Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ертедегі виртуалды шындық жүйесі
Early virtual reality system
Sensorama – адамды толыққанды сезімдерге батыратын, көп сезімді (қазіргі кезде көпмодальды деп аталады) технологияның ең ерте белгілі мысалдарының бірі. Бұл технологияны 1962 жылы Мортон Хейлиг ұсынды, және ол виртуалды шындық (VR) жүйелерінің ең алғашқыларының бірі деп есептеледі.
The Sensorama was a machine that is one of the earliest known examples of immersive, multi sensory (now known as multimodal) technology. This technology, which was introduced in 1962 by Morton Heilig, is considered one of the earliest virtual reality (VR) systems.
Даму
Бүгінде "мультимедиялық" маман деп есептелетін Хейлиг 1950 жылдары театрды барлық сезімдерді тиімді пайдаланатын, көрерменді экранға баурайтын әрекет ретінде қарастырды. Ол мұны "Тәжірибе театры" деп атады және 1955 жылы жарияланған "Болашақтың киносы" (Робинет 1994 ж.) атты мақаласында көп сезімдік театр туралы өз ойларын толық сипаттады. 1962 жылы ол өзінің идеясының прототипін, "Сенсорама" деп аталып, онымен бірге бес қысқа фильмді жасады. "Сенсорама" – бұл стереоскопиялық түрлі-түсті дисплейі, желдеткіштері, иіс шығару құрылғылары, стерео дыбыс жүйесі және қозғалмалы креслосы бар механикалық құрылғы. Ол Нью-Йорк көшелерімен мотоциклмен саяхаттауды имитациялады, көрерменге экранда көрінетін көше суреті, желдеткіштен соққан жел және қаланың шуы мен иісі арқылы қиялданған мотоциклде отырғандай сезім сыйлады. Бензиннің иісі мен пиццаның хош иісі химиялық заттардың көмегімен қайта жаратылды. Машина бүгінге дейін жұмыс істесе де, көрермен онымен өзара әрекеттесе алмайды және пайдаланушының әрекеттеріне жауап бере алмайды. Говард Райнгольд (1991 жылы жарық көрген "Виртуалдық шындық" кітабында) 1950 жылдары жасалған Бруклин көшелерімен велосипедпен саяхатты бейнелейтін қысқа фильмді пайдаланып, "Сенсораманы" сынап көрген тәжірибесін баяндады және 40 жылдан асса да, оның мүмкіндіктеріне әсерленгенін айтты. "Сенсорама" кең бұрышта стереоскопиялық 3D суреттерді көрсетуге, денеді қисайтуға, стерео дыбыс беруге және фильм кезінде жел мен иістерді қосуға арналған мүмкіндіктермен жабдықталған. Хейлиг өзінің идеялары мен патенттеріне қаржылай қолдау таба алмағандықтан, "Сенсорама" жобасы тоқтатылды.
Heilig, who today would be thought of as a "multimedia" specialist, in the 1950s saw theater as an activity that could encompass all the senses in an effective manner, thus drawing the viewer into the onscreen activity. He dubbed it "Experience Theater", and detailed his vision of multi sensory theater in a 1955 paper, "The Cinema of the Future" (Robinett 1994). In 1962 he built a prototype of his vision, dubbed the Sensorama, along with five short films for it to display. The Sensorama was a mechanical device, which includes a stereoscopic color display, fans, odor emitters, stereo‐sound system, and a motional chair. It simulated a motorcycle ride through New York and created the experience by having the spectator sit in an imaginary motorcycle while experiencing the street through the screen, fan generated wind, and the simulated noise and smell of the city. The petrol fumes and the smell of pizza snack bars were recreated by chemicals. While the machine still functions today, audiences cannot interact with it and it cannot respond based on the user's actions. Howard Rheingold (in his 1991 book Virtual Reality) spoke of his trial of the Sensorama using a short film piece that detailed a bicycle ride through Brooklyn, created in the 1950s, and still seemed quite impressed by what it could do more than 40 years later. The Sensorama was able to display stereoscopic 3 D images in a wide angle view, provide body tilting, supply stereo sound, and also had tracks for wind and aromas to be triggered during the film. Heilig was unable to obtain financial backing for his visions and patents, and so the Sensorama work was halted.