Кіріспе

1973 жылы Allman Brothers Band тобының синглы, "Jessica" атты басқа да әндер

"Jessica" – американдық рок-тобы Allman Brothers Band-тің 1973 жылғы желтоқсанда олардың төртінші студиялық альбомы "Brothers and Sisters" (1973) альбомынан шыққан екінші синглы. Гитарист Дикки Беттс жазған бұл ән, циган джаз гитаристі Джанго Рейнхардтқа арналған, себебі оны сол қолындағы екі саусақты ғана пайдалана отырып ойнауға есептелген. Беттс "Jessica" әнінің көп бөлігін Джорджия штатындағы Джульеттадағы фермада жазды. Ол оны өзінің қызы Джессика Беттске арнады, ол ән шыққан кезде нәресте болған. Ол әннің ырғағымен бірге секіріп, Беттс оның мінезін әуенмен бейнелеуге тырысты. Беттс әріптес гитаристі Лес Дудекті осы әнмен бірлесіп жұмыс істеуге шақырды, ал Дудек бриджді орындады. Жазбаға түсіру алдында аранжировка жасалды, жазба Макон, Джорджиядағы Capricorn Sound Studios студиясында өтті. Өте сәтті болған "Ramblin' Man" әнінен кейін сингл ретінде шығарылған "Jessica", дәл сол деңгейде сәттілікке жете алмады. Дегенмен, ол келесі онжылдықтарда классикалық рок радиостанцияларында жиі ойналатын стандартқа айналды. Сынақтардың көп бөлігі оң пікірлерді білдірді. Көптеген сыншылар оны альбомның ең жақсы бөлігі деп атады, ал 2006 жылғы Wall Street Journal газетінде бұл ән "нағыз ұлттық мұра" деп бағаланды. Ол 1977 жылғы британдық Top Gear телесериалының музыкалық тақырыбы ретінде, сондай-ақ 2002 жылы қайта жаңартылған нұсқасында қолданылды.

Өмірбаян

1971 жылы топ жетекшісі Дуэйн Оллман қайтыс болғаннан кейін Allman Brothers Band әрекетін жалғастырды, қатарына клавиштерші Чак Ливелл қосылды. Бір жыл өткен соң Берри Оукли де қайтыс болғанда, Ламар Уильямс бассист ретінде шақырылды, ол Берри аяқтай алмаған альбомды аяқтады. Әсіресе Ливеллдің қосылуы топтың дыбысын және бағытын өзгертті, бұл көбінесе "Jessica" әнінде ең жақсы байқалады. Гитарист Дики Беттс әнді Джульетта, Джорджиядағы "Фермада" – топтың жиналатын жерінде жазды. "Аспаптық ән жаза бастамас бұрын, менің басымда нақты бір образ болуы керек, әйтпесе ол тым жалпы болып шығады. Мен білдіргім келетін эмоцияны немесе идеяны анықтап, не нәрсе шығатынын көремін", – деді Беттс 2014 жылы. "Jessica" – бұл екі саусақпен ойналатын ән жазуға жасалған тыраш, ол ауыр күйік салғандықтан екі сол саусағымен ғана ойнайтын цыган джаз гитарисі Джанго Рейнхардты құрметтеу мақсатында жазылған. Беттс әннің негізгі мелодиясын жасады, бірақ кейін оның бағытынан көңілі қалды. Беттстің кішкентай қызы Джессика бөлмеге кіріп, музыкаға секіріп ойнай бастады. "Мен оның бөлмеде секіргенін көргендегідей музыкалық түрде бейнелеуге тырысып, оған қосылдым", – деді Беттс, ол әнге оның есімін берді. Сессиялық музыкант Лес Дудек әннің авторы екенін айтса да, ешқандай авторлық құқық алған жоқ. Беттс оны кешкі асқа шақырып, акустикалық гитарасын әкелуді өтінді. Олар әнді бірге орындады, бірақ Беттс әннің бастапқы рифінен кейін дамымағанына ашуланды. Дудек айтуынша, Беттс келіп кеткен кезде ол бридж бөлімін құрастырған. Беттс келген соң Дудек оған жаңа бөлімін көрсетті. "Дики шамшырақтай жарқылдады, ол өте қуанды, өйткені енді әнге қажетті жаңа бөлім пайда болды", – деді ол. Екеуі гитараларын көтеріп, Беттстің пикап жүк көлігіне мініп, әр топ мүшесіне жаңа аспаптық әнді көрсетуді көздеді. "Мен ешқашан ұмытпаймын, біз Беттстің жүк көлігіне кіргенде, аздап, тіпті мистикалық қар жауа бастады, бұл Дюэн бізге: «Эй, сіздер соңғы күйді таптыңыз!» деп хабарлағандай болды." Беттс "Jessica" әнін студияға әкелгенде, топ Brothers and Sisters альбомы үшін "үш немесе төрт" трек жазды. Дудек Беттспен бірге гитарада ойнап, ырғақты да, мелодияны да көрсетті. Ливелл әннің қиындық тудырғанын атап өтті, өйткені бұрынғы аспаптық әндер табиғаты бойынша күрделірек болған: "Бұл әнді қалайша көбірек қарқынмен және Allman Brothers әніне лайықты етуге болады?" Дудек Беттспен гармония жасады және олар бірге жазбаға түседі деп ойлады, бірақ Беттс оны "Ramblin' Man" әнінде гармония ойнағанын және сыншылар оны "Jessica" әнінде гармония орындаса, топқа жататынына сенеді деп ескертті. Дудек оның орнына акустикалық ритм-гитарада ойнады, ал Ливелл фортепианода гармония орындады. "Мен өте көңілім қалды, бірақ мен бұл туралы ештеңе айта алмадым", – деді Дудек кейін. Әннің соңында екі клавиатура мен бір гитара болды. Студияда музыканттар әннің аранжировкасымен жұмыс істеді, бұл алты күнге созылды. Ливелл фортепиано мен гитара сололарының арасындағы көшуді жасады. Кейін Беттс әннің жаратылысын сәулет өнерімен салыстырып, оның "мұқият салынған, әр элементтің өз орны бар" деді. Ливелл Дудек әннің авторы деген пікірмен келіспеді, Беттс әннің мелодиясын және ырғағын жасады деп атап өтті. Керісінше, Дудек Беттспен бірге менеджер Фил Уолденнің кеңсесіне барып, Джессиканың авторлық құқығы үшін төлем талап еткенін айтты. "Ол кезде мен бәрін толық түсінбедім, бірақ кейін ойласам, мен 50 пайыз алуым керек еді. Өйткені, мен оған G аккордына өтетін бридж бөлімін бергенше, ол толыққанды ән болған жоқ", – деп еске алды Дудек. Барабаншы Буч Тракс Дудек айтқанға күмән келтіріп, олардың бәрі аранжировка жасауға уақыт жұмсады деді. "Мен ол жерде болмадым, сондықтан Лес не істеді, не істемеді деп айта алмаймын, бірақ мен оны тұздың бір ұсақ түйіршігімен қабылдаймын. Джессикадан басқа жазғандарына қараңыз. Менің ойымша, бұл топтық еңбек болуы мүмкін, егер бір адам авторлық құқыққа талап қоюы керек болса, ол "Jessica" әніне үлкен үлес қосқан Чак Ливелл болса керек", – деді Тракс. Ливелл мұны мойындады: "Мен оны бірге жаздым деп айта аламын, өйткені көптеген ұсыныстар жасадым, бірақ бұл әділ деп ойламаймын". Дудек Capricorn Records-тен Стив Миллер Бендімен гастрольге шыққаннан кейін келісімшартынан босатылды, ол Brothers and Sisters альбомының баспа құқығына ешқандай үлес қоспады. Ол Беттс бірнеше жылдан кейін "Jessica" оқиғасы үшін кешірім сұрап, "Каприкорн" оған төлеуге міндетті емес екенін айтты деп мәлімдеді.

Құрамы

Ән А мажорлық тоналдықта, ал негізгі гитара солосы Д мажорлық тоналдықта орындалады. Дикки Беттстің барлық аспаптық шығармаларындағыдай, мелодияның ерекшелігі әртүрлі аспаптардың арасында үйлесімді түрде ойнатылады. Осы жағдайда Беттс гитарада мелодияны орындайды, Чак Ливелл Fender Rhodes электр пианиносында жоғарғы үйлесімді сызықты, ал Грегг Оллман Хаммонд органда төменгі үйлесімді сызықты орындайды. Ливелл бұл шығармада сондай-ақ, шамамен 2:30-дан бастап бір минуттан астам соло орындайды. Акустикалық гитарада Лес Дудек ойнайды. "Ағалар мен әпкелер" альбомындағы түпнұсқасы 7:30 минутқа созылады, бірақ қысқартылған, бір рет өңделген нұсқасы да бар, ол шығарманың соңындағы негізгі тақырыптың бір бөлігін алып тастайды, осылайша ұзақтығын 4:00 минутқа дейін қысқартады. Бұл нұсқа көбінесе классикалық рок радиостанцияларында және "Jessica" әні енген әртүрлі әртістердің жинақтарында естіледі. Дегенмен, Allman Brothers жинақтарының көпшілігі толық 7:30 минуттық нұсқаны пайдаланады.

Қабылдау

Ән Billboard Easy Listening чартында ең жоғары жетістікке жетті, ол 1974 жылдың 9 наурызында 29-орынға көтерілді. "Jessica" Hot 100 хит-парадында 65-орыннан асып кетпесе де, кейін классикалық рок радиосындағы маңызды туындыға айналды. 1973 жылы ән туралы алғашқы сын-пікірлер өте жағымды болды. Rolling Stone журналынан Бад Скоппа былай деп жазды: "Менің ойымша, бұл Allmans тобының жазған ең тиімді аспаптық шығармасы: ол топтың соңғы уақыттағы әзілсіздікке ұмтылысын жоққа шығарады, сонымен қатар бұл топтың бірде-бір рет анық блюз немесе рок-н-ролл үлгілеріне түспей, бір мотивті тамаша түрде дамыта білуін көрсетеді". Billboard оны альбомдағы "ең жақсы үзінділердің" бірі деп атады, ал Circus журналынан Жанис Шахт оны ерекше атап өтті. "Джазды дыбыс әсерлі ғана емес, эстетикалық тұрғыдан да әдемі. Чак Ливеллдің фортепиано шеберлігі Никки Хопкинстің Rolling Stones тобындағы жұмысына тең келеді. Ол жылдам, биге қойғызып, керемет стильмен әнді алға жетелейді және Дикки Беттстің таза, кең гитаралық солистімен үйлеседі". 2006 жылғы қаңтарда жарық көрген Wall Street Journal газеті осы шығарманы "нағыз ұлттық мұра" деп атады. "Jessica" әнінің кешіккен тікелей жазбасы 1995 жылы шыққан An Evening with the Allman Brothers Band: 2nd Set жинағына енді. Ол 1996 жылы 38-ші жылдық Grammy Awards марапатында "Үздік рок аспаптық орындау" номинациясы бойынша Grammy сыйлығын жеңіп алды.

БАҚ және танымал мәдениетте

Бұл ән BBC телешоуы Top Gear бағдарламасының ашылу музыкасы ретінде және 2002 жылғы форматта да кеңінен танымал, бірақ жаңартылған нұсқада. Бір эпизодта Джеймс Мэй бірнеше машинаның шығарындыс дыбыстарын ғана пайдаланып әнді қайта жасайды, ал тағы бір эпизодта үш жүргізуші Америкада сынақтан өткен кезде радиода әннің толық нұсқасы естілді (12-серия, 2-эпизод). Шоудың 18-ші маусымының соңғы эпизодында Guns N' Roses гитарисі Slash әннің өзінің нұсқасын орындады. "Jessica" Top Gear бағдарламасының көптеген халықаралық нұсқаларында қолданылады, соның ішінде АҚШ нұсқасында да, ол тек бірінші маусымда бағдарламаның тақырыбы ретінде пайдаланылды. Бұл ән "Field of Dreams", "Did You Hear About the Morgans?", "Fear and Lassie" фильмдерінде де пайдаланылған, сондай-ақ "Dr. Dean Edell" радиошоуының ашылу музыкасы ретінде қолданылды. 2000-шы жылдар бойы The Weather Channel телеарнасында Local on the 8s бағдарламасының фонында ойнатылды.