Кіріспе
1994 жылы Атлантикадағы тропикалық дауыл 1994 жылғы шілдеде «Альберто» тропикалық дауыл Алабама, Джорджия және Флорида штаттарының бір бөлігін су басуға себеп болды. Жылдық дауыл маусымының алғашқы атаулы дауыл болған «Альберто» 30 маусымда Кариб теңізінің солтүстік-батысындағы тропикалық толқыннан пайда болды. Алғашқыда тропикалық депрессия болған жүйе батысқа қарай жылжыды, 1 шілдеде солтүстік-батысқа бұрылып, Мексика шығанағына енді. Келесі күні таңертең депрессия «Альберто» тропикалық дауылға айналды. «Альберто» Мексика шығанағында бірте-бірте күшейіп, 3 шілде күні түскі уақытта максималды жел жылдамдығы сағатына 100 шақырымға жететін күшті тропикалық дауылға жетті. Бірнеше сағаттан кейін циклон Флорида штатының Дестин қаласының жанында сол күшпен құрлыққа шықты. 4 шілдеде жүйе тез әлсіреп, тропикалық депрессияға айналды. Содан кейін жоғары қысымдық жүйе «Альбертоны» батыс-орталық Джорджия және орталық Алабама арқылы жылжытып, 7 шілдеде Алабамада тарап кетті. Өзінің бастапқы және алдын ала кезеңдерінде «Альберто» Кубаның Исла-де-ла-Хувентуд аралында шамамен жауын-шашын жаудырды. Флорида Панахенд аймағына күшті тропикалық дауыл ретінде келген циклон топырақ эрозиясына және желден зақым келтірді. Сонымен қатар, тұщы су тасқыны шамамен 3000 адамды үйлерін тастап кетуге мәжбүр етті. Флоридадағы зиян шамамен 80 миллион долларды құрады. Дауыл Алабама штатының оңтүстік-шығысында ауыр жауын-шашын тудырды. Су тасқыны Каффи, Дейл, Женева, Генри және Хьюстон округтеріндегі жүздеген үйлерді басып кетті. Грузия штаты дауылдың ең ауыр салдарына тап болды. Америка қаласының жанында шамамен жаңбыр жауды. Су тасқыны салдарынан шамамен 1000 көпір жабылды, ал Грузияда ғана егістік жерлер суға батты. Алабама, Джорджия және Флорида штаттарында шамамен 18000 үй және кәсіпорын зақымданды немесе қирады. «Альберто» 1,03 миллиард доллар (1994 жылғы АҚШ доллары) көлемінде зиян келтірді және 32 адамның өліміне себеп болды.
Tropical Storm Alberto produced extensive and destructive flooding over portions of Alabama, Georgia, and Florida in July 1994. The first named storm of the annual hurricane season, Alberto developed from a tropical wave over the northwestern Caribbean Sea on June 30. Initially a tropical depression, the system moved westward, before curving northwestward on July 1 and entering the Gulf of Mexico. Early on the following day, the depression intensified into Tropical Storm Alberto. Alberto strengthened steadily over the Gulf of Mexico, and by midday on July 3, it peaked as a strong tropical storm with maximum sustained winds of 65 mph (100 km/h). A few hours later, the cyclone made landfall near Destin, Florida, at the same intensity. The system quickly weakened to a tropical depression early on July 4. Thereafter, a high pressure system caused Alberto to drift over west central Georgia and central Alabama, until the storm dissipated over Alabama on July 7. In its early and precursor stages, Alberto produced about of precipitation on Cuba's Isla de la Juventud. Striking the Florida Panhandle as a strong tropical storm, the cyclone caused some erosion and wind damage. Additionally, freshwater flooding forced about 3,000 people to flee their homes. Damage in Florida totaled about $80 million. The storm generated heavy precipitation over much of southeastern Alabama. Floodwaters entered hundreds of homes each in Coffee, Dale, Geneva, Henry, and Houston counties. Georgia experienced the worst effects from the storm. Up to of rain fell near Americus. Flooding resulted in the closure of approximately 1,000 bridges, while about of croplands were inundated in Georgia alone. Throughout Alabama, Georgia, and Florida, approximately 18,000 businesses and homes suffered damage or destruction. Alberto was responsible for $1.03 billion in damages (1994 USD) and 32 deaths.
Метеорологиялық тарих
Дакардағы (Сенегал) радиозондтан алынған мәліметтер 18 маусымда Африканың батыс жағалауынан Атлантика мұхитына тропикалық толқынның шыққанын көрсетті. Толқын бірнеше күн бойы батысқа қарай жылжыды, оған төменгі бұлттар ілесіп отырды. 26 маусымға дейін күшті конвекция дамыған жоқ, ол Пуэрто-Рико және Виргин аралдарының солтүстігінде орналасқанда пайда болды. Дегенмен, 28 маусымда Багам аралдары арқылы өтетін кезде, күшті желдің әсерінен конвекция айтарлықтай азайды. Кубаны кесіп өтіп, келесі күні Кариб теңізіне шыққаннан кейін, терең конвекция жылдам қайта дамыды және толқын тек жеңіл тік жел градиентіне тап болғандықтан шоғырланды. 30 маусымда жүйеге барлау ұшағы ұшып, анық циркуляцияны анықтады. Осының нәтижесінде, 06:00 UTC-де Исла-де-ла-Хувентудтан батысқа қарай 1-ші тропикалық депрессия қалыптасты. Бастапқыда депрессия шамамен батысқа қарай жылжыды. Алайда, Мексика шығанағының оңтүстік-орталық бөлігіндегі жоғары қабаттағы төмен қысым және солтүстік шығанақтың шығысына қарай жылжыған орта ендіктегі қысқа толқын 1 шілдеде депрессияның солтүстік-батысқа қарай бұрылуына себеп болды. 2 шілде күні таңертең барлау ұшағы циклонның тропикалық дауылға айналғанын көрсетті, оған Альберто деген ат берілді. Кейіннен сол күні Альберто АҚШ-тың орталық шығыс жағалауына жақындаған тағы бір қысқа толқынның әсерінен солтүстікке қарай жылдамдығы артты, ал дауылдың жылдамдығы шамамен жетті. Бұрын спутниктік суреттерде нашар көрініс бергенімен, циркуляция ортасы терең конвекцияның ішіне көмілді. 3 шілде күні сағат 12:00 UTC-де Альберто ең жоғары қарқынына жетті, максималды тұрақты жел жылдамдығы 65 миль/сағ (100 км/сағ) және ең төменгі барометрлік қысымды көрсетті. Флорида Панхандледегі тұрғындар "апатқа" дайындалып, терезелерін жапты. Жанар май станцияларында әдеттен тыс ұзын кезеңдер пайда болды, ал жергілікті дүкендерде төтенше жағдайға қажетті заттардың сатылымы артты. Жағалау бойындағы мыңдаған туристер аймақтан кетіп қалды, жергілікті полиция өкілінің сөзінше, 10 000-ға жуық адам қонақүйлерінен ертерек шығып кеткен. Окалуза аралы мен Холидей аралындағы үйлер мен кәсіпорындар эвакуацияланды. Азаматтық қорғаныс органдары тұрғындарды төмен жатқан жерлерден эвакуациялады. Флориданың сол кездегі губернаторы Лоутон Чайлс штаттың бір бөлігінде төтенше жағдай жариялады және жағалаудағы тұрғындарға дауыл туралы ақпаратты қадағалауға кеңес берді. 3000-нан астам адам Флорида жағалауындағы Қызыл Крест бейімдемелерінде паналады, батысқа қарай Алабама штатының кейбір аймақтарына қарай жылжыды.
On the Florida Panhandle, residents boarded up windows in anticipation of what was to be a "fury". At gasoline stations, unusually long lines formed, and local stores did increased business in selling emergency supplies. Thousands of tourists along the coast left the region; a local deputy was quoted as estimating that 10,000 people checked out of their hotels early. On Okaloosa Island and Holiday Isle, ground floor house and businesses were forced to evacuate. Civil defense authorities evacuated residents from low lying locations. Then Governor of Florida, Lawton Chiles, declared a State of emergency for parts of the state, and advised residents along the coast to monitor updates regarding the storm. Over 3,000 people sought refuge in Red Cross shelters along the coast of Florida, westward into parts of Alabama.
Әсері
Дауыл пайда болғаннан кейін, Кубаның кейбір аймақтарында қатты жаңбыр жауды, оның ең көп мөлшері .
Флорида
Флорида штатының Дестин қаласында желдің күші сағатына жетті, ал желдің күркіреуі сағатына дейін көтерілді; алайда, желдің күркіреуі сағатына дейін жеткені туралы ресми емес мәлімет болды. Сол жерде, Альберто дауылына байланысты ауа қысымы төмендеп, көрсеткіштерге жетті. Дестин жағалауында дауыл толқындары 2 метрге (5 фут) дейін жетеді деп есептелді, ал Панама-Ситиде толқындар 1 метрге (3 фут) жетті. Флориданың солтүстік-батыс бөлігінде жаңбыр мөлшері құйылды.
Жағалау бойындағы зақымдар теңіз қабырғаларына, пирстерге, қайықтарға және кейбір жағажай мотельдерінің шатырларына шектелді. Дауыл құрлыққа қарай жылжығанда, ол белгілерді, жарнама тақталарын, ағаштарды және электр сымдарын құлатты, сондай-ақ орташа деңгейде су тасқынына әкеп соқты; шамамен 18 500 тұтынушы электр қуатынан айырылды. Альберто дауылының әлсіреген қалдықтары аймаққа мол жауын-шашын әкелді. Нәтижесінде, кейбір жерлерде, әсіресе Апалачикола және Чипола өзендері бойында 100 жылдық су тасқынынан асып кеткен кең ауқымды өзен су тасқыны болды. Апалачикола өзені тамыз айына дейін су тасқыны деңгейінен жоғары болды, бірақ кейбір жергілікті аудандарда қыркүйек айына дейін су тасқыны сақталды. Штат бойынша 300 000 тауық, 125 бас ірі қара және шошқа жоғалды, ал Апалачикола шығанағындағы устрицаның 90% жойылды. Су тасқынының салдарынан инфрақұрылымға 40 миллион доллар (1994 жылғы АҚШ доллары) зақым келді, сақтандырылған зиян 14 миллион долларды құрады, ал ауыл шаруашылығына келтірілген зиян 25 миллион долларды құрады. Кем дегенде 100 бөгет және демалыс су қоймалары қатты зақымдалды немесе жойылды. Көптеген жолдар суға батты, нәтижесінде 175 жол мен 1000 көпір жабылуға мәжбүр болды. Автожол инфрақұрылымына келтірілген зиян 130 миллион доллардан асты. Бұл су тасқыны штат тарихындағы ең ірі су тасқыны деп есептелді, 2018 жылы «Майкл» дауылы болғанға дейін.
Оңтүстік-батыстық Грузия
Флоридамен шектес бес округте Оңтүстік-Батыс Джорджияда жауын-шашын жауды. Бэйнбридж қаласында Флинт өзенінің деңгейі көтеріліп, 300 тұрғын эвакуацияланды. Жергілікті тыңайтқыш зауыты да суға толы Флинт өзенінің қаупіне тап болды. Брукс, Колкитт, Кук, Томас және Уорт округтерінде Литтл және Очлокони өзендері арналарынан асып, жақын жерлерді су басты. Эрли және Миллер округтерінде 3 шілде мен 7 шілде аралығында жаңбыр жауды, ал 10 шілдеден 14 шілдеге дейін қосымша жауын-шашын тіркелді. Көптеген көлеңкелі жерлер суға батты. Су тасқынынан Саффордтағы жеті отбасы үйлерінен эвакуацияланды. Солтүстікке қарай, Флинт өзені Бейкер және Митчелл округтерінде де арнасынан асып, жағалауларын басты. Ньютон қаласында кең ауқымды су тасқыны болды, мүлікке 100 000 доллардан астам зиян келді. Екі округте де егістік алқаптары су астында қалды. Клей округінің Форт-Гейнс қаласында 37-ші тас жолдың бірнеше бөлігі суға батты. Солтүстікке қарай, Рэндольф округінде Кэтберт 5 күн ішінде жауын-шашын мөлшерін тіркеді. Қаланың көптеген көшелері суға батты, оның ішінде АҚШ 82-ші бағытының екі бөлігі және 266-шы мемлекеттік бағытының бір бөлігі. Террелл округінде шериф департаменті су тасқынынан көптеген жолдардың суға батқанын хабарлады. Көптеген үйлер мен кәсіпорындар көптеген миллион долларға дейін зардап шекті. Доусон қаласында бір әйел Чикаса-Хатчи өзеніне құлап, көлігімен бірге қайтыс болды. Сонымен қатар, су тасқыны АҚШ-тың бұрынғы президенті Джимми Картердің үйіне жақындады, бірақ зақым болған жоқ. Леслиде көптеген жолдарда су тұрды. Коринф көлінде 17 жастағы жігіт үзілген телефон желісін жөндеуге тырысып, қайығы құлағаннан кейін қаза тапты. Генри округінде екі адам Товалига өзенінде суға батып қайтыс болды. Округтағы көптеген үйлер қирады.
Салдары
Джорджия штатындағы ауыр су тасқыны салдарынан губернатор Зелл Миллер 30 округті төтенше жағдай деп жариялады, олардың ішінде орталық Джорджиядағы келесі округтер болды: Бибб, Баттс, Кроуфорд, Дули, Хьюстон, Джонс, Ламар, Мейкон, Монро, Пич, Самтер, Тейлор, Твиггс және Апсон. Дауылдың салдарынан келген кең ауқымды зиян мен адам өліміне қарамастан, "Альберто" деген ат қолданудан алынбады және 2000 жылғы маусымда қайта қолданылды.