Кіріспе

Үндістан алғаш рет 1900 жылы Олимпиада ойындарына қатысты. Жеңіл атлетикадан екі күміс медаль жеңіп алған Норман Притчард – елдің жалғыз спортшысы, Олимпиада медалін жеңіп алған алғашқы азиялық ел атанды. 1920 жылы Үндістан алғаш рет жазғы Олимпиада ойындарына команда жіберді және содан бері барлық жазғы ойындарға қатысып келеді. Үндістан 1964 жылдан бастап бірнеше қысқы Олимпиада ойындарына да қатысты. Үндістандық спортшылар барлығы 35 медаль жеңіп алды, олардың бәрі жазғы ойындарда. Бір кезде Үндістанның ерлер хоккей командасы Олимпиадада үстемдік құрды, 1928 мен 1980 жылдар аралығында өткен он екі Олимпиада ойынында он бір медаль жеңіп алды. Оның ішінде сегіз алтын медаль болды, ал олардың алтауы 1928 жылдан 1956 жылға дейін қатарынан жеңіліп алынды.

Британ империясының тұсында

1947 жылға дейін Ұлыбританияның үстемдігінде болғанына қарамастан, Үндістан Олимпиада ойындарына Ұлыбританияның Олимпиада командасынан бөлек қатысты. Үндістан алғашқы спортшысын 1900 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына жіберді, бірақ 1920 жылға дейін жазғы Олимпиада ойындарында Үндістанның ұлттық командасы жарысқа түскен жоқ. 1920 жылғы Олимпиада ойындарына дейін сэр Дорабжи Тата мен Бомбей губернаторы Джордж Ллойд Үндістанның Халықаралық Олимпиада комитетінде өкілдік етуіне көмектесті, бұл оларға ойындарға қатысуға мүмкіндік берді (1920 жылғы Олимпиада ойындарындағы Үндістан туралы қараңыз). Содан кейін Үндістан 1920 жылғы Олимпиадаға үш спортшы, екі күресші және менеджерлер Сохраб Бхут пен А.Х.А. Файзиден тұратын команда жіберді. 1920 жылдары Үндістанның Олимпиада қозғалысы құрылды: оның негізін қалаушылардың арасында Дорабжи Тата, А.Г. Нохрен (Мадрас дене шынықтыру колледжі), Х.С. Бак (Мадрас дене шынықтыру колледжі), Мойнул Хақ (Бихар спорт қауымдастықтары), С. Бхут (Бомбей Олимпиада қауымдастығы), А.С. Бхагват (Декан Джимхана), және Гуру Дүтт Сондхи (Пенджаб Олимпиада қауымдастығы) болды; лейтенант-полковник Х.Л.О. Гарретт (Лахордың үкіметтік колледжінен және Пенджаб Олимпиада қауымдастығынан) және Сагник Поддар (Сент-Стивен мектебінен) алғашқы ұлттық ойындарды ұйымдастыруға көмектесті; ал көрнекті демеушілердің қатарында Патиаланың Махараджы Бхупиндер Сингх, Наванагардың Ранджитсинджи, Капурталаның Махараджы және Бурдванның Махараджы сияқты махараджалар мен ханзаделер болды. 1923 жылы уақытша Бүкіл Үндістан Олимпиада комитеті құрылды, ал 1924 жылдың ақпанында Бүкіл Үндістан Олимпиада ойындары (кейіннен Үндістанның Ұлттық ойындары) 1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қатысатын команданы іріктеу үшін өткізілді. Париж Олимпиадасындағы Үндістан делегациясына жеті спортшы, жеті теннисші және команда менеджері Гарри Бак кірді. 1927 жылы уақытша Үндістан Олимпиада комитеті ресми түрде Үндістан Олимпиада қауымдастығына (IOA) айналды; оның негізгі міндеттері Үндістанда спортты дамытуға көмектесу, ұлттық ойындарға қалаларды таңдау және ұлттық ойындардан іріктелген командаларды жазғы Олимпиада ойындарына жіберу болды. 1928 жылғы ұлттық ойындарда келесі жазғы Олимпиада ойындарына қатысатын жеті спортшы таңдалды, Сондхи менеджер ретінде тағайындалды. Осы кезде Үндістан Хоккей федерациясы (IHF) құрылды және жазғы Олимпиада ойындарына хоккей командасын жіберді. Ұлттық хоккей командасы төрт спортшымен және бір жүзушімен 1932 жылғы Ойындарға, ал төрт спортшымен, үш күресшімен, бір ауыр атлетпен және команда менеджері Сонди бастаған үш шенеунікпен 1936 жылғы Ойындарға жіберілді. Үндістанның хоккей командасы 1928 жылдан 1936 жылға дейін Олимпиадада үзіліссіз үш рет жеңіске жетті. 1928 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының финалында Үндістан Нидерландыны 3:0 есебімен жеңді. Бұл қазіргі Олимпиада ойындарында Азия елдерінің алғашқы алтын медалі болды. 1932 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Үндістан АҚШ-ты 24:1 есебімен жеңіп, Олимпиада тарихындағы ең үлкен есеппен жеңіске жетті. 1936 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының финалында олар Германияны 8:1 есебімен жеңді, бұл Олимпиада финалындағы ең үлкен есеппен жеңіс болды.

Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең

1948 жылдан бастап, Халықаралық Олимпиада комитетінің (ХОК) кең ауқымына байланысты, Үндістан жазғы Олимпиада ойындарына бірнеше спорт түрінен 50-ден астам спортшыдан тұратын делегация жібере бастады, олардың әрқайсысы тиісті спорт федерациясымен таңдалды. Делегацияны шеф-миссия жетекшісі басқарды. 1948 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Үндістанның хоккей командасы финалда Ұлыбританияны жеңіп, алтын медальді жеңіп алды. Бұл тәуелсіз Үндістанның алғашқы алтын медалі болды. 1952 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында күресші К.Д. Джадав тәуелсіз Үндістан үшін алғашқы жеке медальді жеңіп алды. Үндістанның хоккей командасы 1956 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының финалында Пәкістанды жеңіп, алтыншы рет қатарынан жеңіске жетіп, үстемдігін сақтап қалды. Үндістан командасының қатарынан алты рет жеңіп алған титулы сол кезде командалық спорт түрлеріндегі Олимпиада рекорды болды. Бұл рекордты кейіннен АҚШ ерлер мен әйелдер баскетбол командалары ғана жаңартты. 1960 жылғы Рим Олимпиадасында хоккей командасы финалда жеңіліп, күміс медальмен ғана қанағаттанды. Команда 1964 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында алтын медальді жеңіп алды. Бірақ келесі екі Олимпиадада қола медальдарға ие болды. Үндістан 1964 жылы Инсбрук қаласында өткен қысқы Олимпиада ойындарына делегация жіберді. Бұл Үндістанның қысқы Олимпиада ойындарындағы тұңғыш қатысуы болды. Үндістанды жалғыз өкіл еткен Джереми Бужаковски тау шаңғысының ерлер арасындағы серпілісті жарысында өнер көрсетті. 1976 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Үндістан 1924 жылдан бері алғаш рет медальсыз оралды. Үндістанның хоккей командасы 1980 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында рекордтық сегізінші Олимпиада алтын медалін жеңіп алды. Келесі үш жазғы Олимпиадада да Үндістан медальсыз қалды. 1996 жылы Атлантада өткен жазғы Олимпиада ойындарында теннисші Леандер Пейс ерлер арасындағы жекелей сында қола медальді жеңіп алды, бұл Олимпиадада 16 жылдық үзілістен кейінгі алғашқы медаль болды және 1952 жылдан бергі алғашқы жекелей медаль иегері атанды.

Жақында болған тарих

2000 жылғы Сидней Олимпиадасында Қарнам Маллесвари әйелдердің 69 кг салмақ көтеру сайысында қола медаль жеңіп алды. Бұл – Үндістан әйелдері жеңген алғашқы Олимпиада медалі. 2004 жылы Афины Олимпиадасында танымал мерген Раджявардан Сингх Ратор ерлер арасындағы екі тұзақты атудан күміс медаль жеңіп алды. 2008 жылғы Пекин Олимпиадасында Абинав Биндра 10 метрлік пневматикалық мылтықтан атуда жеңіске жетіп, жеке алтын медальді жеңген алғашқы үндістандық атанды. Вижендер Сингх орта салмақтағы бокс бойынша қола медальмен елге алғашқы медальді әкелді. Осы жылы Үндістан үш медальмен марапатталды, бұл сол жылға дейінгі ең жақсы көрсеткіш еді. Кейін бұл рекорд жақсартылып, тарихтағы үшінші үздік нәтижеге қол жеткізілді. 2012 жылғы жазғы Олимпиадада рекордтық 83 мүшеден тұратын үндістандық делегация қатысып, жалпы алты медальмен ел үшін жаңа рекорд орнатты. Виджай Кумар 25 метрлік жылдам ату тапаншасынан күміс медаль жеңіп, тағы бір медаль қосты. Бұл 2020 жылға дейін Үндістанның ең жақсы нәтижесі болды. 2016 жылғы жазғы Олимпиадада рекордтық 118 спортшы өнер көрсетті. Сакши Малик әйелдер күресінің 58 кг салмақ санатында қола медаль жеңіп алып, Олимпиада медалін жеңіп алған алғашқы үндістандық әйел күрескер атанды. Бадминтоншы П.В. Синдху әйелдер арасындағы жекелей бадминтоннан күміс медаль жеңіп, Олимпиада күміс медалін жеңіп алған алғашқы үнді әйелі және ең жас үндістандық Олимпиада жүлдегері болды. 2020 жылғы жазғы Олимпиадада Үндістанды рекордтық 124 спортшы ұсынды. Саихом Мирабай Чану ашылу күні 49 кг салмақ санатындағы әйелдер арасындағы ауыр атлетикадан күміс медаль жеңіп алды, бұл Олимпиаданың ашылу күнінде Үндістанның алғашқы медалі болды. Бірнеше күннен кейін П.В. Синдху әйелдер арасындағы бадминтонның жекелей сынындағы қола медаль үшін өткен матчта Қытайдың Хэ Бинцзяосын тікелей жеңіп, екі Олимпиада медалін жеңіп алған алғашқы үнді әйелі атанды. Неeraj Чопра найза тастаудан алтын медаль жеңіп, жеңіл атлетикадан алтын медаль алған алғашқы үндістандық және жеке алтын медаль жеңген екінші үндістандық атанды. Ерлер арасындағы хоккейден Үндістан қола медаль жеңіп алды. Бұл медаль 41 жылдық үзілістен кейін, соңғы рет 1980 жылы Мәскеуде алтын медаль жеңіп алғаннан кейін ұсынылды. Күрес жарыстарында Рави Кумар Дахия күміс, Баджранг Пуния қола медаль жеңіп алды. Олимпиадаға тұңғыш рет қатысқан Ловлина Боргохайн әйелдер боксінен қола медаль жеңіп алды. Ол бокс бойынша Олимпиада медалін жеңіп алған екінші әйел болды. Жеті медаль – Олимпиадада Үндістанның ең жақсы көрсеткіші.

Олимпиадалық кезеңдер

Маңызды жетістік Атлет/Команда Ойын(дар) Спорт Медаль(дар) Бірінші жүлдегер, Бірінші жеке жүлдегер Норман Притчард SOG (1900) Күміс Тәуелсіздік алғаннан кейін бірінші жеке жүлдегер К. Д. Джадав SOG (1952) Қола Бірінші алтын жүлдегер Ерлер далалық хоккей командасы SOG (1928) Алтын Тәуелсіздік алғаннан кейін бірінші алтын жүлдегер Ерлер далалық хоккей командасы SOG (1948) Алтын Бірінші жеке алтын жүлдегер Абинав Биндра SOG (2008) Алтын Бірінші жеке көп жүлдегер Норман Притчард SOG (1900) Күміс Күміс Тәуелсіздік алғаннан кейін бірінші жеке көп жүлдегер Сушил Кумар SOG (2008) SOG (2012) Қола Күміс Бірінші әйел жүлдегер Карнам Маллесвари SOG (2000) Қола Бірінші әйел көп жүлдегер П. В. Синду SOG (2016) SOG (2020) Күміс Қола

Командалық спорт түрлері

Атлет Спорттық ойындар Алтын Күміс Қола Барлығы Лесли Клаудиус 1948–1960 3 1 0 4 Удхам Сингх 1952–1964 3 1 0 4 Ричард Джеймс Аллен 1928–1936 3 0 0 3 Дьян Чанд 1928–1936 3 0 0 3 Рагангатан Фрэнсис 1948–1956 3 0 0 3 Рандхир Сингх Джентл 1948–1956 3 0 0 3 Балбир Сингх Ср. 1948–1956 3 0 0 3 Шанкар Лакшман 1956–1964 2 1 0 3 Харипал Каушик 1956–1964 2 1 0 3 Джон Питер 1960–1968 1 1 1 3 Притхипал Сингх 1960–1968 1 1 1 3 Харбиндер Сингх 1964–1972 1 0 2 3 Карлайл Тапселл 1932–1936 2 0 0 2 Руп Сингх 1932–1936 2 0 0 2 Джасвант Рай 1948–1952 2 0 0 2 Говинд Перумал 1952–1956 2 0 0 2 Амир Кумар 1948–1956 2 0 0 2 Джасвант Сингх Раджпут 1948–1952 2 0 0 2 Лесли Хаммонд 1928–1932 2 0 0 2 Брум Пиннигер 1928–1932 2 0 0 2 Саед Джаффар 1932–1936 2 0 0 2 Кешав Дютт 1948–1952 2 0 0 2 Граханандан Сингх 1948–1952 2 0 0 2 К. Д. Сингх 1948–1952 2 0 0 2 Рагхбир Лал 1952–1956 2 0 0 2 Джогиндер Сингх 1960–1964 1 1 0 2 Чаранжит Сингх 1960–1964 1 1 0 2 Рагхбир Сингх Бхола 1956–1960 1 1 0 2 Мохиндер Лал 1960–1964 1 1 0 2 Балкришнан Сингх 1956–1960 1 1 0 2 Раджендран Кристи 1964–1968 1 0 1 2 Балбир Сингх Кулар 1964–1968 1 0 1 2 Джагжит Сингх 1964–1968 1 0 1 2 Гурбукс Сингх 1964–1968 1 0 1 2 Кришнамурти Перумал 1968–1972 0 0 2 2 Ажитпал Сингх 1968–1972 0 0 2 2 Хармик Сингх 1968–1972 0 0 2 2

Жеке спорт түрлері

Спортшы Спорт ойындары Алтын Күміс Бронза Жалпы Норман Притчард 1900 0 2 0 2 Сушил Кумар 2008–2012 0 1 1 2 П. В. Синдху 2016–2020 0 1 1 2