Кіріспе

Австралиялық халықаралық крикет төрешісі

Луи Патрик "Лу" Роуэн (2 мамыр 1925 – 3 ақпан 2017) – австралиялық Тест крикетінің төрешісі. Ол 1971 жылдың 5 қаңтарында Мельбурн крикет алаңында өткен алғашқы бір күндік халықаралық матчта төрелік жасады. 1963 жылдан 1971 жылға дейін 25 Тест матчында төрешілік етті және полковник Эгар зейнетке шыққаннан кейін Австралияның бас төрешісі атанды. Квинсленд штатының есірткі құралдарына қарсы күрес бөлімінің детектив-сержанты Роуэн алаңда да қатал болды және өкіметін сақтауға ұмтылды. Оның алғашқы матчы төреші Билл Смитпен бірге Австралия мен Англия командалары арасында 1963 жылдың 11 қаңтарынан 15 қаңтарына дейін Сиднейде өтті.

1970/71 жылғы маусым

Роуэн 1970–71 жылдары ашулы Аш сериясындағы жеті тестілік матчтың алтысында төрешілік жасады, бірақ ағылшын крикетшілері Рэй Иллингворт, Джефф Бойкотт және Джон Сноу оны қатты сынады. Сериядан кейін Бойкотт пен Сноу Лордтағы тәртіптік тыңдауға шақырылды, ал Иллингворт пен Сноу ешқашан қайтадан турнеге шықпады. Алты толық тестілік матчта австралиялық ешбір ойыншыны LBW арқылы шығару жоқ, бұл Англия ойыншыларының пікірінше, төрешінің әділдіксіздігінің айқын дәлелі болды. Сол кезде төрешілердің баяу қайтаруларын қарау мүмкіндігі болмағанын және шешімдерді бір сәтте көргендеріне сүйене отырып қабылдағанын, күмәнді жағдайларда әрқашан ойыншының пайдасына шешім қабылданатынын естен шығармау керек. Бірінші тестіде Кейт Стэкпол 18 ұпайға шығарылуы керек еді, өйткені Джефф Бойкотт қақпаға допты лақтырды, бірақ Роуэн ойыншыға күмәннің пайдасын берді. Австралия газеттері келесі күні Стэкполдың шығарылғанын көрсететін суреттерді жариялады және бұл шешімді «крикет тарихындағы ең нашар шешімдердің бірі» деп атады. Стэкпол өзінің ең жоғары тестілік көрсеткіші – 207 ұпайға жетті. Роуэннің қате екенін мойындамауы Англия ойыншыларына оның қабілетіне күмән келтірді және оларды серияның қалған бөлігінде оның шешімдеріне қарсы шығарды. Екінші тестіде Рэй Иллингворт жеребе тастап жеңіске жетті, бірақ Роуэн ойын басталғанға дейін викетке ролик қолдану туралы оның өтінішін қабылдамады. Кейін Роуэн өзінің қателігін мойындап, түскі үзілісте кешірім сұрады. Австралияның бірінші иннингінде Кит Стэкпол Кен Шаттлворт пен Питер Ливердің LBW апелляцияларынан құтылды, содан кейін Ливер Сноудан 8 ұпайға шығарды. Ұлы Англия төрешісі Дики Берд: «Мен үшін қорқыту боулингі – бұл жылдам, қысқа допты ойыншының қабырғасына бағыттау. Мұндай доп лақтырылғанда, төреші қатаң болуы керек және боулге қанағаттанбауға айту керек. Міне, қауіпті доп, мен әрқашан сол кезде араласамын», – деп жазды. Сноу серияда Гарт Маккензи мен Терри Дженнердің басын соғып, басқа австралиялық ойыншыларға үнемі қысқа доптар лақтырды, сондықтан Роуэннің араласуы орынды болды. Сноу бұл жақпарушылық деп ойлады, өйткені Алан Томсон Сноуға қарсы сегіз доптан алты рет секіріп, Иллингвортқа қарсы да солай істегенде ешқандай жаза алмады. Сноу Перттегі екінші тестіде қорқыту боулингі үшін Роуэннан екі рет ескерту алды, бірақ қабырға деңгейіндегі доптардың қорқыту екенін қабылдамай, оларды лақтыруын жалғастырды. Нәтижесінде, Сноуға ресми ескерту берілді, егер ол тағы да ескерту алса, боулингке қатысуға рұқсат етілмейді. Иллингворт оған бұл оның соңғы овері болатынын айтты, ал жылдам боулгер өзінің соңғы допын Дуг Уолтерстің басынан өткізіп жіберіп, Роуэнге бұрылып: «Міне, сен үшін бум!» деді. Тіпті Джон Сноу да Роуэн мен Том Брукстың үшінші тестіде ойынды бастаудан бас тартқанда қолдады. Иан Джонсон мен Мельбурн билігі ойынды бастауға асықты, бірақ төрешілер алаңның ойынға жарамсыз екенін айтып, қысымға көнбеді. 40 оверлік матч өтті, оны Австралия 5 қақпамен жеңді. Осылайша Роуэн мен Брукс бір күндік халықаралық матчта төрешілік жасаған алғашқы төрешілер атанды. Алтыншы тестіде Бойкотт 58 ұпайға шығарылды, бірақ шығарылуына наразылық білдіріп, кейіннен мінез-құлқы үшін кешірім сұраудан бас тартты, бұл тағы бір баспасөз қызығушылығын тудырды. Алайда, бұл жағдайда Роуэннің шешімінің дұрыс емес екенін көрсететін нақты дәлел болған жоқ. 1971 жылдың 12-17 ақпанында Сиднейде өткен жетінші тесті Роуэннің соңғы матчы болды, оның серігі – Том Брукс. Бұл Англияның 62 қақпамен жеңіске жетіп, Ашты қайтарып алған драматикалық ойын болды. Дуг Уолтерстің екі рет Алан Кнотттан Дерек Андервудтан шығарылуы керек болды, өйткені Роуэн оны 41 ұпайда емес деп таныды, бірақ кейінірек Брукс 42 ұпайда шығарды. Кейт Стэкполл 13 ұпайда Питер Ливерден Кнотттың қалың жиегінен ұсталғаннан кейін Роуэн шығармады, ал Англия капитаны Рэй Иллингворт: «Бұл шынымен сенуге келмейтін нәрсе болды», – деді. Ойынның соңында Иллингворт ағылшын ойыншыларын алаңнан алып шықты, себебі Джон Сноу австралиялық ойыншы Терри Дженнердің басына бум допты тигізгеннен кейін көрермендер арасында тәртіпсіздік болды. Роуэн Сноуға қорқыту боулингі үшін ескерту жасады, ал Сноу мен Иллингворттың наразылығы көрермендерге анық байқалды, олар ықыласпен наразылық білдірді. Сноу өзінің оверін аяқтағаннан кейін және алаң шебіндегі орнына ауысқанда, оны көрермен ұстап алды және оған сыра құтыларын лақтырды. Ағылшын ойыншылары алаңнан кеткеннен кейін Роуэн оларға ойынды жалғастыруды немесе бас тартуды кеңес берді, ал ойыншылар алаң тазаланғаннан кейін қайтып келді. Бұл мәселеде Роуэнға Англия менеджері Дэвид Кларк және A. B. C. өкілі Алан Барнс қолдау көрсетті.

1972 жылы Роуэн «Төрешінің әңгімесі» атты кітап жазды, ол Англия командасын, әсіресе Иллингворт пен Сноуды қатты сынады. Ол тіпті «Джон Сноуды австралиялық ойыншыны құлатып жатқан көрермен ұстады ма?» деген сұрақ қойды, тіпті оның керісін көрсететін фотосуреттерге қарамастан. Джон Сноу өзінің «Крикет бунтар» автобиографиясында «Роуэн төрешісімен ащы дауларға» толық бір тарау арнады.

1971/72 жылғы маусым

1971/72 маусымда Оңтүстік Африка үкіметінің апартеид саясатына қарсы саяси және моральдық наразылықтардан кейін Австралияға жоспарланған турнесі күштен тоқтатылды. Оның орнына Австралияға «Әлем командасы» келді және ресми түрде мойындалмаса да, тест матчтары деңгейіндегі бірнеше ойын өткізді. Роуэн осы матчтардың үшеуінде төрешілік жасады, соның ішінде Перттегі матчта Денис Лилли бір иннингте 8/29 нәтиже көрсетті.