671 жылы миссия қысқа мерзімге Ред-Банкске, содан кейін Де-Перге көшірілді, онда 1687 жылға дейін қалды, бірақ өртке түсті. Миссионерлер Грин-Бэй маңындағы Форт-Францис қорғауындағы Фокс, Саук және Виннебаго тайпаларымен жұмыс істеді. 1728 жылы бекініс қиратылғаннан кейін миссионерлер аймақтан кетіп қалды. Мелхер жаңа епархияға келгенде 16 діни қызметкер және 40 000 католик тұрғыны болды. Оның епископтық қызметі аяқталған кезде діни қызметкерлердің саны 56-ға, ал католиктердің саны 60 мыңға жетті. Мелхер сонымен қатар жаңа кафедралық соборды салуға дайындық жұмыстарын бастады. Грин-Бэй аймағында көптеген француз-канад католиктері болғанымен, жаңа елді мекендер басқа еуропалық иммигранттармен толықты. 1880 жылға қарай епархияда 44 шіркеу мектебі болды, онда 5000-нан астам оқушы оқыды. Осы кезеңде ағылшын тілінің кеңеюі этникалық шіркеулердің байланыстарын әлсіретті. 11 жылдық қызметі барысында Мессмер шіркеу мектептері мен басқа да діни мекемелердің дамуын ынталандырды. Ол сондай-ақ Аббат Бернард Пеннингсті Америка Құрама Штаттарында Норбертин орденін құруға шақырды; олар Де-Перде Әулие Норберт колледжін құрды. Фокс епархиядан шыққан алғашқы діни қызметкер, епископ болған. Өзінің қызметі кезінде Фокс жаңа епископтық резиденция салды, ол кейін епархиялық канцелярияға айналды және білім беруді және шіркеу мектептері жүйесін дамытуға үлкен қызығушылық танытты. 1944 жылы Папа Пий XII Родқа көмекші епископ ретінде Гранд-Айленд епархиясынан епископ Станислав Бонаны тағайындады. 1945 жылы Род қайтыс болғаннан кейін Бона Грин-Бэй епископы лауазымына автоматты түрде ие болды. Грин-Бэйдегі қызметі кезінде Бона 67 бастауыш мектеп, төрт орта мектеп, Манитовактегі Holy Family колледжі мен Франклиндегі Sacred Heart семинариясын құрды. Ол сонымен қатар епархиялық газетті құрып, епархиялық католик қайырымдылық қорының әлеуметтік қамқорлық бағдарламасын жаңа қажеттіліктерге, соның ішінде көшпенді жұмысшылардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін бейімдеді. Ол 1983 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Грин-Бэйде 16 жыл бойы епископ болып қызмет етті. Сол жылы Папа Иоанн Павел II Питтсбург епархиясының діни қызметкері Адам Майданы Уицислоның орнына тағайындады. Грин-Бэйдегі қызметі кезінде Майда епархияның алғашқы әйел канцлерін және бірінші әйел приход директорын тағайындады. Ол сонымен қатар епархиялық жоспарлау кеңесі мен діни қызметтерді дамыту бағдарламасын құрды, епархиялық санақ жүргізуді бастады, RCIA процесін енгізді және Lumen Christi білім беру кампаниясы арқылы 9 миллион доллар жинады. Банктер 2003 жылы зейнетке шықты. Содан кейін Иоанн Павел II Банкстің орнына Питтсбургтен келген көмекші епископ Дэвид Зубикті тағайындады. 2007 жылы Папа Бенедикт XVI Зубикті Питтсбург епискобы етіп тағайындады. Грин-Бэй епархиясының қазіргі епискобы Дэвид Л. Рикен, бұрын Шайен епархиясының епискобы. Рикен 2008 жылы Бенедикт XVI тағайындады. 2022 жылдың наурызында Рикен епархиялық қызметкерлердің трансгендерлерді олардың биологиялық жынысына сәйкес келетін сөздермен атауын және оларды биологиялық жынысына сәйкес келетін дәретханаларға шектеуін талап ететін саясатты енгізді. Епархия 2022 жылдың қыркүйегінде Американың скауттарымен байланысын үзді. Бұл әрекеттер Бойскауттардың банкроттық ісімен байланысты болды деп хабарланды.

Жыныстық қатынаспен байланысты қылмыстар туралы хабарлар

2002 жылдың қыркүйегінде Джон Финиді Лос-Анджелесте Аутагами округінің ордері бойынша балаларды жыныстық зорлауда айыптап тұтқындады. Ол 1978 жылы Сент-Николас шіркеуінде жас жасөспірімдер болған кезде Трой мен Тодд Меррифилд ағайындыларға жыныстық қатынаста қол сұққан деп айыпталды. 2004 жылы ол айыпты деп танылып, 15 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылы Ватикан оны дінсіз деп жариялады. 2008 жылы Меррифилд ағайындылары епархияны айыптап, Фейніні ауыстырып, оның тарихы туралы қауым мүшелеріне хабарламай, алаяқтық жасады деп айыптайды. 2012 жылдың мамыр айында бауырластар соттан 700 000 АҚШ долларын жеңіп алды, бірақ сол жылдың аяғында бұл шешімнің күшін жойды. 2015 жылдың қарашасында епархия Меррифилдтермен 700 000 долларға келісімге келді. 2005 жылы Дональд Бузановский 1988 жылы Грин-Бэйдегі Сент-Петр және Пол мектебінде оқушы болған кезінде Дэвид Шауерге жыныстық қатынаста болғандығы үшін сотталды. Сол жылы Ватикан оны дінге жатқызды. Бұған дейін Бузановский 2000 жылы бала порнографиясы үшін сотталып, 21 ай түрмеде отырған. 2002 жылы ол епархияға жазған хатында 14 баланы жыныстық қатынасқа түскенін мойындаған. Висконсин заңдарының өзгеруіне байланысты Бузановский 2012 жылы жеті жылға шартты түрде босатылды. Невададағы епархияға 2012 жылдың қазан айында Невада штатының Лас-Вегас қаласында 1980 жылдары сол қалада қызмет еткенде 13 жасында Фини жыныстық қатынаста болды деп айыптаған адам шағым түсірді. Қабылдаушы Грин-Бэй епархиясы Рино-Лас-Вегас епархиясына Финиге қатысты айыптаулар туралы хабарламай қалды деген. 2013 жылдың наурызында Лас-Вегас төрешілері оған 500 000 доллар айыппұл салды. 2016 жылдың қазан айында зейнеткерлік жастағы діни қызметкер Ричард Томас 16 жасар баламен жыныстық қатынасқа түскені үшін төрт айға түрмеге қамалды. Сол жылдың наурыз айында Томас бірнеше рет мектептен мектепке бара жатқан баласына өзінің зейнеткерлік өмірін өткізу үшін қараған терезеден көрінді. 1993 жылы полиция Томасты жалаңаш жүргені үшін тұтқындаған болатын, бірақ ол психологиялық емге сотталды. 2019 жылдың қаңтар айында епархия жыныстық зұлымдық жасады деп айыпталған 46 епархиялық дін қызметкерлерінің тізімін шығарды. 2019 жылдың мамыр айында епархия бұл тізімге тағы екі есімді қосты. 2019 жылдың тамызында епископ Рикен 2002 жылы Шеенн епискобы болып қызмет еткен кезде қылмыстық тергеу кезінде бұрынғы епископ Джозеф Хартты қорғаған деп айыпталды. Рикен барлық айыптауларды жоққа шығарып, Харт туралы ештеңе жасырмағанын айтты.

Білім

Грин-Бэй епархиясы алты жоғары мектепті және 56 бастауыш мектепті қадағалайды.