Кіріспе

NASA бағдарламасы

NASA Advanced Concepts Institute (NIAC) – NASA бағдарламасы, «жетістіктер жасау, түбегейлі жақсырақ немесе толығымен жаңа аэроғарыш тұжырымдамаларын құру» арқылы алыс перспективадағы, ұзақ мерзімді озық тұжырымдамаларды дамытуға бағытталған. Бағдарлама 1998 жылдан 2007 жылға дейін NASA Institute for Advanced Concepts (NASA атынан Университеттер ғарыш зерттеулер қауымдастығы басқарды) деген атпен жұмыс істеді және 2011 жылы NASA Innovative Advanced Concepts деген атпен қайта құрылып, қазірге дейін жалғасуда. NIAC бағдарламасы NASA-ның миссияларын дамыту және жүргізу тәсіліне үлкен әсер ете алатын революциялық аэронавтика және ғарыш тұжырымдамаларын зерттеуді қаржыландырады.

Тарих

NASA-ның Озық Ұғымдар Институты (NIAC) – 1998 жылдан 2007 жылдың 31 тамызына дейін NASA үшін Университеттер ғарыш зерттеулер қауымдастығы (USRA) басқарған, NASA қаржылаған бағдарлама. NIAC «өздік ашық форум, инноваторлардың сыртқы қауымдастығы үшін NASA-ға жоғары деңгейдегі кіру нүктесі және NASA-да жүргізілетін озық ұғымдық жұмыстарды толықтыру үшін озық аэронавтика және ғарыш ұғымдарын талдау мен анықтау мүмкіндігі» ретінде жұмыс істеуге тиіс болды. NIAC NASA-ның миссияларын дамыту және жүргізу жолына революциялық өзгерістер әкелетін аэронавтика және ғарыш ұғымдары бойынша ұсыныстар іздеді. Ол сыртқы ойшылдар мен зерттеушілерге жоғары беделді, танымал және жоғары деңгейдегі кіру мүмкіндігін ұсынды. NIAC ұсыныс берушілерді қазіргі аэроғарыш жүйелерінің эволюциясын «бір қадаммен озуға» болатын ұғымдарды іздеу үшін ондаған жылдарға болашақты көруге шақырды. NIAC қиялды кеңейтетін, ғылыми негізге сүйенетін және 10-40 жыл ішінде іске асырылуы мүмкін ұғымдарды әзірлеуді мақсат етті. 1998 жылдың ақпанынан 2007 жылға дейін NIAC-ке барлығы 1309 ұсыныс келіп түсті, оның ішінде 126 І кезең гранты және 42 ІІ кезең келісімшарты берілді, олардың жалпы құны 27,3 миллион долларға бағаланды. NASA 2011 жылдың 1 наурызында NIAC ұғымы NASA-да ұқсас мақсаттармен қайта жаңартылатынын, NIAC аббревиатурасы сақталады деп хабарлады.

Бастапқы NIAC-ті жабу

2007 жылдың 2 шілдесінде NIAC «НАСА ғарыш зерттеуінің бағытын іске асырудағы шектеулерге байланысты, НАСА құрылғаннан бері қаржылап келген NIAC жобасын тоқтату туралы қиын шешім қабылдады. 2007 жылдың 31 тамызынан бастап бастапқы NIAC ұйымы қызметін тоқтатты.»

Қайта қаралған NIAC

Бастапқы NIAC бағдарламасы тоқтатылғаннан кейін, Конгресс Ұлттық ғылым академиясының АҚШ Ұлттық зерттеу кеңесінен (NRC) NIAC бағдарламасын қарап шығуды сұрады. 2009 жылы жасалған бұл қаралымында, NASA өз миссиясын орындау үшін "көзқарасы кең, болашаққа бағытталған, озық идеяларды зерттейтін механизмге" мұқтаж екендігі және NIAC немесе NIAC сияқты бағдарламаны қайта жаңарту қажеттігі қорытындыланды. NASA-ның Ғарыш технологиялары бағдарламасының директоры Майкл Газарик: "NASA Innovative Advanced Concepts бағдарламасы арқылы NASA технологиялық инвестицияларға ұзақ мерзімді көзбен қарайды және миссияларымызды орындау үшін қажетті прогреске қол жеткізеді. Біз келесі буынның ұшақтары мен ғарыш кемелері әлемді қалай өзгертетінін ойлап табудамыз және американдықтарды батыл қадамдарға шақырудамыз", - деді.