Кіріспе

1988 жылы 1-санаттағы Атлантика және Тынық мұхит дауылдары. Дебби даулы 1956 жылы Анна даулынан бері Мексиканың Веракрус штатына соққан алғашқы дауыл болды. 1988 жылғы Атлантика дауыл маусымының сегізінші тропикалық циклон, төртінші атаулы дауыл және алғашқы дауыл – Дебби 31 тамызда Юкатан түбегінің батыс жағалауынан пайда болған тропикалық толқыннан қалыптасты. Жүйе батыс-солтүстік-батысқа қарай Мексикаға қарай жылжу кезінде баяу күшейді және 2 қыркүйекте тропикалық дауыл статусына жетті. Содан кейін Дебби жылдам күшейе бастады және сол күні дауылға дейін күшейтілді. Желдің максималды жылдамдығы сағатына 120 шақырымға жеткен соң, Дебби 3 қыркүйектің таңында Веракрус штатының Тукспан қаласының жанынан құрлыққа шықты. Дауыл құрлықта жылдам әлсіреді, бірақ 5 қыркүйекте Тынық мұхитының шығысына жетті. Дебби «Он жетінші E» тропикалық депрессиясына айналды, ол солтүстік-батысқа қарай жылжыды, бірақ желдің әсерінен нашар ұйымдастырылды және 8 қыркүйекте тарады. Веракрус штатындағы қатты жаңбыр су тасқынына әкеп соқты. Өзендердің деңгейі көтерілген кезде мыңдаған адам үйлерін тастап кетуге мәжбүр болды, оның ішінде 30 000-нан астам адам Тукспан өзені жағасынан асып кеткеннен кейін баспана іздеді. Аламо қаласының шамамен 8 000 тұрғыны үйсіз қалды. Поза-Рикадағы су тасқыны салдарынан ондаған адамдар көліктерінен және үйлерінен құтқарылды. Қаладағы бірнеше үй су астында қалды, ал ағаш бұтақтары мен қоқыстар судың ағынын тосқауылдады. Су, тасқын және тас аймақтағы көптеген жолдарды жапты. Тынық мұхитындағы Кристи даулымен бірге Мексикада шамамен 50 000 адам үйсіз қалды. Деббиге байланысты кемінде 20 адам қаза тапты.

Метеорологиялық тарих

15 тамызда Африканың солтүстік-батыс жағалауынан Атлант мұхитына салыстырмалы түрде күшті тропикалық толқын кірді. Батысқа қарай жылжыған толқын Кіші Антиль аралдарынан шығысқа қарай бөлінді, оның бір бөлігі 21 тамызда тропикалық депрессияға айналып, кейін Крис тропикалық дауылына жетті. Ал қалған бөлігі батысқа қарай жылжып, Кариб теңізіне жетіп, ұйымдаспаған жаңбыр орталығына айналды. 29 тамыз түнде бұлттар жиналып, 30 тамызда Юкатан түбегінде төменгі деңгейдегі орталық пайда болды. 31 тамызда Кампеше шығанағына кіргеннен кейін, жүйе спутниктік суреттерге сүйене отырып, Дворак шкаласы бойынша T1.5 рейтингісін алды. Осының нәтижесінде, 31 тамызда сағат 18:00 UTC-де толқын сегізінші тропикалық депрессияға айналды. 1 қыркүйекте бұлттық белдемдер мен шығу ағындары одан әрі ұйымдасты. Депрессия негізінен АҚШ-тың шығысында орналасқан жоғары қысым аймағының әсерімен батысқа қарай солтүстік-батысқа жылжыды. 2 қыркүйекте депрессия айтарлықтай күшейді. Әуе тақырыптық рейсінің және спутниктік суреттердің нәтижелеріне сүйене отырып, циклонның сағат 06:00 UTC шамасында Дебби тропикалық дауылына күшейгені болжамдалды. Сол күні тағы бір барлау рейсі дауылдың бетінде 457 метр биіктікте және дауылдың бетінен желдің соғып тұрғанын байқады. 2 қыркүйекте сағат 18:00 UTC-де Дебби Мексика жағалауынан 56 км қашықтықта 1-санатты дауылға айналды. Алты сағаттан кейін Дебби Веракрус штатындағы Тюкспаннан оңтүстікке қарай 37 км жерде 75 миль/сағ (120 км/сағ) жылдамдықпен жел соғып, жерге түсті – бұл дауылмен байланысты ең жоғары жел жылдамдығы болды. Дебби 1956 жылғы Анна дауылынан бері Веракрус штатына соққан алғашқы дауыл болды. Сонымен қатар, Дебби сол кезде ең төменгі барометриялық қысымын көрсетті. Дауыл Мексиканың Сьерра-Мадре-Ориентал тауларында тез әлсіреп, 3 қыркүйекте сағат 06:00 UTC-де тропикалық дауылға дейін, ал 12 сағаттан кейін тропикалық депрессия деңгейіне дейін төмендеді. Алайда, айналым сақталып, 5 қыркүйекте Мансанильо мен Пуэрто-Вальярта арасындағы Тынық мұхитына жетті. Депрессия нашар ұйымдасқан циклон болғанымен, Калифорния шығанағындағы тар және кішкентай аймақта тропикалық дауылға қайта күшейе алу мүмкіндігі болды. Алайда, депрессияның құрлыққа жақындығы және желдің күшеюіне байланысты жүйенің тропикалық дауылға қайтадан күшейе алу ықтималдығы күмәнді болды. 7 қыркүйекте депрессия төменгі деңгейдегі ойыс пен әлсіз басқару ағынының әсеріне түсті. Көп ұзамай бұл құбылысты спутниктік суреттер арқылы анықтау қиын болды. Терең конвекция мен шығу ағынының көп бөлігі 8 қыркүйекке дейін азайды, жүйені төменгі деңгейдегі айналымға дейін қысқартты. Депрессия сағат 18:00 UTC шамасында Ла-Пас (Баха-Калифорния-Сур) және Кулиакан (Синалоа) арасындағы Калифорния шығанағында тарап кетті.

Дайындық және әсері

Дебби дауылымен байланысты бірнеше тропикалық циклон туралы ескертулер мен сағаттар шығарылды. Біріншісі 2 қыркүйекте сағат 12:00 UTC-де Санта-Крузден Веракрус қаласына дейін тропикалық дауыл туралы ескерту болды. Шамамен төрт сағаттан кейін, Санта-Крузден Пунта-Жерезге дейінгі тропикалық дауыл туралы ескерту күшінде қалды. 2 қыркүйекте сағат 18:30 UTC-де Пунта-Жерезден Веракрусқа дейінгі тропикалық дауыл туралы ескертулер дауыл туралы ескертуге жаңартылды. Кейб Рохо мен Пунта-Жерес арасындағы, сондай-ақ Поза-Рика мен Веракрус аралығындағы дауыл туралы ескертулер 22:00 UTC-де тропикалық дауыл туралы ескертуге төмендетілді. Барлық сағаттар мен ескертулер 3 қыркүйекте сағат 02:30 UTC-де тоқтатылды. Тюкспан қаласында полиция, Мексика армиясы және Қызыл Крест дайындыққа келтірілді. Тюкспан қаласындағы су тасқынынан 500-ден астам адам үйсіз қалды. Аламдода Токспан өзені жағалаудан асып кетті. Қызыл Крест өкілі қаланың көп бөлігі бірнеше минут ішінде суға батқанын мәлімдеді. Су тасқыны салдарынан қалада 8000-ге жуық адам үйсіз қалды. Поза-Рикада құлаған ағаштар мен қоқыстар судың ағынын тосқауылдады. Мексика қаласында 600-ға жуық адам өзендердің деңгейі көтерілгендіктен баспана іздеп қашты. Дебби дауылынан барлығы 20 адам қаза тапты, олардың 10-ы Веракрус штатында болды. Папалантадағы жер көшкіні салдарынан екі үй қирап, үш адам қаза тапты. Поза-Рикада үйлердің құлауынан туындаған үш өлім оқиғасы тіркелді. Исталуако қаласында (Мексика қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 100 миль (161 км) қашықтықта) топырақ көшкіні үш үйді басып, төрт адам қаза тауып, он алты адам жарақат алды. Дебби және Кристи дауылдарының бірдей уақытта Мексиканың Тынық мұхиты жағалауына тигізген әсерінен шамамен 50 000 адам үйсіз қалды. Төтенше жағдайлар қызметі үйсіз қалғандарға баспана беру жөнінде жұмыс істеді. Су тасқынынан оқшауланған қалаларға көмек кемелермен жеткізілді. Мексика қаласындағы жергілікті денсаулық сақтау органдары гепатит, қызба және басқа да су арқылы таралатын аурулардың пайда болу мүмкіндігі туралы ескертті. Қауіптің алдын алу мақсатында Рио-де-лос-Ремедиос өзеніне жақын орналасқан қаланың солтүстік бөлігіндегі үйлер дезинфекцияланды.