Аарон Валеро: Израиль дәрігері мен білім берушісінің өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Израильдік дәрігер (1913–2000)

Аарон Валеро (1913–2000) – израильдік дәрігер және педагог. Ол ауруханалар мен медициналық мектептер ашуға көмектесті, медициналық еңбектер жазды және 20 ғасырдың екінші жартысында Израильдегі медициналық білім беруді дамытуға зор үлес қосты.

Өмірбаян

Аарон Валеро Иерусалимде XIX ғасырдың басында Палестинаға қоныс аударған және анасының тарапынан XV ғасырдың аяғында Палестинаға қоныс аударған көрнекті сефардық отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Хаим Ахарон Валеро Иерусалимдегі белгілі банкир болған. Валероның арғы атасы Якоб Валеро Палестинадағы алғашқы банкты құрды. Валероның арғы әжесінің әкесі Якоб Саул Елиашар 1893 жылы Палестинаның бас раввині болды. Валеро Палестинадағы жұқпалы обаның (Bubonic Plague) басталуын бірінші болып анықтады және сипаттады ("Streptomycin in Bubonic Plague", British Medical Journal, 29 мамыр 1948, 1026–1027 беттер). Бір жылдан кейін ол Палестинада таулы ақызба (Rocky Mountain spotted fever) індетінің басталуын байқады (Harefuah, XXXVI том, No 9, 36, 1 мамыр 1949, 1–3 беттер). 1953 жылғы жарияланымда ол Таяу Шығыста адамдарда орнитоздың (Ornithosis) алғашқы жағдайын баяндады ("Human Ornithosis in Israel", Harefuah, XLV том, No. 5, 1 қыркүйек 1953). 1960 жылдары Валеро Рамбам ауруханасының клиникалық медицина қызметкерлері мен Израиль Технологиялық институтының инженерлері арасындағы ынтымақтастықтың мүмкіндігін байқады. Валеро екі институттан командалар құрды және оларды өзі басқарды. Бұл ерекше ынтымақтастық "Технион" – Израиль Технологиялық институтының Биомедициналық инженерия кафедрасының алғашқы өнімдеріне әкелді. Бұл – артериялық пульсті және жүректің механикалық оқиғаларын көкірек қабырғасына тимей-ақ тіркеуге қабілетті электрондық құрылғы болды. Бұл құрылғы алғаш рет American Journal of Cardiology журналында (1967 жылғы 19 ақпан, 19 том, 224–230 беттер) және кейінгі жарияланымдарда сипатталды (төмендегі тізім). Оның алғашқы медициналық кітабы "Клиникалық ЭКГ" 1973 жылы Technion Michlol баспасында жарық көрді, ал екінші кітабы "Науқастың жанындағы диагностика" 1980 жылы жарық көрді. Валеро Иерусалимдегі Гимназия Ивритте оқыды және 1938 жылы Англияның Бирмингем университетінен М. Б. Ч. B дәрежесін алды. 1939 жылы Иерусалимге оралғаннан кейін ол өз еркімен Иерусалимдегі Хадасса ауруханасында жұмыс істеді. 1941–1946 жылдары, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, ол британдық армияның Корольдік армиялық медициналық корпусына дәрігер ретінде ерікті түрде қосылды, онда майор шеніне жетті. 1946 жылы ол Хайфадағы Британдық мемлекеттік аурухананың штаттық қызметкеріне қосылды, кейін ол Рамбам ауруханасына айналды, оның негізін қалаушылардың бірі болды. 1948–1949 жылдары, 1948 жылғы Араб-Израиль соғысы кезінде, ол Израильдің Солтүстік майданында полк дәрігері болып қызмет етті. 1950 жылы Рамбам ауруханасының ішкі медицина бөлімінің меңгерушісі болды. 1956 жылы Израиль үкіметінің Пория ауруханасының директоры болды. 1972 жылы Хайфадағы Технионның Брюс Раппапорт медицина факультетінің профессорлығына сайланды. 1980 жылы Технион медицина факультетінің медицина білімі деканы болды. 1980–1986 жылдары Нахариядағы Нахария ауруханасының ішкі медицина бөлімінің меңгерушісі болды. 2002 жылы профессор Аарон Валероның медицина білімін дамыту қоры құрылды және доктор Валероның естелігіне Валеро отбасымен қаржыландырылды. Қор Израиль мен шетелден келген қонақ лекторыларға семинарлар, оқу сессияларын өткізуге және Техниондағы профессор Аарон Валероның дәрігер-науқас қарым-қатынасы күніне қатысуға мүмкіндік береді.

Aaron Valero was born in Jerusalem to a distinguished Sephardi family which had settled in Palestine in the early 19th century and on his mother's side, in the late 15th century. His father, Chaim Aharon Valero, was a prominent Jerusalem banker. Valero's great grandfather, Jacob Valero, established the first bank in Palestine. Jacob Saul Elyashar, the father of Valero's great great grandmother, had become Chief Rabbi of Palestine in 1893. Valero was the first to recognise and describe the outbreak of Bubonic Plague in Palestine ("Streptomycin in Bubonic Plague", British Medical Journal, 29 May 1948, pp. 1026–1027). A year later, he observed the outbreak of Rocky Mountain spotted fever in Palestine (Harefuah, Vol. XXXVI, No 9,36, pp. 1–3, 1 May 1949). In his 1953 publication he presented the first reported case of human Ornithosis in the Middle East ("Human Ornithosis in Israel", Harefuah, Vol XLV, No. 5, 1 September 1953). In the 1960s, Valero recognised the potential for synergy between the clinical medical staff at Rambam Hospital and engineers at the Technion Israel Institute of Technology. Valero organised teams from the two institutions, which he headed up. This unique co operation led to the first product of the soon to be established Biomedical Engineering Department of The Technion – Israel Institute of Technology. It was an electronic device capable of recording arterial pulsations and the mechanical events of the heart without actually making contact with the chest wall. This device was first described in the American Journal of Cardiology, 19 February 1967, Vol. 19, pp. 224–230 and in subsequent publications (list below). His first medical book Clinical E. C. G. was published in 1973 by the Technion Michlol publishing house, and his second book, Bedside Detection, was published in 1980. Valero attended Gymnasia Ivrit in Jerusalem and received an M. B. Ch. B degree from Birmingham University in England in 1938. Upon returning to Jerusalem in 1939, he volunteered to work at the Hadassah Hospital in Jerusalem. In 1941–1946, during World War II, he volunteered to join the British Army's Royal Army Medical Corps as a physician, where he reached the rank of Major. In 1946, he joined the staff of the British Government Hospital, Haifa which later became Rambam Hospital, of which he was a founder. In 1948–1949, during the 1948 Arab Israeli War he served as a regiment physician on Israel's Northern Front. In 1950, he became Head of the Department of Internal Medicine at Rambam Hospital. In 1956, he became Director of the Israeli Government's Poriya Hospital. In 1972, he was elected a tenured Professor of the Bruce Rappaport Faculty of Medicine of the Technion in Haifa. In 1980, he became the Dean of Medical Education of the Faculty of Medicine at the Technion. In 1980–1986, he also served as Head of the Department of Internal Medicine at Nahariya Hospital in Nahariya. In 2002, The Professor Aaron Valero Fund for the Advancement of Medical Education was established and endowed by the Valero Family in memory of Dr. Valero. The Fund enables guest speakers from Israel and abroad to give workshops, training sessions and to participate in the Professor Aaron Valero Patient – Physician Relationship Day at the Technion.

Жарияланған шығармалары (ішінара тізім)

Валеро және басқалар, "Фокальдық кардиография – Иттердегі тәжірибелік зерттеу", Израиль медицина ғылымдары журналы, 1969 ж., 5-том, № 1, 13–22 беттер.
Валеро, "Миокард дискинезін анықтау үшін төсек басындағы ошақтық ығысу кардиографиясы", The American Journal of Cardiology, 1970 жылғы сәуір, 25-том, 443–449 беттер.
Валеро және басқалар, "Дене шынықтыру мен бейімделудің қалыпты жас адамдардағы жүрек ұшының кардиограммасына тигізетін әсері", British Heart Journal, 1971 жылғы қаңтар, 33-том, № 1, 37–45 беттер.
Валеро, "Жедел миокард инфарктісінде атриальдық тасымалдау дисфункциясы", The American Journal of Cardiology, 16-том, 1-шы нөмір, 22–30 беттер.