Франция патшалығындағы Әмірлер Ассамблеясы: король кеңесшілері, аристократия, дін қызметкерлері, мемлекеттік чиновниктер. Тарих, реформалар, кеңес беру.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Франция патшалығындағы консультативтік жиналыс
Consultative assembly in the kingdom of France
Белгілілер жиналысы (фр. Assemblée des notables) – Франция королі ерекше жағдайларда мемлекеттік мәселелерді талқылау үшін шақырған жоғары дәрежелі ақсүйектер, дін қызметкерлері және мемлекеттік қызметшілер тобы. Жиналыс мүшелері – әдетте аристократиядан шыққан, көрнекті тұлғалар, патша әміршілері, пэрлер, архиепископтар, жоғары дәрежелі судьялар және кейде ірі қалалық шенеуніктер кіретін. Патша олардың кеңесін тыңдағаннан кейін бір немесе бірнеше реформалық жарлықтар шығаратын. Бұл жиналыс 1560, 1583, 1596–97, 1617, 1626, 1787 және 1788 жылдары өткізілді. Олар, Бас штаттар сияқты, тек консультативтік мақсатта қызмет етті. Бірақ Бас штаттардың мүшелері патшалықтың азаматтарымен сайланатын болса, бұл жиналыстың мүшелері патшаның "ынтасы", "берілгендігі" және патшаға деген "сенімі" үшін таңдалып алынды. Сонымен қатар, Белгілілер жиналысы Патша кеңесінің (Curia regis) кеңейтілген нұсқасын да білдіруі мүмкін. Патша маңызды шешімдер қабылдау үшін немесе жарлықтар мен ережелерді дайындау үшін қажетті ақпаратты жинау үшін жылына бірнеше рет Кеңесті әлеуметтік және кәсіби беделіне немесе қолдағы мәселелер бойынша кеңес бере алатын беделді тұлғалармен кеңейтетін. Жиналыстың міндеті – патшаға парламенттермен немесе Бас штаттармен қақтығыс тудырған немесе олар көтерген басқару мәселелерін қалай шешу керектігі туралы кеңес беру болды.
An Assembly of Notables (French: Assemblée des notables) was a group of high ranking nobles, ecclesiastics, and state functionaries convened by the King of France on extraordinary occasions to consult on matters of state. Assemblymen were prominent men, usually of the aristocracy, and included royal princes, peers, archbishops, high ranking judges, and, in some cases, major town officials. The king would issue one or more reforming edicts after hearing their advice. This group met in 1560, 1583, 1596–97, 1617, 1626, 1787, and 1788. Like the Estates General, they served a consultative purpose only. But unlike the Estates General, whose members were elected by the subjects of the realm, the assemblymen were selected by the king for their "zeal", "devotion", and their "trustworthiness" toward the sovereign. In addition, assembly of notables can refer to an expanded version of the King's Council (Curia regis). Several times a year, whenever the king needed to cast a wider net to gather information for making important decisions or preparing edicts and ordinances, he would enlarge his Council with prominent men chosen for their social and professional standing or their skills to give counsel on the matters at hand. The role of the assembly was to advise the king on how to remedy governance issues in conflict with or brought up by the parlements or the Estates General.
1560 құрастыру
1560 жылы Амбоаздық заговордың салдарынан Гиз үкіметі, Анри II-нің қайтысынан бері патшалықты қысымға ұшыратқан діни және қаржылық проблемаларды шешу үшін атақтылардың жиналысын шақыру қажеттігіне келді. Патшалықтың барлық жетекші ақсүйектері қатысты, бірақ Бурбон-Вендом, Наварраның Антуаны және Конде князі Луи қатыспады, себебі олар қатысса ұсталуы мүмкін екенін білді. Жиналысқа келген 40 ақсақал Гиз үкіметі ұсынған реформалар жиынтығына келісті және сол жылдың соңында Мё қаласында өтетін Генерал штатының шақырылуын қолдады. Дін мәселесі де талқыланды, бірақ Колиньи католицизм мен протестантизмнің уақытша теңдігін ұсынғаннан кейін, бұл Гизді ашуландырды, жиналыс Карл Лотарингский кардиналы ұсынған ұлттық діни кеңес шақыру және қажет болған жағдайда реформалар жасау жоспарына бекінді.
In 1560, in the wake of the Conspiracy of Amboise the Guise government was moved towards the need to call an Assembly of Notables to address the religious problems of the kingdom that the conspiracy had laid bare and also the financial problems that had been pressuring the kingdom since the death of Henri II. All the leading nobles of the kingdom were in attendance, with the exception of the princes of Bourbon Vendôme, Antoine of Navarre and Louis, Prince of Condé who were conscious that they would likely be arrested if they attended. The 40 grandees in attendance agreed to a package of reforms put forward by the Guise government, and supported the calling of an Estates General to meet at Meaux later that year. The matter of religion was also discussed, and after being taken off plan by Coligny, who proposed temporary coexistence between Catholicism and Protestantism, much to the ire of the Guise, the assembly settled on the plan proposed by Charles, Cardinal of Lorraine to call for a national religious council to address the issue, and propose reforms as necessary.
1583 жиналыс
1583 жылы қарашада Генрих Сен-Жермен-ан-Лейде мемлекет құлау қаупін тудырған діни наразылықтарды талқылау үшін көрнекті тұлғалардың жиналысын шақырды. Аталған жиналыста Кардинал де Бурбон Францияның бір ғана дінді – католицизмді қабылдауы керектігін айтты; егер мұндай ұсыныс жасалса, дін қызметкерлері патшаны қолдау үшін көйлектерін сатуға дайын екенін мәлімдеді. Бірақ Генрих оған ашуланып, Анжу герцогы – оның інісі үшін католицизмді бірыңғай дін ретінде таңудың ешқандай мүмкін еместігін айтып, сөзін бөлді. Генрих католицизмді жалғыз дін ретінде орнату үшін өмірімен және мүлкімен тәуекел еткенін, алайда бейбітшілікке қол жеткізуге мәжбүр болғандықтан, оған бұзым жасамайтынын жеткізді.
In November 1583, Henry convened an assembly of notables at Saint Germain en Laye to address religious demonstrations that threatened the collapse of the State. In the assembly, Cardinal de Bourbon called for France to tolerate one faith, Catholicism; he said that if this was offered, the clergy would sell their shirts to support the king. Henry, however, angrily interrupted him informing the Cardinal that any attempt to impose uniform Catholicism was unthinkable to his brother the duke of Anjou. Henry continued that he had already risked his life and estate to establish Catholicism as the sole religion, but since he had been forced to sue for peace, he would not breach it.
1626 жиналыс
1626 жылы Людовик XIII үкіметтің жоғары лауазымды өкілдерінен тұратын жиналыс шақырды – 13 гранд, 13 епископ және 29 судья. Көптеген тарихшылар осы жиналысты және оның бұрынғыларын сәтсіз деп санайды, себебі олар нақты реформаларды қабылдай алмады. Алайда, бұл көзқарас жиналыстардың атқаратын рөлін ескермейді. Ассамблеяның заң шығару немесе басқару құқықтары болған жоқ; оның орнына, олар үкіметтік реформалар бойынша ұсыныстар жасауға және тиісті қарсы ұсыныстар беруге арналған еді. Кез келген сәтті жиналыстың нәтижесінде король өзі маңызды жарлық шығарды немесе маңызды реформалар жүргізді, ең бастысы – 1576 жылғы Генерал штатының (Estates General) жауабы ретінде 1579 жылғы Блуа жарлығы, және 1626-1627 жылдарғы Атақтылар жиналысының нәтижесінде 1629 жылғы Михау кодексі. Король мен ақсүйектер Франция үкіметіндегі төрт негізгі өзгеріске келісті. Біріншіден, олар протестанттардың билігін күйрету қажеттігіне келісті. Ла-Рошельге шабуыл жасау туралы нақты талқылау болған жоқ, бірақ ақсүйектер корольдің тәуелсіз гугенот бекіністерінің желісін жою ниетін толық қолдады. Екіншіден, 1596 және 1617 жылдардағы жиналыстар сияқты, ақсүйектер грандтарды, әсіресе провинциялық губернаторларды қатты сынады. 1626-1627 жылдары ақсүйектер корольдің әскерді толық бақылауға алуын талап етті. Үшіншіден, барлығы корольдіктің негізгі басқару жүйесінің бұзылғандығына келісті, сондықтан тәртіпті қалпына келтіру үшін орталық үкіметтен күшті мәлімдеме қажет болды. Көп жағдайда, үкімет бақылауын нығайту үшін бұрынғы жарлықтарды қайта жариялау жеткілікті болды. Төртіншіден, барлығы қаржылық жағдайдың апатты екеніне келісті. Ассамблеяның көп бөлігі осы соңғы мәселеге арналды.
In 1626 Louis XIII called together an assembly consisting of the government's ruling elite—13 grandees, 13 bishops, and 29 judges. Many historians have regarded this assembly, and its predecessors, as unsuccessful because they failed to enact specific reforms, but this view fails to consider the assemblies' role. The assemblies had no legislative or administrative powers; instead, they served to provide government reform proposals and to make appropriate counter proposals. In the case of every successful assembly, the king himself would issue a major ordinance or enact significant reforms, most notably the Edict of Blois 1579, in response to the Estates General of 1576, and the great Code Michau 1629, in response to the Assembly of Notables of 1626–27. The king and the notables agreed on four basic changes in French government. First, they agreed that Protestant power had to be broken. There was no specific discussion of a march on La Rochelle, but the notables firmly supported the king's desire to destroy the network of independent Huguenot fortresses. Second, the notables, like those of 1596 and 1617, strongly criticized the grandees, particularly provincial governors. In 1626–27, the notables insisted in particular that the king should regain full control of the military. Third, everyone agreed that the basic administration of the kingdom lay in disarray, so that a strong statement from the central government was needed to reestablish order. In most cases, this reaffirmation of government control required only the restatement of pre existing ordinances. Fourth, everyone agreed that the fiscal situation was catastrophic. The overwhelming majority of the assembly's deliberations focused on this last issue.