Кіріспе

SMS-хабарламаларды жіберу үшін қолданылатын қысқа сандық тізбектер. Мобильді телефонның мәтіндік хабарламалары. Қысқа кодтар немесе қысқа нөмірлер – мобильді желі операторларының мультимедиялық хабарламалар жүйесінде (MMS) және қысқа хабарлар қызметі (SMS) жүйелерінде хабарларды жіберу үшін қолданылатын, телефон нөмірлерінен едәуір қысқа сандық тізбектер. Хабар алмасудан басқа, олар жеңілдетілген нөмірді теру үшін де пайдаланылуы мүмкін. Қысқа кодтар телефон нөмірлеріне қарағанда оңай оқылып, есте сақтауға ыңғайлы. Қысқа кодтар әр оператор үшін технологиялық деңгейде бірегей болып табылады. Дегенмен, операторлар әдетте, қайталануды болдырмау үшін келісімдер жасайды. Кейбір елдерде, мысалы, АҚШ-та, сандардың кейбір түрлері операторлар аралық (бірнеше провайдерлер немесе операторлар пайдаланады). АҚШ-тағы операторлар аралық сандар – жалпы қысқа кодтар деп аталады. Ұйымдар пайдаланушыларды қайырымдылыққа қаржы жинау, мобильді қызметтерге қол жеткізу, қоңырау үнін тапсырыс ету немесе телешоуға дауыс беру сияқты қызметтерге қатысуға ынталандыру үшін қысқа кодтарды құруы мүмкін. Олар "19" префиксімен басталып, содан кейін тағы төрт немесе алты санмен және екі санмен жалғасады. Communications Alliance Ltd және WMC Global Австралиядағы премиум және стандартты тарифтік қысқа кодтарды басқаруға жауапты. Транзакциялық және жазылым қызметтеріне екі рет SMS арқылы немесе веб-сайт арқылы MO жауабымен тіркелу қажет.

Бангладеш

Кодтардың ұзындығы бес саннан тұрады. Бангладеш телекоммуникациялық реттеу комиссиясы (BTRC) Бангладеште қысқа кодтарды беру және бақылауды жүзеге асырады.

Бельгия

Кодтар төрт таңбадан тұрады.

Ботсвана

Кодтар үш таңбадан тұрады.

Бразилия

Кодтар бес таңбалы болады.

Қазақстан

Қысқа кодтар төрт таңбадан тұрады және 1 санымен басталады.

Канада

Канадалық жалпы қысқа кодтар бес немесе алты цифрлы болуы мүмкін. "4" цифрымен басталатын жалпы қысқа кодтар сымсыз желі операторларының жеке пайдалануы үшін резервтелген. Телефондардың үйлесімсіздігіне байланысты төрт цифрлы жалпы қысқа кодтарға рұқсат етілмейді. Қысқа кодқа негізделген хабарламалардың бағасы жоқ (нақты акция төленеді), стандартты тариф (пайдаланушы стандартты операторлық төлемдерді төлейді) және премиум тариф (өзгеріп отырады, C$1-ден C$10-ға дейін) болуы мүмкін. Канадалық қысқа кодтарды Канада Сымсыз Телекоммуникациялар Ассоциациясы реттейді. 2020 жылдың ақпан айында CWTA (Канада Сымсыз Телекоммуникациялар Ассоциациясы) Роджерс Wireless компаниясы болашақта жалпы қолданыстағы ұялы кодтарға қатыспайтынын хабарлады. Жалпы қысқа код – бірнеше немесе жалпы мақсаттар үшін бірнеше бренд бөлісетін код.

Чили

Кодтар үш және төрт таңбалы болады.

Чехия

Осы қысқа кодтарға жіберілген немесе олардан алынған хабарламалар Premium Rate SMS деп аталады. Кодтар MO бағыты үшін жеті таңбалы, ал MT бағыты үшін бес (төлем алынбайтын) немесе сегіз (төлем алынатын) таңбалы болады, олар тоғыз цифрынан басталады, соңғы екі немесе үш таңба (есептеу түріне байланысты – MO/MT) бағаны көрсетеді, мысалы, 9090930 нөміріне жіберілген SMS үшін 30 Kč есептелінеді. Алғашқы үш таңба – мақсаттық түр префиксі (микротөлемдер үшін 908, ересектерге арналған контент үшін 909, ал қалғаны үшін 900), төртінші және бесінші таңбалар желі операторы тіркеген қызмет провайдерін анықтайды. Желі операторлары қызметтік мақсаттар үшін ғана пайдаланатын төрт таңбалы қысқа кодтар да бар (операторға байланысты).

Дания

Кодтар үш немесе төрт саннан тұрады.

Доминикан Республикасы

Кодтар төрт немесе бес таңбадан тұрады.

Эфиопия

Кодтар төрт таңбадан тұрады және 8 санымен басталады, мысалы 8xxx. Эфиопиядағы телекоммуникация секторы үкімет бақылауында болғанымен, қысқа кодтық қызметтер жеке секторға тапсырылады. Қысқа кодтар көбінесе қайырымдылыққа ақша жинау, лотерея және дауыс беру үшін пайдаланылады.

Еуропалық Одақ

Жалпы Еуропалық Одақ бойынша қолданылатын кодтар 11 санынан басталады. Мысалдар: 118xxx – анықтамалық қызметтер, 116xxx – шұғыл көмек телефондары. Бұл, Еуропалық Одақтың 112 шұғыл көмек нөмірінен өзге, қосымша нөмірлер.

Фарер аралдары

Кодтар төрт таңбадан тұрады және "12" немесе "19" цифрларымен басталады.

Финляндия

Кодтар бес немесе одан көп цифрдан тұрады, көбінесе бес немесе алты цифрлы болады.

Франция

Кодтар бес таңбалы болады. Бастапқы таңбалар қызметтің бағасын көрсетеді.

Германия

Кодтар төрт немесе бес таңбадан тұрады.

Грекия

Кодтар бес таңбалы болады.

Гонконг

Кодтардың ұзындығы төрттен сегіз санға дейін болады, және олар 501-ден 509-ға дейінгі сандармен басталады. Төтенше жағдайға шақыру нөмірі – 992.

Венгрия

Кодтар төрт немесе бес таңбадан тұрады.

Үндістан

Үндістан нарығында кілт сөздерді ай сайын жалға алатын көптеген компаниялар бар, олардың әріптері, стандартты телефон пернетақтасында қысқа кодтарды көрсетеді. Қысқа кодтар бес таңбадан тұрады және міндетті түрде '5' санымен басталуы керек. Бес таңбаны тағы үш таңбамен ұзартуға болады, бұл үш қосымша әріпті білдіреді. Осы қысқа кодтарға жіберілетін хабарламалар көбінесе «жоғары тарифті SMS» деп аталады және операторға және қызметке байланысты бір хабарламаға шамамен 1 рупиден 3 рупиге дейін тұрады. Хабарламаның толық ұзындығы 100-ден 500-ға дейін (кейбір провайдерлер тек осы ұзындықты қолдайды) болуы мүмкін.

Индонезия

Кодтар төрт таңбадан тұрады және құны 2000 рупийге жоғарылайды.

Ирландия Республикасы

Қысқа кодтар бес таңбадан тұрады және 5 санымен басталады. Екінші таңба көбінесе ең жоғары бағаны көрсетеді, мұнда 0 – толығымен тегін, 1 – тек стандарттық хабарлама бағасы, 3 – 0,60 еуро, ал 7 – ең жоғары бағасы жоқ. 59 санымен басталатын кодтар көбінесе ересектерге арналған қызметтер үшін қарастырылған, бірақ олардың ішінде пайдаланылатыны өте аз.

Италия

Италияда қысқа кодтардың нақты ұзындығы жоқ, олар үш саннан басталып бес санға дейін жетеді. "4" санымен басталатын барлық қысқа кодтар жергілікті телекоммуникация заңымен "желілік қызметтерге" арналған деп белгіленеді. Көпке танымал қысқа кодтар 48xxx диапазонында, коммерциялық рингтондар мен мобильді мазмұн жүктеуге арналған.

Оңтүстік Корея

Кодтар көбінесе төрттен алты цифрға дейін болады, алайда қысқа кодтардың нақты ұзындығы жоқ.

Латвия

Латвияда қысқа кодтардың ұзындығы да белгілі бірдей емес, үш саннан басталып бес санға дейін жетеді. "118" санымен басталатын төрт таңбалы немесе "1184" санымен басталатын бес таңбалы барлық қысқа кодтар ақпараттық қызмет провайдерлеріне арналған.

Литва

Литвада қысқа кодтардың ұзындығы да белгілі бірдей емес, үш саннан басталып бес санға дейін жетеді. "1" санымен басталатын барлық қысқа кодтар жергілікті телекоммуникация заңымен "желілік қызметтерге" арналған деп белгіленеді.

Малайзия

Кодтар бес таңбалы болады, "2" немесе "3" санымен басталады, премиум тарифтері RM0.30-дан 10.00-ге дейін құрайды. Кодтар MT арқылы төленеді, сондықтан жазылым қызметтеріне жол беріледі. Ұялы байланыс операторлары қызметтің сипаттамасын мақұлдағаннан кейін, арнайы кодтар әдетте 4 апта ішінде, ал ортақ кодтар 1 апта ішінде қолданысқа енгізіледі.

Марокко

Кодтар төрт таңбадан тұрады.

Непал

Кодтардың ұзындығы үштен төртке дейін саннан тұрады. Қысқа нөмірлер көбінесе 3 цифрдан тұрады және қоғамдық қызметтерге арналған. SMS қысқа нөмірлері түрлі мақсаттар үшін қолданылады және төрт цифрдан тұрады.

Нидерланды

Кодтар төрт таңбадан тұрады.

Жаңа Зеландия

Кодтар үштен төртке дейін саннан тұрады.

Нигерия

Кодтар төрттен бес цифрға дейін ұзындығымен келеді.

Норвегия

Кодтар төрттен бес цифрға дейін ұзындығымен келеді.

Пәкістан

Кодтар үш және төрт саннан тұрады. Пайдаланушылар қысқа кодтарға жіберілген әр SMS үшін 5 PKR-ден 25 PKR-ге дейін төлейді. Мобильді операторлар қысқа кодтар үшін орнату, айлық төлем және әр кілт сөз үшін ақы алады. Қысқа кодтарды пайдалану ПТА (Пәкістан Телекоммуникациялық Агенттігі) белгілеген қағидаларға сәйкес болуы тиіс.

Панама

Кодтар төрт таңбадан тұрады.

Польша

Коммерциялық кодтар бес таңбалы (1xxxx) болып келеді және оларға мобильді және стационарлық желілерден қоңырау шалуға болады. Кез келген желіден қысқа кодтарға қоңырау шалу, қоңырау шалған нөмірдің орналасқан жеріне байланысты бағытталады; демек, егер абонент нақты бір географиялық аймаққа қосылғысы келсе, қысқа кодты тиісті аймақтық кодпен қосымша теруі қажет болуы мүмкін.

Филиппиндер

Кодтар жеті таңбадан тұрады. Ұлттық телекоммуникация комиссиясы (ҰТК) – ақпараттық және коммуникациялық технологиялар (АКТ) саласындағы сенімді, қолжетімді және тиімді инфрақұрылым мен қызметтерді қамтамасыз ететін ортаны құратын реттеуші орган. Филиппиндегі премиумды және премиумды емес қысқа кодтарды басқаруға ҰТК жауапкершілікті көтереді, бірақ ҰТК-нің нормативтік нұсқаулары қысқа кодтарға қолданылғанда толыққанды болмайды. Керісінше, ҰТК-нің нұсқаулары көбінесе операторлар мен операторлардың техникалық инфрақұрылымына бағытталған. ҰТК веб-сайтында премиум SMS немесе стандартты тарифпен жіберілетін SMS туралы нақты ақпарат жоқ. ҰТК-нің "ХАБАРЛАМА ҚЫЗМЕТТЕРІ ЕРЕЖЕСІНЕ ҚОСЫМША ЖӘНЕ ӨЗГЕРТУЛЕР" арқылы жаппай SMS және спамды бақылауға қатысты құжаттама бар, алайда ол да премиум SMS-ке тікелей қатысты емес.

Ресей

Кодтар төрт таңбадан тұрады. Қысқа нөмірге қоңырау шалу немесе SMS жолдау құны нөмірге және байланыс операторына қарай 1,2-ден 300 рубльге дейін ауыспайды.

Сербия

Кодтар төрт таңбадан тұрады.

Сингапур

Кодтар бес таңбалы болады.

Оңтүстік Африка

Кодтардың ұзындығы бес саннан тұрады. Қысқа кодтар "3" немесе "4" санымен басталады. Мысалы, 34001 немесе 42001. Әрбір қысқа код немесе қысқа кодтар диапазонына (әдетте 34000-ден 34009-ға дейін) белгілі бір тарифтер немесе соңғы пайдаланушы бағасы (EUP) тағайындалады. Тарифтік төлемдер мобильді желіден жіберілген есеп айырысу бойынша 0,50-ден 30,00 теңгеге дейін және мобильді желіге жіберілген есеп айырысу бойынша 0,50-ден 50,00 теңгеге дейін құрауы мүмкін. Қысқа кодты жалға алумен байланысты жоғары құнға байланысты көптеген провайдерлер ортақ қысқа кодтарды ұсынады, бұл құнды айтарлықтай төмендетеді.

Испания

Кодтар төрт таңбадан тұрады.

Швеция

Кодтар бес таңбалы болады.

Швейцария

Кодтардың ұзындығы үштен бес санға дейін болады (көбінесе үш саннан тұратын кодтар таралған); "6" санымен басталатын кодтар ересектерге арналған қызметтер үшін резервтелген.

Тайвань

Кодтар көбінесе төрт таңбадан тұрады және "19" санымен басталады.

Түркия

Кодтар төрт таңбадан тұрады.

Ұлыбритания

Кодтар бес таңбалы, көбінесе 6 немесе 8-ден басталады. 70-тен басталатын кодтар қайырымдастық ұйымдарымен пайдаланылады. Кодтардың диапазоны уақыт өте келе 4 сияқты басқа да бастапқы таңбаларды қолдану үшін кеңейтілуі мүмкін. Ересектерге арналған мобильді қызметтер 69 немесе 89-дан басталатын кодтарды пайдалануы керек. Ұялы байланыс операторлары кейде өзіне тиесілі кодтарды қолданады (өздерінің пайдалануы үшін басқа бастапқы таңбасымен немесе қысқарақ ұзындығымен). SMS қысқа кодтары көбінесе холдингтік компанияларға тиесілі болады, олар оларды қызмет көрсетушілерге және жарнама берушілерге SMS қызметтерін, қайырымдастық қор жинауды және жаңалықтар туралы хабарламалар, дауыс беру және викториналар сияқты маркетингтік іс-шараларды ілгеріту үшін жалға береді. Қысқа кодтар қосымша мазмұнды немесе ұялы телефон URL сілтемесін жеткізу үшін де қолданылуы мүмкін, оны сұрағанда ұялы телефонның веб-браузері ашып, пайдаланушыны ұялы веб-бетке байланыстырады. Премиум SMS қызметтері қатысушының ұялы телефонына төлемді жүргізуге арналған кодтарды пайдаланады (қызмет көрсетушінің шарттарына сәйкес). Басқа кодтар (әдетте жарнама берушілер қолданады) "Стандартты тарифтеріңіз қолданылады" немесе жіберу және қабылдау үшін тегін болуы мүмкін. Ұлыбританияда премиум SMS қызметтерін Телефон төлемдері жөніндегі орган реттейді. Премиум кодқа байланысты барлық төлемдер мен шарттар тұтынушыға түсінікті болуы керек. Жазылымға негіделген қысқа кодты тоқтату үшін қысқа код нөміріне "STOP" сөзін жіберіңіз.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-тағы стандартты, өзара сәйкес келетін қысқа кодтар бес немесе алты цифрлы болады, ешқашан 1-ден бастаылмайды және тек АҚШ-та ғана жұмыс істейді. Оларды қысқа код бағдарламасының тіркеу қызметін ұсынатын iconectiv компаниясы жалға алады, бұл Common Short Code Administration және CTIA арасындағы келісімге сәйкес жасалады. Кейбір операторлар өздерінің операторлық кодтарының бір бөлігін үшінші тараптарға береді. "Short Code Registry" қолжетімді, резервтелген және тіркелген қысқа кодтардың бірыңғай дерекқорын сақтайды. CTIA Common Short Code бағдарламасын басқарады, ал iconectiv 2016 жылғы қаңтарда АҚШ-тың қысқа кодтар тізілімінің ресми қызмет көрсетушісі атанды. Толық ақпарат алу үшін Short Code Registry-нің ең жақсы тәжірибелері мен Short Code Monitoring Handbook нұсқаулығына жүгініңіз. Қысқа кодқа "HELP" деп хабарлама жіберген кезде, қысқа код қызметі шарттар мен талаптар, қолдау ақпараты (кемінде тегін телефон нөмірі немесе электрондық пошта мекенжайы) және қысқа кодты жалға алған тұлғадан басқа да ақпаратты қамтитын жауап хабарламасын қайтарады. Пайдаланушы қысқа код қызметінен келетін қосымша хабарламаларды алмау үшін "STOP", "END", "QUIT", "CANCEL" немесе "UNSUBSCRIBE" деп хабарлама жіберу арқылы бас тарта алады; мұндай жағдайда, бас тартуды растайтын соңғы хабарлама жіберіледі.