Кіріспе

Американдық актер және драматург (1939–2001)

Джейсон Миллер (туған Джон Энтони Миллер кіші; 22 сәуір 1939 – 13 мамыр 2001) – американдық драматург және актер. Ол 1973 жылы «Чемпионат маусымы» пьесасы үшін драма саласындағы Пулитцер сыйлығын және ең үздік пьеса үшін «Тони» сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ, 1973 жылғы «Экзорсист» фильміндегі Әке Дэмиен Каррас рөлі үшін «Оскар» сыйлығының ең үздік қосалқы актер номинациясына ие болды, ол бұл рөлді «Экзорсист III» фильмінде қайта ойнады. Кейіннен ол Пенсильвания штатының Скрантон қаласындағы Скрантон қоғамдық театрының көркемдік директоры болды, осы театр «Чемпионат маусымы» пьесасын қойған болатын.

Ерте өмір

Миллер Нью-Йорк қаласында, Куинс ауданында, Мэри Клэр (құрмет аты Коллинз) мұғалім және Джон Энтони Миллер аға электрик отбасында дүниеге келді. Оның тегі негізінен ирландтық католик, сонымен қатар неміс тегі де бар еді. Оның отбасы 1941 жылы Скрантон қаласына көшті, онда Миллер Сент-Патрик орта мектебінде және иезуиттер басқаратын Скрантон университетінде оқыды, онда ағылшын тілі мен философия мамандықтарын бітірді. Содан кейін ол Вашингтондағы Америка католик университетінде сөйлеу және драма кафедрасының аспирантурасында оқыды; Associated Press оның қазасынан кейін ол онда магистр дәрежесін алғанын хабарласа да, Миллер "сабақтарға бармағаны, емтихан тапсамағаны және қыздарды сағат 10-ға дейін жатақханаға қайтармағаны үшін" диплом алудан бұрын университеттен шығарылғанын айтты. Осы кезеңде ол жақын жердегі Архиепископ Кэрролл орта мектебінде (Вашингтон, округ) драма және ағылшын тілінен сабақ берді.

Мансап

1972 жылы Миллер «That Championship Season» пьесасы үшін Пулитцер сыйлығын жеңіп, атаққа ие болды, ал 1973 жылы осы пьеса «Үздік пьеса» номинациясы бойынша «Тони» сыйлығын жеңіп алды. Бродвейдегі алғашқы актерлік құрамда Чарльз Дурнинг, Ричард Дайсарт және Пол Сорвино болды. Сол жылы оған Уильям Фридкиннің «The Exorcist» (1973) қорқыныш фильміндегі қиын жағдайдағы дін қызметкері, отец Дэмиен Каррас рөлі ұсынылды, осы рөлі үшін ол «Ең үздік қосалқы актер» номинациясына ие болды. «The Exorcist» үшін ұсынылғаннан кейін оған «Такси жүргізушісі» (1976) фильміндегі басты рөл ұсынылды, бірақ ол Роберт Муллиганның «The Nickel Ride» фильміне түсу үшін одан бас тартты. 1982 жылы Миллер «That Championship Season» пьесасының экрандық нұсқасын режиссерлікке алып, түсірді. Фильмде Роберт Митчем (фильм түсірілімі басталар алдында қайтыс болған Уильям Холденнің орнына), Пол Сорвино, Мартин Шин, Стейси Кич және Брюс Дерн ойнады. Оның кинодағы мансабы сирек болды, себебі ол аймақтық театрларда жұмыс істеуді артық көретін. Миллер Скрантон қоғамдық театрының көркемдік директоры болып жұмыс істеді. SPT-мен бірге ол «Blithe Spirit», «Harvey», «California Suite», «Crimes of the Heart» және «The Lion in Winter» сияқты әртүрлі қойылымдарды қойып, оларда өзі де ойнады. Ол кейде «Жұрттың адвокаты» (1977), «Дайн қарғысы» (1978), «Тоғызыншы конфигурация» (1980), «Ойыншық сарбаздар» (1984), «Жыншылдар III» (1990) және «Руди» (1993) сияқты көркем фильмдерде де түсті, онда ол Notre Dame футбол командасының жаттықтырушысы Ара Парсегиан рөлін ойнады. 1998 жылы ол «Barrymore's Ghost» атты жеке моноспеклісімен елді аралап, Бродвейден тыс сахнада төрт ай бойы қойылымдар көрсетті. 2000 жылдың қазан айында ол Майкл Лиландтың режиссерлігімен Филадельфиядағы Theatre Double сахнасында сәтті және сыншылардың жоғары бағасын алған «Barrymore's Ghost» қойылымында ойнады. Миллердің соңғы жобасы 2001 жылы Пенсильвания жазғы театр фестивалі үшін «The Odd Couple» пьесасын қайта қою болды, онда ол Оскар Мэдисон рөлінде ойнауға тиіс еді, бірақ қойылым ашылғанға дейін жүрек талмасынан қайтыс болды. 1973 жылы ол Нью-Джерси штатының Аппер Сэдл-Ривер қаласына көшіп барды. 1982 жылы ол Скрантонға оралып, Скрантон қоғамдық театрының көркемдік директоры болды, бұл театр бір жыл бұрын құрылған аймақтық театр ұйымы еді.

Өлім

2001 жылдың 13 мамырында Миллер Пенсильвания штатындағы туған қаласы Скрантон қаласында жүрек талмасынан қайтыс болды. 2004 жылы Миллердің көп жылдық досы және "That Championship Season" пьесасының барлық үш қойылымында ойнаған актер Пол Сорвино Скрантон қаласының тапсырысымен қалыптасқан драматург пен актердің қоладан жасалған бюстін жасады. Мүсін 2008 жылдың желтоқсан айында ашылды. 2011 жылдың наурыз айында "That Championship Season" пьесасының алғашқы Бродвейдегі қайта қойылымы өтті. Қойылымға Брайан Кокс, Кифер Сазерленд, Джим Гаффиган және Миллердің үлкен ұлы, актер Джейсон Патрик қатысты. Патрик, Миллер өзінің бейнесін сомдаған рөлді ойнап, Миллердің күлін сақтайтын урнаны сахнаға қойды.