Кіріспе

Итальяндық банкир және өнер коллекционері маркиз Винченцо Джустиниани (13 қыркүйек 1564 – 27 желтоқсан 1637) – 16 ғасырдың соңы мен 17 ғасырдың басындағы аристократиялық итальяндық банкир, өнер коллекционері және зиялы. Ол бүгінде көбінесе Римдегі Пантеонның жанындағы Джустиниани сарайында және Бассанодағы отбасылық сарайда Винченцо мен оның інісі, кардинал Бенедетто жинаған Джустиниани өнер коллекциясымен, сондай-ақ суретші Караваджоға жасаған демеушілігімен танымал.

Өмірбаян

Винченцоның әкесі, Джузеппе Джустиниани, ғасырлар бойы отбасының меншігінде болған Эгей теңізіндегі Хиос аралының соңғы генуэз билеушісі еді. 1566 жылы арал Осман империясының қолына өтті. 1566 жылдың 14 сәуірінде Пяли-паша басқаратын Осман флоты Хиос портына жетіп, оны басып алды. Арал тоналып, шіркеулер қиратылды немесе мешітке айналдырылды. Отбасының бірнеше мүшесі тұтқынға алынып, Константинопольге жеткізілді. Шамамен жиырма жас Джустинианилер янычерлер қатарына алынды. Үшеуі тағдырларын қабылдады, ал қалған он сегізін 1566 жылдың 6 қыркүйегінде өлтірді. Олардың шейіттік қасіреті туралы сурет Генуядағы Дож сарайында сақталған. Винченцо мен оның үлкен ағасы Бенедеттоны әкесі Римге алып кетті, онда олардың туысы кардинал болып қызмет етіп жатқан еді. Джузеппе Джустиниани банкир болды және 1600 жылы қайтыс болған кезде Ватиканның қаржы директоры және Римдегі ең бай адамдардың біріне айналды. Винченцо Джустиниани әкесінің ізімен отбасылық бизнесті жалғастырды, ал Бенедетто шіркеуге кіріп, 1586 жылдың 16 қарашасында кардинал болды. Екеуі де өнерді жақсы көретін, олардың жинаған туындылары сол дәуірдегі ең маңызды коллекциялардың біріне айналды. Джустиниани қайтыс болғаннан кейін Бенедетто 1621 жылы қайтыс болды, оның коллекциясында 300-ден астам картина (оның 15-і Караваджоның туындылары) және 1200-ден астам мүсін болды. Әртүрлі каталогтар 17 ғасырдың басындағы өнерді зерттеу үшін құнды мәліметтер көзі болып табылады. 1631 жылы Жоахим фон Сандрарттың жетекшілігімен «Галерея Джустиниани» жарияланды, ол отбасының мүсіндер галереясының, әсіресе Афина Джустиниани мен Джустиниани Гестиясының гравюраларынан тұратын жинақ болды. Джустиниани архитектура, музыка және өнер сияқты көптеген салаға қызығушылық танытып, сондай-ақ аң аулау, саяхат және жылқы саудасы сияқты практикалық мәселелер туралы эсселер жазды. Караваджоның алғашқы демеушісі, кардинал Франческо Мария Дель Монтедің досы және көршісі болған ол суретшімен достығын жалғастырып, шіркеу шенеуніктерінің талаптарына сай келмегендіктен «Киелі Матай және Періште» картинасын сатып алды. Ол 1637 жылы Римде қайтыс болды.

Мұра

Жинақ 19-ғасырдың басында таратылды, сол кезде Пруссия патшасы 160-тан астам картинаны сатып алды, олардың ең маңыздылары Берлиндегі мұражайларға бағытталған болатын. Бүгінде Берлиннің «Gemäldegalerie» галереясында Джустиниани жинағынан 43 картина сақталады, ал басқа туындыларын Потсдамдағы «Neues Palais» және «Bildergalerie Sanssouci» галереяларында табуға болады. Тағы да мысалдарды Лондонның Ұлттық галереясында, Санкт-Петербургтегі Эрмитаж мұражайында және Венадағы «Kunsthistorisches Museum» мұражайында көруге болады. Жинақтан тағы да көп картиналар Еуропа мен Америка Құрама Штаттарындағы жеке коллекциялар мен мұражайларда табылды.