Кіріспе

Джо және Мак, сонымен қатар "Caveman Ninja" және "Caveman Ninja: Joe & Mac" деп белгілі, 1991 жылы Data East компаниясы шығарған "жүгіру және ату" жанрындағы платформалық ойын. Ол Super NES, Mega Drive/Genesis, Nintendo Entertainment System, Game Boy, Amiga, Zeebo, Nintendo Switch және IBM PC үйлесімді компьютерлерге де бейімделді.

Ойын процесі

Ойынның басты кейіпкерлері – жасыл шашты Джо мен көк шашты Мак, олар бумерангтар, сүйектер, от, шақмақ тастар, электр, тас дөңгелектер және таяқтар сияқты қаруларды қолданып, көптеген тарихқа дейінгі деңгейлерде шайқасады. Ойынның мақсаты – қарсылас тайпаның ұрлап әкеткен әйелдерді құтқару. Ойын ерекшелігі – ойыншы босспен шайқас кезінде болмағанда, белгілі бір уақыт ішінде өмірін жоғалтады. Екі ойыншыға арналған режим бар, ал кейбір нұсқаларында екі кейіпкер де бір-біріне зиян келтіре алады. Алғашқы аркадалық нұсқасы және Amiga, Mega Drive/Genesis, MS DOS және Zeebo нұсқалары босс шайқасынан кейін ойыншыға әртүрлі жолдарды таңдау мүмкіндігін береді. Сонымен қатар, соңғы боссты жеңгеннен кейін ойыншылар үш түрлі шығудың бірін таңдай алады, олардың әрқайсысы сәл өзгеше аяқталуға алып келеді.

Порттар

Ойын әртүрлі жүйелерге көшірілді, олардың кейбіреулері Caveman Ninja атауын тастап, ойынды жай ғана Джо және Мак деп атайды. 1991 жылы Data East компаниясы Super NES нұсқасын әзірлеп, жариялады. 1992 жылдың желтоқсан айында NES нұсқасы шықты. Оны Elite Systems әзірледі, ал Data East баспадан шығарды. Соңында, 1993 жылдың соңында Eden Entertainment Software компаниясы тағы бір нұсқасын әзірледі және 1994 жылдың басында Takara компаниясы Sega Genesis үшін, ал TecToy бразилиялық Mega Drive үшін жариялады.

Қабылдау

The One журналы 1991 жылы Caveman Ninja-ның аркадтық нұсқасын қарап шығып, оны "жақсы графикасы мен әдемі комикстік элементтері арқасында түпнұсқасыз ойынды жеңуге тырысатын тартымды 'секіріп-секіру' ойыны" деп атады, сондай-ақ оны "көруге тұрарлық" деп ұсынды. AllGame-нің Skyler Miller NES нұсқасын "нашар басқарылуы" үшін сынап, "қаруды лақтырып, бірден секіру – маңызды әрекетті орындау қиын" деп жазды. Миллер сондай-ақ графиканың NES үшін орташа екенін айтты. GamePro NES нұсқасының түрлі-түсті екенін, бірақ графиканың "көне заманға тән" екенін, "жазық фондар мен спрайттарды" сынға алды. GamePro музыканы да сынға алды, оны "тас сындыратын дыбыстар мен шулар" деп сипаттады. Super Play SNES нұсқасының жарқын графикасын мақтады, бірақ былай деді: "Кері жағы – қызығушылықты тудыратын көп нәрсе жоқ. [ ] бірнеше минуттан кейін құлқыны бастайды. Соқтығысуды анықтау да көңілсіз, кез келген қақтығыста жамандықтарға көбірек мүмкіндік береді. Қорқамын, бұл, нашар басқарумен бірге, мені ойынға деген қызығушылығымды жоғалтты". AllGame-нің Brett Alan Weiss Genesis нұсқасының графикасын, дыбыс эффектілерін және музыкасын мақтады, бірақ екі ойыншы режимін сынады. Sega Visions Genesis нұсқасының "жарық түстерін және серпімді дыбыстарын" мақтады, бірақ басқаруын сынады. GamePro Genesis нұсқасын қарап, SNES нұсқасына ұқсастығын атап өтті және екі ойыншы режимін "көңілді" деп бағалады. Британдық телешоу "Жаман әсер!" SNES нұсқасына 5 балдық шкала бойынша 4 бал берді. Amiga Action-нан Huw Melliar Smith ойынның жауларының анимациясы "жақсы екенін" айтты. "Көрерменге ұнамауы мүмкін, бірақ бәрібір жақсы. Джо мен Макқа басымдық берілгендіктен, олардың жасалуына көбірек күш жұмсалуы керек еді". Мельяр Смит көп ойыншылы режимді жалғыз ойыншы режимінен артық деп бағалады, сондай-ақ дыбыс эффектілерін мақтады, бірақ музыканы қайталанатын және шығармашылықтан мүлдем құр айтты. Мельяр Смит басқарудың жауап бермейтінін де сынады. Amiga Format-тан Dave Paget "айқын графикасы мен әдемі суреттелген фондары" үшін мақтады, бірақ ойынның сызықтық болғанын сынады. The One Amiga-дан David Upchurch сюжетті және ойынды "шабытсыз" деп атады, сондай-ақ графиканы (әсіресе түс палитраларын, сондай-ақ фонға кіріп кететін және оның орналасқан жерін шатастыратын гариш және спрайттарды), жауап бермейтін басқаруды және ойынның қиындығын сынады, бірақ дыбысты мақтады. Amiga Power-дан Stuart Campbell ойынды "кәсіби семафор операторы болмаса түсіну қиын опциялар экранымен" сынады. "Мен екі беймәлім күрделі джойстик режимдерінің қайсысын таңдау керектігін білу үшін нұсқаулықты оқып, шамамен бес минут жұмсадым [ ] және музыка мен дыбыс эффектілерін қалай өшіруге болатынын әлі түсінбедім". Кемпбелл сондай-ақ Amiga-дағы ойынның графикасын, нашар басқару жүйесін және қысқа, көңілсіз деңгейлерін сынады. Total! Game Boy нұсқасына 75% баға берді, графиканы мақтады, бірақ соқтығысуды анықтауды сынады. Журнал сондай-ақ басты кейіпкер Джоның қоршаған ортамен біте қалып, оның орналасқан жеріне қатысты шатасу тудырған фонды сынады. Nintendo Power Game Boy нұсқасы туралы жағымды пікір білдірді: "Жақсы графика мен анимация NES және Super NES нұсқаларымен бәсекелеседі", бірақ теріс пікір білдірді: "Жүру кезінде фонның бұлыңғырлығы өте күшті, алда келе жатқан жауларды көру қиын". 2018 жылы Complex Joe & Mac-ті "Барлық уақыттағы ең жақсы Super Nintendo ойындары" тізімінде 69-шы орынға қойды.

Мұра

Ойыннан кейін бірнеше жалғасы жарық көрді. Джо 1993 жылы Game Boy-дағы Franky, Joe & Dirk: On the Tiles ойынында, «Доктор Франкен» ойынынан Франкимен және «Dragon's Lair» ойынынан Батыл Диркпен бірге ойнады. SNES ойынының жапондық нұсқасы «Конгоның Капері» «Татакае Геншиджин 2: Роуки но Бокен» деп аталатын жалғас ретінде ұсынылып, жаңа басты кейіпкерді таныстырды. Кейіннен бұл есімді дуэт «Джо мен Мак 2: Тропиктерде жоғалған» ойынында қайта ойнады, ол серияға жеңіл рөлдік ойын элементтерін қосты. «Joe & Mac Returns» атты аркадалық жалғасы түпнұсқа ойындардың прокруткалық әрекетін ұмытып, «Tumblepop» сияқты басқа Data East ойынына ұқсас геймплейді ұсынды. Джо мен Мак неміс тіліндегі «Super Mario: Verloren in der Zeit» комиксінде де пайда болады. Ойынның жаңартылған нұсқасы тек Intellivision Amico үшін ғана шығарылатыны хабарланды.

Мүмкін қайта жегу

2009 жылдың қараша айында Golgoth Studio Токи ойынының жаңа нұсқасын аяқтағаннан кейін Джо мен Мак сериясын қайта жаңарту жоспарларын хабарлады. Кейіннен қосымша ақпарат жарияланбады және Golgoth Studio 2017 жылы жабылуына байланысты жоба тоқтатылды.

Қайта жасау

Француздық видео ойынды баспагер Microids компаниясы New Joe & Mac – Caveman Ninja ойынының жаңа нұсқасын шығарды. Ойын Mr. Nutz Studio студиясымен жасалды және 2022 жылдың қараша айында консольдар мен компьютерлер үшін жарық көрді.