Кіріспе

Қытайдың Шығыс У мемлекетінің генералы (182–249 ж.)

Чжу Ран (182 – 249 ж. наурыз немесе сәуір), туғанда Ши Ран, Сыңыр есімі Ифенг, Қытайдың Үш патшалық дәуірінде Шығыс У мемлекетінің әскери генералы болған. Шығыс У-дың негізін қалаушы императоры Сунь Куанмен бала кезінен досы болғанына қарамастан, 219 жылы Лю Менгтің Оңтүстік Цзинь провинциясына шабуыл жасағанға дейін маңызды лауазым немесе міндет тапсырылмады, сол шабуылда ол жау қолбасшысы Гуан Юды тұтқындауға көмектесті. Сяотин шайқасынан кейін, Шығыс У-дың қарсыласы Цао Вэй, Шығыс У-дың солтүстік-батыс, орталық және шығыс шекараларына үш бағыттан шабуыл жасады. Чжу Ран солтүстік-батыс шекарасына жіберілді, онда ол Цзянлинг қаласын жау әскерінен, олардың саны одан он есе көп болғанына қарамастан, тек 5000 сарбазымен қорғады. Ол даңққа ие болды және Вэй мемлекетінің барлығында қорқыныш тудырды. Одан кейін ол Вэйге қарсы бірнеше әскери операцияларға қатысты, онда бірнеше жау бөлімдерін жеңді, бірақ жалпы мақсаттарға жетілмеді. Өлімі алдында Чжу Ранға әскердегі мәселелерді бақылауға құқық берілді.

Ерте өмір

Шығысы бойынша Гужан округінің, Даньян командирлігінде (қазіргі Анжи округінің, Хучжоу) туған Чжу Ран, Чжу Чжидің аналық туысы болды. Чжу Чжи 13 жасар туысын жақсы көріп, оның иесі Сун Цэден оны асырап алуға рұқсат беруін сұрады. Чжу Чжи Цзяндунда Сун Цэнің жаулап алуларына үлкен үлес қосып, ұлы болмағандықтан, Сун Цэ Даньян командирлігінің әкімшісіне Чжу Ранның отбасына рәсім мен тойға сыйлықтар жеткізуді бұйырды. Осылайша, Чжу Ран Чжу Чжидің асырап алған ұлы болды және оның тегі "Ши" -ден "Чжу" -ға өзгертілді. Бұған қоса, ол Сун Цэнің інісі Сун Куанмен бірге оқыды, екеуі жақын дос болды. Сун Цэ қайтыс болғаннан кейін, оның орнын Сун Куан басты, ал Чжу Ран 19 жасында Юяо округінің префекті болып тағайындалды. Кейін Чжу Ран Шаньин округінің басшысы болып тағайындалды, ол аймақтағы бес округті қадағалауға Коменданттың өкілеттігімен кірісті. Оның қабілеттеріне риза болған Сун Куан оны Линчуань командирлігінің әкімшісі етіп жоғарылатып, 2000 әскерге қолбасшылық етуге берді. Чжу Ран "Сангуцзиде" бойы шағын саналатын азаматтардың бірі болды, өмірбаянында оның биіктігі жеті чиден кем екені көрсетілген.

Гуан Ю-ны тұтқындау

Командерлік әкімші болған кезінде Чжу Ран өзінің билігіндегі Шаньюэ тайпасын бір айдың ішінде бағындырды. Бірақ, әскербасы Цао Цао зор әскерімен Оңтүстік Қытайға шабуыл жасағанда, Чжу Ран сол кездегі көптеген шенеуніктер сияқты артта қалды; Рюксуко шайқасына дейін маңызды тапсырмалар берілмеді, онда ол адалдығын көрсетті. Чжу Ран бұл шайқаста жаумен тікелей шайқаспағанмен, Сунь Куан оны генерал-майор шеніне көтерді, осылайша Чжу Ранға деген сенімін нығайтты. 219 жылы Чжу Ран Лю Мэннің Цзин провинциясына жасаған жорығында Лю Мэннің көмекшісі болды. Жаудың қолбасшысы Гуан Ю әскерінен айырылып, Майчэнд қаласында қоршалып қалғанда, Лю Мэн Чжу Ранға Гуан Юдың қашу жолын кесу үшін бірінші блокпост құруды бұйырды. Бірақ, себебі белгісіз, Чжу Ран Гуан Юды қашып кетуге жіберді, ал екінші қабатқа жауапты Пан Чжан Гуан Юды тірі ұстауға жетті. Дегенмен, Сунь Куан Гуан Юды ұстағаны үшін Пан Чжан мен Чжу Ранның екеуіне де мақтау берді. Лю Мэн Цзин провинциясындағы жорықтан кейін өлім төсегінде жатқанда, Сунь Куан одан армияны кім басқара алатынын сұрады, онда Лю Мэн Чжу Ранның қабілеттерін жоғары бағалап, оны ізбасар ретінде ұсынды. Лю Мэннің соңғы сөздерін тыңдаған Сунь Куан Чжу Ранға билік таяғын берді және оған Нань командериясының астанасы Цзянлин округін қорғауды тапсырды. Екі жыл өткен соң, Шу Ханның императоры Лю Бэй 100 мыңнан астам әскермен У мемлекетіне шабуыл жасады, ал Чжу Ран өзінің 5 мың әскерін Удың қолбасшысы Лу Сюньмен бірге Илин мен Сяотинге тактикалық қорғаныс үшін алып барды. Келесі жазда Чжу Ран Шуға қарсы жеке күштерді басқарды. Лю Бэйдің алғы шебін бұзғаннан кейін, Чжу Ранның әскері Шу армиясының артында орналасып, Лу Сюньнің өрт шабуылынан қашуға тырысқанда олардың қашуын тоқтатты. Лу Сюнь мен Чжу Ран бірлесіп Лю Бэйді тауларға қуды, оны Байджиченгке дейін кері итеріп, ол жеңіліске ұшырап, көп ұзамай қайтыс болды.

Цзянлингті қорғау

У-Шу қақтығысының барсасында Вэй әскерлері әскер жинады, бірақ ешқашан жұмылдырылмады. Дегенмен, Лу Сунның Шуға қарсы шайқастарындағы жеңісінен кейін, Вэй императоры Цао Пи Сунь Куанның үлкен ұлы Сунь Денгті кепіл ретінде жіберуден бас тартқандықтан, күрт үш бағыттан У-ға қарсы науқан бастады. Лу Сун Цао Пидің жоспарын анықтағанмен, Сю Шенге Вуашанға (қазіргі Эчжоу, Хубэй) қайта оралуға бұйрық беріп, Сунь Куанды соғысқа дайындалуға ескерткеніне қарамастан, У әскерлері қиын жағдайға түсті. Олардың әскерлері кем дегенде төрт майданға созылған: Байджичэнге қараған батыс майданы, онда Лю Бэйдің соғыс жариялауы күшінде болды; Нан округі (қазіргі Цзиньчжоу, Хубэй маңында), оны Вэй генералдары Чжан Хэ, Сюй Хуан, Цао Чжэнь және Сяо Шан қысымға алды; Рюксу (қазіргі Анхуйдағы Чаоху көлінің шығыс жағында), онда Вэй генералы Цао Рен Чжунчжоуға қонуға әскерін бастады; және Янцзыдағы шығыс майданы, Дунькоу (қазіргі Лиянг, Цзянсу маңындағы Янцзы бойында), онда Цао Сяоның басшылығымен Чжан Ляо мен Цзан Ба Лю Фанның флотын жеңді. Ол кезде әскери қызметкерлердің жетіспеушілігі күшті болды. Сонымен қатар, аурудың таралуы Чжу Ран әскеріндегі сарбаздардың моральдық жағдайын және санын төмендетті, оған ұрысқа қабілетті 5000 ғана сарбаз қалды, олар Сунь Шен (孫盛) бастаған У күштерінің Чжан Хэ тарапынан жойылғаны туралы хабардан қорқып қалды. Цзянлинг округінде Сяо Шан өз әскерлеріне таяз суларды кесіп өтіп, қамалға шабуыл жасау үшін көптеген понтондық көпірлер салдырды. Күн сайын қаланы қоршап тұрған Вэй әскерлерінің саны мыңдағанға артты. Вэй әскерлері өзеннің таяз суларын қалай және қайда кесіп өтетінін білмегендіктен, Пан Чжан мен Чжугэ Цзинь басшылығындағы У күштерінің қоршауды көтерудің тиімді жолы болмады. Қамал ішінде қоршалған Чжу Ранды Цао Чжэнь бірнеше қабатпен қоршап, түрлі қоршау қаруларын қолданды. Дегенмен, Чжу Ран қорқыныш танытпады және жолдастарын мен қол астындағыларын жауға қарсы тұруға шақырды. Цао Чжэнь сақшыларын әлсіреткен кезде, Чжу Ранның әскерлері Вэйдің екі лагерін жоя алды. Алты ай өтті, бірақ Вэй әскері қоршауды жалғастырды, ал Цао Пи олардың рухын көтеру үшін Ван қаласына келді. Чжу Ранның офицерлерінің бірі Вэй әскерлерінің көп екенін және Цзянлингтегі азық-түлік қорының таусылып бара жатқанын көріп, Вэйге қашуды жоспарлады. Ол құпия түрде қала қабырғасының сыртындағы Вэй әскерлерімен байланысып, олардың күштеріне кіруге мүмкіндік беру үшін қақпаны ашуға уәде берді. Бірақ Чжу Ран оның сатқындығын байқап, оны өлімге кесті. Осы уақытта Пан Чжан өзеннің ағысына дейін бір миллион шоғыр қамыс жинады. Ол оларды сағаларға орнатып, өртеп жіберіп, Вэй қолданып жатқан понтондық көпірлерді өртеп жіберу үшін ағысқа қарай жіберді. Пан Чжанның іс-әрекетін білген Вэй әскерлері кері шегіну жолы қиындамас үшін солтүстікке қайтып келді. Бұл шайқастағы ерекше еңбегі үшін Чжу Ранның есімі Вэйде күшті жау генералы ретінде кеңінен танылды.

Кейінгі өмір және өлім

241 жылы Чжу Ран Вэйге қарсы жорыққа қатысып, Фанченге шабуыл жасап, оны қоршап алды. Бірақ Сима И бастаған Вэй әскері оны жеңіп, ол шегінді. 246 жылы ол тағы да Вэйге басып кірді және Цзучжунға (柤中) шабуыл жасады. Ли Син (李興) Вэй әскерімен оның қайту жолын кесіп тастағанда, Чжу Ран Ли Синнің әскерін жеңіп, қайта шегінді. 245 жылдың наурыз айында Лу Сюнь қайтыс болды, және Сунь Куан Чжу Ранға Ву әскерлеріне басшылық етуді тапсырды. Ол төрт жылдан кейін, 249 жылы қайтыс болды, және Лю Мэн мен Лин Туннан кейін үшінші ең ірі жерлеу рәсімімен қойылды. Оның жерлеу рәсімінде Сунь Куан оған қатты қайғырғандығы айтылды. Оның ұлы Ши Цзи оның орнын басып, Шығыс Вуға қызмет етуді жалғастырды.

Мұра

1984 жылдың маусым айында фабрика салынып жатқанда, Чжу Ранның жерленген орны Аньхой провинциясының Мааньшан қаласында табылды. Ішінде табылғаннан кейін көптеген тарихи маңызды әшекейлік киім-кешек заттары және әлемдегі ең көне табылған лактардың бір бөлігі жер қазылып алынды. Бұл қабірге жуық 1700 жыл болды. Қабір тоналғанмен, онда 140-тан астам құнды заттар сақталған. Қалған жерленген заттардың көп бөлігі ағаштан жасалған лакталған бұйымдар болды, мысалы, ағаш табақтар, ағаш кепіштер және білім беру оқиғалары мен суреттері салынған кейбір ағаш үстелдер. Осы орын табылған жол оның құрметіне "Жұран жолы" деп өзгертілді.

Үш патшалық туралы роман

Чжу Ран 14 ғасырдағы "Үш патшалықтың романсы" тарихи романында маловаты кейіпкер ретінде бейнеленеді, ол Үш патшалық кезеңіне дейінгі және оның барысындағы тарихи оқиғаларды көркемдеп суреттейді. Романда ол Сяотин шайқасында Чжао Юнның қолынан қаза табады. (Толығырақ ақпарат үшін Сяотин шайқасы#Чжао Юн Чжу Ранды өлтіру бөлімін қараңыз.)

Қазіргі заман суреті

Чжу Ран Koei's Dynasty Warriors 8: Xtreme Legends ойынында ойналатын кейіпкер болды.