Кіріспе

Кипрлік спорт клубы Аполлон Лимассол ФК (Απόλλων Λεμεσού, Аполлон Лемесу) — Лимассол қаласында орналасқан кипрлік спорт клубы. Онда футбол, баскетбол және волейбол командалары бар. 1954 жылы құрылған Аполлон ФК қазір Кипрдің жоғары дивизионында ойнайды және төрт рет чемпионатты, тоғыз рет кубокты және төрт рет Суперкубокты жеңіп алды.

Тарих

1953 жылдың соңында жас жігіттер командасы өздерінің жас мүшелерінің білім алуы мен әлеуметтік дағдыларын дамытуға бағытталған, ұлттық және спорттық мақсаттары бар бірлестік құруды арман және мақсат ретінде қойды. 1954 жылдың 14 сәуірінде осы мүшелердің бас жиналысы, жетекшісі Христакис Павлидес мырзамен бірге, "АПОЛЛОН ЛИМАССОЛ" атты спорттық бірлестік құруды ұсынды. Жиналыс ұсынысты мақұлдады, осылайша "АПОЛЛОН" дүниеге келді. Команданың алғашқы басқару кеңесіне: Хараламбос Лимбуридес (хатшы), Андреас Псиллидес (кассир), Антонакис Фурлас (кеңесші), Мелис Харалампус (кеңесші), Андреас Теохарус (кеңесші), Андреас Агелопулос (кеңесші) және Костас Панайоту (кеңесші) кірді. Бірінші жылы "Аполлон" екінші дивизиондағы сегіз ойында сегіз рет жеңіліске ұшырады. Келесі маусымға (1956–57) дейін "Аполлон" екінші дивизиондағы өңірлік топты жеңіп, содан кейін плей-оффта жеңіске жетіп, бірінші дивизионға жолдама алды. Бұл 1957 жылы болды және содан бері "Аполлон" бірінші дивизионда өнер көрсетіп келеді. Тарихы барысында "Аполлон" төрт чемпионатты (1991, 1994, 2006, 2022), тоғыз кубокты (1966, 1967, 1986, 1992, 2001, 2010, 2013, 2016, 2017) және үш суперкубокты (2006, 2016, 2017) жеңіп алды. Сонымен қатар, еуропалық жарыстарда сәтті қатысып, бірнеше маңызды ойындарда жеңіске жетті және Еуропа лигасының топтық кезеңіне бірнеше рет қатысқандығы үшін көптеген еуропалық футбол клубтарының құрметіне ие болды.

1990-1999: 10 жыл даңқ

Осы жылдары команданың Чемпионатта жеңіске жетуіне қажетті "бір нәрсе" жоқ екені анық болды. Осы "бір нәрсе" – неміс жаттықтырушысы Дительм Фернер еді, ол Кипрге келгеннен кейін жеңіске жеткізуге нық қадам басты. Неміс өзінің қатаң тәртібімен және тың еңбегімен жас, дарынды футболшылар мен тәжірибелі ойыншылар арасында байланыс орнатып, үлкен аренаға дайын команда құрды. Осылайша, 1990–91 маусымда команда тарихындағы ең маңызды және жарқын бетті жазуға ниетпен чемпионат "марафонына" қатысты. Қызықты да тартымды ойын көрсеткен, мазмұны мен көркемдігімен көзге түскен маусымнан кейін Аполлон Кипр чемпионы атанды! Сол жылдан бастап бес жыл бойы команда қазіргі заманғы футбол өнерімен барлық кипрлік футбол жанкүйерлерінің ықыласына бөенді. 1991–92 маусымда Аполлон төртінші рет Кубокты жеңіп алды, финалда Омонияны 1:0 есебімен ұтты.

2000-2010: 1 чемпионат, 2 кубок және 1 суперкубок

2000–01 маусымда «Аполлон» ГСП стадионында «Неа Саламис-Фамагуста» командасымен өткен ойында 1:0 есебімен кубокты жеңіп алды. Голды ұмытылмас Виктор Зубарев соқты. 2004–05 маусымының ортасында, 2001 жылғы финалдан кейін даңққа жеткісіз бірнеше әрекеттен соң, неміс маманы Бернд Станге жауапкершілікті мойнына алып, кейін болғасын, бірақ тұрақты түрде команданың жоғалған даңқын қайтарды. 2005–06 маусымда «Аполлон» жеңіліссіз чемпионатты жеңіп, 64 ұпай жинап клубтың жаңа рекордын жасады. «Аполлон» жанкүйерлері клубқа өте талапкер және адал, ал үш жылдан кейін олар кубок жеңісін ән шырқап, тойлап, мерекелеумен атап өтті.

201314: алтын тарихы және үлкен армандар

Аполлон Лимассолының капитаны Джоргос Меркис, 2013–2014 жылғы УЕФА Еуропа лигасының плей-офф бірінші матчында ОГК Ниццаға қарсы 2–0 есебімен тарихи жеңіске жеткеннен кейін, командаластарын жетістікке қанағат етуге шақырды. Кристакис Кристофорудың командасы бұл кездесуге аутсайдер ретінде қарастырылған, бірақ аргентиналық шабуылшы Гастон Сангойдың екінші таймдағы екі голы оларды 29 тамыздағы "Мюнисипаль дю Рей" стадионындағы шешуші матч алдында үстемдікке қойды. Келесі аптада Аполлон Ниццаға сапар шекті және арман орындалды. Аполлон ОГК Ниццадан 1–0 есебімен жеңіліп қалды, бірақ команда тарихында алғаш рет Еуропа лигасының топтық кезеңіне өтті. Топтық кезеңде Аполлон "Лацио", "Трабзонспор" және "Легия Варшава" командаларымен ойнайды. Еуропа лигасының топтық кезеңінде Никосиядағы GSP стадионында өткен дебюттік матчта Аполлон Лимассол "Трабзонспорға" 1–2 есебімен жеңіліп, голды команданың жұлдызы Гастон Сангой соқты. 26 қыркүйекте Аполлон екінші турда Польшада жеңіске жеткен алғашқы кипрлік команда атанды, бұл Еуропадағы соңғы жеті сыртқы матчтағы жеңіліс тізбегін тоқтатты және "Легия Варшаваны" 1–0 есебімен ұтты. Польша командасына қарсы голды тағы да Гастон Сангой енгізді. Бұл – кипрлік команданың УЕФА клубтық жарыстарының топтық кезеңіндегі соңғы 16 матчтағы алғашқы сыртқы жеңісі. 24 қазандағы үшінші матчта Аполлон Никосияда Серия А командасы "Лациомен" 0–0 есебімен тең түсті, бұл олардың УЕФА Еуропа лигасының J тобынан іріктелу мүмкіндігін сақтап қалды.

2014-15: Еуропа лигасының алтын түстері

2013–14 жылғы Кипр бірінші дивизионында 3-орын алғаннан кейін, «Аполлон» 2014–15 жылғы УЕФА Еуропа лигасының плей-офф раундына қатысты, онда олар Ресей Премьер-лигасының «Локомотив Москва» клубымен күш сынасты. Бірінші матч Кипрде өтті және 1–1 есебімен тең аяқталды. Мәскеуде өткен екінші матчта қонақтар 4–1 есебімен жеңіске жетіп, «Аполлонды» турнирдің топтық кезеңіне жолдады. «Аполлон» Кипр командалары арасында плей-офф раундында сыртқы ойында жеңіс алып, екі жыл қатарынан Еуропа лигасына ілігуімен тарихи жетістікке қол жеткізді. Үш ұпай жинаған «Аполлон», ФК «Цюрихпен» өткен қайта матчта жеңіліске ұшырап, турнирден шығып қалды.

2015-20: табысқа ұмтылу

2015 және 2020 жылдар аралығында команданың жоғары да, төмендіктері де болды. Олар Кипр бірінші лигасының жоғары сатысында үстемдік үшін күресіп, УЕФА Еуропа лигасының ішінде өз орнын табуға тырысты. 2015-2016 маусымында команданың лигадағы өнері көңіл көншітпеді, «Аполлон» 5-орында қалды. Дегенмен, олар Кипр кубогында жақсы өнер көрсетіп, бұл кемшілікті толықтыра алды. Команда финалға өтті. «Аполлон» «Омониямен» аса тартысты ойын өткізді. Матч 1:1 есебімен тең аяқталды, ал «Аполлон» 72-ші минутта Ангелис Анжелидің баспен соққан голымен жеңіске жетті. «Аполлонның» келесі маусымы 2016-17 жылғы УЕФА Еуропа лигасының үшінші іріктеу кезеңінде «Грассхоппер» клубынан шығарылғаннан кейін және лигадағы бірқатар нашар нәтижелерден кейін жақсы басталмады. Бапкер Педро Эммануэль жұмыстан босатылды. Команданың бұрынғы қақпашысы Софронис Августи маусымның қалған бөлігіне уақытша бапкер болып тағайындалды. Содан кейін команда лига мен кубокта 10 ойын қатарынан жеңіске жетті. Чемпионатты жеңуге барынша күш салғандарына қарамастан, маусымды жақсы бастамау олардың міндетін одан да қиындатты. «Аполлон» титулды жеңіп алмаса да, 2016-17 жылғы Кипр кубогының финалына «АПОЕЛ» командасына қарсы шығып, оны екінші жыл қатарынан жеңіп алды, тіпті 10 ойыншымен ойнаса да. Команданың осы керемет еңбегі Софронис Августиге клубтың тұрақты бапкері лауазымын сыйлады. 2017-18 жылғы Кипр бірінші лигасының маусымы команда үшін керемет болды, тіпті команда бірде-бір титул жеңе алмаса да. «Аполлон» екінші орынды иеленді, ал бірінші орынды алтыншы маусым қатарынан жеңіп алған «АПОЕЛ» командасы алды. «Аполлон Лимассол» күшті өнер көрсетті, 36 матчтың 25-інде жеңіске жетіп, команда үшін рекордтық 82 ұпай жинады. Команданың табысы көбінесе олардың күшті шабуылдық ойынына байланысты болды, олар маусым бойы 90 гол соқты. Ең көп гол соққан ойыншы – Эмилио Зелая, ол лигада 17 гол соқты. Антон Маглица мен Фотис Папулис те 16 және 15 гол соққаннан кейін «Аполлонның» шабуылдық ойынына үлкен үлес қосты. «Аполлонның» бес ойыншысы (Жоао Педро, Валентин Роберж, Эстебан Сачетти, Алеф, Фотис Папулис) маусымның үздік 11-і деп танылуы команданың жалпы жетістіктерінің айқын дәлелі болды. Бапкер Софронис Августи де маусымның үздік бапкері деп танылды. Бұл 2017-2018 жылғы команда клуб тарихындағы және жалпы кипр футболындағы ең үздік командалардың бірі деп есептеледі. Лигадағы күшті өнер көрсетулерімен қатар, «Аполлон» 2017-18 жылғы УЕФА Еуропа лигасының ішінде де сәтті өнер көрсетті. Команда кампаниясын екінші іріктеу кезеңінен бастады және клуб тарихында үшінші рет топтық кезеңге жолдама алды. Топтық кезеңде «Аполлон Лимассол» «Олимпик Лион», «Аталанта» және «Эвертон» командаларымен кездесті, бірақ нокаут кезеңіне өте алмады. Келесі маусымдарда команда Еуропада ойнаумен қатар, жүлделер үшін күресіп, бәсекелестікке қатысты, бірақ нәтижелері әртүрлі болды. 2018-2019 маусымында «Аполлон» таңқаларлықтай түрде «Базель» клубын жеңіп, 2018-19 жылғы УЕФА Еуропа лигасының топтық кезеңіне тағы да жолдама алды. Топтық кезеңде олар «Лацио», «Айнтрахт Франкфурт» және «Олимпик Марсель» командаларымен бірге қиын топқа түсті. Күшті өнер көрсетулеріне қарамастан, «Аполлон Лимассол» ақыр соңында топта үшінші орынға ие болды, жарыстың нокаут кезеңдеріне жолдама алу мүмкіндігінен айырылды. Дегенмен, олардың өнері кеңінен мақталды, өйткені олар Еуропаның ең үздік командаларына қарсы әсерлі ойын көрсетті. 2020-21 жылғы Кипр бірінші лигасының маусымы «Аполлон» үшін өте қиын болды. Маусымды баяу бастағаннан кейін команда біртіндеп қарқын алып, таңғажайып жеңістерге жетті. Олар маусым бойы лиганың бірінші орыны үшін «Омониямен» тізе-мұрын болып жатты. Алайда, маусымның соңғы ойынында «Аполлон» «Олимпиакос Никосияға» 2:2 есебімен тең түсіп, «Омония» «АЭК Ларнакаға» қарсы ойынды жеңіп, нәтижесінде чемпион атанды. Бұл «Аполлон Лимассол» үшін қатты соққы болды, өйткені олар 2005-06 жылғы Кипр бірінші лигасынан бері алғашқы лига титулын жеңіп алуға жақын болған еді.

2021-22 жж: тағы да чемпиондар

2021–22 жылғы Кипр бірінші лигасының маусымы «Аполлон Лимассол» үшін тарихи маңызға ие болды, себебі команда 16 жылдан кейін тұңғыш рет Кипр бірінші лигасының титулын жеңіп алды және бас жаттықтырушы Александр Зорнигердің жетекшілігімен барлығы төртінші рет бұл жетістікке қол жеткізді. Команда маусымды жарқын бастады, алғашқы төрт ойында жеңіске жетіп, титулға күшті үміткер екенін көрсетті. Маусым өрбіген сайын «Аполлон Лимассол» тұрақты өнімді ойын танытып, кестеде көшбасшылыққа шықты. Маусымның шешуші сәттерінің бірі 2022 жылдың 8 мамырында болды, чемпионат аяқталуға үш ойын қалғанда «Аполлон» кестедегі басты қарсыласы – «АПОЕЛ» командасымен кездесті. «Аполлон» бұл ойынға бес ойындық жеңіссіз сериямен келді, бұл «АПОЕЛ» командасына жақындауға мүмкіндік берді, сондықтан бұл матч маусымның ең маңызды ойыны болды. Ұрыс қызыл қанға дейін жүрді, бірақ «Аполлон Лимассол» Иоаннис Питтас, Харалампос Мавриас және Ранжело Жанганың голдарының арқасында 3:2 есебімен жеңіске жетті. Бұл жеңіс команданың жеңіссіз сериясын тоқтатты және кестеде төрт ұпайлық үстемдікке ие болуға мүмкіндік берді, одан кейін команда артқа қайтпады. Маусымның соңына қарай «Аполлон» «Арис Лимассол» командасын 4:1 есебімен жеңіп, бір ойын қалдырып, лига титулын жеңіп алды. 16 жылдық күткеннен кейін «Аполлон Лимассол» жанкүйерлері өз командасының Кипр бірінші лигасының жеңісіне шын қуанды. Жанкүйерлер көшелерге шығып, мерекеледі, туларды желбіретіп, факелдерді жақтырып, команданың жетістігін мақтап ән шырқады және би биледі. Лимассолдағы Анексартисиас көшесі арқылы өткен жеңіс шеруы мерекелердің жарқын бөлігі болды, мыңдаған жанкүйерлер жол бойына жиналып, өз батырларын қолдады. Ойыншылар чемпиондық кубокты жоғары көтеріп, жеңімпаздық медальдарын көрсетіп, көшеде қатты шу және қол соғулармен қарсы алынды. Сондай-ақ, жанкүйерлер Енериос көшесінде жиналып, таңға дейін факелдерді жағып, ән шырқады.

Сырты мен түстері

Команданың эмблемасы грек мифологиясынан Олимпиада құдайы Аполлонды бейнелейді. Аполлон күн, поэзия және музыка құдайы ретінде танымал болған. Команданың түстері көк және ақ. Олар грек туының түстерін көрсетеді, себебі команданың құрылуы Кипр халқының Грекиямен бірігу күресімен байланысты болды. Сыртқы ойынға арналған түстер ақ, ал үй стадионындағы киім көк.

Көкбұл командасы

Аполлон баскетбол командасы 1967 жылы құрылған және Кипр баскетбол федерациясының негіз қалаушы мүшелерінің бірі болып табылады. Осы уақыттан бастап команда 1-ші дивизион чемпионатына үздіксіз қатысып келеді. Команда тарихындағы ерекше жетістіктер – 2002 және 2014 жылдары жеңіп алынған екі кубок және 2004 жылғы Суперкубок. Сонымен қатар, команда көп рет екінші орынға табан тіреген.

Әйелдер футбол құрамасы

Әйелдер командасы 2009 жылдан 2012 жылға дейін және 2014 жылдан 2017 жылға дейін қатарынан төрт рет Кипрдің Бірінші лигасы мен Кипр әйелдер кубогын жеңіп алды. Команда сонымен қатар 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 және 2016 жылдары УЕФА Әйелдер Чемпиондар лигасының 1/32 финалына өтті. 2013 жылдың 15 қазанында «Аполлон Лимассол» командасы тұңғыш рет Суперкубокты жеңіп, финалда «Анортозис» командасын 3:0 есебімен ұтты. «Анортозис» өткен жылы екі турнирді де жеңіп алып, кубок финалында «Аполлон Лимассолмен» ойнаған болатын.

Қолдаушылар

1981 жылы клубтың жанкүйерлері кеңес мүшелерін сайлап, клуб үйінің шағын бөлмесінде (қазір футбол компаниясы кеңсесі орналасқан жерде) ұйымдаса бастады. Мүшелік жарнасы сол кезде 10 кипрлік цент болды. 1982 жылы жаңа жанкүйерлерді тіркеуге жауап жақсы болғаннан кейін, тіркеу құны 2 кипр фунтына дейін өсті. Аралда басқа командаларда ұйымдасқан жанкүйерлер тобы болмаған кезде жаңа жанкүйерлер клубы тіркелді. Тіркеуге түрткіс болған оқиға – Пафоста өткен матч, онда Аполлон жанкүйерлері ұйымдастырылған саяхат жасады, мұндай іс бұрын болған емес. Олар қайтып келгеннен кейін, барлығы осы тәжірибеден ләззат алды және Sy. Fi Association (Аполлон Лимассол) Аполлон Лимассол жанкүйерлер клубын ресми түрде құруға келісті. 1982 жылдың қыркүйегінде Костас Катафигиотис Аполлон Sy. Fi-дің алғашқы президенті болып сайланды. Келесі жылы жанкүйерлер клубы ресми түрде жұмыс істеді. Дино төрағалық етіп, көшеде сувенирлер дүкенін ашты, футбол клубынан тәуелсіздік алып, жанкүйерлер үшін тұрғын үй кооперативіне айналды. Кейіннен Аполлон Sy. Fi өзін PA. SY. FI Apollon (Аполлонның Кипрдегі жанкүйерлер қауымдастығы) деп атады, ал кейінірек PAN. SY. FI APOLLON (Аполлонның пангеллендік жанкүйерлер қауымдастығы) деп өзгертіп, Грециямен байланысын көрсетті. 1996 жылдан бастап PAN. SY. FI Батыс Цирейо стадионының кіреберіс қақпасынан шыққан GATE 1 аталымымен синоним болды, онда мүшелер жиналады. PAN. SY. FI Apollon Gate 1 – жанкүйерлер клубының атауы. Аполлон Кипрдегі ең танымал футбол командаларының бірі. Жанкүйерлер клубқа өте талапкер және адал. 2001 жылы Никосияда өткен Кубок финалына Лимассолдан 14 000-нан астам Аполлон жанкүйері (16 828 билет) келді. Бұл көрсеткіш Никосияға сапарлаған команданың бұрынғы рекордтық көрсеткішін де басып өтті. 1993–94 маусымдағы лига чемпионатын жеңіп алғандығына орай, «Омония» клубына қарсы жеңістен кейін өткен тойлар. Маусымның соңғы матчында Аполлон чемпиондықты жеңіп алғанын көру үшін стадионға 20 000-нан астам жанкүйер келді. 1992 жылғы ФА Кубогының финалында «Омония» клубына қарсы жеңістен кейін өткен тойлар. Ойынға 20 000-нан астам жанкүйер қатысты.