Кіріспе

2006 жылы Фархан Актер режиссерлік еткен үнді фильмі.

Актер фильмді жаңаша көзқараспен қайта жасау арқылы түпнұсқа фильмге заманауи стиль мен көрініс беруді, сондай-ақ қазіргі заманға сай келетін туынды жасауды мақсат етті. Кейін режиссер фильмнің құқықтарын сатып алып, өзінің бейімделуін түпнұсқа фильмге, актерлер тобына және жалпы алғанда 1970-ші жылдарға жасалған құрмет деп қарастырды. Ол сценарийді әкесі Жавед Актермен бірлесіп жазды, ал Жавед Актер бұрын Салим Ханмен бірге түпнұсқа сценарийдің авторы болған. Негізгі сюжет сақталды, бірақ халықаралық орта және өзгеше аяқталу сияқты бірнеше өзгерістер енгізілді. Басты түсірілімдер Мумбайда басталды, содан кейін Малайзияға көшірілді, онда түсірілімнің 80 пайызы жүзеге асырылды. Саундтректі Шанкар-Эхсан-Лой жазды, ал сөздерін Жавед Актер жазды. "Don: The Chase Begins Again" фильмі 2006 жылдың 20 қазанында Дивали мерекесіне орай шықты, сонымен қатар Салман Хан, Акшай Кумар және Прети Зинта жұлдыздығы бар "Jaan E Mann" фильмімен бірге көрсетілді. Бұл фильм коммерциялық тұрғыдан үлкен жетістікке қол жеткізіп, өндіріс және маркетинг бюджеті 400 миллион болса, кассада 1,06 миллиардтан астам табыс әкелді, осылайша 2006 жылғы ең табысты хинди фильмдерінің бірінші бестігіне енді. Фильм сыншылардан жағымды пікірлер алды, оның әрекеттік сахналары, саундтрегі, өндіріс дизайны, түсірілім жұмысы және Хан мен Чопраның актерлік шеберлігі жоғары бағаланды. Фильмнің күтпеген аяқталуы сыншылар мен көрермендер тарапынан зор мақтауға ие болды, олар бұл туындыны түпнұсқа фильмді қайта жасау емес, жеке фильм ретінде қарастырды. Хан "Baazigar" фильмінен бастап бұрынғы төрт фильмде жаман рөлде ойнағаннан кейін, он жылдан кейін қайтадан жаман кейіпкерді сомдады, ал соңғы рөлі "Ram Jaane" фильмінде болды. "Don" фильмі Нойшательдегі Халықаралық фантастикалық кинофестивальде "Үздік азиялық фильм" сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ фильм 52-ші "Filmfare Awards" сыйлығына 9 номинацияда ұсынылды, оның ішінде "Үздік фильм" және "Үздік актер" (Хан) номинациялары бар. "Don 2" атты жалғасы 2011 жылдың 23 желтоқсанында жарық көрді.

Сюжет

Малайзияның Куала-Лумпур қаласында заңсыз есірткі саудасы өркендеп келеді. Д.Силва бастаған топ Картель басшысы Синганияның операцияларын оның менеджері Донды тұтқындау үшін мақсат етеді. Сингания - Борис есімді қайтыс болған патшаның екі лейтенантының бірі; екіншісі - Вардаан, оның қайда екені белгісіз. Дон өзінің жақын серіктестерінің бірі Рамешті өлтіреді, ол оған хабарламай бандадан кетуге тырысады. Рамештің қалыңдығы Камини оны полиция үшін тұзаққа түсіру үшін өзін жем ретінде қолданады, бірақ Дон оны да өлтіреді. Рома, Рамештің әпкесі, ағасы мен қайын әпкесі өлімі үшін кек алуды жоспарлап, Донның тобына кіреді. Дон полициядан қашып бара жатқанда жараланып, комаға түседі. Д'Сильва Виджай есімді кедейге ұқсайды және оны өзінің миссиясына қосылуын сұрайды. Виджай Де Силваның Дипуды мектепке қабылдауға уәде бергеніне келіседі. Осы арада Діптің әкесі, IT-консультант Жасжит түрмеден босатылады. Ол Д'Сильваны өлтіріп, әйелі үшін кек алуды жоспарлап отыр. Бірнеше жыл бұрын Джасжитті бейтаныс адам ұстап алады. Ол оны әйеліне көмектесу үшін жұмыс берушісінен алмас ұрлауға мәжбүр етеді. Алайда Д'Сильва оны ұстап алады да, Жасжитке сенуден бас тартып, аяғына оқ атып, оны мәңгілікке құлатып қояды. Жасжиттің әйелі қайтыс болды. Ауруханада дәрігер Виджайға Донның жарасын береді. Дон жүрек ауруынан қайтыс болғаннан кейін, маскарад басталады. Виджай амнезиямен ауыратын Дон болып, топқа қосылады. Де Силва Виджайдан есірткі картели туралы мәліметтерді қамтитын компьютерлік диск табуды сұрайды. Виджай оны тапқан кезде, Рома оны өлтіруге тырысады, бірақ Д Сильва Донның шынайы жеке басын айтады. Виджай дискті Д'Сильваға береді, ол клубқа шабуыл кезінде Синганияны өлтіреді. Полиция Виджайды тұтқындады. Д'Сильва атыста қаза тауып, Виджайды күйретеді, өйткені ол Виджайдың нағыз Дон емес екенін дәлелдей алатын жалғыз адам болды. Оның шынайы кім екенін білген соң, Доның серіктестері оған қарсы шығады. Виджай Малайзияға тұтқын тасымалдау рейсінен қашып, дискті қайтарып алу және өзінің кінәсіздігін дәлелдеу үшін Ромамен кездеседі. Джасжит дискті Д'Сильваның үйінен тауып алады. Ол Диппуды тұтқында ұстап тұрған адамдарға дискті жеткізу туралы хабар алады. Ол Д'Сильваның өмірде екенін біледі және ол шынымен Вардаан (жасжитті шантаждаған адам) екенін біледі және Виджайды Синганияға жету үшін қолданады. Жасжит Дипумен бірге қашып кетеді және Виджай мен Ромамен бірге Интерполға хабарламайды. Жарыста Виджай Вардаанды жеңеді, оны Интерпол инспекторы Малик тұтқындайды. Жараланған Виджай ақталады, ал Рома оған деген махаббатын мойындайды. Алайда Виджай ауруханаға жеткізілмей тұрып, ол Донның алғаш кездескенде айтқан сөздерін айтады. Рома өзін ойнатып жатқанын түсінеді: Дон тірі және барлық уақытта Виджай болып жүрді. Дәріханада комадан шыққан Дон Вардан мен Виджайдың жоспарларын естіп алады. Виджайдың операциясынан кейін Дон онымен орын алмастырып, Виджайдың глюкоза ағынына диазепамның шамадан тыс мөлшерін енгізді, оны өлтірді және дәрігерлерді Донның қайтыс болғанына сендірді, ал Дон полицияға тапсырған диск жалған болды. Енді Вардаан мен Синганияны алып тастағаннан кейін Дон Азиядағы есірткі картельінің басшысы болады.

Даму

Фархан Ахтар 1978 жылғы осы аттас фильмді қайта түсіру идеясын алғашқы фильмдегі әннің ремикс нұсқасын тыңдағаннан кейін тудырды. Режиссер бұл фильмнің сценарийін әкесі, Жавед Ахтармен бірлесіп жазды, ол бұрынғы фильмді Салим Ханмен бірге жазған болатын. Ахтар қайта түсіру себебін «бала кезінде қатты ұнаған керемет фильмге» жаңаша көзқараспен қарау және қазіргі заманға сай бейімделу жасау ниетімен түсіндірді. Одан бөлек, ол фильмнің жұлдыздары мен жасаушыларына, жалпы 1970-ші жылдарға, сондай-ақ Салим-Жавед пен Амитабх Баччанның фильмдеріне құрмет көрсетуді мақсат етті. Қазіргі заманғы көрермендердің сезімталдығына сай болу үшін бірнеше өзгерістер енгізілді. Ахтар финалдың бірнеше аспектілерін өзгертті, өйткені ол түпнұсқалық аяқталу бүгінгі көрермендер үшін ескірген деп ойлады. Алайда, түпнұсқаның көптеген элементтері жаңа фильмде сақталды, атап айтқанда, фонограмма, екі ән, кейбір диалогтар мен жағдайлар. Ахтар оларды түпнұсқада жақсы деп санайды және оларды қоспау – қылмыс болар еді. Бірақ, кейіпкерге көбірек өмір көрген, қиындықтарды бастан өткерген актер қажет деп ойлады. Режиссер Рошанның әдемілігі бұл рөлге сәйкес келмейтінін айтып, 1978 жылғы фильмде Амитабх Баччан ойнаған рөлге Шахрух Ханды таңдады. Ахтар Чопраның рөлге өте лайықты екенін айтты: «Оның кейіпкерге сай, инабатты әрі сезімтал жарасымы бар». Оған рөлді ұсынғанда, ол қуанышпен фильмге келісім берді. Рампал Жажит рөліне бекітілді, бұл рөлді түпнұсқада Пран ойнаған, ал Ақшай Кумар екінші рөл болғандықтан одан бас тартты. Коппикар түпнұсқада болмаған жаңа рөлді ойнады. 2005 жылдың тамызында Карина Капурдың түпнұсқада Хелен орындаған «Йе Мера Дил» әніне түсетіні расталды. Хан, Чопра және Рампал Шаолин ғибадатханасының сарбазынан жанжалды өнердің кең ауқымын үйренді. Хан Амитабх Баччанның фильмдеріндегідей көрінуді әрқашан қалағанын айтты, бірақ ол рөлге өзіндік түсінігін берді. Чопра жасөспін кезінде түпнұсқа фильмді көрген, Зинат Аманның Рома бейнесін қайталаудан қашыңқы болғандықтан, оны қайтадан көруден аулақ болды. Ол кейіпкерге өзіндік стиль мен бейне беруге тырысты. Бұл Чопраның алғашқы экшн рөлі болды, ол рөлге қатты қызығушылық танытты және барлық трюктерді өзі орындағысы келді.

Түсірілім

Негізгі түсірілім 2006 жылдың ақпан айында Мумбайда басталды. Суретшілік жұмысын Арадхана Сетт, ал костюмдерді Аки Нарула жасады. Актар К.У. Мохананды оның документалды фильмдердегі және телерекламалардағы жұмысынан әсерленген соң оператор ретінде таңдады. Фильмге шынайылық сыйяру үшін, көріністер нақты шаһарлардағы нақты үйлерде жабық алаңда түсірілді. 2006 жылдың сәуір айында түсірілім Малайзияның Куала-Лумпур қаласына көшті, онда фильмнің көп бөлігі түсірілді. Фильмнің 80 пайызы Куала-Лумпур және Лангкавиде түсірілді. Малайзияда түсірілім 70 күнге созылды, 42 түрлі орында, оның ішінде KLCC, Кампунг Бару және Пенчала Линкте өтті, және 1000-нан астам соқпақтар жұмысқа тартылды, барлығы да кастингтен өтті. Қосымша түсірілім Сингапурда жүргізілді. Малайзияның бұрынғы премьер-министрі Махатхир Мохамад, бұрын тіпті Голливуд фильмдерін Петронас мұнарасында түсіруге рұқсат бермеген болатын, бұл жолы кинотопқа мұнарадағы жеке кеңсесінде түсіруге рұқсат берді. Медиа шабуылын бейнелейтін көрініс үшін Үндістан мен Малайзиядан нақты журналистер шақырылды. "Ех Мера Дил" әніне хореографияны Фарах Хан қойды. Ән 2006 жылдың 13 мамырында Малайзияда Хан мен Чопраның қатысуымен түсірілді.

Музыка

Саундтректі Шанкар–Эхсан–Лой жазды, ал сөздерін Жавед Актар жазды. Альбомда 8 ән бар: 3 түпнұсқа, түпнұсқа фильмнен 2 ремейк, тақырыптық ән, қайта орындау және 3 жаңа әннің бірінің ремиксі. Әншілер қатарында Шаан, Сунидхи Чаухан, Шанкар Махадеван, Алиша Чайнай, Махалаксми Айер, Сону Нигам, Удит Нараян және MIDIval Punditz болды. Альбом 2006 жылғы 26 тамызда T Series компаниясы арқылы жарық көрді. Саундтрек музыка сыншыларынан жағымды пікірлер алды, олар «Aaj Ki Raat» әнін «жаңашыл» деп атап, альбомдағы ең жақсы ән деп мақтады. Түпнұсқа фильмнен алынған «Ye Mera Dil» және «Khaike Paan Banaraswala» әндерінің жаңадан жасалған нұсқалары аралас пікірлерге ие болды. Bollywood Hungama сайтынан Жогиндер Тутежа альбомға 5 баллдан 4 балл берді, тыңдаушыларды таң қалдырғанын атап өтіп, былай деп жазды: «Шанкар Эхсан Лой саундтректі өте жақсы орындады және бұрынғы әндерді қайта өңдеп, өздерін композиторлар үштігі ретінде бекітіп, үстемдік танытты». Planet Bollywood 10 баллдан 6,5 балл берді, ән мәтіні мен вокалын мақтап, «Aaj Ki Raat» әнін «барлық саундтректегі ең жақсы ән» деп атады. «Don» саундтрек альбомы – iTunes платформасында физикалық түсініктемелер жарыққа шығар алдында немесе бір күні шығарылған алғашқы үнді саундтрегі болды. Музыка Үндістандағы бірнеше платформаларда хит-парадтардың көшбасшысы болды. Box Office India мәліметінше, ол жылдың ең көп сатылған Болливуд саундтректерінің бірі болды, 1,5 миллион дана сатылды. «Aaj Ki Raat» әні А.Р. Рахманның 2008 жылғы «Slumdog Millionaire» саундтрегінде, ол «Грэмми» және «Оскар» сыйлықтарын жеңіп алды, қолданылды.

Маркетинг

"Дон" – культты фильмнің жаңаша түсірілуі және актерлік құрамының жұлдызды болуы осы жылдың ең көп күтілген фильмдерінің біріне айналдырды. 2006 жылдың сәуір айының соңында фильмнің бірінші плакаты жарияланды, бұл фильмнің қандай нұсқада болатынын ақпарат құралдары болжады. 2006 жылдың шілде айының соңында тағы бір плакат шықты, ол фильмнің көрсетілім күнін де хабарлады. Плакаттардан кейін, трейлер қыркүйек айының ортасында жарық көрді. Bollywood Hungama оны үміт беруші деп бағалап, «модный аксессуарлар, жаңашыл гаджеттер, әсем декорациялар, қымбат киімдер және қауіпті экшн-сцены жаңа «Донның» негізін құрайды» деп жазды. Фильмді насихаттау үшін фильм жасаушылар Hungama Digital Media Entertainment компаниясымен бірлесіп, фильмге негізделген мобильді ойын жасады. Бұл – кез келген Болливуд фильмі үшін шығарылған алғашқы көп ойыншылы онлайн-ойын болды. Фильм түсірілімі алдында фильм жасаушылар «Дон» атты попкорнге арналған ұстағыштарды да шығарды. 80 беттен тұратын комикс басылды және фильм билеттерімен бірге мультиплекстерде тегін таратылды.

Театрлық

2005 жылдың желтоқсан айында UTV Motion Pictures фильмнің шетелдегі құқықтарын иеленді. 400 миллиондық өндіріс және насияттау бюджетімен түсірілген "Дон" фильмі 2006 жылдың 20 қазанында Дивали мерекесі қарсаңында 800 экранда бүкіл әлемде көрсетілді, бұл кезде тағы бір Болливуд фильмі – "Жан-э-Манн" да шықты. Фильм отандық прокатта өте жақсы қарсы алынды, залдардың толу деңгейі 90% құрады. Бұл Шахрух Ханның "ДДЛЖ" фильмінен кейін 20 қазанда шыққан екінші фильмі болды.

Үй медиасы

Фильмнің DVD-сі T Series Home Entertainment компаниясымен ішкі нарықта, ал UTV компаниясымен халықаралық нарықта жарық көрді. Фильм 5 желтоқсан 2006 жылы барлық аймақтарда NTSC форматындағы 2 дискілік коллекционерлік басылымда DVD форматында шығарылды. Оған фильмнің түсірілуі, қателер, трейлерлер, жойылған кадрлар және дубльдар сияқты қосымша материалдар кірді. Сонымен қатар, "Дон комиксі" де қосылды. Кейіннен бір дискілік DVD жинағы да жарық көрді. Blu-ray нұсқасы 2011 жылдың 27 сәуірінде шығарылды.

Кассалық жинақ

"Дон" алғашқы күні 46 миллион, ал тұңғыш демалыс күндері 141 миллион доллар касса жасады. Фильмнің алғашқы апта соңындағы дүниежүзілік кассасы 529 миллион долларды құрады. Театрлардағы көрсетілімінен кейін фильм Үндістанда 710 миллионнан астам доллар тауып, 2006 жылғы ең табысты бес үнді фильмінің қатарына енді және «жетістікке жеткен фильм» деп танылды. Сонымен қатар, ол шетелде 7,8 миллион доллардан астам табыс әкеліп, «блокбастер» атанды. Әлем бойынша фильм үлкен коммерциялық сәттілікке қол жеткізді. Rediff.com сайтынан Раджа Сен фильмді «консервативті және болжамды» деп сипаттап, режиссердің кейіпкерлерді жетілдірмегеніне наразылық білдірді. Дегенмен, Сен Чопраның ойынына жоғары баға беріп, былай деп жазды: «Ол өзінің рөлін тиімді орындайды, әрқашан іскер әйел және тар ақ комбинезонда керемет көрінетін әдемі бойжеткен сияқты». The Telegraph журналынан Пратим Д. Гупта фильмге жағымды пікір беріп, режиссердің «жақсылықтың жамандыққа жеңісі» формуласын «жаманның жаманмен күресі» сюжетіне айналдырғанын атап өтті. «Фархан түсірілім орнын және фонды өзгертіп, түпнұсқа сахналар мен сөздерін сақтап қалды». Гупта актерлық шеберлікті, «көзге көрінетін тұрақтарды», түсірілім және қойылым дизайнын мақтап, «керемет қуғын-дабыл және әрекет сахналары» үнді киноэкранында жаңа биіктерге көтерілді деп санайды. Planet Bollywood 10 балдық шкала бойынша 7 бал беріп, әсіресе, сюжеттің кенеттен бұрылысын жоғары бағалады. «21 ғасырдың Доны кемшіліктерімен бірге әдемі, бірақ оны кинотеатрда көруден ләззат аласыз» делінген хабарламада. Фильмді «көңілін қалдырған» деп атаған сыншы Сукания Верма Ахтардың маңызды фильмді қайта түсіру туралы шешімін сынады. Ол Ахтарды қарапайым, бірақ тартымды сюжетті ойсыз бейімдеуге айналдырғаны үшін де кінәлады.

Марапаттар

Сыйлық категориясы Жүзуші(лер) мен үміткер(лер) Нәтиже Ref. (Reference(s)) 1-ші Азия кино сыйлығы Ең үздік актер 52-ші Filmfare Awards Ең үздік фильм Дон Ең үздік актер Ең үздік музыкалық режиссер Шанкар–Эхсан–Лой Ең үздік көркемдік безендіруші Ең үздік операторлық Моханан Ең үздік костюм дизайны Ең үздік хореография ("Main Hoon Don" әні үшін) Ең үздік экшн Ең үздік арнайы эффекттер Red Chillies VFX 8-ші IIFA сыйлығы Ең үздік актер Нейшатель халықаралық фантастикалық кинофестивалі Ең үздік Азия фильмі Дон

Жалғасы

Актердің өзі де режиссерлік еткен "Дон 2" атты жалғасы 2011 жылдың 23 желтоқсанында жарық көрді. Хан, Чопра, Ирани және Пури сәйкесінше Дон, Рома, Вардхаан және Малик рөлдерін қайта ойнады. 2011 жылы шыққан кассалық табысқа ие болған "Экшн" фильмінің сәттілігінен кейін, Фархан Ахтар Шахрух Хан мен Приянка Чопрамен бірге тағы да жалғасын түсіруі мүмкін деген болжам бар еді, олар соңғы екі фильмде ойнаған болатын. Бірақ Хан мен Чопра бұрынғы рөлдерін ойнағандықтан, жобадан бас тартты. Соның нәтижесінде, Ахтар басқа сюжеттік желіні таңдады. Бұл жолы Ранвир Сингх пен Киара Адвани сияқты жаңа актерлер тартылды және фильм туралы Excel Entertainment компаниясы 2023 жылы хабарлады.